or just scroll down for other devaranama
kruti by bhupati vittalaru ( kakhandaki Ramacharyaru)
ರಥವವೇರಿದ ಚಂದ್ರಾ ರಾಘವೇಂದ್ರನೋಡು ಪಾಡು
ಕುಣಿದಾಡಿ ಭಜನೆಮಾಡುಬೇಡಿದ ವರವ ಕೊಡುವಾ ಪ
ಖಂಬದಿ ನರಹರಿ ಬರಿಸಿದ ಕಂಡಾಕುಂಭಿಣಿಪತಿ
ಕುಹಯೋಗವ ಕಳೆದಾನಂಬಿದವರ ಪೊರೆವಾ 1
ಆದ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರ' ಭಕ್ತ ಶಿರೋಮಣಿಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳನು
ರಚಿಸಿದ ದಿನಮಣಿಮಧ್ವಮತೋದ್ಧಾರಾ 2
ಭೂಪತಿ - ವಿಠ್ಠಲಗೆ ಪ್ರೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾಆಪದ್ಬಾಂಧವ
ಅನಾಥನಾಥಾರಥೋತ್ಸವದಿ ಮೆರೆವಾ 3
***
Pallavi
Rathavavēride candrā rāghavēndranōḍu pāḍu |
kuṇidāḍi bhajanemāḍubēḍida varava koḍuvā ||
Charaṇa 1
Khambadi narahari barisida kaṇḍākumbhiṇipati |
kuhayōgava kaḷedānambidavara porevā ||
Charaṇa 2
Ādya satyāgra' bhakta śirōmaṇiudgranthagaḷanu |
racisida dinamṇimadhvamatōddhārā ||
Charaṇa 3
Bhūpati - viṭhṭhalage prīti vikhyātāāpadbāndhava |
anāthanāthārathōtsavadi merevā ||
***
Pronunciation Guide
Vowels: Vowels with macrons (ā, ē, ī, ō, ū) are long; hold for two beats.
Retroflexes: For ḷ, ṇ, ḍ, ṭ, curl the tongue back (e.g., kaṇḍā, porevā).
Nasal 'm' and 'n': Standard nasal sounds as in khambadi and candrā.
Aspiration: Add a soft puff of air for bh, dh, th (e.g., bhajane, madhva).
***
ಶ್ರೀ ಭೂಪತಿ ವಿಠಲರ (ಕಾಖಂಡಕಿ ರಾಮಾಚಾರ್ಯರು, ಅಂಕಿತ: ಭೂಪತಿ ವಿಠಲ) ಈ ಕೃತಿಯು ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ರಥೋತ್ಸವದ ವೈಭವವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಸುಂದರ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾಸರು ರಥಾರೂಢರಾದ ಗುರು ರಾಘವೇಂದ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಣಿದಾಡಿ ಭಜನೆ ಮಾಡಲು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಯರು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಕಂಬದಿಂದ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಬರಮಾಡಿದವರು, ಮಧ್ವಮತದ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು. ನಂಬಿದವರ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ, ಅನಾಥರ ಬಂಧುವಾದ ರಾಯರು ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಾ ಭಕ್ತರು ಬೇಡಿದ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ರಥವವೇರಿದ ಚಂದ್ರಾ ರಾಘವೇಂದ್ರನೋಡು ಪಾಡು |
ಕುಣಿದಾಡಿ ಭಜನೆಮಾಡುಬೇಡಿದ ವರವ ಕೊಡುವಾ ||
ಅರ್ಥ: ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೋಭಿಸುವ ಗುರು ರಾಘವೇಂದ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸಿರಿ. ಅವರ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಣಿದು ಭಜನೆ ಮಾಡಿರಿ. ಹೀಗೆ ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅವರು ಕೇಳಿದ ವರಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೧:
ಖಂಬದಿ ನರಹರಿ ಬರಿಸಿದ ಕಂಡಾಕುಂಭಿಣಿಪತಿ |
ಕುಹಯೋಗವ ಕಳೆದಾನಂಬಿದವರ ಪೊರೆವಾ ||
ಅರ್ಥ: ರಾಯರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾಗ, ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪು ತೋರಿಸಿದ ಕಂಬದಿಂದಲೇ ನರಸಿಂಹ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಕಟವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದವರು. ಈ ಭೂಮಂಡಲದ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನೇ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಕೆಟ್ಟ ಯೋಗಗಳನ್ನು (ಕುಹಯೋಗ) ಮತ್ತು ದೋಷಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ಕಾಲ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೨:
ಆದ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರ ಭಕ್ತ ಶಿರೋಮಣಿಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳನು |
ರಚಿಸಿದ ದಿನಮಣಿಮಧ್ವಮತೋದ್ಧಾರಾ ||
ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ (ಶಿರೋಮಣಿ), ಸತ್ಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಯರು ಮಧ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು (ಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳು) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಞಾನದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ (ದಿನಮಣಿ) ಬೆಳಗುತ್ತಾ ಮಧ್ವಮತವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದವರು ಇವರು.
ಚರಣ ೩:
ಭೂಪತಿ ವಿಠ್ಠಲಗೆ ಪ್ರೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾಆಪದ್ಬಾಂಧವ |
ಅನಾಥನಾಥಾರಥೋತ್ಸವದಿ ಮೆರೆವಾ ||
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀ ಭೂಪತಿ ವಿಠಲನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರಾದವರು ನಮ್ಮ ಗುರುರಾಯರು. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಆಪದ್ಬಾಂಧವರಾಗಿ, ಅನಾಥರಿಗೆ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ (ಅನಾಥನಾಥ) ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಇವರು, ಇಂದು ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
***
English Meaning
Summary: This composition by Bhupati Vitthala (Kakhandaki Ramacharyaru) celebrates the chariot festival (Rathotsava) of Guru Raghavendra. The poet urges devotees to sing and dance in joy upon seeing the Guru seated on the chariot. He recalls the Guru's past life as Prahlada, his contributions to the Madhva philosophy through great scholarly works, and his reputation as a protector of the helpless.
Stanza-wise Meaning:
Pallavi: Look at Guru Raghavendra, who is as radiant as the moon, seated on the chariot. Sing, dance, and chant his name; he will grant all the boons you desire.
Stanza 1: He is the one who (as Prahlada) made Lord Narasimha emerge from a pillar. He dispels misfortunes and protects those who place their trust in him.
Stanza 2: A crest-jewel among devotees, he is like the sun who illuminated the Madhva philosophy by authoring numerous profound scholarly texts.
Stanza 3: He is the beloved of Lord Bhupati Vitthala. Renowned as the "friend in times of distress" and the "protector of the orphan," he shines gloriously in this chariot festival.
***
ಆಡಿ ಪಾಡಿ ಕುಣಿದಾಡಿ ಭಜನೆಮಾಡು |
ಬೇಡಿದ ವರ ಕೊಡುವಾ ಬೇಡಿದ ವರ ಕೊಡುವಾ| ಅ.ಪ.|
ಕಂಬದಿ ನರಹರಿಯ ಬರಿಸಿದ ಕಂದಾ
ಕುಂಬಿಣಿಪತಿ ಕುಹಯೋಗವ ಕಳೆದಾ
ನಂಬಿದವರ ಪೊರೆವಾ ನಂಬಿದವರ ಪೊರೆವಾ | ೧ |
ಆದ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿ ವರ ಚಿಂತಾಮಣಿ
ಉದ್ ಗ್ರಂಥಗಳನು ರಚಿಸಿದ ದಿನಮಣಿ
ಮಧ್ವಮತೋದ್ಧಾರಾ ಮಧ್ವಮತೋದ್ಧಾರಾ | ೨ |
ಭೂಪತಿ ವಿಠಲನ ಪ್ರೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ
ಆಪದ್ಬಾಂಧವ ಅನಾಥ ನಾಥಾ
ರಥೋತ್ಸವದಿ ಮೆರೆವಾ ರಥೋತ್ಸವದಿ ಮೆರೆವಾ | ೩ |
***
adi padi kunidadi bajanemadu
bedida vara koduva bedida vara koduva| a.pa.|
kambhadi narahariya barisida kanda
kumbinipati kuhayogava kaleda
nambidavara poreva nambidavara poreva | 1 |
adya satyagrahi vara cintamani
ud granthagalanu racisida dinamani
madhvamatoddhara madhvamatoddhara | 2 |
Bhupati vithalana priti vikyata
apadbandhava anatha natha
rathotsavadi mereva rathotsavadi mereva | 3 |
***
No comments:
Post a Comment