ಎನ್ನಾಣೆ ಬ್ಯಾಡ ಬ್ಯಾಡವೋ ರಂಗ ನಿನಗಿದುಚೆನ್ನಗಿತ್ತೇರ ಮನೆ ಗೋವಿಂದ ಪ.
ಗೋಪೇರ ಮನೆಗಳ ಪೊಕ್ಕು ಬಹುಪರಿ-ತಾಪವ ಮಾಡುವರೇ ಕಂದ ಗೋವಿಂದಕಾಪಟ್ಯಸತಿಯರ ಮಾತ ನೀನಾಲಿಸಿಕೋಪಿಸಬೇಡವಮ್ಮಾ ಗೋಪೆಮ್ಮ 1
ಎನ್ನಪ್ಪ ಕಂದನೆ ಚಿಣ್ಣ ಗೋಪೇರು ಬಂದುನಿನ್ನ ದೂರುತಲೈದಾರೋ ಗೋವಿಂದಕನ್ನೇರು ಕೊಬ್ಬಿಂದ ಅನ್ಯಾಯ ನುಡಿತಾರೆÀಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ 2
ದಧಿ ದುಗ್ಧ ಭಾಂಡ ಒಡೆದು ಗೋಪಿಯರನ್ನುಸದರ ಮಾಡುವರೇ ಕಂದ ಗೋವಿಂದಉದಯದಿ ಗುದ್ದ್ಯಾಡಿ ಮಾರ್ಜಾಲಂಗಳು ಬೀಳೆದÀಧಿಭಾಂಡ ಜಾರಿತಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ 3
ಬಸವನ ಆಟದಿ ಶಿಶುಗಳೆಲ್ಲರ ಕೂಡಿಮಸಿಮಣ್ಣು ಮೈಯ್ಯಾದವೊ ಗೊವಿಂದಬಿಸಜಾಕ್ಷಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಕೆಲಸದ ಕೈಯ್ಯಮಸಿಮಣ್ಣು ಒರೆಸಿದರೆ ಗೋಪೆಮ್ಮ 4
ಒರಗಿದ್ದ ಹಸುಗಳೆಬ್ಬಿಸಿ ಕರುಗಳ ಬಿಟ್ಟುದುರುಳತನವ ಮಾಡೋರೆ ಗೋವಿಂದನೆರೆದಿದ್ದ ಶಿಶುಗಳಾಡುವ ಗುಲ್ಲ ತಾವ್ ಕೇಳಿತುರುಶಿಶು ಬೆದರಿತಮ್ಮಾ ಗೋಪೆಮ್ಮ 5
ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮ ನಿನ್ನ ಬನ್ನಣೆ ಸುದ್ದಿಯಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೇಳಿದನೊ ಗೋವಿಂದಉನ್ನಂತ ದಾಯಾದಿಯ ಮಾತುಗಳ ನೀನುಮನ್ನಿಸ ಬೇಡವಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ 6
ಬಾಯೆನ್ನ ರನ್ನವೆ ಬಾಯೆನ್ನ ಚಿನ್ನವೆಬಾಯೆನ್ನ ಮೋಹದ ಗಿಣಿಯೆ ಗೋವಿಂದಬಾಯೆಂದು ಯಶೋದೆ ಕರೆದಳು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿಬಾಯೆನ್ನ ಹಯವದನ ಗೋವಿಂದ7
***
Pallavi
ennāṇe byāda byādavo raṅga ninigiducennagittēra mane govinda pa.
Charana 1
gōpēra maṇegaḷa poku bahupari-tāpava māduvare kanda govindakāpaṭyasatiyara māta nīnālisikōpisabēdavammā gōpemma 1
Charana 2
ennappa kandane chiṇṇa gōpēru banduninna dūrutalaidārō govindakannēru kobbinda anyāyau nuḍitāreinnēnu māḍalamma gōpemma 2
Charana 3
dadhi dugdha bhāṇḍa oḍedu gōpiyarannusadara māduvare kanda govindaudayadi guddyāḍi mārjālaṅgaḷu bīḷeda-dadhibhāṇḍa jāritamma gōpemma 3
Charana 4
basavana ātadi śiśugaḷellara kūḍimasimaṇṇu maiyyādavo govindabisajākṣiyaru tamma mānekelasada kaiyyamasimaṇṇu oresidare gopemma 4
Charana 5
oragidda hasugālebbisi karugaḷa biṭṭudurulatanava māḍōre govindaneredidda śiśugaḷāḍuva gulla tāv kēḷituruśiśu bedaritammā gōpemma 5
Charana 6
aṇṇa balarāma ninna bannane suddiyacennāgi pēḷidano govinduunnanta dāyādiya mātuḷa nīnumannisa bēdavammā gōpemma 6
Charana 7
bāyenna rannave bāyenna chinnavebāyenna mōhada giṇiye govindabāyendu yaśōde karedalu bigidappibāyenna hayavadana govinda 7
***
Pronunciation Guide
Pronounce "ś" or "sh" with a soft palatal sibilant sound (like "sh" in shoe).
Keep retroflex consonants like ṭ, ḍ, ṇ, and ḷ with a slight curl of the tongue tip to the roof of the mouth.
The vowel ā represents a prolonged "ah" sound (as in father), and ī represents a long "ee" sound (as in feet).
Maintain a rhythmic, devotional meter suitable for classical Haridasa hymns.
Blend compound words smoothly across hyphenated line breaks in traditional singing style.
***
Summary (Kannada)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು (ಅಂಕಿತ: ಹಯವದನ) ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ಮುದ್ದಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗೋಪಿಕೆಯರು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ತುಂಟಾಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಹೇಳಲು, ಯಶೋದೆ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಮುಗ್ಧ ಮಾತಿನಿಂದ ತಾಯಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ತಣಿಸಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಶೋದೆಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಧುರವಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Padyada Artha
ಪಲ್ಲವಿ
ಎನ್ನಾಣೆ ಬ್ಯಾಡ ಬ್ಯಾಡವೋ ರಂಗ ನಿನಗಿದುಚೆನ್ನಗಿತ್ತೇರ ಮನೆ ಗೋವಿಂದ ಪ.
ಅರ್ಥ: ಓ ರಂಗ, ನನ್ನಾಣೆ ಬೇಡ ಬೇಡ, ಗೋಪಿಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ತುಂಟಾಟ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ, ಓ ಗೋವಿಂದ!
ಚರಣ ೧
ಗೋಪೇರ ಮನೆಗಳ ಪೊಕ್ಕು ಬಹುಪರಿ-ತಾಪವ ಮಾಡುವರೇ ಕಂದ ಗೋವಿಂದಕಾಪಟ್ಯಸತಿಯರ ಮಾತ ನೀನಾಲಿಸಿಕೋಪಿಸಬೇಡವಮ್ಮಾ ಗೋಪೆಮ್ಮ 1
ಅರ್ಥ: ಕಂದ ಗೋವಿಂದಾ, ಗೋಪಿಯರ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ ನೀನು ಬಹಳಷ್ಟು ತಾಪತ್ರಯ (ತೊಂದರೆ) ಕೊಡುವೆಯಂತೆ! ಅದಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಅಮ್ಮಾ, ಆ ಕಪಟಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ."
ಚರಣ ೨
ಎನ್ನಪ್ಪ ಕಂದನೆ ಚಿಣ್ಣ ಗೋಪೇರು ಬಂದುನಿನ್ನ ದೂರುತಲೈದಾರೋ ಗೋವಿಂದಕನ್ನೇರು ಕೊಬ್ಬಿಂದ ಅನ್ಯಾಯ ನುಡಿತಾರೆÀಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ 2
ಅರ್ಥ: "ನನ್ನಪ್ಪ ಕಂದನೇ, ಚಿಣ್ಣನೇ, ಗೋಪಿಯರು ಬಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ದೂರುತಿದ್ದಾರಲ್ಲಪ್ಪ ಗೋವಿಂದಾ!" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಯಶೋದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣ, "ಅವರು ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಸುಳ್ಳು ದೂರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ ಅಮ್ಮ?" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೩
ದಧಿ ದುಗ್ಧ ಭಾಂಡ ಒಡೆದು ಗೋಪಿಯರನ್ನುಸದರ ಮಾಡುವರೇ ಕಂದ ಗೋವಿಂದಉದಯದಿ ಗುದ್ದ್ಯಾಡಿ ಮಾರ್ಜಾಲಂಗಳು ಬೀಳೆದÀಧಿಭಾಂಡ ಜಾರಿತಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ 3
ಅರ್ಥ: "ಮೊಸರು, ಹಾಲುಗಳ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಗೋಪಿಯರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವೆಯಂತೆ ಕಂದ?" ಎಂದು ಯಶೋದೆ ಕೇಳಲು, ಕೃಷ್ಣ, "ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಜಗಳವಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಾಗ ಮೊಸರಿನ ಮಡಿಕೆಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದವಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ" ಎಂದು ಸಬೇಕು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೪
ಬಸವನ ಆಟದಿ ಶಿಶುಗಳೆಲ್ಲರ ಕೂಡಿಮಸಿಮಣ್ಣು ಮೈಯ್ಯಾದವೊ ಗೊವಿಂದಬಿಸಜಾಕ್ಷಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಕೆಲಸದ ಕೈಯ್ಯಮಸಿಮಣ್ಣು ಒರೆಸಿದರೆ ಗೋಪೆಮ್ಮ 4
ಅರ್ಥ: "ಎಮ್ಮೆಯ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಮಸಿ-ಮಣ್ಣನ್ನು ಮೈಗೆಳೆದುಕೊಂಡೆಯಂತೆ ಗೋವಿಂದಾ?" ಎನ್ನಲು, ಕೃಷ್ಣ, "ಆ ಕಮಲಾಕ್ಷಿಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕೊಳೆತ ಕೈಯನ್ನು ನನ್ನ ಮೈಗೆ ಒರೆಸಿದರಮ್ಮ" ಎಂದು ನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೫
ಒರಗಿದ್ದ ಹಸುಗಳೆಬ್ಬಿಸಿ ಕರುಗಳ ಬಿಟ್ಟುದುರುಳತನವ ಮಾಡೋರೆ ಗೋವಿಂದನೆರೆದಿದ್ದ ಶಿಶುಗಳಾಡುವ ಗುಲ್ಲ ತಾವ್ ಕೇಳಿತುರುಶಿಶು ಬೆದರಿತಮ್ಮಾ ಗೋಪೆಮ್ಮ 5
ಅರ್ಥ: "ಮಲಗಿದ್ದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಕರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದುರುಳತನ ಮಾಡುವೆಯಂತೆ ಗೋವಿಂದಾ?" ಎನ್ನಲು, "ಅಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಆಡುವ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಸು-ಕರುಗಳು ಬೆದರಿಕೊಂಡವಮ್ಮ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೬
ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮ ನಿನ್ನ ಬನ್ನಣೆ ಸುದ್ದಿಯಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೇಳಿದನೊ ಗೋವಿಂದಉನ್ನಂತ ದಾಯಾದಿಯ ಮಾತುಗಳ ನೀನುಮನ್ನಿಸ ಬೇಡವಮ್ಮ ಗೋಪೆಮ್ಮ 6
ಅರ್ಥ: "ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮನು ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ತುಂಟಾಟದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನಲ್ಲ ಗೋವಿಂದಾ!" ಎನ್ನಲು, "ಅಮ್ಮಾ, ಆ ಅಣ್ಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀನು ನಂಬಬೇಡ" ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೭
ಬಾಯೆನ್ನ ರನ್ನವೆ ಬಾಯೆನ್ನ ಚಿನ್ನವೆಬಾಯೆನ್ನ ಮೋಹದ ಗಿಣಿಯೆ ಗೋವಿಂದಬಾಯೆಂದು ಯಶೋದೆ ಕರೆದಳು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿಬಾಯೆನ್ನ ಹಯವದನ ಗೋವಿಂದ 7
ಅರ್ಥ: ಮಗುವಿನ ಮುದ್ದು ಮಾತಿಗೆ ಮನಸೋತ ಯಶೋದೆ, "ಬಾ ನನ್ನ ರನ್ನವೇ, ಬಾ ನನ್ನ ಚಿನ್ನವೇ, ಬಾ ನನ್ನ ಮೋಹದ ಗಿಣಿಯೇ ಗೋವಿಂದಾ" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ಹಯವದನನೆನಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತಾಯಿ ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಾಳೆ.
***
Summary (English)
This charming conversational hymn by Vadirajaru (pen name 'Hayavadana') portrays a playful exchange between mother Yashoda and child Krishna. The Gopis complain to Yashoda about Krishna's mischief. Krishna cleverly defends himself against every accusation, ultimately melting Yashoda's heart so that she lovingly embraces him.
Meaning
Pallavi
Ennane byada byadavo ranga ninigidu chennagitera mane govinda Pa.
Meaning: O Ranga, do not test my oath; such mischievous acts in the Gopis' houses do not suit you, O Govinda!
Charan 1
Gopera manegala poku bahupari-tapava maduvare kanda govindakapatyasatiyanara mata ninaalisikopisabedavamma gopemma 1
Meaning: "O child Govinda, they say you sneak into the Gopis' houses and trouble them a lot!" Krishna replies, "Mother Gopemma, do not listen to those cunning women and get angry with me."
Charan 2
Ennappa kandane chinna goperu bunduninna durutalaidaro govindakanneru kobbinda anyaya nuditareinneenu madalamma gopemma 2
Meaning: "My dear child, the Gopis have come to complain against you, Govinda!" Yashoda says. Krishna retorts, "Mother, blinded by arrogance, they speak unjustly; what can I do?"
Charan 3
Dadhi dugdha bhanda odedu gopiyarannusadara maduvare kanda govindaudayadi guddyadi marjalangalu bile dadhibhanda jaritamma gopemma 3
Meaning: "Did you break the pots of curd and milk and harass the Gopis?" asks Yashoda. Krishna replies, "Mother, cats fought and fell in the morning, causing the curd pots to slip and fall by themselves."
Charan 4
Basavana atadi shishugalellara kodimasimannu maiyyadavo govindabisajakshiyaru tamma manekelasada kaiyyamasimannu oresidare gopemma 4
Meaning: "Playing bull games with children, your body got smeared with soot and mud, Govinda!" Yashoda says. Krishna replies, "Mother, those lotus-eyed women wiped their dirty working hands on my body."
Charan 5
Oragidha hasugalebbisi karugala bittudurulatanava madore govindaneredidha shishugalaaduva gulla tavu keliturushishu bedaritamma gopemma 5
Meaning: "You made resting cows stand up and let the calves loose in your mischief, Govinda!" Yashoda scolds. Krishna says, "Mother, hearing the noise of the playing children, the young cattle got startled."
Charan 6
Anna balarama ninna bannane suddiyachennagi pelidano govindeunnanta dayadiya matugala neenumannisa bedavamma gopemma 6
Meaning: "Your elder brother Balarama has clearly reported all your naughty deeds to me, Govinda!" Yashoda notes. Krishna replies, "Mother, do not believe the words of that brother of mine."
Charan 7
Bayenna rannave bayenna chinnavebayenna mohada giniye govindabayendu yashode karedalu bigidappibayenna hayavadana govinda 7
Meaning: Captivated by his sweet words, Yashoda calls out, "Come my gem, come my gold, come my lovely parrot Govinda!" and pulls him into a tight, affectionate embrace. Thus showers her love on Hayavadana.
***
No comments:
Post a Comment