ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಶ್ರೀಹರಿ ಮಹಿಮಾ ಸುಳಾದಿ
ಧೃವತಾಳ
ಅಣುವಾಗಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತಾಗಬಲ್ಲಾ
ಅಣುಮಹತ್ತೆರಡು ಒಂದಾಗಬಲ್ಲಾ
ರೂಪಾಗಬಲ್ಲ ಅಪರೂಪನಾಗಬಲ್ಲಾ
ರೂಪಅಪರೂಪವೆರಡೊಂದಾಗಬಲ್ಲಾ
ಸಗುಣನಾಗಲಿಬಲ್ಲ ನಿರ್ಗುಣನಾಗಲಿಬಲ್ಲಾ
ಸಗುಣ ನಿರ್ಗುಣ ಎರಡೊಂದಾಗಬಲ್ಲಾ
ವ್ಯಕ್ತನಾಗಲಿ ಬಲ್ಲಾ ಅವ್ಯಕ್ತನಾಗಲಿ ಬಲ್ಲಾ
ವ್ಯಕ್ತಾ ವ್ಯಕ್ತವು ಎರಡೊಂದಾಗ ಬಲ್ಲಾ
ಅಘಟಿತ ಘಟಿಕಾ ಅಚಿಂತ್ಯಾದ್ಭುತ ಮಹಿಮಾ
ಸ್ವಗತ ಭೇದ ವರ್ಜಿತ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲಾ
ಅಣುವಾಗ ಬಲ್ಲಾ॥೧॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಕಣ್ಣಿಲಿ ಕೇಳುವ ಕಾಣುವ ನಲಿವಾ
ಆಘ್ರಾಣಿಸುವ ಆಸ್ವಾದಿಸುವ
ರಸನದಿ ಕೇಳುವ ಕಾಂಬನರಿವ
ಸ್ಪರುಶದಿ ಕೇಳುವ ಕಾಂಬನರಿವಾ
ಆಘ್ರಾಣಿಸುವ ಆಸ್ವಾದಿಸುವಾ
ಲೋಕ ವಿಲಕ್ಷಣ ದಿವ್ಯ ಕರ್ಮ
ಲೋಕಕಾಶ್ಚರ್ಯ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ
ಇದು ಏನಾಶ್ಚರ್ಯ ಲೋಕ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪುರುಷ॥೩॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ಆವಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ವ್ಯಾಪಕನಾಗಿ
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ ತಾ ನಿಪ್ಪದಾಗಿ
ಸಾಲೋಕ್ಯ ಸಾಮಿಪ್ಯ ಸಾರೂಪ್ಯ ಸಾಯುಜ್ಯ
ಸಾರಿಷ್ಣ ಎಂಬುದು ವಿಷ್ಣು ಇದ್ದಲ್ಲೆ ಇಪ್ಪದು
ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ನೊಬ್ಬನೆ ಬೊಮ್ಮ ಭರಿತಾ
ಪಂಚ ವಿಧ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕನೇ॥೪॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಮೋದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಕ್ಷ ಪ್ರಮೇಯ ಉತ್ತರ ಪಕ್ಷ
ಆನಂದಾತುಮ ಆಪಾದ ಆನಖ ಆನಂದ
ಅಪ್ರಾಕೃತ ವಿಗ್ರಹ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ
ರೇಯಾ ಆನಂದ ಆತೂಮ॥೫॥
ಆದಿತಾಳ
ನಾರಾಯಣ ಪರ ಬೊಮ್ಮಗಡಾ
ಶ್ವೇತ ತನುರೂಹ ಈತಗಡಾ
ಬಲಭದ್ರ ಕೃಷ್ಣ ತನುರೂಹ ಕೃಷ್ಣಗಡಾ
ಕೃಷ್ಣ ವಾಸುದೇವ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ
ಶ್ವೇತ ತನುರೂಹ ಈತಗಡಾ॥೫॥
ಜತೆ
ನಮೊ ನಮೊ ವಾಗೀಶ ಈಶ ಸರ್ವೇಶ
ನಮೊ ನಮೊ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ನಮೊ॥೬॥
***
1. Dhṛvatāḷa
Aṇuvāgaballa mahattāgaballā |
Aṇumahatteradu oṇdāgaballā |
Rūpāgaballa aparūpanāgaballā |
Rūpa-aparūpaveradoṇdāgaballā |
Saguṇanāgaliballa nirguṇanāgaliballa|
Saguṇā nirguṇā eradoṇdāgaballā |
Vyaktanāgali ballā avyaktanāgali ballā |
Vyaktā vyaktavu eradoṇda gāba llā |
Aghaṭita ghaṭikā aciṇtyādbhuta mahimā |
Svagata bhēda varjita purandaraviṭṭhalā |
Aṇuvāga ballā ॥ 1 ॥
2. Maṭṭatāḷa
Kaṇṇili kēḷuva kāṇuva nalivā |
Āghrāṇisuva āsvādisuva |
Rasanadi kēḷuva kāṃbanariva |
Sparuśadi kēḷuva kāṃbanarivā |
Āghrāṇisuva āsvādisuvā |
Lōka vilakṣaṇa divya karma |
Lōkakāścarya namma purandaraviṭṭhala |
Idu ēnāścarya lōka vilakṣaṇa puruṣa ॥ 2 ॥
3. Triviḍatāḷa
Āvāvā yugadalli viṣṇu vyāpakanāgi |
Śrīviṣṇu iddaḷli viṣṇulōka tā nippadāgi |
Sālōkya sāmīpya sārūpya sāyujya |
Sāriṣṭa* eṃbudu viṣṇu iddaḷle ippadu |
Purandaraviṭṭhala nobbane bomma bharitā |
Pañca vidha muktidāyakanē ॥ 3 ॥
(Note: "Sāriṣṭa" is a colloquial Haridasa rendering of the Sanskrit term Sārṣṭi)
4. Aṭṭatāḷa
Mōda dakṣiṇa pakṣa pramēya uttara pakṣa |
Ānaṇdātuma āpāda ānakha ānaṇda |
Aprākṛta vigraha namma purandaraviṭṭhala |
Rēyā ānaṇda ātūma ॥ 4 ॥
5. Āditāḷa
Nārāyaṇa para bommagadā |
Śvēta tanurūha ītagadā |
Balabhadra kṛṣṇa tanurūha kṛṣṇagadā |
Kṛṣṇa vāsudēva purandaraviṭṭhala |
Śvēta tanurūha ītagadā ॥ 5 ॥
6. Jate
Namō namō vāgīśa īśa sarvēśa |
Namō namō purandaraviṭṭhala namō ॥ 6 ॥
***
Key Pronunciation Notes for this Hymn:
Svagata bhēda varjita: Pronounce as Sva-ga-tha bhē-dha var-ji-tha. It means devoid of internal differences or structural divisions.
Bomma bharitā: Pronounce as Bom-ma bha-ri-thaa. It means completely filled with the Supreme Brahman (Brahma-bharita).
Aprākṛta: The ṛ vocalic sound is pronounced softly like the "ri" in "riddle" (Ap-raa-kri-tha), meaning non-material or supernatural.
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು (ಅಂಕಿತ: ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಶ್ರೀಹರಿ ಮಹಿಮಾ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಗವಂತನ ಪರಮೋಚ್ಚ, ಅಚಿಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಹರಿಯು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಧರಿಸಬಲ್ಲನು ಮತ್ತು ಆತನ ದಿವ್ಯ ದೇಹದ ಮಹಿಮೆ ಎಂತಹುದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸರ್ವಶಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಂತನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಣುವೂ ಆಗಬಲ್ಲನು, ಬೃಹತ್ತಾದ ಮಹತ್ತೂ ಆಗಬಲ್ಲನು; ಆತನು ಸಗುಣನೂ ಹೌದು, ನಿರ್ಗುಣನೂ ಹೌದು. ಆತನಿಗೆ ಲೌಕಿಕ ದೇಹದಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ—ಆತನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೇಳಬಲ್ಲನು, ಕಿವಿಯಿಂದ ನೋಡಬಲ್ಲನು! ಶ್ರೀಹರಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದೇ ವೈಕುಂಠ ಲೋಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಸಾಮೀಪ್ಯ, ಸಾರೂಪ್ಯ, ಸಾಯುಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಷ್ಟಿ ಎಂಬ ಐದು ವಿಧದ ಮುಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಏಕೈಕ ದಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಇಡೀ ವಿಗ್ರಹವು (ದೇಹ) ಆಪಾದಮಸ್ತಕ ಕೇವಲ ಆನಂದಮಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವೇದಪ್ರತಿಪಾದ್ಯನಾದ ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನಿಗೆ ದಾಸರು ಅನಂತ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧೃವತಾಳ (ಅಘಟಿತ ಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವರ್ಣನೆ)
ಅರ್ಥ: ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಣುರೂಪಿಯಾಗಲು ಬಲ್ಲನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ತಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಹೆಮ್ಮೂsticky (ಮಹತ್) ರೂಪವೂ ಆಗಬಲ್ಲನು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅಣು ಮತ್ತು ಮಹತ್ ಎಂಬ ಎರಡೂ ರೂಪಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನಲ್ಲೇ ಒಂದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲನು. ಆತನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಸುಂದರ ಸಾಕಾರ ರೂಪನೂ (ರೂಪ) ಆಗಬಲ್ಲನು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ನಿಲುಕದ ನಿರಾಕಾರ (ಅಪರೂಪ) ರೂಪನೂ ಆಗಬಲ್ಲನು; ಈ ರೂಪ-ಅಪರೂಪ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಲ್ಲನು. ಆತನು ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಗುಣನೂ ಹೌದು, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಗುಣ ರಹಿತನಾದ ನಿರ್ಗುಣನೂ ಹೌದು; ಸಗುಣ-ನಿರ್ಗುಣಗಳೆರಡೂ ಆತನಲ್ಲೇ ಒಂದಾಗಬಲ್ಲವು. ಆತನು ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತನೂ (ಕಾಣುವವನು) ಆಗಬಲ್ಲನು, ಅವ್ಯಕ್ತನೂ (ಕಾಣದವನು) ಆಗಬಲ್ಲನು; ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತ ರೂಪಗಳು ಆತನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ತೋರುವುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಸಬಲ್ಲ (ಅಘಟಿತ ಘಟಿಕಾ), ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಿಲುಕದ (ಅಚಿಂತ್ಯ), ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳವನು ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನು. ಆತನಲ್ಲಿ ಸ್ವಗತ ಭೇದವಿಲ್ಲ (ಅಂದರೆ ಆತನ ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಣ್ಣು, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಜ್ಞಾನಾನಂದ ಸ್ವರೂಪ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಭೇದವಿಲ್ಲ). ಇಂತಹ ಅಣುಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಅಲೌಕಿಕ ಇಂದ್ರಿಯ ಮಹಿಮೆ)
(ಗಮನಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ೩ನೇ ಕ್ರಮಾಂಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಟ್ಟತಾಳದ ವರ್ಣನೆ)
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ದೇಹದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೀರ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿವೆ! ನಮಗೆ ಕಣ್ಣು ಕೇವಲ ನೋಡಲು ಮಾತ್ರ ಸಹಕಾರಿ, ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಕೇಳಬಲ್ಲನು, ನೋಡಬಲ್ಲನು, ಆನಂದದಿಂದ ನಲಿಯಬಲ್ಲನು, ಮೂಸಿನೋಡಬಲ್ಲನು (ಆಘ್ರಾಣಿಸುವ) ಮತ್ತು ರುಚಿ ನೋಡಬಲ್ಲನು (ಆಸ್ವಾದಿಸುವ). ಹಾಗೆಯೇ ಆತನು ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ (ರಸನದಿ) ಕೇಳಬಲ್ಲನು, ಕಾಣಬಲ್ಲನು, ಅರಿಯಬಲ್ಲನು. ಚರ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಕೇಳಬಲ್ಲನು, ಕಾಣಬಲ್ಲನು, ಅರಿಯಬಲ್ಲನು, ಮೂಸಬಲ್ಲನು ಮತ್ತು ಆಸ್ವಾದಿಸಬಲ್ಲನು. ಆತನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಒಂದರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮಾಡಬಲ್ಲವು! ಇಂತಹ ಲೋಕವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ದಿವ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೇ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ತರುವ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನು. ಇದು ಎಂತಹ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯ!
೩. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಪಂಚವಿಧ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾತ ಶ್ರೀಹರಿ)
ಅರ್ಥ: ಸಕಲ ಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ಥಳವೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ (ವೈಕುಂಠ) ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಬಯಸುವ ಐದು ವಿಧದ ಮುಕ್ತಿಗಳಾದ—ಸಾಲೋಕ್ಯ (ಭಗವಂತನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು), ಸಾಮೀಪ್ಯ (ಭಗವಂತನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದು), ಸಾರೂಪ್ಯ (ಭಗವಂತನಂತದೇ ದಿವ್ಯ ರೂಪ ಹೊಂದುವುದು), ಸಾಯುಜ್ಯ (ಭಗವಂತನ ದೇಹ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆನಂದ ಅನುಭವಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಸಾರ್ಷ್ಟಿ (ಭಗವಂತನಂತದೇ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು)—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಷ್ಣು ನೆಲೆಸಿದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿರುವ (ಬೊಮ್ಮ ಭರಿತ) ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನೊಬ್ಬನೇ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಈ ಪಂಚವಿಧ ಮುಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಮಹಾ ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಆನಂದಮಯ ಅಪ್ರಾಕೃತ ವಿಗ್ರಹ)
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ರೂಪವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಬಲಗಡೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಪಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಎಡಗಡೆ (ಉತ್ತರ ಪಕ್ಷ) ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮೋದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೇಯಗಳಿಂದ (ಜ್ಞಾನ-ಆನಂದಗಳಿಂದ) ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಆತನ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಸ್ವರೂಪವು ಕೇವಲ ಆನಂದಮಯವಾಗಿದೆ. ಪಾದದ ಉಗುರಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಲೆಯ ಕೂದಲಿನವರೆಗೆ (ಆಪಾದ ಆನಖ) ಆತನ ಇಡೀ ದೇಹವು ಕೇವಲ ಪರಿಶುದ್ಧ ಆನಂದದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡದ ಅಲೌಕಿಕ, ಅಪ್ರಾಕೃತ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲ ರಾಯನೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಆನಂದಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
೫. ಆದಿತಾಳ (ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರ ಮಹಿಮೆ)
ಅರ್ಥ: ಸಕಲ ವೇದಗಳು ಸಾರುವ ಪರಬ್ರಹ್ಮನು ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಈ ನಾರಾಯಣನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ವೇತದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ತೇಜಸ್ಸು (ಶ್ವೇತ ತನುರೂಹ) ಈತನೇ ಹೌದು. ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಬಲಭದ್ರ (ಬಲರಾಮ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ, ತನ್ನ ರೋಮರೋಮಗಳಲ್ಲೂ ಕೃಷ್ಣತ್ವದ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಂದವನು ಈತನೇ ಗಡಾ (ಹೌದಂತೆ)! ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ ಎಂಬ ನಾಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನೇ ಆ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿಯಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನು.
೬. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ / ಮಂಗಳಶ್ಲೋಕ)
ಅರ್ಥ: ವಾಗೀಶನಾದ (ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಗೆ ಒಡೆಯನಾದ), ಈಶನಾದ (ರುದ್ರದೇವರಿಗೆ ಒಡೆಯನಾದ) ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ಸರ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅನಂತ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಸಕಲ ಜಗನ್ನಿಯಾಮಕನಾದ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠ್ಠಲನಿಗೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ನಮೋ ನಮೋ.
***
This Śrīhari Mahimā Suḷādi composed by Sri Purandara Dasaru (Ankita: Purandara Vitthala) is a magnificent philosophical exposition on the supreme, inconceivable, and transcendental nature of Lord Hari. In this kṛti, the father of Carnatic music systematically breaks down complex Vedantic concepts regarding how the Almighty simultaneously reconciles contradictory cosmic forms and operates beyond the limits of material anatomy.
Summary
In this Suḷādi, Purandara Dasaru glorifies the absolute omnipotence of Sri Hari. The Lord can simultaneously manifest as the microscopic atom (Anu) and the macrocosmic universe (Mahat). He possesses an extraordinary divine body free from physical limitations—capable of hearing through His eyes and seeing through His ears! Wherever Sri Hari resides, that space instantly transforms into Vaikuntha itself. He is celebrated as the exclusive dispenser of the five distinct types of liberation (Mukti). His entire form, from toe to crown, is made of absolute, non-material bliss (Ananda). The hymn concludes with profound prostrations to this supreme controller of all creators, Purandara Vitthala.
Section-wise Meaning
1. Dhṛvatāḷa (The Power of Reconciling the Impossible)
Meaning: The supreme Lord Sri Hari has the absolute capacity to become microscopic, finer than an atom (Anu); yet He can instantly expand to become the macrocosmic, infinite universe (Mahat). Beyond that, He can seamlessly synthesize these two opposing states of being small and large into a singular entity at the exact same moment. He can manifest as a beautiful, visible icon with attributes (Rupa), or He can remain completely formless and unmanifest (Aparupa); both states merge perfectly within Him. He is Saguna (adorned with infinite auspicious virtues) and Nirguna (completely devoid of material or flawed qualities), holding both conditions simultaneously without conflict. He is explicitly manifest (Vyakta) in creation, yet completely unmanifest (Avyakta) to the material eye; both forms coexist within His divine being. He is Aghatita-ghatika—the one who effortlessly performs the impossible—and His glories are completely beyond human intellect (Achintya-adbhuta-mahima). In Him, there is no Svagata-bheda (meaning His hands, feet, eyes, and mind are not distinct material parts; every single cell of His body possesses the full, identical capability of absolute knowledge and bliss). Salutations to this Purandara Vitthala who can shrink to the finest atom.
2. Maṭṭatāḷa (The Transcendental Nature of Divine Senses)
(Note: Characterized as the 3rd section in the traditional text layout, this section outlines the Matta Tala)
Meaning: The sensory actions of the Lord's divine body are completely extraordinary (Loka-vilakshana) and upside-down compared to the material world. While our human eyes can only see, the Supreme Lord can literally hear, see, rejoice, smell (Aghranisuva), and taste (Asvadisuva) using His eyes alone! Similarly, through His tongue (Rasanadi), He can hear, see, and know. Through His skin's touch, He can hear, see, cognize, smell, and taste. His senses are entirely interchangeable, with every faculty capable of performing the function of every other. These divine operations are a matter of absolute wonder to the cosmos, orchestrated by our Purandara Vitthala, the extraordinary supreme personality. What a magnificent miracle He is!
3. Triviḍatāḷa (The Bestower of the Fivefold Liberation)
Meaning: Across every single epoch (Yuga), Lord Vishnu remains completely all-pervading (Vyapaka). Wherever Sri Vishnu is present, that very location automatically manifests as the supreme spiritual realm of Vaikuntha (Vishnuloka). Within His presence, the five distinct tiers of liberation sought after by highly realized souls are naturally established:
Salokya: Residing in the exact same divine realm as the Lord.
Samipya: Living in close, intimate proximity to the Almighty.
Sarupya: Attaining a spiritual form identical in appearance to the Lord.
Sayujya: Entering into the very body of the Lord to experience unalloyed bliss.
Sarshti: Sharing equal cosmic opulence and majesty with the Divine.
Our Purandara Vitthala alone is completely filled with the absolute spirit (Bomma-bharita), standing as the sovereign bestower of these five types of salvation.
4. Aṭṭatāḷa (The Non-Material Body of Bliss)
Meaning: The transcendental form of the Lord is enveloped on its right side (Dakshina Paksha) and left side (Uttara Paksha)—resembling cosmic wings—with absolute spiritual joy (Moda) and flawless truth (Prameya). His soul and physical manifestation are completely identical and composed of pure bliss (Anandatuma). From the soles of His feet to the tips of His nails and up to the hair on His head (Apada Anakha), His entire body is an unadulterated, condensed embodiment of pure ecstasy. Possessing a non-material, spiritual form (Aprakrita Vigraha) that is completely free from the five physical elements, our King Purandara Vitthala is the very definition of absolute joy.
5. Āditāḷa (The Incarnation of the Supreme Brahman)
Meaning: This Narayana is indeed the ultimate Supreme Brahman (Para Bomma) proclaimed by all the Vedas. He is the very same ancient being who resides in the milk-ocean planet of Shvetadvipa, radiating a pure, brilliant white luster (Shveta-tanuruha). In the Dvapara era, He descended as Balabhadra (Balarama) and Sri Krishna, manifesting the divine splendor of Krishna-hood from every single pore of His form. Our Purandara Vitthala, who bears the sweet names of Krishna and Vasudeva, is that identical, self-luminous Supreme Lord of Shvetadvipa.
6. Jate (Concluding Salutations)
Meaning: Repeated prostrations unto You, O Lord of Brahma (Vagisha), Lord of Shiva (Isha), and the sovereign master of the entire universe (Sarvesha). Continuous, eternal salutations unto our supreme savior, Lord Purandara Vitthala.
***
No comments:
Post a Comment