ರಾಗ ಸಾರಂಗ
Audio by Mrs. Nandini Sripad
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಶ್ರೀ ವೇಣುಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯಾ ಸುಳಾದಿ
( ಶ್ರೀಹರಿ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿ ಅಷ್ಟ ಕರ್ತೃ ಸ್ವತಂತ್ರನು )
ಝಂಪೆತಾಳ
ಅಷ್ಟ ಮಹಾ ಮಂತ್ರಗಳು ನಿಷ್ಟಿಯಿಂದಲಿ ಕ್ಷುತು
ತೃಷ್ಣಿಗಳ ಕಟ್ಟಿ ಸಂತತ ಮಾಡಲು
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವದೇನೊ ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಬಲು
ಕಷ್ಟವಲ್ಲದೆ ಬರಿದೆ ಮನುಜ ಕೇಳೊ
ದೃಷ್ಟಿಯನು ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿಯಲಿ ಅಂಗಗಳು
ಬೊಟ್ಟಿಲಿಂದಲಿ ಎಷ್ಟು ಮುಟ್ಟಲೇನು
ಬೆಟ್ಟವನು ಏರಿ ಬಿಸಲೊಳಗೆ ಬಳಲಿಸಿ ದೇಹ -
ಪುಷ್ಟವನು ತೊರೆದರೆ ಇಷ್ಟವಾಹದೆ
ಅಷ್ಟ ಮದಗಳು ಮುರಿದು ನಷ್ಟ ವಿಷಯವ ಜರಿದು
ಅಷ್ಟು ಇಷ್ಟೆಂದು ಹರಿ ಕೊಟ್ಟದೆನ್ನದೆ
ಮುಟ್ಟಿ ಮನವನು ತಿಳಿಯೊ ಸೃಷ್ಟಿಯೆ ಮೊದಲಾದ
ಅಷ್ಟ ಕರ್ತು ಜಗಕೆ ವಿಷ್ಣು ಎಂದೂ
ಗಟ್ಟಿ ಭಕುತಿಯಿಂದ ವಿಟ್ಠಲನ ದಾಸರಲ್ಲಿ
ಇಟ್ಟ ಚಿತ್ತಗೆ ದುರಿತ ಮುಟ್ಟುವವೆ
ಸೃಷ್ಟೇಶ ನಮ್ಮ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವರ
ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಕೆಡರು ಅನಂತ ಕಲ್ಪಕ್ಕು ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಸಿರಿದೇವಿ ತುತಿಸಲು ಕೇಳಿ ಆತುಮ
ಸೃಷ್ಟಿಯನು ಮಾಡಿದ
ತರುವಾಯ ಮೊತ್ತಾದಿ ದೇವರಿಗೆ
ಇತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹ ತೆತ್ತು
ವರಗಳ ತೆಗೆದು ವಿಸ್ತಾರ ಮಾಡಿ ಸ -
ರ್ವೋತ್ತಮ ಸಿರಿಹರಿ ಸೃಜಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ
ಹತ್ತು ನಾಲಕು ಲೋಕ ಸಪ್ತಸಾಗರ ಪ -
ರ್ವತ್ತವೆ ಮೊದಲಾದ ಜಡ ಸೃಷ್ಟಿಯನು ಮಾಡಿ
ತೆತ್ತಿಸರ ಸಕಲ ಸ್ಥಳಗಳ ಸೇರಿಸೆ
ಇತ್ತ ಸಕಲ ಜನಕೆ ಸ್ಥೂಲ ದೇಹವನಿತ್ತು
ತತ್ತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಾನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸಕಲ
ಕರ್ತೃತ್ವ ಹರಿಯಾಗಿ ಸೃಜಿಸುವ ಸರ್ವರಿಗೆ
ಮಿತ್ರನು ತಾನಾಗಿ ಮನುಜನೊಳಗೆ ನಿಂದು
ಚಿತ್ರ ಪುತ್ರ ಗೃಹಾಮೋದ ಕ್ರಿಯಾ ಪೊತ್ತು
ಪತ್ನಿಗೆ ಸರ್ವ ದ್ವಾರದಿ ಕಾರಣನೋ
ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನ್ನ
ಸತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರವನು ತಿಳಿದವ ಬಲು ಧನ್ಯಾ ॥ 2 ॥
ರೂಪಕತಾಳ
ಸಿರಿ ವಿರಿಂಚಿ ಮೊದಲಾದ ತೃಣಾಂತ ಈ
ಗಿರಿ ವನಧಿ ಲೋಕಗಳು ವನಜಜಾಂಡವ
ಹರಿ ತಾನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರ ಪಾಲಿಸುವ
ನರ ನಾಡಿ ನೊಳಗಿದ್ದು ಕುಟುಂಬ ರಕ್ಷಿಸುವ
ಧರೆ ಪತಿಗಳೊಳಗಿದ್ದು ಪೋಷಿಸುವ
ನರ ತಿರಿಯಾದಿ ನಾನಾ ಜೀವರಾಸಿಗೆ ಪರಿ
ಪರಿ ಪರಿಯ ಗ್ರಾಸವ ಸೃಜಿಸಿಟ್ಟು ಅವರವರ
ಅರಿತು ಕಾಲಗಳನ್ನು ಮೀರಗೊಡದೆ ದೇವನು
ಮರಿಯಾಗಿ ಸರುವರನ ಪೊರೆವನು ಭಾರಕರ್ತಾ
ಇರೊದು ಇನ್ನಿದರೊಳು ಬಲು ಪರಿ ವಿಧ
ಅರಿತ ಮಾನವನಿಗೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಧರೆಯೊಳು
ಪರಮ ಕಾರುಣಿಕ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವಿ -
ಸ್ತರ ಮಹಿಮನೆಂದು ಪೊಗಳುವನೆ ಸುಗುಣಾ ॥ 3 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ತನ್ನ ಇಚ್ಛಿಯಲಿಂದ ಜಗವ ಪಾಲಿಸುವ
ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಲಿಂದ ಜಗವ ಸೃಜಿಸುವ
ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಲಿಂದ ಜಗವ ಕೆಡಿಸುವ ತೆರ -
ವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಕಲ ಸಜ್ಜನರು ಅನಂತ ಜೀವರ
ಮುನ್ನೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಂಹರಿಸುವನು
ಇನ್ನು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ
ಬಣ್ಣಾ ಬಣ್ಣಗಳ ಐದಿಸುವ ಹರಿ
ತನ್ನ ಭಕ್ತರಾದ ಅನಂತ ತಾತ್ವಿಕರ
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲಯವ ಐದಿಸುವ ಕಡೆಗೆ
ಇನ್ನಿತು ಸರ್ವರನ ಐದಿಸಿ ಆಮೇಲೆ
ತನ್ನ ಸುತನ ಚರ್ಮವನ್ನೆ ತೆಗೆದು
ಸಣ್ಣರಂತೆ ಶಿರಕೆ ಸುತ್ತಿ ಕುಣಿವನು
ತನ್ನಿತೆ ಸಿರಿ ವ್ಯಾಪಾರಾ ಬಿಡಿಸುವ
ಘನ್ನ ಸಂಸಾರದೊಳಗೆ ಆಗುವ ಲಯ ಕ್ರಿಯಾ
ಅನಂತ ವಿಧಗಳಿಗೆ ಹರಿ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ ಸುಖಿಸುವ -
ಗೆನಿತೊ ಸುಖಗಳು ಬಣ್ಣಿಸಲಳವಲ್ಲ ಒಬ್ಬರಿಂದ
ಪನ್ನಗಾದ್ರಿ ನಿವಾಸ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಭವ -
ವನ್ನೆ ದಾಟಿಸುವನು ಈ ವಿವರವನ್ನೇ ತಿಳಿಸಿ ॥ 4 ॥
ಝಂಪೆತಾಳ
ಕಾಲಾ ದ್ರವ್ಯಾದಿ ಸುಖ ದುಃಖ ಜೀವೇಶ ವಿ -
ಶಾಲ ಕ್ರಿಯದ ತೊಡರು ಈಡು ವಚನ
ಸೀಲ ದುಸ್ಸೀಲ ಕುಲಾಲ ಕ್ರಿಯಾದಿಗಳು
ಶ್ರೀಲೋಲನಿತ್ತರೆ ಜ್ಞಾನವಾಹದೋ
ಆ ಲಕುಮಿಯೊಳಗೆ ತಾನಿದ್ದು ಪ್ರಳಯಾಂತ
ಕಾಲ ಜ್ಞಾನವ ನಿತ್ತಾದಾರಂಭಿಸಿ
ಬಾಲಕಗೆ ಕ್ಷುಧಿಯಾಗೆ ಬಳಲುವಾ ಮಿತಕ್ಕೆ
ಆ ಲಿಂಗದೇಹದಿ ಮನೆಮಾಡಿ ಜೀವರಿಗೆ
ಕಾಲನಾಮಕ ಹರಿ ಯುಗಪ್ರವೃತ್ತ ಮೇಲು
ಕೆಳಗಾಗದಿರು ಇದರೊಳಗೆ ಇನ್ನು ಬಹು
ಸ್ಥೂಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು ಉಂಟು ಮತ್ತೆ
ಆಲದೆಲಿಯ ಶಾಯಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಶುಭ -
ಆಲಯವ ಸೇರುವಗೆ ಭಕ್ತರಲಿ ತಿಳಿಸುವಾ ॥ 5 ॥
ಧ್ರುವತಾಳ
ಸ್ಮೃತಿ ರಹಿತಾದಲಿ ಕರ್ತು ನಾನಹುದಿನ್ನು
ಸತಿ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದಯ ಮಾಡುವ
ತೃತಿಯಾಕ್ಷವುಳ್ಳ ಸರ್ವ ಜೀವರಿಗೆ
ಮತಿ ತಿರೋಭೂತಾ ಮಾಡಿ ತಿರುಗಿಸುವ
ಕ್ಷಿತಿಯೊಳು ಊಚ ನೀಚ ಜೀವರಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿಗೆ
ಖತಿ ಸುಖಗಳು ಕೂಡಾ ನಾವಲ್ಲವೋ
ತೃತಿಯಾಗಳವಲ್ಲ ದಿತಿ ಸುತರು ಮೊದಲಿಲ್ಲ
ಕೃತು ಭುಜರಲ್ಲಾವೈಯ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರದಿ
ಪತಿತ ಪಾವನ ವೇಣುಗೋಪಾಲರೇಯಾ -
ದ್ಭುತ ಮಹಿಮನ ಲೀಲೆ ತಿಳಿಯೊ ಭಕ್ತಿಯ ಪಡೆಯೊ ॥ 6 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಸಿರಿದೇವಿ ಮೊದಲಾಗಿ ತೃಣಜೀವ ಕಡೆಯಾಗಿ ಬ -
ಹಿರಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ನರಹರಿ
ಸರುವರ ಮನ ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಳು
ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿಹನು ಹರಿ ತಾನು ಸ್ಥಿರವಕ್ಕು
ಪರಮ ಪುರುಷ ತಾನು ವೊಳಗೆ ನಿಯಾಮಕ
ಹೊರಗೆ ಅಧಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉಪದೇಶ
ವರಾವರನರಿತು ಮಾಡುತಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ವಿ -
ಹರಿಸುವ ನರನ ತಪ್ಪೇನಯ್ಯಾ ಇದರ ಮೇಲೆ ತಿಳಿ -
ದರೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಬ್ಬರ ವಶವಲ್ಲ
ಹರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಸಿದ್ಧವೆನಿಸಿಕೊಂಬ
ಗರುವ ದೈವರ ದೇವ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವಿ -
ಸ್ತರ ಮಾಡಿ ತೋರುವ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಿಸೆ ॥ 7 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಖಗರಾಜ ವರದನ್ನ ಜಗದೊಳು ವ್ಯಾಪ್ತನ್ನ
ಅಗಣಿತ ಬಂಧ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಗಡ ಮಾಡುವ ತನ್ನ
ಬಗೆ ಬಗೆ ಶಕುತಿಯಿಂದ ಬಾಧೆ ಬಡಿಸುವ
ನಗುವ ನೋಡಿ ತಾನು ಹಗಲಿರುಳೆನ್ನದೆ
ಸಿಗನಯ್ಯಾ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸಿಲಕಾನು ಸಿಲಕೆ
ಮಿಗೆಲೊಬ್ಬರಾಧೀನದವನಲ್ಲ ದನುಜಾರಿ
ನಿಗಮ ಗೋಚರ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲರೇಯಾ ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಕ ಶಕ್ತನಹುದೊ ತಿಳಿಯಬೇಕು ॥ 8 ॥
ಜತೆ
ಸಿರಿ ಮೊದಲಾದ ಚೇತನ ಜಡಗಳ ಮೋಕ್ಷ
ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ನಾಧೀನ ತಿಳಿದವ ಸುಖಿಯೊ ॥
***
( ಶ್ರೀಹರಿ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿ ಅಷ್ಟ ಕರ್ತೃ ಸ್ವತಂತ್ರನು )
ಝಂಪೆತಾಳ
ಅಷ್ಟ ಮಹಾ ಮಂತ್ರಗಳು ನಿಷ್ಟಿಯಿಂದಲಿ ಕ್ಷುತು
ತೃಷ್ಣಿಗಳ ಕಟ್ಟಿ ಸಂತತ ಮಾಡಲು
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವದೇನೊ ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಬಲು
ಕಷ್ಟವಲ್ಲದೆ ಬರಿದೆ ಮನುಜ ಕೇಳೊ
ದೃಷ್ಟಿಯನು ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿಯಲಿ ಅಂಗಗಳು
ಬೊಟ್ಟಿಲಿಂದಲಿ ಎಷ್ಟು ಮುಟ್ಟಲೇನು
ಬೆಟ್ಟವನು ಏರಿ ಬಿಸಲೊಳಗೆ ಬಳಲಿಸಿ ದೇಹ -
ಪುಷ್ಟವನು ತೊರೆದರೆ ಇಷ್ಟವಾಹದೆ
ಅಷ್ಟ ಮದಗಳು ಮುರಿದು ನಷ್ಟ ವಿಷಯವ ಜರಿದು
ಅಷ್ಟು ಇಷ್ಟೆಂದು ಹರಿ ಕೊಟ್ಟದೆನ್ನದೆ
ಮುಟ್ಟಿ ಮನವನು ತಿಳಿಯೊ ಸೃಷ್ಟಿಯೆ ಮೊದಲಾದ
ಅಷ್ಟ ಕರ್ತು ಜಗಕೆ ವಿಷ್ಣು ಎಂದೂ
ಗಟ್ಟಿ ಭಕುತಿಯಿಂದ ವಿಟ್ಠಲನ ದಾಸರಲ್ಲಿ
ಇಟ್ಟ ಚಿತ್ತಗೆ ದುರಿತ ಮುಟ್ಟುವವೆ
ಸೃಷ್ಟೇಶ ನಮ್ಮ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವರ
ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಕೆಡರು ಅನಂತ ಕಲ್ಪಕ್ಕು ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಸಿರಿದೇವಿ ತುತಿಸಲು ಕೇಳಿ ಆತುಮ
ಸೃಷ್ಟಿಯನು ಮಾಡಿದ
ತರುವಾಯ ಮೊತ್ತಾದಿ ದೇವರಿಗೆ
ಇತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹ ತೆತ್ತು
ವರಗಳ ತೆಗೆದು ವಿಸ್ತಾರ ಮಾಡಿ ಸ -
ರ್ವೋತ್ತಮ ಸಿರಿಹರಿ ಸೃಜಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ
ಹತ್ತು ನಾಲಕು ಲೋಕ ಸಪ್ತಸಾಗರ ಪ -
ರ್ವತ್ತವೆ ಮೊದಲಾದ ಜಡ ಸೃಷ್ಟಿಯನು ಮಾಡಿ
ತೆತ್ತಿಸರ ಸಕಲ ಸ್ಥಳಗಳ ಸೇರಿಸೆ
ಇತ್ತ ಸಕಲ ಜನಕೆ ಸ್ಥೂಲ ದೇಹವನಿತ್ತು
ತತ್ತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಾನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸಕಲ
ಕರ್ತೃತ್ವ ಹರಿಯಾಗಿ ಸೃಜಿಸುವ ಸರ್ವರಿಗೆ
ಮಿತ್ರನು ತಾನಾಗಿ ಮನುಜನೊಳಗೆ ನಿಂದು
ಚಿತ್ರ ಪುತ್ರ ಗೃಹಾಮೋದ ಕ್ರಿಯಾ ಪೊತ್ತು
ಪತ್ನಿಗೆ ಸರ್ವ ದ್ವಾರದಿ ಕಾರಣನೋ
ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನ್ನ
ಸತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರವನು ತಿಳಿದವ ಬಲು ಧನ್ಯಾ ॥ 2 ॥
ರೂಪಕತಾಳ
ಸಿರಿ ವಿರಿಂಚಿ ಮೊದಲಾದ ತೃಣಾಂತ ಈ
ಗಿರಿ ವನಧಿ ಲೋಕಗಳು ವನಜಜಾಂಡವ
ಹರಿ ತಾನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರ ಪಾಲಿಸುವ
ನರ ನಾಡಿ ನೊಳಗಿದ್ದು ಕುಟುಂಬ ರಕ್ಷಿಸುವ
ಧರೆ ಪತಿಗಳೊಳಗಿದ್ದು ಪೋಷಿಸುವ
ನರ ತಿರಿಯಾದಿ ನಾನಾ ಜೀವರಾಸಿಗೆ ಪರಿ
ಪರಿ ಪರಿಯ ಗ್ರಾಸವ ಸೃಜಿಸಿಟ್ಟು ಅವರವರ
ಅರಿತು ಕಾಲಗಳನ್ನು ಮೀರಗೊಡದೆ ದೇವನು
ಮರಿಯಾಗಿ ಸರುವರನ ಪೊರೆವನು ಭಾರಕರ್ತಾ
ಇರೊದು ಇನ್ನಿದರೊಳು ಬಲು ಪರಿ ವಿಧ
ಅರಿತ ಮಾನವನಿಗೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಧರೆಯೊಳು
ಪರಮ ಕಾರುಣಿಕ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವಿ -
ಸ್ತರ ಮಹಿಮನೆಂದು ಪೊಗಳುವನೆ ಸುಗುಣಾ ॥ 3 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ತನ್ನ ಇಚ್ಛಿಯಲಿಂದ ಜಗವ ಪಾಲಿಸುವ
ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಲಿಂದ ಜಗವ ಸೃಜಿಸುವ
ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಲಿಂದ ಜಗವ ಕೆಡಿಸುವ ತೆರ -
ವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಕಲ ಸಜ್ಜನರು ಅನಂತ ಜೀವರ
ಮುನ್ನೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಂಹರಿಸುವನು
ಇನ್ನು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ
ಬಣ್ಣಾ ಬಣ್ಣಗಳ ಐದಿಸುವ ಹರಿ
ತನ್ನ ಭಕ್ತರಾದ ಅನಂತ ತಾತ್ವಿಕರ
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲಯವ ಐದಿಸುವ ಕಡೆಗೆ
ಇನ್ನಿತು ಸರ್ವರನ ಐದಿಸಿ ಆಮೇಲೆ
ತನ್ನ ಸುತನ ಚರ್ಮವನ್ನೆ ತೆಗೆದು
ಸಣ್ಣರಂತೆ ಶಿರಕೆ ಸುತ್ತಿ ಕುಣಿವನು
ತನ್ನಿತೆ ಸಿರಿ ವ್ಯಾಪಾರಾ ಬಿಡಿಸುವ
ಘನ್ನ ಸಂಸಾರದೊಳಗೆ ಆಗುವ ಲಯ ಕ್ರಿಯಾ
ಅನಂತ ವಿಧಗಳಿಗೆ ಹರಿ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ ಸುಖಿಸುವ -
ಗೆನಿತೊ ಸುಖಗಳು ಬಣ್ಣಿಸಲಳವಲ್ಲ ಒಬ್ಬರಿಂದ
ಪನ್ನಗಾದ್ರಿ ನಿವಾಸ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಭವ -
ವನ್ನೆ ದಾಟಿಸುವನು ಈ ವಿವರವನ್ನೇ ತಿಳಿಸಿ ॥ 4 ॥
ಝಂಪೆತಾಳ
ಕಾಲಾ ದ್ರವ್ಯಾದಿ ಸುಖ ದುಃಖ ಜೀವೇಶ ವಿ -
ಶಾಲ ಕ್ರಿಯದ ತೊಡರು ಈಡು ವಚನ
ಸೀಲ ದುಸ್ಸೀಲ ಕುಲಾಲ ಕ್ರಿಯಾದಿಗಳು
ಶ್ರೀಲೋಲನಿತ್ತರೆ ಜ್ಞಾನವಾಹದೋ
ಆ ಲಕುಮಿಯೊಳಗೆ ತಾನಿದ್ದು ಪ್ರಳಯಾಂತ
ಕಾಲ ಜ್ಞಾನವ ನಿತ್ತಾದಾರಂಭಿಸಿ
ಬಾಲಕಗೆ ಕ್ಷುಧಿಯಾಗೆ ಬಳಲುವಾ ಮಿತಕ್ಕೆ
ಆ ಲಿಂಗದೇಹದಿ ಮನೆಮಾಡಿ ಜೀವರಿಗೆ
ಕಾಲನಾಮಕ ಹರಿ ಯುಗಪ್ರವೃತ್ತ ಮೇಲು
ಕೆಳಗಾಗದಿರು ಇದರೊಳಗೆ ಇನ್ನು ಬಹು
ಸ್ಥೂಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು ಉಂಟು ಮತ್ತೆ
ಆಲದೆಲಿಯ ಶಾಯಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಶುಭ -
ಆಲಯವ ಸೇರುವಗೆ ಭಕ್ತರಲಿ ತಿಳಿಸುವಾ ॥ 5 ॥
ಧ್ರುವತಾಳ
ಸ್ಮೃತಿ ರಹಿತಾದಲಿ ಕರ್ತು ನಾನಹುದಿನ್ನು
ಸತಿ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದಯ ಮಾಡುವ
ತೃತಿಯಾಕ್ಷವುಳ್ಳ ಸರ್ವ ಜೀವರಿಗೆ
ಮತಿ ತಿರೋಭೂತಾ ಮಾಡಿ ತಿರುಗಿಸುವ
ಕ್ಷಿತಿಯೊಳು ಊಚ ನೀಚ ಜೀವರಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿಗೆ
ಖತಿ ಸುಖಗಳು ಕೂಡಾ ನಾವಲ್ಲವೋ
ತೃತಿಯಾಗಳವಲ್ಲ ದಿತಿ ಸುತರು ಮೊದಲಿಲ್ಲ
ಕೃತು ಭುಜರಲ್ಲಾವೈಯ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರದಿ
ಪತಿತ ಪಾವನ ವೇಣುಗೋಪಾಲರೇಯಾ -
ದ್ಭುತ ಮಹಿಮನ ಲೀಲೆ ತಿಳಿಯೊ ಭಕ್ತಿಯ ಪಡೆಯೊ ॥ 6 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಸಿರಿದೇವಿ ಮೊದಲಾಗಿ ತೃಣಜೀವ ಕಡೆಯಾಗಿ ಬ -
ಹಿರಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ನರಹರಿ
ಸರುವರ ಮನ ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಳು
ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿಹನು ಹರಿ ತಾನು ಸ್ಥಿರವಕ್ಕು
ಪರಮ ಪುರುಷ ತಾನು ವೊಳಗೆ ನಿಯಾಮಕ
ಹೊರಗೆ ಅಧಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉಪದೇಶ
ವರಾವರನರಿತು ಮಾಡುತಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ವಿ -
ಹರಿಸುವ ನರನ ತಪ್ಪೇನಯ್ಯಾ ಇದರ ಮೇಲೆ ತಿಳಿ -
ದರೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಬ್ಬರ ವಶವಲ್ಲ
ಹರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಸಿದ್ಧವೆನಿಸಿಕೊಂಬ
ಗರುವ ದೈವರ ದೇವ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವಿ -
ಸ್ತರ ಮಾಡಿ ತೋರುವ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಿಸೆ ॥ 7 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಖಗರಾಜ ವರದನ್ನ ಜಗದೊಳು ವ್ಯಾಪ್ತನ್ನ
ಅಗಣಿತ ಬಂಧ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಗಡ ಮಾಡುವ ತನ್ನ
ಬಗೆ ಬಗೆ ಶಕುತಿಯಿಂದ ಬಾಧೆ ಬಡಿಸುವ
ನಗುವ ನೋಡಿ ತಾನು ಹಗಲಿರುಳೆನ್ನದೆ
ಸಿಗನಯ್ಯಾ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸಿಲಕಾನು ಸಿಲಕೆ
ಮಿಗೆಲೊಬ್ಬರಾಧೀನದವನಲ್ಲ ದನುಜಾರಿ
ನಿಗಮ ಗೋಚರ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲರೇಯಾ ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಕ ಶಕ್ತನಹುದೊ ತಿಳಿಯಬೇಕು ॥ 8 ॥
ಜತೆ
ಸಿರಿ ಮೊದಲಾದ ಚೇತನ ಜಡಗಳ ಮೋಕ್ಷ
ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ನಾಧೀನ ತಿಳಿದವ ಸುಖಿಯೊ ॥
***
1. Jhaṃpetāḷa
Aṣṭa mahā maṃtragaḷu niṣṭhiyindaḷi kṣutu |
Tṛṣṇigaḷa kaṭṭi saṃtata māḍalu |
Spaṣṭavāguvaḍēno ninage jñānavu balu |
Kaṣṭavallade baride manuja kēḷo |
Dṛṣṭiyanu mucchi pratiṣṭhiyali aṃgagaḷu |
Boṭṭilindaḷi eṣṭu muṭṭalēnu |
Beṭṭavanu ēri bisaloḷage baḷalisi dēha - |
Puṣṭavanu toradare iṣṭavāhade |
Aṣṭa madagaḷu muridu naṣṭa viṣayava jaridu |
Aṣṭu iṣṭendu hari koṭṭadennade |
Muṭṭi manavanu tiḷiyo sṛṣṭiye modalāda |
Aṣṭa kartu jagake viṣṇu eṃdū |
Gaṭṭi bhakutiyinda viṭhṭhalana dāsaralli |
Iṭṭa chittage durita muṭṭuvave |
Sṛṣṭēśa namma siri vēṇugōpāla vara |
Koṭṭa baḷika keḍaru anaṃta kalpakku ॥ 1 ॥
2. Maṭṭatāḷa
Siridēvi tutisalu kēḷi ātumā |
Sṛṣṭiyanu māḍida |
Taruvāya mottādi dēvarige |
Ittu sūkṣma dēha tettu |
Varagaḷa tegedu vistāra māḍi sa - |
Rvōttama sirihari sṛjisida brahmāṇḍa |
Hattu nālaku lōka saptasāgara pa - |
Rvattave modalāda jaḍa sṛṣṭiyanu māḍi |
Tettisara sakala sthaḷagaḷa sērise |
Itta sakala janake sthūla dēhavanittu |
Tatta sthānadalli tānu vyāpisi sakaḷa |
Kartṛtva hariyāgi sṛjisuva sarvarige |
Mitranu tānāgi manujanoḷage nindu |
Chitra putra gṛhāmōda kriyā pottu |
Patnige sarva dvāradi kāraṇanō |
Satyasaṃkalpa siri vēṇugōpālanna |
Satya sṛṣṭiya vivaravanu tiḷidava balu dhanyā ॥ 2 ॥
3. Rūpakatāḷa
Siri viriñchi modalāda tṛṇāṃta ī |
Giri vanadhi lōkagaḷu vanajajāṇḍava |
Hari tānu vyāpisi obbarinda obbara pālisuva |
Nara nāḍi nolaagiddu kuṭuṃba rakṣisuva |
Dhare patigaḷoḷagiddu pōṣisuva |
Nara tiriyādi nānā jīvarāṣige pari |
Pari pariya grāsava sṛjisiṭṭu avaravara |
Aritu kālagaḷanu mīragoḍade dēvanu |
Mariyāgi saruvarana porevanu bhārakartā |
Irodu innidaroḷu balu pari vidha |
Arita mānavanige sariyilla dhareyōḷu |
Parama kāruṇika siri vēṇugōpāla vi - |
Stara mahimanendu pogaḷuvane suguṇā ॥ 3 ॥
4. Triviḍatāḷa
Tanna icchhiyaliṃda jagava pālisuva |
Tanna iccheyaliṃda jagava sṛjisuva |
Tanna iccheyaliṃda jagava keḍisuva tera - |
Vanu kēḷi sakaḷa sajjanaru anaṃta jīvara |
Munne kāraṇagaḷanu māḍi saṃharisuvanu |
Innu tatvagaḷanu sūkṣmadinda |
Baṇṇā baṇṇagaḷa aidisuva hari |
Tanna bhaktarāda anaṃta tātvikara |
Chennāgi layava aidisuva kaḍege |
Initu sarvarana aidisi āmēle |
Tanna sutana charmavanne tegedu |
Saṇṇarante śirake sutti kuṇivanu |
Tannite siri vyāpārā biḍisuva |
Ghanna saṃsāradoḷage āguva laya kriyā |
Anaṃta vidhagaḷige hari kāraṇavennuta sukhisuva - |
Genita sukhaagaḷu baṇṇisalaḷavalla obbarinda |
Pannagādri nivāsa vēṇugōpāla bhava - |
Vanne dāṭisuvanu ī vivaravannē tiḷisi ॥ 4 ॥
5. Jhaṃpetāḷa
Kālā dravyādi sukha duḥkha jīvēśa vi - |
Śāla kriyada toḍaru īḍu vachana |
Sīla dussīla kulāla kriyādigaḷu |
Śrīlōlaniṃttare jñānavāhaḍō |
Ā lakumiyoḷage tāniddu praḷayāṃta |
Kāla jñānava nittādāraṃbhisi |
Bālakage kṣudhiyāge baḷaluvā mitakke |
Ā liṃgadēhadi manemāḍi jīvarige |
Kālanāmaka hari yugapravṛtta mēlu |
Keḷagāgadiru idaroḷage innu bahu |
Sthūla sūkṣmagaḷu uṇṭu matte |
Āladeliya śāyi vēṇugōpāla śubha - |
Ālayava sēruvage bhaktarali tiḷisuva ॥ 5 ॥
6. Dhṛvatāḷa
Smṛti rahitādali kartu nānahudinnu |
Sati putrarige mātra daya māḍuva |
Tṛtiyākṣavuḷḷa sarva jīvarige |
Mati tirōbhūtā māḍi tirugisuva |
Kṣitiyoḷu ūcha nīcha jīvaralli smṛtige |
Khati sukhagaḷu kooḍā nāvallavō |
Tṛtiyāgaḷavalla diti sutaru modalilla |
Kṛtu bhujarallāvaiyyā svātaṃtryadi |
Patita pāvana vēṇugōpālarēyā - |
Dbhuta mahimana līle tiḷiyo bhaktiya paḍeyo ॥ 6 ॥
7. Aṭṭatāḷa
Siridēvi modalāgi tṛṇajīva kaḍeyāgi ba - |
Hirantara dalli prēraka narahari |
Saruvara mana modalāda iṃdriyagaḷoḷu |
Beretukoṇḍihanu hari tānu sthiravakku |
Parama puruṣa tānu voḷage niyāmaka |
Horage adhiṣṭhānadiṃda upadēśa |
Varāvaranaritu māḍutali viharisuva vi - |
Harisuva narana tappēnayyā idara mēle tiḷi - |
Dare ondu vyāpāra obbara vaśavalla |
Hari svātaṃtra siddhavenisikoṃba |
Garuva daivara dēva vēṇugōpāla vi - |
Stara māḍi tōruva mattu vichārise ॥ 7 ॥
8. Āditāḷa
Khagarāja varadanna jagadoḷu vyāptanna |
Agaṇita baṃdha kriyā vigaḍa māḍuva tanna |
Bage bage śakutiyiṃda bādhe baḍisuva |
Naguva nōḍi tānu hagaliruḷennade |
Siganayyā obbarige silakānu silake |
Migelobbarādhīnadvanaḷḷa danujāri |
Nigama gōchara siri vēṇugōpālarēyā |
Ī bageyalli baṃdhaka śaktanahudō tiḷiyabēku ॥ 8 ॥
9. Jate
Siri modalāda chētana jaḍagaḷa mōkṣa |
Siri vēṇugōpāla nādhīna tiḷidava sukhiyo ॥ 9 ॥
***
Pronunciation Guide
Vowel Length: Letters with a horizontal bar (like ā, ī, ū, ē, ō) are long vowels—stretch their sound out for two beats instead of one.
The Soft 'D' and 'T': The symbols t and d are pronounced softly with your tongue touching your upper teeth (like "th" in theme or this), while ṭ and ḍ are hard sounds made by curling the tongue back (like two or dog).
The Nasal 'M' and Dot: An ṃ or ḥ at the end of a word adds a resonant nasal hum or a quick, breathing echo sound.
The Looped 'L': The special letter ḷ is a retroflex sound made by flipping your tongue quickly against the very roof of your mouth.
No Blind Breaks: Read conjunct letters (like kṣa, rthā, jña, śra) as single, fluidly connected sounds without placing an artificial pause or vowel gap between them.
***
ಶ್ರೀ ವೇಣುಗೋಪಾಲದಾಸರು (ಅಂಕಿತ: ವೇಣುಗೋಪಾಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯಾ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಗವಂತನ ಅಷ್ಟಕರ್ತೃತ್ವ (ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಹಾರ, ನಿಯಮನ, ಜ್ಞಾನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಬಂಧ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ) ಹಾಗೂ ಆತನ ಪರಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ದೈಹಿಕ ತಪಸ್ಸು, ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ ಭಗವತ್ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಸಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಝಂಪೆ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟತಾಳ: ಕೇವಲ ಹಸಿವು-ಬೆರಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದರಿಂದಲೋ, ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಲುವುದರಿಂದಲೋ ಜ್ಞಾನ ಲಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಆದಿಯಾಗಿ ಅಷ್ಟಕರ್ತೃತ್ವಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವನು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ದೃಢ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಭಗವಂತನು ಮೊದಲು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಸ್ಥೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಒಳಗೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ರೂಪಕ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಡತಾಳ: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯನ್ನೂ (ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹುಲ್ಲಿನವರೆಗೆ) ಹರಿಯೇ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರ ಮೂಲಕ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು, ದೇಶದ ರಾಜರನ್ನು ಅವನೇ ಸಲಹುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಹಾಪ್ರಳಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸಕಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಲಯಗೊಳಿಸುವವನೂ ಆತನೇ. ಸಂಸಾರದ ಈ ಲಯ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹರಿಯೇ ಕಾರಣನೆಂದು ತಿಳಿದವನಿಗೆ ಅಪಾರ ಸುಖ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಝಂಪೆ ಮತ್ತು ಧ್ರುವತಾಳ (೫ ಮತ್ತು ೬): ಕಾಲ, ದ್ರವ್ಯ, ಸುಖ-ದುಃಖ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅಧೀನ. ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಲದ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವ (ಆಲದೆಲೆಯ ಶಾಯಿ) ವೇಣುಗೋಪಾಲನು ಭಕ್ತರನ್ನು ಮುಕ್ತಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಮರಣೆ ಕೊಡುವವನೂ ಅವನೇ, ಅಹಂಕಾರ ಬಂದಾಗ ಮರೆವು (ಜ್ಞಾನ ತಿರೋಭಾವ) ಕೊಡುವವನೂ ಅವನೇ. ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ, ದೈತ್ಯರಾಗಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಲ್ಲ; ಹರಿಯೇ ಪರಮ ಸ್ವತಂತ್ರ.
ಅಟ್ಟ, ಆದಿತಾಳ ಮತ್ತು ಜತೆ: ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ತೃಣ ಜೀವಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವವನು ನರಹರಿ. ಮಾನವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ಅವನೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸುವವನೂ ಆತನೇ, ಕೊನೆಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವವನೂ ಆತನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದವನೇ ನಿಜವಾದ ಸುಖಿ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಝಂಪೆತಾಳ (ಬಾಹ್ಯ ತಪಸ್ಸಿನ ವ್ಯರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಹರಿಯ ಅಷ್ಟಕರ್ತೃತ್ವ)
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಮನುಷ್ಯನೇ ಕೇಳು, ಕೇವಲ ನಿಯಮದಿಂದ ಹಸಿವು (ಕ್ಷುತು) ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆಗಳನ್ನು (ತೃಷ್ಣಿ) ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಅಷ್ಟಮಹಾ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ನಿನಗೆ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಲಭಿಸಿಬಿಡುವುದೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರಿಂದ ಏನೂ ಸಿಗದು. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ (ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ) ಸಿಗಬೇಕೆಂದು ದೇಹದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಏನೇನೋ ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ತೋರಿದರೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಬಳಲಿಸಿ, ಶರೀರದ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಇದ್ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಷ್ಟಮದಗಳನ್ನು (ವಿದ್ಯೆ, ಧನ, ಕುಲ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಹಂಕಾರ) ಮುರಿದು, ನಶ್ವರವಾದ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ಜರಿದು (ದೂರಮಾಡಿ), "ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೋ ಅಷ್ಟೋ ಏನೇ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ ಅದು ಶ್ರೀಹರಿ ಕೊಟ್ಟ ಭಿಕ್ಷೆ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಹಾರ, ನಿಯಮನ, ಜ್ಞಾನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಬಂಧ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಕರ್ತೃತ್ವಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವೇ ಒಡೆಯನೆಂದು ಮನಸ್ಸಾರೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀವಿಠ್ಠಲನ ದಾಸರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾಪಗಳು (ದುರಿತ) ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ನಮ್ಮ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನು ಒಮ್ಮೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅನಂತ ಕಲ್ಪಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಆ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಡುಕು (ನಾಶ) ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ)
ಅರ್ಥ: ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯClear, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ರೀಹರಿಯು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆತ್ಮಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು (ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿ) ಮಾಡಿದನು. ತರುವಾಯ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ, ಅವರ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿದನು. ಸರ್ವೋತ್ತಮನಾದ ಸಿರಿಹರಿಯು ಈ ಬೃಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದನು. ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು (ಹತ್ತು ನಾಲಕು ಲೋಕ), ಸಪ್ತಸಾಗರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ತ ಜಡ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಆಯಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದನು.
ಇತ್ತ ಭೂಲೋಕದ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾದ ಸ್ಥೂಲ ದೇಹವನ್ನು ಇತ್ತು, ಆಯಾ ದೇಹಗಳ ಆಯಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದನು. ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಜಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಡೆಸುವಿಕೆಯ ಕರ್ತೃತ್ವವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀಹರಿಯದೇ ಆಗಿದೆ. ಆತನೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗೇ ನೆಲೆ ನಿಂತು, ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡುವ ಪುತ್ರ-ಗೃಹ-ಸಂಸಾರದ ಆಮೋದ-ಪ್ರಮೋದಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಪತ್ನಿಯ (ಬುದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯ) ಸಮಸ್ತ ದ್ವಾರಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೂ ಅವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನಾದ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನ ಈ ನೈಜವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ ರಹಸ್ಯದ ವಿವರವನ್ನು ಅರಿತವನೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಧನ್ಯನು.
೩. ರೂಪಕತಾಳ (ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಪೋಷಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವ (ವಿರಿಂಚಿ) ಮೊದಲಾದ ಉತ್ತಮ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯವರೆಗೆ (ತೃಣಾಂತ), ಈ ಸಮಸ್ತ ಪರ್ವತ, ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯು ತಾನೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಒಬ್ಬ ಜೀವಿಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಜೀವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ನಾಡಿಗಳ ಒಳಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಆತನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಅವನೇ. ಭೂಮಿಯನ್ನಾಳುವ ರಾಜರ (ಧರೆ ಪತಿಗಳ) ಒಳಗಿದ್ದು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನೂ ಅವನೇ.
ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು (ನರ ತಿರಿಯಾದಿ) ಮೊದಲಾದ ನಾನಾ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಆಯಾ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಆಹಾರವನ್ನು (ಪರಿ ಪರಿಯ ಗ್ರಾಸವ) ಸೃಷ್ಟಿಸಿಟ್ಟು, ಅವರವರ ಕರ್ಮದ ಕಾಲವನ್ನು ಅರಿತು, ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರದಂತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಲಹುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತಾನೇ ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಮರಿಯಾಗಿ ಸಮಸ್ತರನ್ನೂ ಪೊರೆಯುವ ಮಹಾಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು ಆ ದೇವನೊಬ್ಬನೇ. ಹರಿಯ ಈ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿತ ಮಾನವನಿಗೆ ಸಾಟಿಯಾದ ಜ್ಞಾನಿ ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಪರಮ ಕಾರುಣಿಕನಾದ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನ ವಿಸ್ತರವಾದ (ಅಪಾರವಾದ) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವವನೇ ಸದ್ಗುಣಿಯು.
೪. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಸಂಹಾರ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಳಯದ ಲೀಲೆ)
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ (ಕೆಡಿಸುವ ತೆರ). ಇದನ್ನು ಸಕಲ ಸಜ್ಜನರು ಕೇಳಿ ಆನಂದಿಸಬೇಕು. ಅನಂತ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮಗಳು ಮುಗಿದಾಗ, ಆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹರಿಯು ಸಂಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಸಮಸ್ತ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವರ್ಣಗಳನ್ನು (ಗುಣಗಳನ್ನು) ತನ್ನೊಳಗೆ ಐದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (ಲಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ).
ತನ್ನ ಭಕ್ತರಾದ ಅನಂತ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ರೂಪದ ಚರ್ಮವನ್ನೇ (ಆವರಣವನ್ನು) ತೆಗೆದು, ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ತಲೆಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಆನಂದದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಾನೆ (ಇದು ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದ ರುದ್ರನೃತ್ಯದ ಹಿಂದಿರುವ ಹರಿಯ ಲೀಲೆ). ಸಂಸಾರದ ಈ ಮಹಾ ಪ್ರಳಯದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಲಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅನಂತ ವಿಧಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ ಏಕೈಕ ಕಾರಣನೆಂದು ತಿಳಿದು ಆನಂದಿಸುವ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಲಭಿಸುವ ಸುಖಗಳು ಇಷ್ಟೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶೇಷಾಚಲ ವಾಸಿಯಾದ (ಪನ್ನಗಾದ್ರಿ ನಿವಾಸ) ವೇಣುಗೋಪಾಲನು ಈ ಜ್ಞಾನದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
೫. ಝಂಪೆತಾಳ (ನಿಯಮನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪ್ರದಾತೃತ್ವ)
ಅರ್ಥ: ಕಾಲ, ದ್ರವ್ಯ, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು, ಜೀವರು ಹಾಗೂ ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಂಸಾರದ ಕರ್ಮಗಳ ತೊಡರುಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೀಲೋಲನಾದ ಹರಿಯು ದಯಪಾಲಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಜೀವಿಗೆ ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಒಳಗೂ ತಾನೇ ನೆಲೆನಿಂತು, ಪ್ರಳಯದವರೆಗಿನ ಕಾಲದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಗವಂತನೇ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಹಸಿವಾದಾಗ, ಆ ಹಸಿವಿನ ಮಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಲಿಂಗದೇಹದಲ್ಲೇ ಮನೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕಾಲನಾಮಕನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಯುಗಯುಗಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಮದಂತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆಯಾಗದಂತೆ ಸಕಲ ಸ್ಥೂಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆವನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಆಲದ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವ ಆಲದೆಲೆಯ ಶಾಯಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಈ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು, ತನ್ನ ಶುಭವಾದ ಮುಕ್ತಿ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.
೬. ಧ್ರುವತಾಳ (ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣ)
ಅರ್ಥ: ಮನುಷ್ಯನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ (ಸ್ಮೃತಿ ರಹಿತಾದಲಿ) "ನಾನೇ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕರ್ತೃ" ಎಂದು ಅಹಂಕಾರ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತಾನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಪ ದಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೇ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಆತನ ಕೈಲಿಲ್ಲ. ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಶಿವನೇ ಮೊದಲಾದ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮರೆಸಿ (ಮತಿ ತಿರೋಭೂತಾ ಮಾಡಿ) ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುವವನು ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ನೀಚ ಜೀವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಸ್ಮರಣೆ, ಕ್ರೋಧ (ಖತಿ) ಹಾಗೂ ಸುಖಗಳಿಗೆ ನಾವೇ ಕಾರಣರಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮ-ರುದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ, ದೈತ್ಯರಾಗಲಿ (ದಿತಿ ಸುತರು), ಯಜ್ಞದ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಉಣ್ಣುವ ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ (ಕೃತು ಭುಜರು) ಯಾರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತರಲ್ಲ. ಪತಿತ ಪಾವನನಾದ ವೇಣುಗೋಪಾಲರೇಯನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸು.
೭. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಬಂಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವ ಪ್ರೇರಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ತುತ್ತತುದಿಯ ಸಣ್ಣ ಹುಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಯವರೆಗೆ ಸಮಸ್ತರ ಒಳಗೂ ಮತ್ತು ಹೊರಗೂ ನಿಂತು ಪ್ರೇರಣೆ ಮಾಡುವವನು ಆ ನರಹರಿ ಒಬ್ಬನೇ. ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಳಗೆ ಹರಿಯು ತಾನೇ ಬೆರೆತುಕೊಂಡು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪರಮಪುರುಷನಾದ ಆತನು ಒಳಗಡೆ ನಿಯಾಮಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಡೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಪದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಯಾರು ಉತ್ತಮರು ಯಾರು ಅಧಮರು (ವರಾವರನರಿತು) ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಆತನೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪಾದರೂ ಏನಿದೆ? (ಎಲ್ಲವೂ ಹರಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯೇ ಆಗಿದೆ). ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಯಾರೊಬ್ಬರ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸಿದ್ಧವಾದುದು; ದೇವತಾ ಗರ್ವವನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ದೇವದೇವನಾದ ವೇಣುಗೋಪಾಲನು ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
೮. ಆದಿತಾಳ (ಬಂಧನ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆ)
ಅರ್ಥ: ಗರುಡವಾಹನನಾದ (ಖಗರಾಜ ವರದ), ಜಗತ್ತಿನ ಕಣಕಣದಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಕರ್ಮಬಂಧನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಡುವೈರಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಬಗೆಬಗೆಯ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಧೆಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೀವಿಗಳ ಒದ್ದಾಟವನ್ನು ನೋಡಿ ತಾನು ನಗುತ್ತಾ, ಹಗಲಿರುಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಿಗದೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಆತನು ಯಾರೊಬ್ಬರ ಲೌಕಿಕ ಹಠಕ್ಕೂ ಸಿಕ್ಕುವವನಲ್ಲ, ಯಾರ ಅಧೀನಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗುವವನಲ್ಲ. ದೈತ್ಯರ ಸಂಹಾರಕನಾದ (ದನುಜಾರಿ), ವೇದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರನಾದ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲರೇಯನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಧಕನು ದೃಢವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
೯. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮೊದಲಾದ ಸಮಸ್ತ ಚೇತನರ ಹಾಗೂ ಜಡ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸಿರಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ; ಈ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸುಖಿ.
***
This Suḷādi is a profound philosophical treatise that establishes the doctrine of Hari Sarvōttamatva (Supreme Sovereignty of Hari) and details His Aṣṭa-kartṛtva—the eight foundational cosmic roles He uniquely holds over the universe: Creation (Sṛṣṭi), Sustenance (Sthiti), Dissolution (Laya), Governance (Niyamana), Knowledge (Jñāna), Ignorance (Ajñāna), Bondage (Bandha), and Liberation (Mōkṣa). It heavily critiques superficial physical penance, steering the seeker toward internal realization.
Summary
Jhampe and Matta Talas: The poet declares that merely starving the body, climbing mountains in scorching heat, or performing physical mudras for social prestige (Pratiṣṭha) will never yield true spiritual wisdom. Instead, one must look within and realize that Sri Vishnu alone holds the eight sovereign powers over the universe. Everything we receive is a gift from Him. The material universe (all 14 realms, mountains, and oceans) was created by Him following the prayers of Goddess Lakshmi, and He now permeates every atom.
Rūpaka and Trivida Talas: From the highest creator-deity Lord Brahma down to a tiny blade of grass, it is Sri Hari who sustains everyone, often acting through one entity to protect another. In the final cosmic dissolution (Mahāpralaya), He systematically withdraws all cosmic elements and deities into His being. The poet describes a striking mystical image of the Lord wrapping the cosmic shell (the "skin" of Brahma's egg) around His head like a playful child, highlighting that understanding this dissolution brings supreme joy.
Jhampe and Dhruva Talas (5 & 6): Time, material wealth, joy, sorrow, and sensory functions are entirely under His command. Even when humans arrogantly claim ownership over their actions, they are entirely dependent. It is Sri Hari who grants memory (Smṛti) or causes clouding of the intellect (Mati-tirōbhūta) when ego takes over. Neither gods nor demons possess independent free will.
Aṭṭa, Ādi Talas, and Jate: Sri Hari acts as the internal prompter (Antaryāmi Prēraka) from within Goddess Lakshmi down to the lowest living entity. He binds souls to the cycle of rebirth through His diverse illusory energies (Māyā Śakti), playing hide-and-seek with humanity. Ultimately, the power to grant final liberation (Mōkṣa) rests solely in His hands, and recognizing this absolute dependence is the only path to true happiness.
Section-wise Meaning
1. Jhampe Tala (The Futility of External Austerities)
Meaning: Listen, O mortal man! If you stubbornly bind your body by suppressing hunger (Kṣutu) and thirst (Tṛṣṇi) while mechanically chanting the eight great mantras, will divine wisdom automatically illuminate your consciousness? Absolutely not. You are simply straining your physical frame in vain. What is the use of closing your eyes and touching various body parts with your fingers to show off ritualistic postures, merely to seek social prestige (Pratiṣṭha)? If you climb steep mountains, suffer under the blazing sun, and deplete your body's natural nourishment, will it please the Lord?
True alignment is entirely different: you must break the eight forms of arrogance (Aṣṭa Mada), discard the fleeting sensory materials of the world, and accept that whatever little or much you possess is entirely a gift granted by Sri Hari. Realize with all your heart that Sri Vishnu alone is the supreme Lord of the eight cosmic duties (Aṣṭa Kartu) starting from creation. If a seeker anchors their mind firmly in the service of the true servants of Lord Vithala, can sins (Durita) ever touch them? Once our Lord of Creation, Sri Venugopala, grants His grace, no harm can touch that devotee even across infinite cosmic cycles (Kalpas).
2. Matta Tala (The Blueprint of Cosmic Creation)
Meaning: Hearing the exquisite prayers of Goddess Siri (Lakshmi), the Supreme Lord initiated the primary spiritual creation (Ātma Sṛṣṭi). Following that, He endowed the primary administrative deities (headed by Mukhya Prana) with their subtle bodies (Sūkṣma Dēha) and expanded His cosmic plan according to their innate capacities. Sri Hari, the absolute Bestow-er of boons and the Supreme Being (Sarvōttama), then manifested this massive material universe (Brahmāṇḍa). He built the fourteen planetary realms (Hattu Nālaku Lōka), the seven primeval oceans, the grand mountain ranges, and the entire inert material nature, systematically assigning each deity to their respective stations.
On this side, He granted tangible, physical bodies (Sthūla Dēha) to all living beings on earth and permeated each specific part of those bodies as the indwelling ruler. The absolute ownership of all creation and action belongs to Hari alone. Acting as the ultimate Friend, He resides right inside a human being, managing all daily activities, family life, structural home management, and social pleasures. He is the ultimate power driving every sensory gateway of the intellect. The individual who understands this detailed reality of Sri Venugopala's true, flawless creation is truly fulfilled.
3. Rūpaka Tala (The Sustenance of the Universe)
Meaning: From Goddess Lakshmi, Lord Brahma (Viriñchi), and the higher pantheon of gods down to a tiny, insignificant blade of grass (Tṛṇānta), across all mountains, oceans, and worlds, Sri Hari completely fills this vast cosmic egg (Vanajajāṇḍa). He sustains the entire ecosystem by utilizing one living entity to look after another. Residing within the neural networks and life-currents (Nara Nāḍi) of a human being, He protects families; residing within earthly rulers (Dhare Patigaḷu), He nourishes the citizens.
For the diverse spectrum of living beings—humans, animals, and birds alike—He designs and allocates appropriate nourishment (Pari Pariya Grāsa) tailored to their specific natures. Tracking their individual karmic timelines perfectly, the Lord ensures that no timeline is breached, nurturing all existence. Like a mother bird guarding her hatchlings, He carries the immense burden of protecting the universe. This system of sustenance contains infinite, breathtaking complexities; a human being who truly decodes this has no equal on earth. The virtuous soul is one who continuously sings the praises of the vast glories of our profoundly compassionate Sri Venugopala.
4. Trivida Tala (The Mystery of Cosmic Dissolution)
Meaning: By His sovereign free will alone, the Lord sustains the cosmos; by His free will, He creates it; and by His free will alone, He completely dismantles and dissolves it (Keḍisuva Tera). Let all righteous seekers listen to this truth with joy. When the past ledger of infinite souls matures, He uses those very reasons to initiate their dissolution. He resolves the active cosmic elements back into their subtle, unmanifest states, merging all varied colors, attributes, and forms into His own being.
Our beautiful Lord systematically withdraws His devotees, the infinite administrative deities, into Himself. Finally, wrapping the entire outer structural shell of the universe (likened to the "skin" of His son, Brahma's cosmic egg) around His head like a playful child, He dances in the bliss of the pralaya. This is how the glorious commerce of the universe is wound down. The spiritual bliss experienced by a seeker who realizes that Sri Hari is the sole cause behind these infinite variations of cosmic dissolution (Laya Kriyā) is completely beyond description. Sri Venugopala, the Resident of the serpent hills (Pannagādri Nivāsa), ferry's such an enlightened soul straight across the ocean of worldly existence by revealing this profound data.
5. Jhampe Tala (The Governance of Senses and Time)
Meaning: Time, material resources, experiences of joy and sorrow, the individual souls, and the complex web of worldly activities—all these function as a binding trap unless the beloved of Lakshmi grants the necessary spiritual illumination. Residing within Goddess Lakshmi, the Lord holds the master knowledge of the cosmic timeline right up to the final destruction and orchestrates the beginning of everything. When a tiny infant in the womb experiences hunger (Kṣudhi), the Lord establishes a base within that subtle body (Linga Dēha) to sustain the soul within safe boundaries.
Manifesting as Time (Kāla-nāmaka), Sri Hari drives the progression of cosmic eras and Yugas, ensuring that the balance of the upper and lower realms never tilts or collapses. Within this governance lie highly advanced layers of subtle and gross physics. Ultimately, Lord Venugopala, who reclines peacefully on a single banyan leaf (Āladeliya Śāyi) during the great void, reveals these secrets to His devotees and guides them safely into His auspicious Abode of liberation.
6. Dhruva Tala (The Control of Intellect and Ego)
Meaning: Due to a lack of spiritual memory and awareness (Smṛti Rahita), man arrogantly claims, "I am the independent independent doer of these deeds." In reality, a human can barely extend a tiny amount of kindness to his wife and children, and nothing more is within his power. It is Sri Hari who controls the intellect of all living beings—including the three-eyed Lord Shiva—and can completely cloud or withdraw their understanding (Mati Tirōbhūta), leaving them wandering in circles.
Whether it is a highly evolved being or a degraded soul living on this earth, the sudden rise of memory, wrath (Khati), or sensory pleasure within them is never independent. Neither the sons of Diti (the demons) nor the consumers of sacrificial offerings (the demigods) possess even an atom of absolute independence. O seeker, realize the playful cosmic sport of this wondrously glorious King, Sri Venugopala, the Purifier of the fallen, and secure true devotion.
7. Aṭṭa Tala (The Sovereign Inner Prompter)
Meaning: From Goddess Lakshmi at the apex down to the lowest living organism, Sri Hari is the absolute internal and external Prompter (Prēraka). He is permanently integrated into the minds and sensory organs of all beings, ensuring the stability of cosmic operations. The Supreme Being acts as the internal Controller (Niyāmaka) from within, while externally guiding humanity through the foundation of sacred scriptures and teachers.
Tracking the precise spiritual hierarchy (Varāvara), He sports through the universe. This being the case, where is the room for human error or independent guilt? Every action is prompted by Him. Once you comprehend this, you realize that not a single transaction in this universe is under the independent control of any individual soul. The independence of Hari is an absolute, self-contained truth. Sri Venugopala, the God of all proud deities, expands this grand data across the universe for seekers to analyze.
8. Ādi Tala (The Bondage of Illusory Energy)
Meaning: The Lord, who granted victory to the King of Birds (Garuda), is universally omnipresent. He acts as a formidable adversary to unawakened souls by weaving an unquantifiable web of karmic bondages (Agaṇita Bandha Kriyā). Utilizing His diverse, multifaceted energies (Śakti), He subjects souls to the grueling trials of worldly life. Watching their struggles with a detached, cosmic smile, He remains hidden day and night, refusing to be caught by conventional means.
He can never be blackmailed or trapped by anyone's ego, nor is He subordinate to any external power. He is the Slayer of demons, accessible only through the pure frequencies of the Vedas. Seekers must firmly understand that Sri Venugopala possesses the absolute, sovereign power to bind a soul to this material reality.
9. Jate (Conclusion)
Meaning: The final liberation (Mōkṣa) of all conscious souls—including Goddess Lakshmi—and the resolution of all inert matter rests entirely under the sovereign command of Sri Venugopala. The individual who internalizes this truth is the truly blissful soul.
***
No comments:
Post a Comment