CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಯವರನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದ ಸುಂದರ ಕೃತಿ.
ಇಂದಿರೆ ಮಂದಿರದೊಳು ನಿಂದಿರೆ//
ಇಂದಿರೆ ಹೊಂದಿದೆ ನಿನ್ನ ಮುದ-
ದಿಂದ ಪಾಲಿಸು ನಿತ್ಯಾ ಎನ್ನ//ಆಹಾ//
ಗಂಧ ತುಳಸಿ ಅರವಿಂದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪುಷ್ಪ-
ದಿಂದ ಪೂಜಿಸುವೆನು ಕುಂದುಗಳೆಣಿಸದೆ//
ಘಲು ಘಲು ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದಿಂದ
ಫಳಫಳಿಸುವ ದಿವ್ಯಪಾದದೊಳು
ಪಿಲ್ಯ ಕಾಲುಂಗುರ ನಾದ ಅಂಘ್ರಿ
ಚಲಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಸುಸ್ವಾದ//ಆಹಾ//.
ಕಾಲಲಂದುಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಝಳಪಿಸುತ ನ--
ಮ್ಯಾಲಯದೊಳು ನಿಲ್ಲೆ ಪಾಲವಾರಿಧಿಕನ್ಯೆ//೧//
ಹರಡಿ ಕಂಕಣ ವಂಕಿ ಡೋರ್ಯ
ಕೊರಳೊಳಗೆ ನಾನಾ ವಿಧದ್ಹಾರ ಬಾಯ-
ಲಿರುವೋ ಕರ್ಪೂರ ವೀಳ್ಯ
ಸಾರೆ ಸುರಭಿ ನಾಸಿಕ ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಕ್ಹಾರ//ಆಹಾ//
.ಎರಳೆ ಗಂಗಳೆ ಸಿರಿ ಅರಳೆಲೆ ಕುಂಕುಮ
ಹೆರಳುಗೊಂಡ್ಯೆ ಗಳಿಂದ ಹರಿಯ ಮೋದಿಸುವೆ//೨//
ಜಯ ಜಯ ಜಯ ವಿಜಯ ಸಂಪೂರ್ಣೆ ಭಕ್ತ
ಭಯನಿವಾರಣೆ ಎಣೆಗಾಣೆ ಎನ್ನ
ಕಾಯುವರನ್ಯರ ಕಾಣೆ ಶೇಷ--
ಶಯನನ್ನ ತೋರೆ ಸುಶ್ರೇಣಿ//ಆಹಾ//
ಕೈಯ ಪಿಡಿದು ಭವಭಯವ ಪರಿಹರಿಸೆ ಸಿರಿ/
ಹಯವದನ ನ ದಯವ ಪಾಲಿಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ//೩//
***
ಇಂದಿರೆ ಮಂದಿರದೊಳು ನಿಂದಿರೆ//
ಇಂದಿರೆ ಹೊಂದಿದೆ ನಿನ್ನ ಮುದ-
ದಿಂದ ಪಾಲಿಸು ನಿತ್ಯಾ ಎನ್ನ//ಆಹಾ//
ಗಂಧ ತುಳಸಿ ಅರವಿಂದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪುಷ್ಪ-
ದಿಂದ ಪೂಜಿಸುವೆನು ಕುಂದುಗಳೆಣಿಸದೆ//
ಘಲು ಘಲು ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದಿಂದ
ಫಳಫಳಿಸುವ ದಿವ್ಯಪಾದದೊಳು
ಪಿಲ್ಯ ಕಾಲುಂಗುರ ನಾದ ಅಂಘ್ರಿ
ಚಲಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಸುಸ್ವಾದ//ಆಹಾ//.
ಕಾಲಲಂದುಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಝಳಪಿಸುತ ನ--
ಮ್ಯಾಲಯದೊಳು ನಿಲ್ಲೆ ಪಾಲವಾರಿಧಿಕನ್ಯೆ//೧//
ಹರಡಿ ಕಂಕಣ ವಂಕಿ ಡೋರ್ಯ
ಕೊರಳೊಳಗೆ ನಾನಾ ವಿಧದ್ಹಾರ ಬಾಯ-
ಲಿರುವೋ ಕರ್ಪೂರ ವೀಳ್ಯ
ಸಾರೆ ಸುರಭಿ ನಾಸಿಕ ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಕ್ಹಾರ//ಆಹಾ//
.ಎರಳೆ ಗಂಗಳೆ ಸಿರಿ ಅರಳೆಲೆ ಕುಂಕುಮ
ಹೆರಳುಗೊಂಡ್ಯೆ ಗಳಿಂದ ಹರಿಯ ಮೋದಿಸುವೆ//೨//
ಜಯ ಜಯ ಜಯ ವಿಜಯ ಸಂಪೂರ್ಣೆ ಭಕ್ತ
ಭಯನಿವಾರಣೆ ಎಣೆಗಾಣೆ ಎನ್ನ
ಕಾಯುವರನ್ಯರ ಕಾಣೆ ಶೇಷ--
ಶಯನನ್ನ ತೋರೆ ಸುಶ್ರೇಣಿ//ಆಹಾ//
ಕೈಯ ಪಿಡಿದು ಭವಭಯವ ಪರಿಹರಿಸೆ ಸಿರಿ/
ಹಯವದನ ನ ದಯವ ಪಾಲಿಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ//೩//
***
Pallavi
Indire mandiradoḷu nindire ||
Indire hoṁdide ninna mudadinda pālisu nityā enna ||
Charaṇa 1
Gandha tuḷasi aravinda mallige puṣpadinda pūjisuvenu kuṇḍugaḷeṇisade |
ghalu ghalu gejjeya nādadinda phaḷaphaḷisuva divyapādadōḷu |
pilya kāluṅgura nāda aṅghri calisuva divya susvāda |
kālalanduge gejje jhaḷapisuta nammālayadoḷu nille pālavāridhikanye ||
Charaṇa 2
Haraḍi kaṅkaṇa vaṅki ḍōrya koraḷoḷage nānā vidhadvhāra bāyaliruvō karpūra vīḷya |
sāre surabhi nāsika campaka puṣpak-hāra |
eraḷe kaṅgaḷe siri araḷele kuṅkuma heraḷugoṇḍye gaḷinda hariya mōdisuve ||
Charaṇa 3
Jaya jaya jaya vijaya sampūrṇe bhakta bhayanivāraṇe eṇegāṇe enna kāyuvaranyara kāṇe |
śēṣaśayananna tōre suśrēṇi |
kaiya piḍidu bhavabhayava pariharise siri hayavadana na dayava pālise lakṣmī ||
***
Quick Pronunciation Tips
Retroflexes (ḷ, ṇ, ḍ, ṭ): Curl your tongue back (e.g., pālisu, gaṇḍ**a).
Nasal 'ṁ': Like "m" or "n" depending on context (e.g., sampūrṇe).
Long Vowels: Ā, Ē, Ī, Ō, Ū are long sounds (hold for 2 beats).
***
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ (ಅಂಕಿತ: ಹಯವದನ) ಈ ಕೃತಿಯು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವಳ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಂಗಳಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು "ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸು" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಿಯ ಕಾಲಿನ ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದ, ಅವಳು ಧರಿಸಿರುವ ಆಭರಣಗಳು, ಅವಳ ಸುಂದರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಅವಳ ವೈಭವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀ ಹಯವದನನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡಿಸು ಎಂದು ದಾಸರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಇಂದಿರೆ ಮಂದಿರದೊಳು ನಿಂದಿರೆ |
ಇಂದಿರೆ ಹೊಂದಿದೆ ನಿನ್ನ ಮುದದಿಂದ ಪಾಲಿಸು ನಿತ್ಯಾ ಎನ್ನ ||
ಅರ್ಥ: ಐಶ್ವರ್ಯದೇವತೆಯಾದ ಇಂದಿರೆ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ), ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸು. ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಂಬಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಆನಂದದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.
ಚರಣ ೧:
ಗಂಧ ತುಳಸಿ ಅರವಿಂದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಪೂಜಿಸುವೆನು ಕುಂದುಗಳೆಣಿಸದೆ |
ಘಲು ಘಲು ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದದಿಂದ ಫಳಫಳಿಸುವ ದಿವ್ಯಪಾದದೊಳು |
ಪಿಲ್ಯ ಕಾಲುಂಗುರ ನಾದ ಅಂಘ್ರಿ ಚಲಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಸುಸ್ವಾದ |
ಕಾಲಲಂದುಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಝಳಪಿಸುತ ನಮ್ಮಾಲಯದೊಳು ನಿಲ್ಲೆ ಪಾಲವಾರಿಧಿಕನ್ಯೆ ||
ಅರ್ಥ: ಗಂಧ, ತುಳಸಿ, ಕಮಲ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವುಗಳಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವೆ; ನನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಬೇಡ. ಪಾದಗಳ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು 'ಘಲು ಘಲು' ಎಂದು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿರಲು, ಮಿಂಚುವ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಪಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸು. ಕಾಲುಂಗುರ ಮತ್ತು ಅಂದುಗೆಗಳು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸವಿಯಾದ ನಾದವನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಿರಲಿ. ಸಮುದ್ರರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯೇ (ಪಾಲವಾರಿಧಿಕನ್ಯೆ), ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಪವಿತ್ರವಾಗಲಿ.
ಚರಣ ೨:
ಹರಡಿ ಕಂಕಣ ವಂಕಿ ಡೋರ್ಯ ಕೊರಳೊಳಗೆ ನಾನಾ ವಿಧದ್ಹಾರ ಬಾಯಲಿರುವೋ ಕರ್ಪೂರ ವೀಳ್ಯ |
ಸಾರೆ ಸುರಭಿ ನಾಸಿಕ ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಕ್ಹಾರ |
ಎರಳೆ ಕಂಗಳೆ ಸಿರಿ ಅರಳೆಲೆ ಕುಂಕುಮ ಹೆರಳುಗೊಂಡ್ಯೆಗಳಿಂದ ಹರಿಯ ಮೋದಿಸುವೆ ||
ಅರ್ಥ: ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಕಣಗಳು, ತೋಳುಬಂದಿ (ವಂಕಿ), ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಹಾರಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ ಮಿಶ್ರಿತ ತಾಂಬೂಲವಿದೆ. ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ನಿನ್ನ ಸುಗಂಧವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜಿಂಕೆಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ (ಎರಳೆ ಕಂಗಳು), ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಜಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೀನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವಳು.
ಚರಣ ೩:
ಜಯ ಜಯ ಜಯ ವಿಜಯ ಸಂಪೂರ್ಣೆ ಭಕ್ತ ಭಯನಿವಾರಣೆ ಎಣೆಗಾಣೆ ಎನ್ನ ಕಾಯುವರನ್ಯರ ಕಾಣೆ |
ಶೇಷಶಯನನ್ನ ತೋರೆ ಸುಶ್ರೇಣಿ |
ಕೈಯ ಪಿಡಿದು ಭವಭಯವ ಪರಿಹರಿಸೆ ಸಿರಿ ಹಯವದನನ ದಯವ ಪಾಲಿಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ||
ಅರ್ಥ: ಜಯಶಾಲಿನಿಯಾದ, ಸಕಲ ಸಮೃದ್ಧಿ ನೀಡುವವಳೇ, ಭಕ್ತರ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವಳೇ, ನಿನಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡು. ನನ್ನ ಕೈಹಿಡಿದು ಈ ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಹಯವದನನ ಕರುಣೆಯು ನನಗೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡು.
***
English Meaning
Summary: In this composition, Sri Vadiraja Tirtha invites Goddess Lakshmi to reside in his home. He describes her divine appearance—the tinkling sound of her anklets, the brilliance of her jewelry, and her lotus-like eyes. He prays to the "Daughter of the Ocean" to remove the fears of worldly existence and grant him the grace of her husband, Lord Hayavadana.
Stanza-wise Meaning:
Pallavi: O Indira (Lakshmi), please come and stand (reside) in my temple (home). I have sought Your refuge; please protect me always with joy.
Stanza 1: I worship You with sandalwood, Tulsi, lotus, and jasmine flowers; please do not count my flaws. With the 'ghalu-ghalu' sound of anklets on Your shining feet, come to our home. O daughter of the milky ocean, stay in our house as Your toe-rings and jewelry create a divine melody.
Stanza 2: You are adorned with bangles, armlets, and various necklaces. You carry the fragrance of betel leaves and camphor. With a garland of Champaka flowers and eyes as beautiful as a deer's, You please Lord Hari with Your decorated hair and the Kumkum on Your forehead.
Stanza 3: Victory to You, the one who removes the fears of devotees! I find no one equal to You and no other protector. O noble one, show me the vision of the Lord who reclines on the serpent. Hold my hand, remove the fears of this world, and grant me the grace of Lord Hayavadana.
***
lyrics differ
pallavi
indire mandiradoLu nindire indira deviye ninna pAda nambide salaha bekenna
caraNam 1
ahA gandha tulasi aravinda mallige puSpadinda pUjisuvenu kundugaLenisade ghalu ghalu
gejjeyanadadinda bhali bhalisuva celvapAda divya pilya kAlunguranAdAnghri calisuva divya puSpapAda
caraNam 2
ahA kAlalanduge gejjejulipusuttale namma Alayadalli nille pAlavAridhikanye haradi kanka
vankidvAryaa koralollidha nAnAvidhadahAra bAlyoliha karpUradvIlyasAra nala surabhi campaka puSpahAra
caraNam 3
AhA yeralegangale siri kumkuma aralele heralu gUndyAdinda
hariya mohisuve nI indira devi nirbhIta shatAnanda devarigatiprIte
shrI mukundana kathAmruta jAte kunda mandamAla virajIte
caraNam 4
AhA mandaroddharaNa govindana rAni ninna caraNAravindava pUjisuve
uttadatteya nere valipu nadu valitta kinkini patti jhulapu bahu batta
kuchaagrada kadapu totta ghatti kancukashere golipu
caraNam 5
AhA kantadindolevantha kantE mangalaso otra kantE kantErava koti sUryana kAnte jaya jaya
vijaya sampUrNe bhakta bhayanivAraNeya guNamaNiye yenna kAyuvaranyAra kANe sheSashayananna
tore sushrUni AhA kaiya mugive bhava bhayava harisenna siri hayavadanana dayavu pAlise lakshmI
***
No comments:
Post a Comment