ಕೃತಿ - kruti by Ramarayaru (1900+) ಅಂಕಿತ ಮೂಲರಾಮ
ಈ ಪರಿಯ ಸೊಬಗಾವ ದೇವರಲಿ ನಾ ಕಾಣೆ ll ಪ ll
ಪಾಪರಾಶಿಯ ಕಳೆವ ವೇಂಕಟೇಶಗಲ್ಲದೇ ll ಅನು ಪ ll
ಹೊಳೆವ ಮುಕುಟವ ಕಂಡೆ ನಗುವಮುಖವನು ಕಂಡೆ
ಫಾಲ ತಿಲಕವ ಕಂಡೆ ಕರ್ಣಕುಂಡಲ ಕಂಡೆ l
ಬಿಲ್ಲಿನಂದದಿ ತೋರ್ಪ ಭ್ರೂ ವಿಲಾಸವ ಕಂಡೆ
ನಳಿನ ನಾಸಿಕ ಕಂಡೆ ಚೆಲುವ ಕಂಗಳ ಕಂಡೆll 1 ll
ಎಡಬಲದ ಕರಗಳಲಿ ಶಂಖಚಕ್ರವ ಕಂಡೆ
ಬಿಡದೆಜಗಂಗಳ ಪೊರೆವ ಬಾಹುಯುಗ್ಮವ ಕಂಡೆ
ಬೇಡಿದ ವರಗಳನು ಕೊಡುವ ಕರವನು ಕಂಡೆ
ಕೇಡುಗಳ ಕಳೆವಂಥ ಅಭಯ ಹಸ್ತವ ಕಂಡೆ ll2ll
ಸಿರಿದೇವಿ ಒಪ್ಪಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನು ಕಂಡೆ
ಹಾರಗಳ ಇಂಬಿಟ್ಟ ಚೆಲುವ ಕಂಠವ ಕಂಡೆ
ಸರಸಿಜೋದ್ಭವಬ್ರಹ್ಮನ ಪಡೆದ ನಾಭಿಯ ಕಂಡೆ
ಸರಸಿಜಾಂಡವ ಪೊತ್ತ ಉದರವನು ಕಂಡೆ ll 3ll
ಶ್ರೇಷ್ಟವಾಗಿರುವಂಥ ಕಟಿತಟವ ನಾಕಂಡೆ
ನೀಟಾಗಿ ಬಿಗಿದುಟ್ಟ ಪಟ್ಟವಾಳಿಯ ಕಂಡೆ
ಪಟುತರದಿ ಶೋಭಿಸುವ ಜಾನುಜಂಘೆಯ ಕಂಡೆ
ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಚೆಲುವ ಪಾದಯುಗವನು ಕಂಡೆ ll 4 ll
ಸಂಕಟವ ಕಳೆವಂಥ ವೇಂಕಟೇಶನ ಕಂಡೆ
ಬಿಂಕದಿಂ ಬಿರುದುಗಳ ಪೊತ್ತು ಮೆರೆವನ ಕಂಡೆ
ಓಂಕಾರ ಮೂರುತಿ ಪರಮ ಪುರುಷನ ಕಂಡೆ
ಪಂಕಜಾಕ್ಷ ವೇಂಕಟೇಶ ಮೂಲರಾಮನ ಕಂಡೆ ll5ll
***
Pallavi
Ī pariya sobagāva dēvarali nā kāṇe
Pāparāśiya kaḷeva Vēṅkaṭēśagallade
Charana 1
Hoḷeva mukuṭava kaṇḍe naguvamukhavanu kaṇḍe
Phāla tilakava kaṇḍe karṇakuṇḍala kaṇḍe
Billinandadi tōrpa bhrū vilāsava kaṇḍe
Naḷina nāsika kaṇḍe celuva kaṅgaḷa kaṇḍe
Charana 2
Eḍabalada karagaḷali śaṅkhacakrava kaṇḍe
Biḍadejagaṅgaḷa poreva bāhuyugmava kaṇḍe
Bēḍida varagaḷanu koḍuva karavanu kaṇḍe
Kēḍugaḷa kaḷevantha abhaya hastava kaṇḍe
Charana 3
Siridēvi oppiruva vakṣasthalavanu kaṇḍe
Hāragaḷa imbiṭṭa celuva kaṇṭhava kaṇḍe
Sarasijōdbhavabrahmana paḍeda nābhiya kaṇḍe
Sarasijāṇḍava potta udaravanu kaṇḍe
Charana 4
Śrēṣṭavāgiruvantha kaṭitaṭava nākande
Nīṭāgi bigiduṭṭa paṭṭavāḷiya kaṇḍe
Paṭutarati śōbhisuva jānujangheya kaṇḍe
Sāṭiyillada celuva pādayugavanu kaṇḍe
Charana 5
Saṅkaṭava kaḷevantha Vēṅkaṭēśana kaṇḍe
Biṅkadiṁ birudugaḷa pottu merevana kaṇḍe
Ōṅkāra mūruti parama puruṣana kaṇḍe
Paṅkajākṣa Vēṅkaṭēśa Mūlarāmana kaṇḍe
***
Pronunciation Guide
Vowels: "a" (cup), "ā" (father), "i" (pin), "ī" (see), "u" (put), "ū" (boot), "e" (bed), "o" (go).
Consonants: 'ṭ/ḍ' are retroflex (tongue to roof of mouth); 'ṅ' is nasal "ng" as in "song".
Soft Sounds: 'ś' is a soft "sh" sound; 'j' is as in "joy"; 'g' is always hard as in "go".
Rhythm: Recite with a calm, meditative tone, as if describing a vision of the deity.
Aspiration: Ensure clear 'bh', 'dh', 'gh', 'ph' for the correct phonetic weight.
***
ಸಾರಾಂಶ
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮರಾಯರು ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶನ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪಾದದಿಂದ ಶಿಖರದವರೆಗೆ (ನಖಶಿಖಾಂತ) ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣುತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಅವನ ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳಾದ ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಅಭಯ ಹಸ್ತದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಕಿತ ನಾಮ "ಮೂಲರಾಮ" ಎಂದು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಅಚಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಈ ಪರಿಯ ಸೊಬಗಾವ ದೇವರಲಿ ನಾ ಕಾಣೆ |
ಪಾಪರಾಶಿಯ ಕಳೆವ ವೇಂಕಟೇಶಗಲ್ಲದೇ ||
ಅರ್ಥ: ಪಾಪರಾಶಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶನಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಈ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಕಾಣೆ.
ಚರಣ 1:
ಹೊಳೆವ ಮುಕುಟವ ಕಂಡೆ ನಗುವಮುಖವನು ಕಂಡೆ |
ಫಾಲ ತಿಲಕವ ಕಂಡೆ ಕರ್ಣಕುಂಡಲ ಕಂಡೆ ||
ಬಿಲ್ಲಿನಂದದಿ ತೋರ್ಪ ಭ್ರೂ ವಿಲಾಸವ ಕಂಡೆ |
ನಳಿನ ನಾಸಿಕ ಕಂಡೆ ಚೆಲುವ ಕಂಗಳ ಕಂಡೆ || 1 ||
ಅರ್ಥ: ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟ, ನಗುವ ಮುಖ, ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ತಿಲಕ, ಕಿವಿಯ ಕುಂಡಲಗಳು, ಬಿಲ್ಲುವಿನಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಹುಬ್ಬುಗಳು, ಕಮಲದಂತಹ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
ಚರಣ 2:
ಎಡಬಲದ ಕರಗಳಲಿ ಶಂಖಚಕ್ರವ ಕಂಡೆ |
ಬಿಡದೆಜಗಂಗಳ ಪೊರೆವ ಬಾಹುಯುಗ್ಮವ ಕಂಡೆ ||
ಬೇಡಿದ ವರಗಳನು ಕೊಡುವ ಕರವನು ಕಂಡೆ |
ಕೇಡುಗಳ ಕಳೆವಂಥ ಅಭಯ ಹಸ್ತವ ಕಂಡೆ || 2 ||
ಅರ್ಥ: ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಬಾಹುಗಳನ್ನು, ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ಕೈಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೇಡುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಅಭಯ ಹಸ್ತವನ್ನು ಕಂಡೆ.
ಚರಣ 3:
ಸಿರಿದೇವಿ ಒಪ್ಪಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನು ಕಂಡೆ |
ಹಾರಗಳ ಇಂಬಿಟ್ಟ ಚೆಲುವ ಕಂಠವ ಕಂಡೆ ||
ಸರಸಿಜೋದ್ಭವಬ್ರಹ್ಮನ ಪಡೆದ ನಾಭಿಯ ಕಂಡೆ |
ಸರಸಿಜಾಂಡವ ಪೊತ್ತ ಉದರವನು ಕಂಡೆ || 3 ||
ಅರ್ಥ: ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಎದೆಯ ಭಾಗ, ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಂಠ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪಡೆದ ನಾಭಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಹೊತ್ತ ಉದರವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
ಚರಣ 4:
ಶ್ರೇಷ್ಟವಾಗಿರುವಂಥ ಕಟಿತಟವ ನಾಕಂಡೆ |
ನೀಟಾಗಿ ಬಿಗಿದುಟ್ಟ ಪಟ್ಟವಾಳಿಯ ಕಂಡೆ ||
ಪಟುತರದಿ ಶೋಭಿಸುವ ಜಾನುಜಂಘೆಯ ಕಂಡೆ |
ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಚೆಲುವ ಪಾದಯುಗವನು ಕಂಡೆ || 4 ||
ಅರ್ಥ: ಸೊಂಟದ ಭಾಗ, ಪಟ್ಟವಸ್ತ್ರ (ಪೀತಾಂಬರ), ಶೋಭಿಸುವ ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
ಚರಣ 5:
ಸಂಕಟವ ಕಳೆವಂಥ ವೇಂಕಟೇಶನ ಕಂಡೆ |
ಬಿಂಕದಿಂ ಬಿರುದುಗಳ ಪೊತ್ತು ಮೆರೆವನ ಕಂಡೆ ||
ಓಂಕಾರ ಮೂರುತಿ ಪರಮ ಪುರುಷನ ಕಂಡೆ |
ಪಂಕಜಾಕ್ಷ ವೇಂಕಟೇಶ ಮೂಲರಾಮನ ಕಂಡೆ || 5 ||
ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವ ವೇಂಕಟೇಶನನ್ನು ಕಂಡೆ. ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮೆರೆವ, ಓಂಕಾರ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ, ಪರಮ ಪುರುಷನಾದ, ಕಮಲಾಕ್ಷನಾದ ಮೂಲರಾಮನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
***
Summary
In this composition, Ramarayaru performs a detailed visual meditation (Nakhashikhanta Varnane) of Lord Venkatesha, describing his appearance from the crown to the feet. He expresses his awe at the Lord's radiant crown, smiling face, divine ornaments, the powerful conch and discus, and the protective Abhaya Hasta. The poet concludes by identifying this supreme being, the destroyer of miseries, as Moolarama.
Meaning Stanza by Stanza (English)
Pallavi:
Ī pariya sobagāva dēvarali nā kāṇe
Pāparāśiya kaḷeva Vēṅkaṭēśagallade
Meaning: I do not see such beauty and grace in any other deity, except in Lord Venkatesha, who cleanses the multitudes of sins.
Charana 1:
Hoḷeva mukuṭava kaṇḍe naguvamukhavanu kaṇḍe
Phāla tilakava kaṇḍe karṇakuṇḍala kaṇḍe
Billinandadi tōrpa bhrū vilāsava kaṇḍe
Naḷina nāsika kaṇḍe celuva kaṅgaḷa kaṇḍe
Meaning: I beheld the radiant crown and the smiling face. I saw the sacred mark (Tilaka) on his forehead and the earrings (Kundalas) in his ears. I saw his graceful eyebrows shaped like a bow, his lotus-like nose, and his beautiful, enchanting eyes.
Charana 2:
Eḍabalada karagaḷali śaṅkhacakrava kaṇḍe
Biḍadejagaṅgaḷa poreva bāhuyugmava kaṇḍe
Bēḍida varagaḷanu koḍuva karavanu kaṇḍe
Kēḍugaḷa kaḷevantha abhaya hastava kaṇḍe
Meaning: I saw the conch and discus in his left and right hands. I saw the pair of arms that tirelessly protect the worlds. I saw the hand that grants desired boons and the Abhaya Hasta (hand of protection) that removes all calamities.
Charana 3:
Siridēvi oppiruva vakṣasthalavanu kaṇḍe
Hāragaḷa imbiṭṭa celuva kaṇṭhava kaṇḍe
Sarasijōdbhavabrahmana paḍeda nābhiya kaṇḍe
Sarasijāṇḍava potta udaravanu kaṇḍe
Meaning: I saw his chest adorned by Goddess Lakshmi (Siridevi). I saw his beautiful neck decorated with garlands. I saw his navel from which Brahma was born and his belly which holds the entire cosmic universe.
Charana 4:
Śrēṣṭavāgiruvantha kaṭitaṭava nākande
Nīṭāgi bigiduṭṭa paṭṭavāḷiya kaṇḍe
Paṭutarati śōbhisuva jānujangheya kaṇḍe
Sāṭiyillada celuva pādayugavanu kaṇḍe
Meaning: I saw his majestic waist and the neatly tied garment (Pattavali). I saw his brilliantly shining knees and calves, and his incomparable, beautiful pair of lotus feet.
Charana 5:
Saṅkaṭava kaḷevantha Vēṅkaṭēśana kaṇḍe
Biṅkadiṁ birudugaḷa pottu merevana kaṇḍe
Ōṅkāra mūruti parama puruṣana kaṇḍe
Paṅkajākṣa Vēṅkaṭēśa Mūlarāmana kaṇḍe
Meaning: I saw Lord Venkatesha, the remover of all miseries. I saw him shining with his divine titles and pride. I saw the embodiment of the sacred Omkara and the Supreme Being. I beheld the lotus-eyed Venkatesha, the Moolarama himself.
***
English
E pariya sobagava devarali na kane||
Paparashiya kaleva Venkateshagallade||
Holeva mukutava kande naguva mukhavanu kande|
Phala tilakava kande karna kundala kande|
Billinandadi torpa bhroo vilasava kande|
Nalina nasika kande cheluva kangala kande||1||
Eda balada karagalali shankha chakravanu kande|
Bidade jagangala poreva bahu yugmava kande|
Bedida varagalanu koduva karavanu kande|
Kedugala kalevantha abhaya hastava kande||2||
Siridevi oppiruva vaksha sthalavanu kande|
Haragala imbitta cheluva kanthavanu kande|
Sarasijodbhava Brahmana padeda nabhiya kande|
Sarasijandava potta udaravanu kande||3||
Shreshthavagiruvantha kati tatava na kande|
Neetagi bigidutta pattavaliya kande|
Patu taradi shobhisuva jaanu jangheya kande|
Satiyillada cheluva pada yugavanu kande||4||
Sankatava kalevantha Venkateshana kande|
Binkadim birudugala pottu merevana kande|
Omkara mooruti parama purushana kande|
Pankajaksha Venkatesha Moolaramana kande||5||
***
No comments:
Post a Comment