ಎದ್ದು ನಿಂತ ಖಳರ ಕೃತಾಂತಹೊದ್ದಿದವರ ಪೊರೆವ ಧವಳಗಂಗೆ ಹನುಮಂತ ಪ
ಕಂಜಾಕ್ಷಿಯನು ಕಂಡು ಕಪಟ ದಶಮುಖನ ಮದಭಂಜನ ಮಾಳ್ಪೆನೆಂದೆದ್ದು ನಿಂತಸಂಜೀವನವ ತಂದು ಕಪಿಗಳ ಕಾಯ್ದಆಂಜನೆಯ ತನಯ ತಾನೆದ್ದು ನಿಂತ 1
ಗುದ್ದ್ದಿ ರಾವಣನ ಧರೆಯೊಳು ಕೆಡಹಿ ಅರಿಕಟಕಮರ್ದನ ಮಹಾಮಹಿಮನೆದ್ದು ನಿಂತಯುದ್ಧದಲಿ ರಘುಪತಿಯ ಹೊತ್ತು ಭಕುತಿಯ ತೋರ್ದಶುದ್ಧಸ್ವಭಾವ ತಾನೆದ್ದು ನಿಂತ2
ರಾಗಗಳ ಮೇಳೈಸಿ ಹಯವದನನೊಲಿಸಿಯೋಗಿಗಳನುದ್ಧರಿಸಲೆಂದೆದ್ದು ನಿಂತಈಗ ಧರೆಯೊಳು ಸುಜನರ ಮನೋಭೀಷ್ಟಗಳವೇಗದಲಿ ಕೊಡುವೆನೆಂದೆದ್ದು ನಿಂತ3
***
Pallavi
Eddu ninta khalara krutānta
hoddidavara poreva dhavalagange Hanumanta ||
Charana 1
Kanjākshiyanu kandu kapata dashamukhana mada-
bhanjana mālpēnendeddu ninta
sanjīvanava tandu kapigala kāyda
Ānjaneya tanaya tāneddu ninta ||
Charana 2
Guddi Rāvanana dhareyolu kedahi arikataka-
mardana mahāmahimaneddu ninta
yuddhadali Raghupatiya hottu bhakutiya tōrda
shuddhasvabhāva tāneddu ninta ||
Charana 3
Rāgagala mēlaisi Hayavadananolisi
yōgigalanuddharisalendeddu ninta
īga dhareyolu sujanara manōbhīshtagala
vēgadali koduvenendeddu ninta ||
***
Pronunciation Guide
Eddu Ninta: "Ed-du Nin-tha" (meaning 'stood up').
Khalara: "Kha-la-ra" (The 'Kh' is slightly aspirated, like in 'Khan').
Krutānta: "Kru-thaan-tha" (Ending with a soft 'th' as in 'thanks').
Kanjākshi: "Kan-jaak-shee" (referring to lotus-eyed Sita).
Sujana: "Su-ja-na" (meaning good people).
***
Note: This composition is often attributed to Sri Vadiraja Tirtha (who used the signature Hayavadana), highlighting Hanuman's mastery over music and his role as the primary life-force (Mukhyaprana) who fulfills the prayers of the virtuous.
This song is usually sung in a bold, majestic style to match the "Veera Rasa" (heroic sentiment) of Lord Hanuman.
ಈ ಸುಂದರವಾದ ಕೀರ್ತನೆಯು ಹನುಮಂತನ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತವತ್ಸಲತೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಮಾಯಣದ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ತೋರಿದ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಮೃತ್ಯುವಿನಂತಿರುವವನು (ಕೃತಾಂತ) ಮತ್ತು ಶರಣಾದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ರಾವಣನ ಗರ್ವವನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧನಾದವನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹಾಗೂ ಕಪಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಜೀವಿನಿ ತಂದು ಉಳಿಸಿದವನು, ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಹನುಮಂತನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವನು ಸಾಧು-ಸಂತರನ್ನು ಉದ್ದರಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದಾಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥ (Para-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಎದ್ದು ನಿಂತ ಖಳರ ಕೃತಾಂತ
ಹೊದ್ದಿದವರ ಪೊರೆವ ಧವಳಗಂಗೆ ಹನುಮಂತ
ಅರ್ಥ: ದುಷ್ಟರಿಗೆ (ಖಳರ) ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಯಮನಂತೆ (ಕೃತಾಂತ) ಕಾಡುವ ಹನುಮಂತನು ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರನ್ನು (ಹೊದ್ದಿದವರ) ಪವಿತ್ರವಾದ ಗಂಗೆಯಂತೆ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಈ ಹನುಮಂತ.
ಚರಣ ೧:
ಕಂಜಾಕ್ಷಿಯನು ಕಂಡು ಕಪಟ ದಶಮುಖನ ಮದ
ಭಂಜನ ಮಾಳ್ಪೆನೆಂದೆದ್ದು ನಿಂತ
ಸಂಜೀವನವ ತಂದು ಕಪಿಗಳ ಕಾಯ್ದ
ಆಂಜನೆಯ ತನಯ ತಾನೆದ್ದು ನಿಂತ
ಅರ್ಥ: ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಸೀತಾದೇವಿಯನ್ನು (ಕಂಜಾಕ್ಷಿ) ಕಂಡು, ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಕಪಟಿ ರಾವಣನ (ದಶಮುಖ) ಗರ್ವವನ್ನು ಭಂಗ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಶಪಥ ಮಾಡಿ ಹನುಮಂತನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದ ಕಪಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ತಂದು ಬದುಕಿಸಿದ ಅಂಜನಾದೇವಿಯ ಪುತ್ರನು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ ೨:
ಗುದ್ದ್ದಿ ರಾವಣನ ಧರೆಯೊಳು ಕೆಡಹಿ ಅರಿಕಟಕ
ಮರ್ದನ ಮಹಾಮಹಿಮನೆದ್ದು ನಿಂತ
ಯುದ್ಧದಲಿ ರಘುಪತಿಯ ಹೊತ್ತು ಭಕುತಿಯ ತೋರ್ದ
ಶುದ್ಧಸ್ವಭಾವ ತಾನೆದ್ದು ನಿಂತ
ಅರ್ಥ: ರಾವಣನಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಗುದ್ದಿ ಅವನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಕೆಡವಿದವನು, ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು (ಅರಿಕಟಕ) ನಾಶ ಮಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳವನು ಈ ಹನುಮಂತ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು (ರಘುಪತಿ) ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವದ ಹನುಮಂತನು ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ ೩:
ರಾಗಗಳ ಮೇಳೈಸಿ ಹಯವದನನೊಲಿಸಿ
ಯೋಗಿಗಳನುದ್ಧರಿಸಲೆಂದೆದ್ದು ನಿಂತ
ಈಗ ಧರೆಯೊಳು ಸುಜನರ ಮನೋಭೀಷ್ಟಗಳ
ವೇಗದಲಿ ಕೊಡುವೆನೆಂದೆದ್ದು ನಿಂತ
ಅರ್ಥ: ಸಂಗೀತದ ರಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನನ್ನು (ಹಯವದನ - ಇಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ ಅಂಕಿತವಿದ್ದರೂ ಹನುಮಂತನ ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ) ಮೆಚ್ಚಿಸಿ, ಸಾಧು ಸಂತರನ್ನು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ಹನುಮಂತನು ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸಜ್ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಗಳನ್ನು (ಮನೋಭೀಷ್ಟ) ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಈಡೇರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಆಶ್ವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹನುಮಂತನು ಸದಾ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
***
This energetic kirtane celebrates the immense power, loyalty, and protective nature of Lord Hanuman. It portrays him not just as a warrior, but as a savior who is always "standing up" (ready) to help his devotees.
Summary
The hymn describes Hanuman as the "Death-god" (Krutanta) for the wicked and a pure, Ganga-like protector for the righteous. It highlights his pivotal roles in the Ramayana: subduing Ravana’s pride, fetching the Sanjeevani herb to save the Vanara army, and carrying Sri Rama on his shoulders during battle. The song concludes by emphasizing that Hanuman is a master of music and spirituality who stands ready to fulfill the desires of good people with lightning speed.
Stanza-wise Meaning
Pallavi
Eddu ninta khalara krutanta
hoddidavara poreva dhavalagange Hanumanta
Meaning: Hanuman has stood up as the very form of Death (Krutanta) for the wicked (khala). For those who seek his refuge (hoddidavara), he is like the pure white Ganges (Dhavalagange), flowing with protection and grace.
Stanza 1
Kanjāshiyanu kandu kapata dashamukhana mada
bhanjana mālpēnendeddu ninta
sanjīvanava tandu kapigala kāyda
Ānjaneya tanaya tāneddu ninta
Meaning: After finding the lotus-eyed Sita (Kanjakshi), Hanuman stood up with the resolve to shatter the pride of the deceitful ten-headed Ravana. The son of Anjana stood tall, having saved the entire monkey army by bringing the Sanjeevani mountain when all hope was lost.
Stanza 2
Guddi Rāvanana dhareyolu kedahi arikataka
mardana mahāmahimaneddu ninta
yuddhadali Raghupatiya hottu bhakutiya tōrda
shuddhasvabhāva tāneddu ninta
Meaning: With a mighty blow, he struck Ravana and floored him. This great soul stood ready to crush the enemy ranks (arikataka). In the thick of battle, he showed his supreme devotion by carrying Sri Rama (Raghupati) on his shoulders. He is of the purest character and is always ready for service.
Stanza 3
Rāgagala mēlaisi Hayavadananolisi
yōgigalanuddharisalendeddu ninta
īga dhareyolu sujanara manōbhīshtagala
vēgadali koduvenendeddu ninta
Meaning: Harmonizing the musical notes (Ragagala mēlaisi), he pleases the Lord (Hayavadana). He has stood up to uplift the yogis and sages. Even now, on this earth, he stands ready to fulfill the heart's desires (manobhishta) of good people with incredible speed.
***
No comments:
Post a Comment