CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
check similar under vijaya vittala
ಆರೇನು ಮಾಡುವರು ಅವನಿಯೊಳಗೆ||pa||
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ||a.pa||
ಮಾಡಿದಡುಗೆಯು ಕೆಡಲು ಮನೆಯ ಗಂಡನು ಬಿಡಲು
ಕೂಡಿದ್ದ ಸತಿ ತಾನು ಕುಣಿಸ್ಯಾಡಲು
ಗೋಡೆಗೆ ಬರೆದ ಹುಲಿ ಘುಡಿಘುಡಿಸಿ ತಿನಬರಲು
ಆಡದಾ ಮಾತುಗಳ ಅಖಿಳರೂ ನಿಜವೆನಲು||1||
ಹೊಲ ಬೇಲಿ ಮೆದ್ದರೆ ಮೊಲವೆದ್ದು ಇರಿದರೆ
ತಲೆಗೆ ತನ್ ಕೈಪೆಟ್ಟು ತಾಕಿದರೆ
ಹೆಳಲು ಹಾವಾದರೆ ಗೆಳೆಯ ರಿಪುವಾದರೆ
ಕಲಸಿಟ್ಟ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಲಪರಟಿ ನುಂಗಿದರೆ||2||
ಹೆತ್ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಿಡಿದು ವಿಷ ಹಾಕಿದರೆ
ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯು ಹೊರಗೆ ಮಾರಿದರೆ
ತೊತ್ತು ಅರಸಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಉತ್ತರವನಾಡಿದರೆ
ಕತ್ತಲೆಯು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕರಡ್ಯಾಗಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ||3||
ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಬೊಂಬೆ ಕಚ್ಚಾಡ ಬಂದರೆ
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೋರಾಟ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ
ಅನ್ನ ಉಣ್ಣದೆ ಬಹಳ ಅಜೀರ್ಣವಾದರೆ
ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಘಟಿಸಿದರೆ||4||
ಏರಿ ಕುಳಿತ ಕೊಂಬೆ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದರೆ
ಮೇರೆ ತಪ್ಪಿ ಉದಧಿ ಮೆರೆದರೆ
ಆರಿದ್ದ ಇದ್ದಲಿಯು ಅಗ್ನಿಯಾಗುರಿದರೆ
ಧೀರ ಪುರಂದರವಿಠಲ ನಿನ್ನ ದಯ ತಪ್ಪಿದರೆ||5|
***
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ||a.pa||
ಮಾಡಿದಡುಗೆಯು ಕೆಡಲು ಮನೆಯ ಗಂಡನು ಬಿಡಲು
ಕೂಡಿದ್ದ ಸತಿ ತಾನು ಕುಣಿಸ್ಯಾಡಲು
ಗೋಡೆಗೆ ಬರೆದ ಹುಲಿ ಘುಡಿಘುಡಿಸಿ ತಿನಬರಲು
ಆಡದಾ ಮಾತುಗಳ ಅಖಿಳರೂ ನಿಜವೆನಲು||1||
ಹೊಲ ಬೇಲಿ ಮೆದ್ದರೆ ಮೊಲವೆದ್ದು ಇರಿದರೆ
ತಲೆಗೆ ತನ್ ಕೈಪೆಟ್ಟು ತಾಕಿದರೆ
ಹೆಳಲು ಹಾವಾದರೆ ಗೆಳೆಯ ರಿಪುವಾದರೆ
ಕಲಸಿಟ್ಟ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಲಪರಟಿ ನುಂಗಿದರೆ||2||
ಹೆತ್ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಿಡಿದು ವಿಷ ಹಾಕಿದರೆ
ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯು ಹೊರಗೆ ಮಾರಿದರೆ
ತೊತ್ತು ಅರಸಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಉತ್ತರವನಾಡಿದರೆ
ಕತ್ತಲೆಯು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕರಡ್ಯಾಗಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ||3||
ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಬೊಂಬೆ ಕಚ್ಚಾಡ ಬಂದರೆ
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೋರಾಟ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ
ಅನ್ನ ಉಣ್ಣದೆ ಬಹಳ ಅಜೀರ್ಣವಾದರೆ
ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಘಟಿಸಿದರೆ||4||
ಏರಿ ಕುಳಿತ ಕೊಂಬೆ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದರೆ
ಮೇರೆ ತಪ್ಪಿ ಉದಧಿ ಮೆರೆದರೆ
ಆರಿದ್ದ ಇದ್ದಲಿಯು ಅಗ್ನಿಯಾಗುರಿದರೆ
ಧೀರ ಪುರಂದರವಿಠಲ ನಿನ್ನ ದಯ ತಪ್ಪಿದರೆ||5|
***
Pallavi & Anupallavi
Ārēnu māḍuvaru avaniyoḷagē || pa ||
Pūrvajanmada karma haṇeyali baredudake || a.pa ||
Stanza 1
Māḍidaḍugeyu keḍalu maneya gaṇḍanu biḍalu
Kūḍidda satī tānu kuṇisyāḍalu
Gōḍege bareda huli ghuḍighuḍisi tinabaralu
Āḍadā mātugaḷa akhiḷarū nijavenalu || 1 ||
Stanza 2
Hola bēli meddare molaveddu iridare
Talegē tan kaipeṭṭu tākidare
Heḷalu hāvādare geḷeya ripuvādare
Kalasiṭṭa avalakki kalaparaṭi nungidare || 2 ||
Stanza 3
Hettāyi makkaḷige hiḍidu visha hākidare
Matte tandeyu horage māridare
Tottu arasige prati uttaravanāḍidare
Kattaleyu benhaṭṭi karaḍyāgi kaccidare || 3 ||
Stanza 4
Kaṇṇinoḷagina bombe kaccāḍa bandare
Heṇṇina hōrāṭa hecchādare
Anna uṇṇade bahaḷa ajīrṇavādare
Puṇya tīrthagaḷalli pāpa ghaṭisidare || 4 ||
Stanza 5 (Mangaḷa / Phalashruti)
Ēri kuḷita kombe eraḍāgi muridare
Mērē tappi udadhi meredare
Āridda iddaliyu agniyāguridare
Dhīra purandaraviṭhala ninna daya tappidare || 5 ||
***
Quick Pronunciation Notes
-ē / -gē: The "ē" sound is long, like the "ay" in say or "e" in café (e.g., avaniyoḷagē is pronounced uh-vuh-nee-yo-lu-gay).
ā / ō: These are always drawn out long—like the "a" in father (māḍida) and "o" in boat (gōḍege).
ī / ū: Long "ee" and "oo" sounds, like "ee" in meet (satī) and "oo" in boot (akhiḷarū).
ṇ / ḍ / ḷ / ṭ: Letters with dots underneath are retroflex sounds. Pronounce them by curling the tip of your tongue slightly backward against the roof of your mouth (e.g., haṇeyali, keḍalu, kaipeṭṭu, kaṇṇinoḷagina).
***
ಇದು ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು (ಪುರಂದರವಿಠಲ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಬದುಕಿನ ಕಟು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ತತ್ವಪದವಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಣೆಬರಹ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮವು ಎದುರಾದಾಗ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆ ತಪ್ಪಿದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾದ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಷಯಗಳೂ ಹೇಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ (ಉಲ್ಟಾ) ತಿರುಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ವಿಧಿಯು ನಮ್ಮ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಏನು ಬರೆದಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು; ಆ ಹಣೆಬರಹದ ಮುಂದೆ ಈ ಭೂಮಿಯ (ಅವನಿಯೊಳಗೆ) ಮೇಲೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಮೂಲ ಸಾರಾಂಶ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬರದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ದೇವರ ದಯೆ ತಪ್ಪಿದಾಗ—ಮಾಡಿದ ಅಡುಗೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ಸಂಬಂಧ ಕೆಡುತ್ತದೆ, ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಹುಲಿ ಕಚ್ಚಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಕಾಯಬೇಕಾದ ಬೇಲಿಯೇ ಹೊಲವನ್ನು ಮೇಯುತ್ತದೆ, ತನ್ನದೇ ನೆರಳು ಹಾವಾಗುತ್ತದೆ, ಗೆಳೆಯನೇ ಶತ್ರುವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೆತ್ತ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯೇ ವೈರಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ, ನಮ್ಮದೇ ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆ ನಮಗೆ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾಪ ಕಳೆಯಲು ಹೋಗುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಪಾಪವೇ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸರು, "ಹೇ ಧೀರ ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ದಯೆ ಒಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ಕಷ್ಟಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ನಿನ್ನ ದಯೆ ತಪ್ಪಿದ ಮೇಲೆ ಯಾರೇನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ?" ಎಂದು ಭಗವಂತನ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಆರೇನು ಮಾಡುವರು ಅವನಿಯೊಳಗೆ || ಪ ||
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ || ಅ. ಪ. ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆಯೋ ಅದು ನಡೆದೇ ತೀರುತ್ತದೆ. ವಿಧಿ ಬರಹದಂತೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಈ ಭೂಮಿಯ (ಅವನಿಯೊಳಗೆ) ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಯಾರೇನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಯಾರ ಕೈಯಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಚರಣ ೧:
ಮಾಡಿದಡುಗೆಯು ಕೆಡಲು ಮನೆಯ ಗಂಡನು ಬಿಡಲು
ಕೂಡಿದ್ದ ಸತಿ ತಾನು ಕುಣಿಸ್ಯಾಡಲು
ಗೋಡೆಗೆ ಬರೆದ ಹುಲಿ ಘುಡಿಘುಡಿಸಿ ತಿನಬರಲು
ಆಡದಾ ಮಾತುಗಳ ಅಖಿಳರೂ ನಿಜವೆನಲು || ೧ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಹಣೆಬರಹ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಡುಗೆಯೂ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಿದ್ದ ಗಂಡನೇ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬುತ್ತಾನೆ; ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಂಡತಿಯು (ಸತಿ) ಗಂಡನನ್ನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಆಟವಾಡಿಸುತ್ತಾ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಹುಲಿಯ ಚಿತ್ರವೂ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬರುತ್ತದೆ! ನಾವು ಆಡದೇ ಇರುವ ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಜನರೆಲ್ಲ (ಅಖಿಲರು) ಸೇರಿ "ಇವನೇ ಆಡಿದ್ದು, ಇವನೇ ತಪ್ಪುಗಾರ" ಎಂದು ನಿಜವೆಂದು ನಂಬಿ ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೨:
ಹೊಲ ಬೇಲಿ ಮೆದ್ದರೆ ಮೊಲವೆದ್ದು ಇರಿದರೆ
ತಲೆಗೆ ತನ್ ಕೈಪೆಟ್ಟು ತಾಕಿದರೆ
ಹೆಳಲು ಹಾವಾದರೆ ಗೆಳೆಯ ರಿಪುವಾದರೆ
ಕಲಸಿಟ್ಟ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಲಪರಟಿ ನುಂಗಿದರೆ || ೨ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬೇಲಿಯೇ ತಾನು ಕಾಯಬೇಕಾದ ಹೊಲವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಶುರುಮಾಡಿದರೆ ಇನ್ನು ಯಾರನ್ನು ನಂಬುವುದು? ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧು ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಪುಟ್ಟ ಮೊಲವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದು ಇರಿಯಲು (ಗಾಯಗೊಳಿಸಲು) ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು? ನಮ್ಮದೇ ಕೈ ಅರಿಯದೇ ನಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಪೆಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಯಾರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದು? ನಮ್ಮದೇ ನೆರಳು (ಹೆಳಲು) ನಮಗೆ ಹಾವಾಗಿ ಕಚ್ಚಲು ಬಂದರೆ, ಪ್ರಾಣ ಸ್ನೇಹಿತನೇ ನಮಗೆ ಶತ್ರುವಾದರೆ (ರಿಪು), ತಿನ್ನಲು ಕಲಸಿಟ್ಟ ಮೃದುವಾದ ಅವಲಕ್ಕಿಯೇ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಜೀವ ಹಿಂಡಿದರೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮದ ಆಟವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೇನು?
ಚರಣ ೩:
ಹೆತ್ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಿಡಿದು ವಿಷ ಹಾಕಿದರೆ
ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯು ಹೊರಗೆ ಮಾರಿದರೆ
ತೊತ್ತು ಅರಸಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಉತ್ತರವನಾಡಿದರೆ
ಕತ್ತಲೆಯು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕರಡ್ಯಾಗಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ || ೩ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಾಲ ಕೆಟ್ಟಾಗ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪ್ರೀತಿಯೂ ವಿಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯೇ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದ ತಂದೆಯು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಗನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಮಾರಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಯ ಕೆಲಸದಾಕೆಯು (ತೊತ್ತು) ಯಜಮಾನಿಗೆ ಎದುರು ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲೂ ಕತ್ತಲೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂದು, ಕರಡಿಯ ರೂಪ ತಳೆದು ಕಚ್ಚಲು ಬರುತ್ತದೆ.
ಚರಣ ೪:
ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಬೊಂಬೆ ಕಚ್ಚಾಡ ಬಂದರೆ
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೋರಾಟ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ
ಅನ್ನ ಉಣ್ಣದೆ ಬಹಳ ಅಜೀರ್ಣವಾದರೆ
ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಘಟಿಸಿದರೆ || ೪ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನಮ್ಮದೇ ದೇಹದ ಭಾಗವಾದ ಕಣ್ಣಿನ ಒಳಗಿನ ಪಾಪೆಯೇ (ಬೊಂಬೆ) ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದು ಅದುವೇ ನಮಗೆ ವೈರಿಯಂತೆ ಉರಿಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ; ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಲಹ ಅಥವಾ ಹೋರಾಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೆಡಿಸಿದರೆ; ಬದುಕಲು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನವೇ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ (ಅಜೀರ್ಣವಾಗಿ) ರೋಗವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟರೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಹೋಗುವ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲೂ (ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ) ನಮ್ಮ ಪಾಪದ ಕರ್ಮಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂದು ಪೀಡಿಸಿದರೆ—ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹವೇ ಕಾರಣ.
ಚರಣ ೫ (ಫಲಶ್ರುತಿ):
ಏರಿ ಕುಳಿತ ಕೊಂಬೆ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದರೆ
ಮೇರೆ ತಪ್ಪಿ ಉದಧಿ ಮೆರೆದರೆ
ಆರಿದ್ದ ಇದ್ದಲಿಯು ಅಗ್ನಿಯಾಗುರಿದರೆ
ಧೀರ ಪುರಂದರವಿಠಲ ನಿನ್ನ ದಯ ತಪ್ಪಿದರೆ || ೫ |
ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾವೇ ನಂಬಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಏರಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯೇ ನಮ್ಮ ಭಾರಕ್ಕೆ ನಡುಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದರೆ, ಸಮುದ್ರಗಳು (ಉದಧಿ) ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ಮೇರೆ) ಮೀರಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು ಬಂದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆರಿಹೋಗಿದ್ದ ಒಲೆಯ ಇದ್ದಿಲು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಧಗಧಗಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುಡಲು ಬಂದರೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮದ ತೀವ್ರತೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ದಾಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಹೇ ಧೀರನೇ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲನೇ ಆದ ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ! ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ದಯೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ದುಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವೇ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ಈ ಅವನಿಯೊಳಗೆ (ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ) ಯಾರೇನು ತಾನೇ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ?" (ಯಾರೂ ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರ ದಯೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ).
***
summary and paragraph-wise meaning of this universally true, philosophical composition by the father of Haridasa literature, Sri Purandaradasa (with his signature Purandara Vithala). This specific version includes the profound verses about the pupil of the eye and pilgrimage sites.
Summary
The core theme of this composition is that whatever destiny (Vidhi) has carved onto a person's forehead as a result of their past life's actions (Karma) must be endured; no human power on this earth (Avani) can alter it. When a person's time is bad or when divine grace is absent, the most impossible and absurd things begin to happen—the shadow turns into a snake, a trusted friend turns into an enemy, the protective fence itself devours the crop, and even a painted tiger on a wall comes alive to attack. Furthermore, your own body parts (like the pupil of your eye) will torment you, food will fail to digest, and the holy places you visit to seek peace will only bring out your sins. The song concludes with a total surrender to the Lord, stating that if the courageous Lord Purandara Vithala's grace is lost, no one in this universe can save a human being from their fate.
Paragraph-wise Meaning
Pallavi & Anupallavi (Chorus & Sub-chorus):
Aarenu maaduvaru avaniyolage || pa ||
Poorvajanmada karma haneyalli baredudake || a.pa ||
Meaning: What can anyone else truly do for you on this earth (Avani), and what human power can alter your fate? When the fruits of your past life's deeds (Karma) are firmly etched upon your forehead, you must live through them. No one can rewrite what destiny has already recorded.
Stanza 1:
Maadidadugeyu kedalu maneya gandanu bidalu
Koodidda sati taanu kunisyaadalu
Godege bareda huli ghudighudisi tinabaralu
Aadada maatugala akhilaroo nijavenalu || 1 ||
Meaning: When your luck turns bad, even a meal cooked with the utmost care gets spoiled; a loving husband suddenly abandons his wife; and a devoted spouse turns manipulative and makes her husband dance to her whims. Worse yet, the impossible happens—a mere painting of a tiger on a wall begins to roar and leaps down to devour you! Furthermore, lies and slanderous words that you never even uttered are accepted as absolute truth by the entire world (akhilaru).
Stanza 2:
Hola beli meddare molaveddu iridare
Talege tan kaipettu taakidare
Helalu haavaadare geleya ripuvaadare
Kalasitta avalakki kalaparati nungidare || 2 ||
Meaning: If the very fence meant to protect the field turns around and eats the crop, whom can you trust? If a tiny, harmless rabbit suddenly turns ferocious and attacks to tear you apart, what can you do? If your own hand accidentally swings and strikes your own head severely, whom can you blame? If your own shadow (helalu) transforms into a venomous snake to bite you, your best friend turns into your mortal enemy (ripu), and soft flattened rice (avalakki) prepared for eating hardens like a stone in your throat to choke you—it is nothing but the unyielding play of past Karma.
Stanza 3:
Hettaayi makkalige hididu visha haakidare
Matte tandeyu horage maaridare
Tottu arasige prati uttaravaanaadidare
Kattaleyu benhatti karadyaagi kacchidare || 3 ||
Meaning: When times are wretched, even the purest form of love in the world turns into poison. A biological mother steps forward to poison her own children, and a father sells his own child for selfish gains. A maidservant (tottu) talks back aggressively and tries to rule over her queen. Even the darkness chases you down, materializing as a wild bear to bite you. When destiny frowns, who can stop such horrors?
Stanza 4:
Kanninologina bombe kacchaada bandare
Hennina horaata hecchaadare
Anna unnade bahala ajeernavaadare
Punya teerthagallali paapa ghatisidare || 4 ||
Meaning: When your luck runs out, the very pupil or doll of your own eye (bombe), which is meant to guide you, turns inflamed and torments you like an enemy. The constant conflicts and bickering of the women at home escalate to destroy your mental peace. The food you eat to survive fails to digest (ajeerna), manifesting as severe disease. Most agonizingly, when you travel to holy pilgrimage waters (punya teerthas) to wash away your sins, your past negative actions catch up and manifest there as well.
Stanza 5 (Concluding Verses / Phalashruti):
Eeri kulita kombe eradaagi muridare
Mere tappi udadhi meredare
Aaridda iddaleeyu agniyaaguridare
Dheera purandaravithala ninna daya tappidare || 5 ||
Meaning: If the very branch of the tree you climbed snaps cleanly into two, if the mighty oceans (udadhi) breach their shores (mere) to ruthlessly flood your life, and if dead charcoal that has completely cooled down suddenly ignites into a blazing fire to burn you—know that it is your fate catching up. In conclusion, the saint sings, "Oh courageous, benevolent Lord Purandara Vithala! This miserable plight only occurs when your divine grace and mercy (daya) are withdrawn from a person. If your blessings are gone, who else on this entire earth can do anything to save us?"
***
ರಾಗ ಕಾಂಭೋಜ ಝಂಪೆತಾಳ (raga tala may differ in audio)
Arenu maduvaru avaniyolage||pa||
Purvajanmada karma haneyalli baredudake||a.pa||
Madidadugeyu kedalu maneya gandanu bidalu
Kudidda sati tanu kunisyadalu
Godege bareda huli gudigudisi tinabaralu
Adada matugala akilaru nijavenalu||1||
Hola beli meddare molaveddu iridare
Talege tan kaipettu takidare
Helalu havadare geleya ripuvadare
Kalasitta avalakki kalaparati nungidare||2||
Hettayi makkalige hididu visha hakidare
Matte tandeyu horage maridare
Tottu arasige prati uttaravanadidare
Kattaleyu bennatti karadyagi kaccidare||3||
Kanninolagina bombe kaccada bandare
Hennina horata heccadare
Anna unnade bahala ajirnavadare
Punya tirthagalalli papa gatisidare||4||
Eri kulita kombe eradagi muridare
Mere tappi udadhi meredare
Aridda iddaliyu agniyaguridare
Dhira purandaravithala ninna daya tappidare||5||
***
pallavi
ArEna mADuvaru avaniyoLage
anupallavi
pUrva janmada karma haNeyali baredudake
caraNam 1
mADidaDugeyu keDalu maneya gaNDanu biDalu kUDidda sati tnu kuNisyADalu
koDoge bareda huli guDuguDisi tinabaralu Adada mAtugaLa akhiLarU nijavenalu
caraNam 2
hol bEli meddare molaveddu iridare tanage tana kai beTTu tAgidare
heLalu hAvAdare geLeya ripuvAdare kalasiTTu avalakki kalapakaTa nungidare
caraNam 3
hetta tAi makkaLige hididu viSa hAkidare matte tandeyu horage mAridare
tottu arasige prati uttaravanADidare kattaleyu bennaTTi karaDyAgi kaccidare
caraNam 4
kaNNInoLagina bombe kaccADa bandare heNNina hOrATa heccAdare
anna uNNade bahaLa ajIrNavAdare puNya tIrttagaLalli pApa ghaTisidare
caraNam 5
Eri kuLita kombe eraDAgi muridare mEre tappi vidhiyu mIridare
Aridda iddaliyu agniyAgudare dhIra purandara viTTala ninna daya tappidare
***
No comments:
Post a Comment