written by bannanje govindacharyaru
Chaitra Suresh Rao and Team Texas April 5, 2026
On the occasion of Bannanje Govindacharyaru (Bannanje 90)
ಇವನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ | ದ್ವಾಪರದ ಅಣ್ಣ || 2 T ||
ನವಿಲಗರಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣ || 2 T ||
ಕೊಟ್ಟುದನು ಉಣ್ಣ ಮುಕ್ಕುವನು ಮಣ್ಣ || 2 T ||
ತೆರೆಯಿಸಲಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ || 2 T || ೧ ||
ಇವ ಬಿಟ್ಟ ಕಣ್ಣ ಇವ ಗೂನು ಬೆನ್ನ } || 2 T ||
ಇವ ಕೋರೆ ದಾಡೆ ಅಣ್ಣ
ರಕ್ಕಸಗೆ ಬಲ್ಲ ಇವ ಪುಟ್ಟ ಚಿನ್ನ || 2 T ||
ಕರಿದೊಡೆದ ನೆಲದ ದಿಣ್ಣ || ೨ ||
ಇವ ತಿಂದ ಹಣ್ಣ | ಮನಸೆಳೆದ ಹೆಣ್ಣ || 2 T ||
ವೈರಾಗ್ಯ ಕಾರಿ ಬಣ್ಣ
ಕೃತಯುಗದ ಮುನ್ನ ಇವ ಕುದುರೆಯನ್ನ || 2 T ||
ಏರುವನು ಪುತ್ತಣಿಯ ಚಿನ್ನ || 2 T || ೩ ||
***
Stanza 1
Ivanaṃma kaṇṇa | dvāparada aṇṇa || (2 T)
Navilagari baṇṇa baṇṇa || (2 T)
Koṭṭudanu uṇṇa muṭṭuvanu maṇṇa || (2 T)
Tereyisali naṃma kaṇṇa || (2 T) || 1 ||
Stanza 2
Iva biṭṭa kaṇṇa iva gūnu beṇṇa || (2 T)
Iva kōre dāḍe aṇṇa
Rakkasage balla iva puṭṭa ciṇṇa || (2 T)
Karidoḍeda nelada diṇṇa || 2 ||
Stanza 3
Iva tinda haṇṇa | manaseḷeda heṇṇa || (2 T)
Vairāgya kāri baṇṇa
Kṛtayugada muṇṇa iva kudureyanna || (2 T)
Ēruvanu puttaṇiya ciṇṇa || (2 T) || 3 ||
***
Pronunciation Guide
ḷ / ṇ / ḍ: These represent retroflex sounds where the tongue curls back to touch the roof of the mouth (e.g., kaṇṇa is "eye", haṇṇa is "fruit").
ṃ: A nasal sound (Anusvara).
ā / ē / ū: Long vowel sounds (e.g., kōre sounds like "ko-re" with a long 'o').
2 T: This is a musical notation often used in bhajan scripts to indicate that the line should be repeated 2 Times.
***
ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರ ಈ ಕವನವು ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಶಾವತಾರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಾಲು ಕೂಡ ಭಗವಂತನ ಒಂದೊಂದು ಅವತಾರ ಅಥವಾ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ದಶಾವತಾರಗಳ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು: ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಶಾವತಾರಗಳ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ಬಿಟ್ಟ ಕಣ್ಣ: ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚದ ಮೀನಿನ ರೂಪದ 'ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ
ಗೂನು ಬೆನ್ನ: ಕೂರ್ಮಾವತಾರ.
ಕೋರೆ ದಾಡೆ: ವರಹಾವತಾರ.
ಪುಟ್ಟ ಚಿನ್ನ: ವಾಮನಾವತಾರ.
ಕರಿದೊಡೆದ ನೆಲದ ದಿಣ್ಣ: ಈ ಸಾಲಿಗೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ:
ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ: ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ದಿಣ್ಣೆಯಂತಿದ್ದ (ಕಂಬ) ನೆಲವನ್ನು ಒಡೆದು ಬಂದ ಪ್ರಸಂಗ.
ಪರಶುರಾಮ ಅವತಾರ: ಪರಶುರಾಮರು ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಸಿ, ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಗಿದ್ದ 'ನೆಲದ ದಿಣ್ಣೆಯನ್ನು' (ಕರಾವಳಿ ಅಥವಾ ಕೊಂಕಣ ಭಾಗ) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನೂ ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ತಿಂದ ಹಣ್ಣ: ಶಬರಿಯು ನೀಡಿದ ಎಂಜಲು ಹಣ್ಣ-ರಾಮಾವತಾರ
ಮುಕ್ಕುವನು ಮಣ್ಣ: ಕೃಷ್ಣಾವತಾರ
ವೈರಾಗ್ಯ ಕಾರಿ ಬಣ್ಣ: ಇದು ಬೌದ್ಧಾವತಾರ
ಮನಸೆಳೆದ ಹೆಣ್ಣ: ಇದನ್ನೂ ಎರಡು ರೀತಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಲೋಕದ ಮೋಹ ಕಳೆಯಲು ಹಾಗೂ ಅಮೃತ ಹಂಚಲು ವಿಷ್ಣು ಎತ್ತಿದ 'ಮೋಹಿನಿ ಅವತಾರ'.
ತ್ರಿಪುರಾಸುರರಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾದಾಗ, ಆ ರಾಕ್ಷಸರ ಪತ್ನಿಯರ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ವೇದಮಾರ್ಗದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲು ಭಗವಂತನು 'ಮೋಹಕ ಬುದ್ಧ' ಅಥವಾ 'ನಗ್ನ ಜಿನ' ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿಯ ತಪ ಭಂಗ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ಎತ್ತಿದ ಬೌದ್ಧಾವತಾರ - ಬತ್ತಲೆಯಾದ ಬುದ್ಧ
ಕುದುರೆ: ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರ.
ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆ: "ಮುಕ್ಕುವನು ಮಣ್ಣ" ಎಂಬ ಸಾಲು ಕೃಷ್ಣ ಮಣ್ಣು ತಿಂದಾಗ ಯಶೋದೆಯು ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಕಂಡ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುತ್ತಣಿಯ ಚಿನ್ನ: ಅಪರಂಜಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಭಗವಂತನು ಕಲ್ಕಿಯ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಬರುತ್ತಾನೆಂಬ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ತತ್ವ: ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯಿಸಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.
ಅರ್ಥ
ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ
ಇವನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ | ದ್ವಾಪರದ ಅಣ್ಣ ||
ನವಿಲಗರಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣ ||
ಕೊಟ್ಟುದನು ಉಣ್ಣ ಮುಕ್ಕುವನು ಮಣ್ಣ ||
ತೆರೆಯಿಸಲಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ||
ಅರ್ಥ: ಇವನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಮಣಿಯಿದ್ದಂತೆ. ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಣ್ಣನಾಗಿ (ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ) ಬಂದವನು. ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ನವಿಲಗರಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು. ಭಕ್ತರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ (ಮಣ್ಣು ತಿಂದಾಗ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ತೋರಿಸಿದವನು). ಇಂತಹ ಪರಮಾತ್ಮನು ನಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯಿಸಿ ನಮಗೆ ಜ್ಞಾನ ನೀಡಲಿ.
ಎರಡನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ
ಇವ ಬಿಟ್ಟ ಕಣ್ಣ ಇವ ಗೂನು ಬೆನ್ನ ||
ಇವ ಕೋರೆ ದಾಡೆ ಅಣ್ಣ ||
ರಕ್ಕಸಗೆ ಬಲ್ಲ ಇವ ಪುಟ್ಟ ಚಿನ್ನ ||
ಕರಿದೊಡೆದ ನೆಲದ ದಿಣ್ಣ ||
ಅರ್ಥ: ಇಲ್ಲಿ ಅವತಾರಗಳ ಸುಂದರ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ:
ಬಿಟ್ಟ ಕಣ್ಣ: ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚದ ಮೀನಿನ ರೂಪದ 'ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ'.
ಗೂನು ಬೆನ್ನ: ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತ 'ಕೂರ್ಮಾವತಾರ'.
ಕೋರೆ ದಾಡೆ: ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಕೋರೆಹಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ 'ವರಹಾವತಾರ'.
ಪುಟ್ಟ ಚಿನ್ನ: ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಬ್ಜನಾಗಿ ಬಂದ 'ವಾಮನಾವತಾರ'.
ನೆಲದ ದಿಣ್ಣ: ಕಂಬವನ್ನು (ದಿಣ್ಣೆಯನ್ನು) ಸೀಳಿ ಬಂದ ನರಸಿಂಹಾವತಾರ. ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಇವನು ಸಮರ್ಥ.
ಮೂರನೆಯ ಪ್ಯಾರಾ
ಇವ ತಿಂದ ಹಣ್ಣ | ಮನಸೆಳೆದ ಹೆಣ್ಣ ||
ವೈರಾಗ್ಯ ಕಾರಿ ಬಣ್ಣ ||
ಕೃತಯುಗದ ಮುನ್ನ ಇವ ಕುದುರೆಯನ್ನ ||
ಏರುವನು ಪುತ್ತಣಿಯ ಚಿನ್ನ ||
ಅರ್ಥ: * ತಿಂದ ಹಣ್ಣ: ಶಬರಿಯು ನೀಡಿದ ಎಂಜಲು ಹಣ್ಣನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಿಂದ ರಾಮಾವತಾರ ಅಥವಾ ಗೋಪಾಲಕನಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲುಗಳನ್ನು ತಿಂದ ಲೀಲೆ.
ಮನಸೆಳೆದ ಹೆಣ್ಣ: ಲೋಕದ ಮೋಹವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಮೋಹಿನಿ ರೂಪ ತಾಳಿದವನು ಅಥವಾ ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮನಗೆದ್ದವನು.
ವೈರಾಗ್ಯ ಕಾರಿ ಬಣ್ಣ: ಇದು ಬೌದ್ಧಾವತಾರ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಶಾಂತ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುದುರೆ: ಕೃತಯುಗ (ಸತ್ಯಯುಗ) ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಕಲ್ಕಿ' ಅವತಾರಿಯಾಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಬರುವವನು. ಅಪರಂಜಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಈ ಪರಮಾತ್ಮನು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ: ಈ ಹಾಡು ಭಗವಂತನ ರೂಪ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ, ಆತನೇ ಸಕಲ ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲಪುರುಷ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
***
This poem by Dr. Bannanje Govindacharya describes the Dashavatara (ten incarnations) of Lord Sri Hari through simple and beautiful metaphors. Every line reminds us of a specific avatar or divine play (Leela). Bannanje’s literature is a sublime fusion of spirituality and devotion.
Highlights of the Song
This song contains subtle references to the Dashavatara:
Bitta Kanna (Unblinking Eyes): The Matsya (Fish) avatar, as fish do not close their eyes.
Gunu Benna (Hunched Back): The Kurma (Tortoise) avatar, who carried Mt. Mandara on his back.
Kore Dade (Curved Tusks): The Varaha (Boar) avatar.
Putta Chinna (Little Gold): The Vamana (Dwarf) avatar.
Karidodeda Nelada Dinna (Splitting the mound of earth): This has two primary meanings:
Narasimha Avatar: Emerging from a pillar (mound) to slay Hiranyakashipu.
Parashurama Avatar: Pushing back the sea with his axe to create the coastal land (Konkan/Karavali).
Tinda Hanna (Ate the fruit): The Rama avatar, accepting the berries offered by Sabari.
Mukkuvanu Manna (Eating mud): The Krishna avatar.
Vairagya Kaari Banna (Color of Detachment): The Bauddha (Buddha) avatar.
Manaseleda Henna (The heart-stealing woman): This can be interpreted in two ways:
The Mohini avatar, taken to distribute nectar and remove worldly delusion.
The specific form taken to disrupt the penance of the wives of Tripurasura (known as the "Naked Jina" or "Moha-Buddha") to ensure the victory of the gods.
Kudure (Horse): The Kalki avatar.
**
Paragraph-wise Meaning
First Paragraph
He is our eye, the brother of Dvapara,
Adorned with peacock feathers of many colors.
He eats what is offered and swallows the mud,
May He open our (inner) eyes.
Meaning: He is the apple of our eye. In the Dvapara Yuga, He came as Krishna, the brother to all. He wears vibrant peacock feathers. He graciously eats what devotees offer, yet playfully swallows mud (showing the universe in His mouth). May this Supreme Soul open our eyes of ignorance and grant us wisdom.
Second Paragraph
He of the unblinking eyes, He of the hunched back,
He is the brother with the curved tusks.
The little gold known to the demons,
He who split the mound of the earth.
Meaning: This describes the early avatars:
Matsya: The fish that never blinks.
Kurma: The tortoise carrying the mountain.
Varaha: The boar with tusks who slew Hiranyaksha.
Vamana: The dwarf who stood before King Bali.
Narasimha: The one capable of slaying demons by splitting open a pillar.
Third Paragraph
He who ate the fruit, the woman who stole the heart,
The color (form) that inspires detachment.
Before the age of Krita, He shall mount the horse,
He, the pure gold, shall ride forth.
Meaning:
Ate the fruit: Lord Rama eating Sabari's offerings or Krishna eating fruits with cowherds.
Stole the heart: Lord Vishnu as Mohini, or the form taken to break the penance of the Tripurasura women to restore cosmic order.
Color of detachment: The Buddha avatar, symbolizing peace and the path of knowledge.
Horse: Before the Krita Yuga (Golden Age) is re-established, the Lord will appear as Kalki at the end of Kali Yuga, riding a horse and shining like pure gold to protect the world.
Summary: This song celebrates the forms and attributes of the Lord, proclaiming Him as the source of all incarnations.
***
***
No comments:
Post a Comment