Monday, 1 November 2021

ಆಪತ್ತು ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ gopala vittala ankita suladi ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸುಳಾದಿ AAPATTU KAALA BANDIDE PRARTHANA SULADI

.ರಾಗ ಶಂಕರಾಭರಣ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad


RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

or just scroll down for other devaranama 


ಶ್ರೀಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ  ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸುಳಾದಿ 

(ಬಿಂಬನು ಕರಚರಣಾದ್ಯವಯವಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬನಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ.

ಬಿಂಬನಾದ ಹರಿಯು ಸುಖಪೂರ್ಣನಾದವನು. ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ತಾಪತ್ರಯ

ಉಂಟೇನೋ? ಬಿಂಬೇಚ್ಛಾದಂತೆ ಜೀವರ ಸ್ವರೂಪ ಗುಣ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಫಲ ತಂದೀವ ಕಾರಣ ,  ಸಕಲ ಭಕ್ತರು ಸುಖದಲ್ಲಿರಲೆಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.) 


ಧ್ರುವತಾಳ 


ಆಪತ್ತು ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ ಅಯ್ಯಾ ಅಯ್ಯಾ

ಶ್ರೀಪತಿ ಕಾಯೋ ಆಶ್ರಿತ ಜನಬಂಧು

ನೀ ಪರಮ ಪುರುಷ ನಿತ್ಯ ತೃಪುತ ದೇವಾ

ನಾ ಪರದೇಶಿಯೊ ಹೇ ನಳಿನನಾಭಾ

ಅಪಾರ ದೋಷಿ ಇನ್ನು ಆನಹುದಯ್ಯಾ ಆಯ್ಯಾ

ನೀ ಪೂರ್ಣ ಗುಣನಿಧಿ ನಿರ್ದೋಷನಲ್ಲೆ

ಲೇಪರಹಿತ ನೀನು ಬಿಂಬನಾದ ಬಳಿಕ

ತಾಪ ಉಂಟೇನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಿಗೆ

ಭೂಪಾಲಕನು ಸುಖದಲ್ಲಿ ಇರಲಾಗಿ

ಆಪತ್ತು ಉಂಟೆ ಅವನ ಆಳು ಜನಕೆ

ನೀ ಪರ ಉಪಕಾರಿ ನಿನಗೊಂದಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲ

ಸಾಪಾಟಿ ಅಧಿಕ ಶೂನ್ಯ ಸರ್ವೋತ್ತಮಾ

ತಾಪತ್ರಯಂಗಳು ತ್ರಿವಿಧ ಗುಣದ ಕಾರ್ಯ

ನೀ ಪ್ರೇರಿಸಿದಂತೆ ನಿತ್ಯ ದಣಿಸೋವು

ನಾ ಪ್ರತಿಗಾಣೆ ನಿನಗೆ ವಂದನ್ನ ಮಾಡಿ ತೋರ

ಆಪೂ ಸಾಪಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕರ್ತನಯ್ಯಾ

ಹೋಪ ಬಪ್ಪದು ಏನು ಒಂದಾದರು ಎನ್ನಿಂದ

ಕಾಪಾಲಿವರದ ಕಾರುಣ್ಯಾಂಕಾರಾ

ರಾಪು ಮಾಡುವೆ ನೀ ರಹಸ್ಯ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯ

ಕೋಪ ಸಲ್ಲದಯ್ಯಾ ಕೋದಂಡಪಾಣಿ

ಮಾಪು ಪಿಡಿದು ಇನ್ನು ಅಳಿಯ ಕುಳಿತ ಬಳಿಕ

ಲೋಪ ಮಾಡುವದ್ಯಾಕೆ ಲೋಕದೊಳು

ಈ ಪರಿ ಎನ್ನ ಮನದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಗೋಪಾಲ ಸರ್ವಪಾಲಾ ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಾ

ದ್ರೌಪದಿ ಮಾನದೊಡೆಯ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ತಾಪಸರ ಮನದಿ ಸಿಲ್ಕಿ ಅಗಲದ ದೇವಾ ॥ 1 ॥ 


ಮಟ್ಟತಾಳ 


ನಿನ್ನದು ನೀ ನಿತ್ಯಾ ಎನ್ನದು ಅನಿತ್ಯ

ನಿನ್ನದು ಸ್ವಾಧೀನ ಎನ್ನದು ಪರಾಧೀನ

ನಿನ್ನಾನಂದ ನಿನಗೆ ನಿನ್ನಿಂದಾನಂದೆನಗೆ

ನಿನ್ನವನಾ ಆಧೀನಾಗೆ ಎನ್ನವ ನೀ ಎನಗೆ

ಎನ್ನದು ಸಕಾಮಾ ನಿನ್ನದು ನಿಷ್ಕಾಮಾ

ಎನ್ನ ವೊಳಗೆ ನೀನೆ ನಿನ್ನ ವೊಳಗೆ ನೀನೆ

ಅನ್ಯ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಮಾತ್ರ ವೆಂಬೋದು ಎನಗೆ ದೋಷ

ನಿನ್ನ ಅಪೇಕ್ಷವೆ ಎನ್ನ ಪೋಷಣೆ ಅಲ್ಲೆ

ಎನ್ನ ನೀ ಮರೆದರೆ ನಿನ್ನ ನಾ ಮರೆವೂವೆ

ಎನ್ನ ನೀ ತಿಳಿದರೆ ನಿನ್ನ ನಾ ತಿಳಿವೂವೆ

ಎನ್ನನು ನೀ ಮರದದಕನುಭೋಗಾ

ಭಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಪೋಗೋದೆ ಸಾಕ್ಷಿ

ಎನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರವು ನಿನ್ನಾಧೀನವಿರಲು

ಅನ್ಯಕೆ ಎಳೆದು ಬನ್ನ ಬಡಿಸಾ ಆವದು

ಅನ್ಯಾಯ ನ್ಯಾಯ ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನೊ

ಮನ್ನ ವಾಚ ಕಾಯ ಇನ್ನು ಎನಗೆ ದೇವ

ನಿನ್ನನ್ನೆ ಬೇಕೆಂಬೊ ಘನ್ನ ಆಶೆಯು ಬಹಳ

ಮನ್ನಿಸಿ ಬಿನ್ನಪ ಮನಕೆ ತಾ ನೀ ವೇಗಾ

ಸನ್ಮುನಿಗಳ ಪ್ರೀಯಾ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ನಿನ್ನನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಇನ್ಯಾರನ ಕೇಳ್ವೆ ॥ 2 ॥ 


ರೂಪಕತಾಳ 


ಎನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅರಿತು ಉಣಿಸೆನೆಂದರೆ ನೀನು

ನಿನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ನಾನಲ್ಲ

ನಿನ್ನ ಭೃತ್ಯನು ನಾನು ನಿಜವೆಂಬೋದು ಇತ್ತೆ

ಎನ್ನ ಸ್ವರೂಪವು ದುಃಖಿ ಬೇರೆಲಿಲ್ಲಲ್ಲ

ಚನ್ನಾಗಿ ಚಿದ್ರೂಪಿ ನಿರ್ಗುಣ ಜೀವಕ್ಕೆ

ಇನ್ನು ಶೋಕಂಗಳು ಆವ ಪರಿ ಉಂಟು

ಭಿನ್ನ ತ್ರಿಗುಣದಿಂದಾ ಘನ್ನ ಶೋಕಗಳೆಂಬ

ಇನ್ನು ಜಡಂಗಳು ಬನ್ನ ಬಡಿಸುವವೋ

ಎನ್ನ ಮನಸಿಗಿದು ನಿಜವು ತೋರುವದಿಲ್ಲ

ಇನ್ನು ಬಿದ್ದಲ್ಲಿಂದ ಚಲಿಸದೆ ಜಡಗಳು

ಮುನ್ನ ಚೇತನಗಳು ದಣಿಸಬಲ್ಲವೆ ದೇವಾ

ಇನ್ನು ಅವಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಅಭಿಮಾನ್ಯ ರುಂಟೆಂಬ

ಎನ್ನಂತಸ್ವಾತಂತ್ರರವರಲ್ಲವೇ

ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿನ್ನೊಂದು ಜಡ ಚೇತನಗಳಿಂದ

ಎನ್ನ ದಣಿಸುವರ ಕಾಣೆನಯ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿ

ಘನ್ನ ವೈಕುಂಠದಿನ್ನಲ್ಲಿ ಆಗೋ ಸುಖಾ

ಇನ್ನಿಲ್ಲೆ ಕೊಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ನಿನಗುಂಟಯ್ಯಾ

ನೀನಲ್ಲದಿಲ್ಲಿನ್ನು ಸುಖ ದುಃಖಗಳು ಒಂದು

ಎನ್ನಯ್ಯಾ ಎನ್ನಯ್ಯಾ ಏ ದೇವನೆ

ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಕಣ್ಣು ಕರ್ನದೊಳಗೆ ಕರ್ನ

ಬೆನ್ನಿನೊಳಗೆ ಬೆನ್ನು ಇನ್ನು ಕಾಲೊಳು ಕಾಲು

ಎನ್ನ ಆಕಾರದೊಳೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಇಪ್ಪ

ಚಿನ್ನುಮಯ ಜ್ಞಾನಾನಂದ ನಿರ್ದೋಷ ಪೂರ್ಣ

ಭಿನ್ನ ಕಾಮ ರಹಿತ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ನಿನ್ನವರವನಯ್ಯಾ ಬಿನ್ನಪ ಚಿತ್ತೈಸು ॥ 3 ॥ 


ಝಂಪಿತಾಳ 


ಇದೆ ವ್ಯಾಳ್ಯ ಇದೆ ಸಮಯ ಈಗಲೆ ನಿನ್ನಾಟ

ವದಗಿ ದೊರಕಿದೆ ನಿನಗೆ ಒಳಿತಾಗಿ ನೋಡು

ಗದಗದನೆ ನಡುಗಿಸು ಉದರ ಹಸಿವೆಯ ಕೊಡಿಸು

ಒದರಿಸು ಎನಗಿನ್ನ ಆರನಾ ಕಾಣೆಂದು

ಕುದರಿಯಂತೆ ಕುಟಿಲ ರೋಗಗಳ್ಹಚ್ಚು

ಒದಗಿ ನಡೆಯದಂತೆ ಇದ್ದಲ್ಲೆ ಕುಳ್ಳಿಸೊ

ಮದುವಿಗಳ ಮಾಡಿಸು ನದಿಗಳೊಳು ಮಣುಗಿಸು

ಮಧುರ ಅನ್ನವ ಉಣಿಸು ಸದಾಚಾರಿ ಎಂದೆನಿಸು

ಇದಕ್ಕೊಂದೆ ಅದಕ್ಕೊಂದೆ ಇನ್ನೊಂದಕೆ ಒಂದೆ

ಇದರ ಭೋಗಗಳೆಲ್ಲ ಭಿನ್ನ ಎನ್ನಿಂದಯ್ಯಾ

ತುದಿಗೆ ನಿರ್ಗುಣನಾಗೆ ವೊದಗೋದಾನಂದವ್ಯಕ್ತಿ

ಅದರ ಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಲಾಪ್ಯಾ

ಬದುಕು ಎನ್ನದು ಏನು ಕೆಟ್ಟು ಪೋಗುವದು

ಪದೋಪದಿಗೆ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ದಣಿವೆ

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕು

ಹೃದಯದೊಳಕೆ ನಿನ್ನ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು

ಸದಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾ ಸಾಕುವ ಧೊರಿಯೆ

ಮದನಜನಕ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ಒದಗಿ ಬಪ್ಪವು ಹರುಷ ಕ್ಲೇಶದಿ ನಿನ್ನನು ತಿಳಿಸೊ ॥ 4 ॥ 


ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ 


ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲಿ ಆಗುವ ಕರ್ಮವು

ದ್ವಂದ್ವ ವಾಗ್ಯುಂಟು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ

ಒಂದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಅಂದಿಸುತಲೆಲ್ಲಿ

ಸಂದಿ ಸಂದಿಗೆ ಬಿಡದೆ ಎನ್ನ ಎಳೆದು

ಒಂದು ಎನ್ನ ವಿಷಯ ನಿಜವಸ್ತುವಿರಲಾಗಿ

ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿ ಅದರ ಹಿತ ಅರಿಸದೆ

ಬಂಧಕರನು ಮಾಡಿ ಬಯಕಿ ಪುಟ್ಟಿಸಿ ಬಾಹಿರ

ಕುಂದು ವಿಷಯಕಿನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ

ಅಂಧಕನ ಪಿಡಿದು ಆಟ ಆಡಿಸಿದಂತೆ

ಸಂದಳಿ ಅಂಗಡಿಗೆನ್ನ ನೂಕಿ

ಬಂಧು ಅಲ್ಲದವರ ಬಂಧು ಯೆಂದು ತಿಳಿಸಿ

ನಿಂದ್ರಲರಿರದಾವಸ್ಥೆ ನಾ ನಿತ್ಯವೆಂದರಿವಿಸಿ

ಗಂಧವಲ್ಲದ್ದು ಎಲ್ಲ ಗಂಧವೆಂದರಿವಿಸೆ

ಛಂದವಲ್ಲದ ರಸವು ಛಂದವೆಂದು ತಿಳಿಸಿ

ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಕಾಣದಂತೆನ್ನ ಕುಳ್ಳಿಸಿ

ಎಂದಿಗೆ ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಜೀವನಿಗೆ

ಬಂದು ಹೋಗುತಿನೆಂಬೊ ಮೃತ್ಯು ಭಯ ಪುಟ್ಟಿಸಿ

ಅಂದಾಗಿ ನೀ ಬಿಡದೆ ಈ ಪರಿ ಮಾಡಿಸಿ

ಎಂದಿಗಾ ಜೀವರು ಹೊಂದುವರು ನಿನ್ನ

ಗಂಧ ಸುಳಿದಂತೆ ಇದರ ಒಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ

ತಂದು ಸ್ಮೃತಿಗೆ ನಿಜ ಇಂದ್ರಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ

ಛಂದುಳ್ಳ ಗುಣಗಳು ಅನುಭವಕೆ ಬಂತೆ

ಅಂದಿಗೆ ಸಂದೇಹ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಹೋದು

ಇಂದನ್ನಕ ನೋಡೆ ಈ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕೆಟ್ಟೆ

ಸಂದಿಲೀ ಇದ್ದನ್ನ ಈ ಪರಿ ಮಾಡಲು

ಅಂದವೆ ಅಂದವೆ ಅಪ್ಪಾ ಅಪ್ಪಾ

ವಂದಿಸಿ ಮೊರೆ ಇಟ್ಟೆ ಒಂದು ಆದರು ನಿ -

ನ್ನಿಂದಿಲ್ಲಾ ವಿಲ್ಲಾದಿಲ್ಲಾ ವೆಂದು ಸಂದೇಹವನು ಬಿಟ್ಟು

ಸುಂದರಮೂರುತಿ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ತಂದೆ ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತ ಬಂದದೆ ಮಾಡಯ್ಯಾ ॥ 5 ॥ 


ಅಟ್ಟತಾಳ 


ಹೇ ಅಚ್ಚುತನೆ ಹೇ ಅನಂತನೆ

ಹೇ ಅದ್ಭುತನೆ ಹೇ ಅಗೋಚರನೆ

ಹೇ ಅಗಮ್ಯನೆ ಹೇ ಅಹೋರಾಜ

ಹೇ ಅದಿತಿಸುತ ಹೇ ಅಕ್ರೂರಪಾಲ

ಹೇ ಅಹಲ್ಯಾ ರಕ್ಷಕ ಹೇ ಅಂಬರೀಷಪಾಲಾ

ಹೇ ಅಜಮಿಳವರದ ಹೇ ಆರಕಾಣೆಂದ ಗಜರಾಜ ವರದನೆ

ಹೇ ಅನಿಮಿತ್ಯ ಬಂಧು ನಿತ್ಯ ನಿರಂಜನ

ಹೇ ಅಪ್ಪಾ ಅಯ್ಯಾ ಪೂತುರೆ ಪೂತುರೆ

ಹೇ ಅನಾದಿದೇವ ಆನಂದಪೂರ್ಣನೆ

ಹೇ ಅಘಟಿತ ಘಟಿತಾನಂತ ಐಶ್ವರ್ಯ

ಹೇ ಆಶ್ಚರ್ಯನೆ ಹೇ ಅಖಂಡಿತಾ

ಹೇ ಅರ್ಧಗರ್ಭ ಹೇ ಅಧೋಕ್ಷಜ

ಹೇ ಅಜ ಹೆದ್ದಯ್ಯಾ ನಾ ಅಜ್ಞಾ ನೀ ಪೂರ್ಣ

ಬಾ ಅಯ್ಯಾ ಕಾಯಯ್ಯಾ ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾಹಿ ಕೃಷ್ಣ

ನಾ ಅಲ್ಪ ನೀ ಪೂರ್ಣ ಭಳಿರೆ ಭಳಿರೆ ರಾಯಾ

ನೀ ಅಲ್ಲದಿಲ್ಲಿನ್ನು ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ಬಾ ಆಶ್ರಿತಜನಬಂಧು ಭಕುತಪಾಲಾ ॥ 6 ॥ 

ಆದಿತಾಳ 


ಪರರಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿ ಎನ್ನಿಂದಲಿ ಇತ್ತೆ

ಇರಿಸು ಎನ್ನನು ಇತ್ತೆ ಧರಿಯ ಮೇಲೆ ದೇವಾ

ಶರಣ ಜನರ ಹಿತವೆ ಎನ್ನ ಹಿತವು

ಶರಣರ ಆಪತ್ತೆ ಎನ್ನ ಆಪತ್ತಯ್ಯ

ಹರಿಯೆ ನಾ ನಿನಗಿನ್ನು ವಂದಿಸಿ ಮೊರೆ ಇಟ್ಟೆ

ತರುಳನ ಬಿನ್ನಪ ಮನಕೆ ತಾರೈ ದೇವಾ

ಧರಿಯ ಮೇಲಿನ್ನೆಷ್ಟು ಶರಣ ಜನರು ಉಂಟು

ನಿರುತ ಅವರಿಗಿನ್ನು ಎರಡೊಂದು ಗುಣದ

ಕರಕರೆ ಕ್ಲೇಶವೂ ಇರದಂತಲಿ ಮಾಡು

ಧರಣಿಯ ರಮಣ ತರುಳ ಸಲಿಗಿಯಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬೇಡುವೆ

ಕರುಣಿಸೊದುಚಿತವೆ ಆಗಿತ್ತೆ ಕರುಣಿಸು

ಸ್ಥಿರ ಎನ್ನ ಗುರುವಿನ ಇನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿ

ಪರಿಪರಿ ಪರಿ ಇನ್ನೆಂತು ಉಂಟೋ

ಪರಿಹರಿಸವರಿಗೆ ಹರುಷದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು

ಬರಿದೆ ಎನ್ನನು ನೀನು ಅವರ ಕ್ಲೇಶಗಳೆಲ್ಲ

ಹರಹುವೊ ಎನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೆ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ

ದುರಿತಗಿರಿ ಕುಲಿಶ ದುಷ್ಟರ ಮರ್ದನ

ಶರಣರ ರಕ್ಷಕ ಕರುಣಾಕರ ಸ್ವಾಮಿ

ಮರುದಂತರ್ಗತ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ

ಸರಿ ಬಂದದು ಮಾಡೊ ಶರೀರ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ ॥ 7 ॥ 


ಜತೆ 


ಸಕಲ ಭಕುತರೆಲ್ಲ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಇರಲೆಂಬೊ

ಕಕುಲಾತಿ ಎನಗೆ ಕರುಣಿಸೊ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ॥

***

1. Dhruvatāḷa

Āpattu kāla bandide ayyā ayyā |

Śrīpati kāyō āśrita janabandhu |

Nī parama puruṣa nitya tṛputa dēvā |

Nā paradēśiyo hē naḷinanābhā |

Apāra dōṣi innu ānahudayyā ayyā |

Nī pūrṇa guṇanidhi nirdōṣanalle |

Lēparahita nīnu bimbanāda baḷika |

Tāpa uṇṭēnu pratibimbagaḷige |

Bhūpālakanu sukhadalli iralāgi |

Āpattu uṇṭe avana āḷu janake |

Nī para upakāri ninagondapēkṣe illa |

Sāpāṭi adhika śūnya sarvōttamā |

Tāpatrayaṅgaḷu trivida guṇada kārya |

Nī prērisidante nitya daṇisōvu |

Nā pratigāṇe ninage vandanna māḍi tōra |

Āpū sāpige mātra kartanayyā |

Hōpa bappadu ēnu ondādaru enninda |

Kāpālivarada kāruṇyāṅkārā |

Rāpu māḍuve nī rahasya māḍida kārya |

Kōpa salladayyā kōdaṇḍapāṇi |

Māpu piḍidu innu aḷiya kuḷita baḷika |

Lōpa māḍuvad'yāke lōkadoḷu |

Ī pari enna manada abhiprāya |

Gōpāla sarvapālā sarva iṣṭā |

Draupadi mānadodeya gōpālaviṭṭhala |

Tāpasara manadi silki agalada dēvā || 1 ||


2. Maṭṭatāḷa

Ninnadu nī nityā ennadu anitya |

Ninnadu svādhīna ennadu parādhīna |

Ninnānanda ninage ninnindānandenage |

Ninnavanā adhīnāge ennavā nī enage |

Ennadu sakāmā ninnadu niṣkāmā |

Enna voḷage nīne ninna voḷage nīne |

Anya apēkṣe mātra vembōdu enage dōṣa |

Ninna apēkṣave enna pōṣaṇe alle |

Enna nī maredare ninna nā marevūve |

Enna nī tiḷidare ninna nā tiḷivūve |

Ennanu nī maradadakanubhōgā |

Bhinna viṣayadalli innu pōgōde sākṣi |

Enna vyāpāravu ninnādhīnaviralū |

Anyake eḷedu banna baḍisā āvadu |

Anyāya nyāya innēninnēno |

Manna vāca kāya innu enage dēva |

Ninnanne bēkembo ghanna āśeyu bahaḷa |

Mannisi binnapa manake tā nī vēgā |

Sanmuni-gaḷa prīyā gōpālaviṭṭhala |

Ninnanallade bēre inyārana kēḷve || 2 ||


3. Rūpakatāḷa

Enna yōgyate aritu uṇisenendare nīnu |

Ninna saṅkalpakke pratikūla nānalla |

Ninna bhṛtyanu nānu nijavēmbōdu itte |

Enna svarūpavu duḥkhi bērelillalla |

Cannāgi cidrūpi nirguṇa jīvakke |

Innu śōkaṅgaḷu āva pari uṇṭu |

Bhinna triguṇadindā ghanna śōkagaḷemba |

Innu jaḍaṅgaḷu banna baḍisuvavō |

Enna manasigidu nijavu tōruvadilla |

Innu biddallinda calisade jaḍagaḷu |

Munna cētanagaḷu daṇisaballave dēvā |

Innu avakke bēre abhimānya ruṇṭemba |

Ennantasvātantra-ravarallavē |

Innobbarinnondu jaḍa cētanagaḷinda |

Enna daṇisuvara kāṇenayyā svāmi |

Ghanna vaikunṭhadinnalli āgō sukhā |

Innille koḍuva svātantra ninaguṇṭayyā |

Nīnalladillinnu sukha duḥkhagaḷu ondu |

Ennayyā ennayyā ē dēvane |

Kaṇṇinoḷage kaṇṇu karnadoḷage karna |

Benninoḷage bennu innu kāloḷu kālu |

Enna ākāradoḷella vyāpisi ippa |

Cinnamaya jñānānanda nirdōṣa pೂರ್ಣ |

Bhinna kāma rahita gōpālaviṭṭhala |

Ninnavaravanayyā binnapa cittaisu || 3 ||


4. Jhampitāḷa

Ide vyāḷya ide samaya īgale ninnāṭa |

Vadagi dorakide ninage oḷitāgi nōḍu |

Gadagadane naḍugisu udara hasiveya koḍisu |

Odarisu enaginna āranā kāṇendu |

Kudariyante kuṭila rōgagaḷ'haccu |

Odagi naḍayadante iddalle kuḷḷiso |

Maduvigaḷa māḍisu nadigaḷoḷu maṇugisu |

Madhura annava uṇisu sadācāri endenisu |

Idakkonde adakkonde innoṇdake onde |

Idara bhōgagaḷella bhinna ennindayyā |

Tudige nirguṇanāge vodagōdānandavyakti |

Adara mēle innu alli māḍisalāpyā |

Baduku ennadu ēnu keṭṭu pōguvadu |

Padopadige vismṛtiyinda daṇive |

Adē samayadalli uddharisabēku |

Hṛdayadoḷake ninna nidarśanavannu |

Sadākāladalli tā sākuva dhoriye |

Madanajanaka namma gōpālaviṭṭhala |

Odagi bappavu haruṣa klēśadi ninnanu tiḷiso || 4 ||


5. Trividitāḷa

Indriyagaḷindali āguva karmavu |

Dvandva vāgyuṇṭu kṛṣṇadvaipāyana |

Ondaroḷage ondu andisutaleḷḷi |

Sandi sandige biḍade enna eḷedu |

Ondu enna viṣaya nijavastuviralāgi |

Hinde māḍi adara hita arisade |

Bandhakaranu māḍi bayaki puṭṭisi bāhira |

Kundu viṣayakinnu mōsagoḷisi |

Andhakana piḍidu āṭa āḍisidante |

Sandaḷi aṅgaḍigenna nūki |

Bandhu alladavara bandhu yendu tiḷisi |

Nindralariradāvasṭhe nā nityavendarivisi |

Gandhavalladdu ella gandhavendarivise |

Chandavallada rasavu chandavendu tiḷisi |

Hinde munde kāṇadanteṇna kuḷḷisi |

Endige nāśavillada jīvanige |

Bandu hōgutinembo mṛtyu bhaya puṭṭisi |

Andāgi nī biḍade ī pari māḍisi |

Endigā jīvaru honduvaru ninna |

Gandha suḷidante idara oḷage omme |

Tandu smṛtige nija indriyanda ninna |

Chanduḷḷa guṇagaḷu anubhavake bante |

Andige sandēha nivṛtti āhōdu |

Indannaka nōḍe ī baṭṭe hākeṭṭe |

Sandilī iddanna ī pari māḍalū |

Andave andave appā appā |

Vandisi more iṭṭe ondu ādaru ni - |

Nndillā villādillā vendu sandēhavanu biṭṭu |

Sundaramūrutī gōpālaviṭṭhala |

Tande ninna citta bandade māḍayyā || 5 ||


6. Aṭṭatāḷa

Hē accutane hē anantane |

Hē adbhutane hē agōcarane |

Hē agamyane hē ahōrāja |

Hē aditisuta hē akrūrapāla |

Hē ahalyā rakṣaka hē ambarīṣapālā |

Hē ajamiḷavarada hē ārakāṇenda gajarāja varadane |

Hē animitya bandhu nitya nirañjana |

Hē appā ayyā pūture pūture |

Hē anādidēva ānandapūrṇane |

Hē aghaṭita ghaṭitānanta aiśvarya |

Hē āścaryane hē akhaṇḍitā |

Hē ardhagarbha hē adhōkṣaja |

Hē aja heddayyā nā ajñā nī pūrṇa |

Bā ayyā kāyayyā trāhi trāhi kṛṣṇa |

Nā alpa nī pūrṇa bhaḷire bhaḷire rāyā |

Nī alladillinnu gōpālaviṭṭhala |

Bā āśritajanabandhu bhakutapālā || 6 ||


7. Āditāḷa

Pararige hitavāgi ennindali itte |

Irisu enna itte dhariya mēle dēvā |

Śaraṇa janara hitave enna hitavu |

Śaraṇara āpatte enna āpattayya |

Hariye nā ninaginnu vandisi more iṭṭe |

Taruḷana binnapa manake tārai dēvā |

Dhariya mēlinneṣṭu śaraṇa janaru uṇṭu |

Niruta avariginnu eraḍondu guṇada |

Karakare klēśavū iradantali māḍu |

Dharaṇiya ramaṇa taruḷa saligiyali innondu bēḍuve |

Karuṇisōducitave āgitte karuṇisu |

Sthira enna guruvina innu modalu māḍi |

Paripari pari innentu uṇṭō |

Pariharisavarige haruṣadalli iṭṭu |

Baride ennanu nīnu avara klēśagaḷella |

Harahuvō ennalli smaraṇe pūrvakavāgi |

Duritagiri kuliśa duṣṭara mardana |

Śaraṇara rakṣaka karuṇākara svāmi |

Marudantargata gōpālaviṭṭhala |

Sari bandadu māḍo śarīra oppiside || 7 ||


Jate (Couplet)

Sakala bhakutarella sukhadalli iralembo |

Kakūlāti enage karuṇiso gōpālaviṭṭhala ||

***


Key Transliteration & Contextual Meanings:

Bimba / Pratibimba: The Divine Source (the Archetype) / The reflection (the human soul).

Lēparahita: Absolutely detached, unbound, and unstained by cosmic physical actions.

Āpū Sāpu: A colloquial colloquialism used in Haridasa literature to mean give-and-take, interaction, or the daily transactions of life (Samsara).

Kōdaṇḍapāṇi: Lord Rama, the divine archer wielding the Kodanda bow.

Cinnamaya (Cinmaya): Composed purely of absolute consciousness and spiritual knowledge.

Kṛṣṇadvaipāyana: Another name for Sage Vedavyasa, the author of the Vedas and Puranas.

Marudantargata: The Lord who dwells inside Marut (Mukhyaprana / Vayu, the god of life-breath).

Kakūlāti: Intense yearning, desperate compassion, or deep spiritual concern for others.

***


ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ಗೋಪಾಲವಿಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಗವಂತ ಮತ್ತು ಜೀವನಿಗಿರುವ ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸುಳಾದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ—ಲೋಕದ ಸಕಲ ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳೂ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸುಖವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಕರುಣಾಳುವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದಾಗಿದೆ.


ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲದಾಸರು ಭಗವಂತನನ್ನು 'ಬಿಂಬ' ಎಂದೂ, ಜೀವರನ್ನು 'ಪ್ರತಿಬಿಂಬ' ಎಂದೂ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಂಬನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಸಕಲ ಗುಣಪೂರ್ಣನು, ಆನಂದಮಯನು ಮತ್ತು ದೋಷರಹಿತನು. ಅವನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಾದ ಜೀವರುಗಳಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ತಾಪತ್ರಯಗಳು ಹೇಗೆ ತಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯ? ರಾಜನು ಸುಖವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನ ಆಳು ಜನರಿಗೆ ಆಪತ್ತು ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜೀವರ ಸ್ವರೂಪ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ನೀನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ ಎಂದು ದಾಸರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ತಮಗಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಬೇಡದೆ, ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಹರಿಭಕ್ತರ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಮಗೆ ನೀಡಿ, ಭಕ್ತಸಂಕುಲವನ್ನು ಸುಖದಲ್ಲಿಡುವಂತೆ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಧನ್ಯತೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಭಾಗಶಃ ಅರ್ಥ (ತಾಳಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿವರಣೆ)

1. ಧ್ರುವತಾಳ (ಆಪತ್ಕಾಲದ ಮೊರೆ ಮತ್ತು ಬಿಂಬ-ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವ):

ಆಪತ್ತು ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ ಅಯ್ಯಾ ಅಯ್ಯಾ...

...ದ್ರೌಪದಿ ಮಾನದೊಡೆಯ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ತಾಪಸರ ಮನದಿ ಸಿಲ್ಕಿ ಅಗಲದ ದೇವಾ ॥ 1 ॥


ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಶ್ರೀಪತಿಯೇ, ಆಶ್ರಿತರ ಬಂಧುವೇ, ನನಗೆ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯೋ. ನೀನು ಪರಮಪುರುಷನು, ಸದಾ ತೃಪ್ತನಾದವನು. ನಾನೋ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಪರದೇಶಿ (ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವವನು). ನಾನು ಅಪಾರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನು, ನೀನೋ ಸಕಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ದೋಷರಹಿತನು. ನೀನು ಕರ್ಮಲೇಪವಿಲ್ಲದವನು ಮತ್ತು ನನ್ನ 'ಬಿಂಬ' (ಮೂಲರೂಪ). ನೀನು ಬಿಂಬನಾದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಾದ ನಮಗೆ ಲೌಕಿಕ ತಾಪತ್ರಯಗಳು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಉಂಟಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ? ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವ ರಾಜನು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಆಳು-ಕಾಳುಗಳಿಗೆ ಆಪತ್ತು ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?


ನೀನು ಪರರ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವನು, ನಿನಗೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಸಮಾನರಾದವರಾಗಲಿ, ನಿನಗಿಂತ ಅಧಿಕರಾಗಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನು. ನಮ್ಮ ತಾಪತ್ರಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ತ್ರಿಗುಣಗಳ (ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ಸು) ಕಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನೀನು ಪ್ರೇರಿಸಿದಂತೆಯೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದಣಿಸುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನಷ್ಟೇ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ. ಎಲ್ಲದರ ಉಗಮಕ್ಕೂ (ಆಪೂ ಸಾಪಿಗೆ - ಅಂದರೆ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ, ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ) ನೀನೇ ಕರ್ತನು. ನನ್ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹೋಗುವುದಾಗಲಿ, ಬರುವುದಾಗಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಕರುಣಾ ಸಾಗರನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ನೀನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಲೀಲೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಹಠ (ರಾಪು) ಹಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪ ಮಾಡಬೇಡ ಕೋದಂಡಪಾಣಿಯೇ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅಳಿಸಲು (ಕಷ್ಟ ನೀಡಲು) ಕುಳಿತ ಮೇಲೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಲೋಪಗಳಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವುದೇಕೆ? ಗೋಪಾಲನೇ, ಸರ್ವರನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನೇ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಾನ ರಕ್ಷಿಸಿದವನೇ, ಋಷಿಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸುವ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನೇ, ಇದುವೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.


2. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಸ್ವಾಧೀನ-ಪರಾಧೀನ ಭಾವದ ನಿವೇದನೆ):

ನಿನ್ನದು ನೀ ನಿತ್ಯಾ ಎನ್ನದು ಅನಿತ್ಯ...

...ಸನ್ಮುನಿಗಳ ಪ್ರೀಯಾ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ನಿನ್ನನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಇನ್ಯಾರನ ಕೇಳ್ವೆ ॥ 2 ॥


ಅರ್ಥ: ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವು ನಿತ್ಯವಾದದ್ದು, ನನ್ನ ಲೌಕಿಕ ಶರೀರಾದಿಗಳು ಅನಿತ್ಯವಾದವು. ನೀನು ಸ್ವತಂತ್ರನು (ಸ್ವಾಧೀನ), ನಾನು ನಿನಗೆ ಅಧೀನನು (ಪರಾಧೀನ). ನಿನ್ನ ಆನಂದವು ನಿನ್ನದೇ ಆಗಿದೆ, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಿಗುವ ಆನಂದವು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು. ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಧೀನನಾಗಿರುವಾಗ, ನೀನೇ ನನ್ನವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳಿಂದ (ಸಕಾಮ) ಕೂಡಿವೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯು ಯಾವುದೇ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದ (ನಿಷ್ಕಾಮ) ಪೂರ್ಣತೆಯಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಒಳಗೂ ನೀನೇ ಇದ್ದೀಯೆ, ನಿನ್ನ ಒಳಗೂ ನೀನೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅನ್ಯ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದೇ ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದೋಷ. ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯ ಕಣ್ಣೋಟವೇ ನನ್ನನ್ನು ಸಲಹುವ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲವೇ?


ಒಂದು ವೇಳೆ (ನನ್ನ ಪಾಪದ ಫಲವಾಗಿ) ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತರೆ, ನಾನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಾಗುತ್ತದೆ (ಅಜ್ಞಾನ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ). ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತಿಳಿದರೆ, ನಾನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ—ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭಿನ್ನವಾದ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯ ಸುಖಗಳ ಕಡೆಗೆ ಓಡುತ್ತಿರುವುದು. ನನ್ನ ಸಕಲ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೂ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ನನ್ನನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಎಳೆದು ಕಷ್ಟ ಪಡಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ನ್ಯಾಯವೇ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯವೇ? ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಶರೀರಗಳಿಂದ ನನಗೆ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಮಹಾ ಆಸೆ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ನನ್ನ ಈ ಬಿನ್ನಪವನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ, ಬೇಗನೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡು. ಮುನಿಗಳ ಪ್ರಿಯನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನು ತಾನೇ ಬೇಡಲಿ?


3. ರೂಪಕತಾಳ (ಚಿನ್ಮಯ ರೂಪದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿ):

ಎನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಅರಿತು ಉಣಿಸೆನೆಂದರೆ ನೀನು...

...ಭಿನ್ನ ಕಾಮ ರಹಿತ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ನಿನ್ನವರವನಯ್ಯಾ ಬಿನ್ನಪ ಚಿತ್ತೈಸು ॥ 3 ॥


ಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ಉಣಿಸಲು ನೀನು ಸಿದ್ಧವಿರುವಾಗ, ನಿನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಸೇವಕನು (ಭೃತ್ಯನು) ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವು ಕೇವಲ ದುಃಖಿಯಲ್ಲ, ಚಿದ್ರೂಪಿಯಾದ (ಜ್ಞಾನಮಯ) ಮತ್ತು ತ್ರಿಗುಣ ರಹಿತವಾದ (ನಿರ್ಗುಣ) ಜೀವಕ್ಕೆ ಶೋಕಗಳು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ? ಪ್ರಕೃತಿಯ ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಈ ಶೋಕಗಳು ಜಡವಾದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ನನ್ನನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆಯೇ? ಜಡ ವಸ್ತುಗಳು ತಾವಿದ್ದ ಜಾಗದಿಂದ ತಾವೇ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಅವು ಚೇತನನಾದ ನನ್ನನ್ನು ದಣಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?


ಇದರ ಹಿಂದೆ ಜಡಗಳಿಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಾದ ದೇವತೆಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ, ಅವರೂ ನನ್ನಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರರಲ್ಲವಲ್ಲ! ಹಾಗಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜಡ ಅಥವಾ ಚೇತನಗಳಿಂದ ನಾನು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆ). ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸುಖವನ್ನು ಈ ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಕೊಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಿನಗುಂಟು ಸ್ವಾಮಿ. ನೀನಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.


ನೀನು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಕಣ್ಣಾಗಿ, ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಕಿವಿಯಾಗಿ, ಬೆನ್ನಿನೊಳಗೆ ಬೆನ್ನಾಗಿ, ಕಾಲಿನೊಳಗೆ ಕಾಲಾಗಿ—ನನ್ನ ಇಡೀ ಶರೀರದ ಆಕಾರದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಚಿನ್ಮಯನು (ಜ್ಞಾನಮಯ), ಜ್ಞಾನಾನಂದ ಸ್ವರೂಪನು, ನಿರ್ದೋಷನು, ಪೂರ್ಣನು ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು. ಗೋಪಾಲವಿಠಲನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಆಲಿಸು.


4. ಝಂಪಿತಾಳ (ಸಕಲ ಭೋಗ-ಭಾಗ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಹರಿಯ ಸ್ಮರಣೆ):

ಇದೆ ವ್ಯಾಳ್ಯ ಇದೆ ಸಮಯ ಈಗಲೆ ನಿನ್ನಾಟ...

...ಮದನಜನಕ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ಒದಗಿ ಬಪ್ಪವು ಹರುಷ ಕ್ಲೇಶದಿ ನಿನ್ನನು ತಿಳಿಸೊ ॥ 4 ॥


ಅರ್ಥ: ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನಗೆ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಇದೇ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ. ನಿನಗೆ ಒಳಿತಾಗುವಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು—ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಗದಗದನೆ ನಡುಗಿಸು, ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಸಿವನ್ನು ಕೊಡು, ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಳಿಸು, ಕುದುರೆಯಂತೆ ತೀವ್ರವಾದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚು, ಓಡಾಡಲು ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಕುಳ್ಳಿರಿಸು. ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಮದುವೆ-ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸು, ಪುಣ್ಯನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸು, ಮಧುರವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣಿಸು, ಸದಾಚಾರವಂತನೆಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ತರಿಸು. ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಭೋಗವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು. ಕೊನೆಗೆ ಜೀವಿ ಶರೀರಮುಕ್ತನಾದಾಗ (ನಿರ್ಗುಣನಾದಾಗ) ಅವನ ಸ್ವರೂಪಾನಂದವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಆನಂದದ ಮಳೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು.


ನನ್ನ ಬದುಕು ನಿನ್ನ ವಿಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ (ನಿನ್ನನ್ನು ಮರೆಯುವುದರಿಂದ) ಪದೇ ಪದೇ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗಿ ದಣಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೃದಯದೊಳಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಸದಾಕಾಲ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೊರೆಯೇ, ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನೇ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಹರ್ಷ (ಸುಖ) ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಶ (ದುಃಖ) ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಕೈವಾಡವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನನಗೆ ಕರುಣಿಸು.


5. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ (ಸಂಸಾರದ ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹ ನಿವೃತ್ತಿ):

ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲಿ ಆಗುವ ಕರ್ಮವು...

...ಸುಂದರಮೂರುತಿ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ತಂದೆ ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತ ಬಂದದೆ ಮಾಡಯ್ಯಾ ॥ 5 ॥


ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನೇ (ವೇದವ್ಯಾಸನೇ), ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಾಗುವ ಕರ್ಮಗಳು ಸುಖ-ದುಃಖ ಎಂಬ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವು ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಬೆರೆತು, ನನ್ನ ಶರೀರದ ಸಂಧಿ-ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡದೇ ನನ್ನನ್ನು ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಸುಖ ಕೊಡುವ ವಸ್ತುವಾದ ನೀನು ನನ್ನ ಒಳಗೇ ಇರಲಾಗಿ, ಜೀವಿಗಳು ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಹುಡುಕದೆ, ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಹೊರಗಿನ ತುಚ್ಛ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಕುರುಡನ ಕೈಗೆ ಕೋಲು ಕೊಟ್ಟು ಆಟವಾಡಿಸಿದಂತೆ, ನನ್ನನ್ನು ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಗದ್ದಲದ ಅಂಗಡಿಗೆ ನೂಕಿದ್ದೀಯೆ.


ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಜೀವಿಗಳು—ಬಂಧುಗಳಲ್ಲದವರನ್ನು ಬಂಧುಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಶಾಶ್ವತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಸುಗಂಧವಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಸುಗಂಧವೆಂದೂ, ಅರಸ ರಸಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವೆಂದೂ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ-ಹಿಂದೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಆತ್ಮನಿಗೆ 'ಹುಟ್ಟು-ಸಾವು' ಎಂಬ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಭಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಜೀವರು ನಿನ್ನನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಎಂದಿಗೆ?


ಕಸ್ತೂರಿಯ ಗಂಧವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಳಿದು ಬರುವಂತೆ, ಈ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳ ಅನುಭವ ನಮಗೆ ಬಂದರೆ, ಅಂದಿಗೇ ನಮ್ಮ ಸಕಲ ಸಂದೇಹಗಳೂ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಈ ಸಂಸಾರದ ಹಾದಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು. ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸಂಸಾರದ ಸಂದಿ-ಗೊಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಈ ಪರಿ ಕಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಅಂದವೇ (ಚಂದವೇ) ಅಪ್ಪಾ? ನಿನಗೆ ವಂದಿಸಿ ಮೊರೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಣುಮಾತ್ರವೂ ಏನೂ ನಡೆಯದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನರಿತು ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಸುಂದರಮೂರ್ತಿಯಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠಲ ತಂದೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ನಡೆಸು.


6. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಅನಂತ ನಾಮಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನ ಸ್ತುತಿ):

ಹೇ ಅಚ್ಚುತನೆ ಹೇ ಅನಂತನೆ...

...ನೀ ಅಲ್ಲದಿಲ್ಲಿನ್ನು ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ಬಾ ಆಶ್ರಿತಜನಬಂಧು ಭಕುತಪಾಲಾ ॥ 6 ॥


ಅರ್ಥ: ಚ್ಯುತಿ ರಹಿತನಾದ ಅಚ್ಯುತನೇ, ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಅನಂತನೇ, ಆಶ್ಚರ್ಯರೂಪನಾದ ಅದ್ಭುತನೇ, ಲೌಕಿಕ ಕಣ್ಣಿಗೆ ನಿಲುಕದ ಅಗೋಚರನೇ, ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಿಲುಕದ ಅಗಮ್ಯನೇ, ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನೇ, ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರನೇ (ವಾಮನನೇ), ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದವನೇ, ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ಶಾಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದವನೇ, ಅಂಬರೀಷ ಮಹಾರಾಜನನ್ನು ಕಾಯ್ದವನೇ, ಅಜಾಮಿಳನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿದವನೇ, ಆಪತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಆರನ್ನೂ ಕಾಣೆ' ಎಂದ ಗಜೇಂದ್ರನಿಗೆ ಒಲಿದ ವರದನೇ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಯುವ ಬಂಧುವೇ, ನಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಲನೇ (ನಿರಂಜನನೇ), ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಅಪ್ಪನೇ, ಅನಾದಿದೇವನೇ, ಆನಂದಪೂರ್ಣನೇ, ಅಘಟಿತ ಘಟನಾವಳಿಯ (ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ) ಅನಂತ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತನೇ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯೇ, ಅಖಂಡಿತನೇ, ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲ ಉದರದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅರ್ಭಗರ್ಭನೇ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಮೀರಿದ ಅಧೋಕ್ಷಜನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ತಂದೆಯೇ (ಅಜ ಹೆದ್ದಯ್ಯಾ), ನಾನು ಮೂರ್ಖನು, ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನು. ಬಾ ಅಯ್ಯಾ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯಿ, ರಕ್ಷಿಸು ಕೃಷ್ಣಾ! ನಾನು ಅತ್ಯಲ್ಪನು, ನೀನು ಪರಿಪೂರ್ಣನು. ರಾಯನೇ, ನಿನಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಗತಿಯಿಲ್ಲ ಗೋಪಾಲವಿಠಲನೇ, ಆಶ್ರಿತರ ಬಂಧುವೇ, ಭಕ್ತಪಾಲಕನೇ ಬೇಗ ಬಾ.


7. ಆದಿತಾಳ (ಪರಾರ್ಥ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಗುರುಭಕ್ತರ ಸುಖದ ಬೇಡಿಕೆ):

ಪರರಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿ ಎನ್ನಿಂದಲಿ ಇತ್ತೆ...

...ಮರುದಂತರ್ಗತ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ಸರಿ ಬಂದದು ಮಾಡೊ ಶರೀರ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ ॥ 7 ॥


ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ದೇವನೇ, ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ಹಿತವಾಗುವುದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಬದುಕಿಸಿಡು. ಹರಿಭಕ್ತರ (ಶರಣರ) ಹಿತವೇ ನನ್ನ ಹಿತ, ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳೇ ನನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳು ಹರಿಯೇ. ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸಿ ಮೊರೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಬಾಲಕನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಂದುಕೋ. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಶರಣರು ಎಷ್ಟಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗಿರುವ ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಸಂಬಂಧವಾದ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ, ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನೂ ಒಂದೂ ಇರದಂತೆ ನಿವಾರಿಸು. ಧರಣಿಯ ರಮಣನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಮಗನ ಸಲುಗೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಕರುಣಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ದಯಪಾಲಿಸು.


ನನ್ನ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಕಲ ಸಜ್ಜನರ ಕಷ್ಟ-ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ಪರಿಹರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸದಾ ಹರುಷದಲ್ಲಿಡು. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ನೀಡಿಬಿಡು (ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಾನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅವರನ್ನು ಸುಖದಲ್ಲಿಡು). ಪಾಪಗಳೆಂಬ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವ ವಜ್ರಾಯುಧನೇ, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಮರ್ದನ ಮಾಡುವವನೇ, ಶರಣರ ರಕ್ಷಕನೇ, ಕರುಣಾಕರನೇ, ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣಾಂತರ್ಗತನಾದ (ಮರುದಂತರ್ಗತ) ಗೋಪಾಲವಿಠಲನೇ, ನಿನಗೆ ಸರಿ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಮಾಡು, ನನ್ನ ಈ ಶರೀರವನ್ನು ನಿನಗೇ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.


8. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯದ ನುಡಿ):

ಸಕಲ ಭಕುತರೆಲ್ಲ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಇರಲೆಂಬೊ |

ಕಕುಲಾತಿ ಎನಗೆ ಕರುಣಿಸೊ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ॥


ಅರ್ಥ: ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಹರಿಭಕ್ತರೂ ಸದಾ ಸುಖ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಈ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು (ಕಕುಲಾತಿ - ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಅಥವಾ ಹಂಬಲವನ್ನು) ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು ಗೋಪಾಲವಿಠಲ ಪ್ರಭುವೇ.

***


This Prarthana Suladi (A Composition of Intense Prayer) is written by the celebrated Haridasa saint Sri Gopala Dasaru (under his ankita or signature Gopala Vithala).


This composition is highly revered for its deep exposition of the Bimba-Pratibimba Bhasha (the Core-Image and Reflection relationship) in Dvaita philosophy. It illustrates how the Lord is the flawless, blissful original form (Bimba), and human souls are His cosmic reflections (Pratibimba).


Summary

The core theme of this Suladi is a selfless, profound intercession for all the devotees of the world. Gopala Dasaru argues that since the Supreme Lord is eternally content, flawless, and the original source (Bimba), His reflections (Pratibimba—the souls) shouldn't logically have to suffer. Just as a king’s servants do not face poverty while the king is rich, devotees shouldn't be under sorrow.


Acknowledging that God gives results based on a soul's past karma and inherent nature, the poet surrenders to His absolute will. In a monumental display of compassion, Gopala Dasaru asks nothing for himself; instead, he prays that the Lord remove all hardships from his Guru (Sri Vijaya Dasaru) and all other saintly devotees on earth, offering to take their collective miseries upon his own body so they can remain in eternal bliss.


Section-wise Meaning (According to Tala/Meters)

1. Dhruva Tala (The Crisis and the Law of Reflection):

Apathu kala bandide ayya ayya...

...draupadi manadodeya gopalavitthala tapasara manadi silki agalada deva || 1 ||


Meaning: "O Lord of Lakshmi (Shripati), Friend of those who seek refuge! A time of great distress has befallen me; please protect me. You are the Supreme Cosmic Being (Paramapurusha), eternally content (Nitya Trupta), while I am a helpless wanderer (Paradeshi) in this material ocean. I am an endless sinner, but You are an absolute ocean of flawless, perfect virtues. You are entirely untainted by karma, and since You are my original source (Bimba), how can worldly afflictions ever touch us, Your reflections (Pratibimba)? When a king (Bhupalaka) lives in absolute luxury and joy, can his loyal servants ever be in a state of destitution?


You are naturally inclined to do good to others without expecting anything in return. You are Sarvottama—the Supreme Being with no equals or superiors. Our worldly miseries are merely the products of the three cosmic modes of nature (Sattva, Rajas, Tamas), which exhaust us continuously under Your direction. I am entirely incapable of repaying Your endless grace; I can only offer You a bow of gratitude. You are the sole orchestrator of the entire cycle of cosmic transactions. Not a single thing moves or happens by my own power. O Ocean of Mercy, protect me. I might stubbornly throw tantrums (Rapu) when You hide Your ways, but do not be angry with me, O Kodandapani (wielder of the bow)! Since You have taken out Your measuring scale to dissolve my ego, why focus on the flaws of this worldly life? This is the true intent of my mind, O Gopala, Protector of all! O Gopala Vithala, who saved the honor of Draupadi and who is permanently captured in the hearts of great sages!"


2. Matta Tala (The Relationship of Independence and Dependence):

Ninnadu ni nitya ennadu anitya...

...sanmuni-gala priya gopalavitthala ninnanallade bere inyara-na kelve || 2 ||


Meaning: "O Lord, Your nature is eternal (Nitya), while my physical existence is temporary (Anitya). You are completely independent (Sadhina), and I am entirely dependent on You (Paradhina). Your bliss belongs inherently to You, but my bliss must flow from You. Because I belong entirely to You, You have become my ultimate protector. My desires are laced with worldly greed (Sakama), while Your will is perfectly untainted by desires (Nishkama). You permeate both my inner being and Your own infinite expansion. For me to seek anything outside of You is my greatest defect; is Your gaze not enough to sustain me?


If You choose to forget me (due to my sins), I will fall into ignorance and forget You. If You look at me with grace, only then can I truly comprehend You. The proof that You have currently withdrawn Your presence from me is that my mind is constantly wandering toward worldly, materialistic objects. When my entire life’s activities are under Your control, is it fair or unfair of You to drag me toward external illusions and make me suffer? My mind, speech, and body possess a monumental, burning desire to want nothing but You. Please honor this petition and manifest in my consciousness quickly. O Gopala Vithala, beloved of the pure sages! Whom else can I possibly beg besides You?"


3. Rupaka Tala (The Immanence of the All-Pervading Divine):

Enna yogyate aritu unisenendare ninu...

...bhinna kama rahita gopalavitthala ninnavaravanayya binnapa chittaisu || 3 ||


Meaning: "When You are ready to deal with me according to my inherent capacity and destiny, I have no power to stand against Your divine resolve. It is an absolute truth that I am Your humble servant. My true spiritual identity is not one of sorrow; how can an enlightened, attribute-free, conscious soul (Chidrupi Jiva) ever experience worldly grief? Are these material miseries, born of the three modes of nature, capable of tormenting me when they themselves are completely inert (Jada)? Inert objects cannot move from their position on their own; how then can they exhaust a conscious being like me? Even if there are celestial deities presiding over these inert elements, they too are not independent like You! Therefore, I see no other entity, conscious or unconscious, as the true cause of my suffering—it is all Your divine play.


You possess the absolute autonomy to grant the supreme bliss of Vaikuntha right here in this material world. There is no other dispenser of joy or sorrow besides You, my Lord! You reside as the eye within the eye, the ear within the ear, the spine within the spine, and the foot within the foot—pervading every single millimeter of my physical form. You are pure consciousness, the embodiment of knowledge and bliss, completely flawless, perfect, and free from any worldly desire. O Gopala Vithala, I belong entirely to You; please listen to my heartfelt plea."


4. Jhampita Tala (The Acceptance of Every Divine Dispensation):

Ide vyalya ide samaya igale ninnata...

...madanajanaka namma gopalavitthala odagi bappavu harusha kleshadoli ninnanu thiliso || 4 ||


Meaning: "My Lord, this is the perfect hour and the right opportunity for You to display Your divine play upon me. Treat me exactly as You see fit. If You wish, shake me up violently, inflict intense hunger upon my stomach, make me completely destitute, and let me cry out that there is no one to help me. Plagued with chronic diseases that strike like wild horses, render me immobile so I am forced to sit wherever I am. Or, on the flipsides, make me orchestrate grand weddings, immerse me in holy rivers, feed me delicious food, and make the world praise me as a righteous person (Sadachari).


Though these experiences of joy and sorrow are totally different from one another, their consumption comes to me purely through Your prompting. Ultimately, when the soul is liberated from the physical shell (Nirguna), its true bliss is unveiled. Shower Your immense rain of joy upon me even there! My life is repeatedly ruined and exhausted because I fall into forgetfulness (Vismruti) of You. In those exact moments of darkness, You must lift me up and reveal Your divine footprint within my heart. O Sovereign King who sustains us for all eternity! O Gopala Vithala, father of Madana (Manmatha)! Grant me the wisdom to perceive Your hand in both the waves of joy and the fires of distress that come my way."


5. Trividi Tala (Deconstructing the Illusion of the Material World):

Indriyagalindali aguva karmavu...

...sundaramuruti gopalavitthala tande ninna chitta bandade madayya || 5 ||


Meaning: "O Krishna Dvaipayana (Sage Vedavyasa)! The actions performed by our senses create the dualities of pleasure and pain. They overlap within one another, dragging me by every joint of my body toward external worldly objects. While You—the only true source of absolute joy—reside right inside me, living beings fail to seek Your welfare and become heavily bound. You stir up desires within us and deceive us with cheap, superficial worldly objects. You have pushed me into this chaotic marketplace of material existence, treating me like a blind man being toyed with.


Through Your illusory power (Maya), souls mistake temporary acquaintances for real kin, view transient states of existence as permanent, perceive foul things as fragrances, and embrace mundane flavors as supreme ecstasy. Blindfolding us so we cannot see what lies ahead or behind, You inflict the terrifying fear of death upon an immortal soul. If You continuously keep souls under this heavy spell of illusion, when will they ever reach You? Just as the fragrance of musk wafts through the air, if we can experience Your glorious attributes through our senses even once, all our spiritual doubts will instantly vanish. Until then, this worldly road is incredibly treacherous. Is it fair of You to trap me in these narrow corners of life and torture me, my Father? I bow and surrender to You. I have cast aside all doubts, knowing that absolutely nothing happens without Your decree. O beautiful Gopala Vithala, my Father, do exactly as Your divine heart pleases!"


6. Atta Tala (Chanting the Infinite Names of the Protector):

He acchutane he anantane...

...ni alladillinnu gopalavitthala ba ashritajanabandhu bhakutapala || 6 ||


Meaning: "O Achutha (The Infallible)! O Anantha (The Infinite)! O Adbhutha (The Wondrous)! O Agochara (The Unseen)! O Agamya (The Unfathomable)! O King of Kings! O Son of Aditi (Lord Vamana)! O Protector of Akrura! O Savior of Ahalya! O Guardian of King Ambarisha! O Bestower of boons upon Ajamila! O Sovereign Savior of Gajendra who cried out in absolute helplessness when he had no one else! O Causeless Friend! O Eternally Pure and Untainted One (Niranjana)! O my Father! O Primordial Lord! O Personification of Absolute Bliss! O Master of infinite, unimaginable wealth who makes the impossible possible! O Wondrous One! O Unbroken Whole! O Universe-Bearing Lord (Ardhagarbha)! O Transcendent Divine (Adhokshaja)! O Father of Brahma! I am completely ignorant, and You are All-Knowing. Come, my Lord, save me! Protect me, O Krishna! I am microscopic, and You are infinite majesty. Hail, hail to You, my King! There is no other refuge for me except You, Gopala Vithala. Come quickly, O Friend of the dependent, O Protector of the devotees!"


7. Adi Tala (The Great Selfless Sacrifice for the Holy Saints):

Pararige hitavagi ennadindali itte...

...marudantargata gopalavitthala sari bandadu mado sharira oppaside || 7 ||


Meaning: "O Divine Master, keep me alive on this earth only if my existence can bring goodness and welfare to others! The well-being of Your devotees (Sharanas) is my personal well-being; their misfortunes are my own misfortunes, O Hari! I bow down and cry out to You; please look into the petition of this child. Remove every trace of sorrow, anxiety, and distress born of the material modes of nature from all the holy devotees living on this earth today.


O Consort of the Earth (Dharaniya Ramana)! I ask of You one more boon with the affectionate stubbornness of a child; if it pleases Your compassionate heart, grant it to me. Beginning with my revered Guru (Sri Vijaya Dasaru) and extending to every single righteous soul across this world—wipe away all their miseries completely and keep them in continuous joy. Instead, take all of their collective sorrows and heap them entirely upon me, along with the constant awareness of Your holy name. O Diamond-Weapon that shatters the mountains of sins! O Destroyer of the wicked! O Protector of those who surrender! O Compassionate Master! O Gopala Vithala dwelling within the breath of life (Marudantargata—Mukhyaprana)! Do whatever seems right to You; I completely surrender this body to You."


8. Jate (Concluding Couplet):

Sakala bhakutarella sukhadalli iralembo |

Kakutati enage karuniso gopalavitthala ||


Meaning: "Grant me this one ultimate boon, O Lord Gopala Vithala—let this intense, burning anxiety and deep yearning for the absolute peace and happiness of all Your devotees remain permanently alive in my heart!"

***



ಈ ಸುಳಾದಿಯ ರಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭ : 


ಶ್ರೀಭಾಗಣ್ಣದಾಸರು ಒಮ್ಮೆ ಹರಿಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ . ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಹರಿಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪುಳಕಾಂಕಿತರಾದ ಶ್ರೀದಾಸರು , ಅವನ ರೂಪಲಾವಣ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಗ್ಗಿ ಆಪಾದಮೌಲಿಪರ್ಯಂತ ಅವನನ್ನು ತುತಿಸಲು ಮನಮಾಡಿ ಇನ್ನೇನು ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ , ನಿರಪರಾಧಿಗಳಾದ ಶ್ರೀದಾಸರೆದುರಿಗೆ ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿಯು , ತನ್ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದಾಸರು ಏನೋ ಒಂದು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದಂತೆಯೂ , ಶ್ರೀಹರಿಯು ಕ್ಷಮಾಸಮುದ್ರನಾದರೂ ಸಹಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಮನ ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ರೂಪವು , ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿತು. ಆ ರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೆದರಿ ಕಂಗಾಲಾದರು ಶ್ರೀದಾಸರು. ತಟ್ಟನೆ ಧ್ಯಾನವು ವಿಚ್ಛಿತ್ತಿಗೊಂಡಿತು. ಆ ನಿಮಿಷದಿಂದ ಶ್ರೀದಾಸರು , ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ , ಆ ಕೋಪದ ರೂಪ ದಾಸರ ಮನೋನಯನದಿಂದ ಮರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಿಂತಲ್ಲಿ ಕೂತಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದಾಗ ಸಹ , ಶ್ರೀಹರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧವಾದರೂ ಏನು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುವುದೊಂದೇ ಶ್ರೀದಾಸರಿಗೆ ಬೆನ್ಹತ್ತಿದ ಕ್ಲೇಶ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ , ನನ್ನ ಅಪರಾಧವೇನಿದ್ದರೂ ಕ್ಷಮಿಸಿ ಅಂದು ತೋರಿದ ಆ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ತೋರು ಹರಿಯೇ - ಎಂದು ಮೊರೆಯಿಟ್ಟರು. ಈ ಪ್ರಕಾರದಿಂದ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕೂತರೆಂದರೆ ಶ್ರೀಹರಿ ತೋರಿದ ಕೋಪದ ರೂಪದ ಚಿಂತೆ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೂ ಮನನಿಲ್ಲದಾಗುತ್ತ ಬಂತು.'ಅಪರಾಧಗಳ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮುಳುಗಿ ತೇಲುವ ದುಃಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮಂತಹವರಿಗೆ ಸಹಜವೆಂಬುದು ನೀನು ಅರಿಯದುದಲ್ಲ ಹರಿಯೇ - ಸಮಸ್ತ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮೆ ಮಾಡಿ, ಎಂದಿನಂತೆ ಸುಂದರ ರೂಪದ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಆನಂದ ನೀಡು ಪ್ರಭೋ' ಎಂದು ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಾ,'ಕೋಪ ಸಲ್ಲದಯ್ಯಾ ಕೋದಂಡಪಾಣಿ'-ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಪದಪುಂಜರಂಜಿತವಾದ ಈ ಸುಳಾದಿಯನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. 

 ವಿವರಣೆ : 

 ಹರಿದಾಸರತ್ನಂ ಶ್ರೀಗೋಪಾಲದಾಸರು

***


No comments:

Post a Comment