Audio by Mrs. Nandini Sripad
for saahitya click ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಸಂಧಿ 1 to 32
ಶ್ರೀಜಗನ್ನಾಥದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ
ಕಲ್ಪಸಾಧನ ಸಂಧಿ 24 ಅಪರೋಕ್ಷ ತಾರತಮ್ಯ ಸಂಧಿ 24
ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಗುರುಗಳ ಕರುಣದಿಂದಾಪನಿತು ಕೇಳುವೆ/
ಪರಮ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು ಇದನಾದರದಿ ಕೇಳುವುದು||
ಏಕವಿಂಶತಿ ಮತ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾಕು ಮಾಯ್ಗಳ ಕುಹಕ ಯುಕ್ತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿ
ಸರ್ವೋತ್ತಮನು ಹರಿಯೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ
ಶ್ರೀ ಕಳತ್ರನ ಸದನ ದ್ವಿಜಪ ಪಿನಾಕಿ ಸನ್ನುತ ಮಹಿಮ
ಪರಮ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷದಿ ನೋಡು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ ಗುರುವರ್ಯ||1||
ವೇದ ಮೊದಲಾಗಿಪ್ಪ ಅಮಲ ಮೋಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆದ ಜೀವರ
ಸಾಧನಗಳ ಅಪರೋಕ್ಷ ನಂತರ ಲಿಂಗ ಭಂಗವನು
ಸಾಧುಗಳು ಚಿತ್ತೈಪದು ಎನ್ನಪರಾಧಗಳ ನೋಡದಲೆ
ಚಕ್ರ ಗದಾಧರನು ಪೇಳಿಸಿದ ತೆರದಂದದಲಿ ಪೇಳುವೆನು||2||
ತೃಣ ಕ್ರಿಮಿ ದ್ವಿಜ ಪಶು ನರೋತ್ತಮ ಜನಪ ನರಗಂಧರ್ವ ಗಣರು
ಇವರೆನಿಪರು ಅಂಶ ವಿಹೀನ ಕರ್ಮ ಸುಯೋಗಿಗಳೆಂದು
ತನು ಪ್ರತೀಕದಿ ಬಿಂಬನ ಉಪಾಸನವಗೈಯುತ ಇಂದ್ರಿಯಜ ಕರ್ಮ
ಅನವರತ ಹರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ ನಿರ್ಮಮರುಯೆನಿಸುವರು||3||
ಏಳುವಿಧ ಜೀವ ಗಣ ಬಹಳ ಸುರಾಳಿ ಸಂಖ್ಯಾ ನೇಮವುಳ್ಳದು
ತಾಳಿ ನರದೇಹವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕುಲದೊಳುದ್ಭವಿಸಿ
ಸ್ಥೂಲ ಕರ್ಮವ ತೊರೆದು ಗುರುಗಳು ಪೇಳಿದ ಅರ್ಥವ ತಿಳಿದು
ತತ್ತತ್ಕಾಲ ಧರ್ಮ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಅವರು ಕರ್ಮ ಯೋಗಿಗಳು||4||
ಹೀನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಹುವಿಧ ಯೋನಿಯಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಪ್ರಾಂತಕೆ
ಮಾನುಷತ್ವವನೈದಿ ಸರ್ವೋತ್ತಮನು ಹರಿಯೆಂಬ
ಜ್ಞಾನ ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವೇದೋಕ್ತ ಅನುಸಾರ ಸಹಸ್ರಜನ್ಮ
ಅನ್ಯೂನ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಿ ಹರಿಗರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರದಿ||5||
ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳಲಿ ಹರಿ ಸರ್ವೋತ್ತಮನು ಸುರಾಸುರ ಗಣಾರ್ಚಿತ
ಚಿತ್ರ ಕರ್ಮ ವಿಶೋಕ ಅನಂತಾನಂತ ರೂಪಾತ್ಮ
ಸತ್ಯ ಸತ್ಸಂಕಲ್ಪ ಜಗದೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಲಯ ಕಾರಣ
ಜರಾಮೃತ್ಯು ವರ್ಜಿತನೆಂದು ಉಪಾಸನೆಗೈದ ತರುವಾಯ||6||
ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹಾಗಾರ ಪಶು ಧನ ಪತ್ನಿ ಮಿತ್ರ
ಕುಮಾರ ಮಾತಾ ಪಿತೃಗಳಲ್ಲಿ ಇಹ ಸ್ನೇಹಗಿಂತ ಅಧಿಕ
ಮಾರಮಣನಲಿ ಬಿಡದೆ ಮಾಡುವ ಸೂರಿಗಳು ಈ ಉಕ್ತ ಜನ್ಮವ ಮೀರಿ
ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವದೇಹದಿ ನೋಡಿ ಸುಖಿಸುವರು||7||
ದೇವ ಗಾಯಕ ಅಜಾನ ಚಿರಪಿತೃ ದೇವರೆಲ್ಲರು
ಜ್ಞಾನ ಯೋಗಿಗಳು ಆವ ಕಾಲಕು ಪುಷ್ಕರ ಶನೈಶ್ಚರ ಉಷಾ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಿ
ಬುಧಸನಕಾದಿಗಳು ಮೇಘಾವಳಿ ಪರ್ಜನ್ಯ ಸಾಂಶರು
ಈ ಉಭಯ ಗಣದೊಳಗಿವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಗಿಗಳು||8||
ಭರತ ಖಂಡದಿ ನೂರು ಜನ್ಮವ ಧರಿಸಿ ನಿಷ್ಕಾಮಕ ಸುಕರ್ಮ ಆಚರಿಸಿದ ಅನಂತರದಿ
ದಶ ಸಹಸ್ರ ಜನ್ಮದಲಿ ಉರುತರ ಜ್ಞಾನವನು
ಮೂರೈದು ಎರಡು ದಶ ದೇಹದಲಿ ಭಕ್ತಿಯ
ನಿರವಧಿಕನಲಿ ಮಾಡಿ ಕಾಂಬರು ಬಿಂಬ ರೂಪವನು||9||
ಸಾಧನಾತ್ಪೂರ್ವದಲಿ ಇವರಿಗೆ ಅನಾದಿ ಕಾಲ ಅಪರೋಕ್ಷವಿಲ್ಲ
ನಿಷೇಧ ಕರ್ಮಗಳಿಲ್ಲ ನರಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮೊದಲಿಲ್ಲ
ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಪ್ಪ ವಿರೋಧ ವಾಕ್ಯವ ಪರಿಹರಿಸಿ
ಮಧುಸೂದನನೆ ಸರ್ವೋತ್ತಮೋತ್ತಮನು ಎಂದು ತುತಿಸುವರು||10||
ಸತ್ಯಲೋಕಾಧಿಪನ ವಿಡಿದು ಶತಸ್ಥ ದೇವಗಣ ಅಂತ ಎಲ್ಲರು
ಭಕ್ತಿ ಯೋಗಿಗಳೆಂದು ಕರೆಸುವರು ಆವ ಕಾಲದಲಿ
ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ್ಯರ ಮಧ್ಯದಲಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನಾದಿ ಗುಣದಿಂದ ಉತ್ತಮ
ಉತ್ತಮ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾಯೂ ವಾಣಿ ವಾಗ್ದೇವಿ||11||
ಋಜುಗಣಕೆ ಭಕ್ತಿ ಆದಿ ಗುಣ ಸಹಜವು ಎನಿಸುವವು
ಕ್ರಮದಿ ವೃದ್ಧಿ ಅಬ್ಜಜ ಪದವಿ ಪರ್ಯಂತ ಬಿಂಬ ಉಪಾಸನವು ಅಧಿಕ
ವೃಜಿನ ವರ್ಜಿತ ಎಲ್ಲರೊಳು ತ್ರಿಗುಣಜ ವಿಕಾರಗಳಿಲ್ಲವು ಎಂದಿಗು
ದ್ವಿಜಫಣಿಪ ಮೃಡ ಶಕ್ರ ಮೊದಲಾದ ಅವರೊಳು ಇರುತಿಹವು||12||
ಸಾಧನಾತ್ಪೂರ್ವದಲಿ ಈ ಋಜ್ವಾದಿ ಸಾತ್ವಿಕರು ಎನಿಪ ಸುರಗಣ
ಅನಾದಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪರೋಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಕರೆಸುವರು
ಸಾಧನೋತ್ತರ ಸ್ವಸ್ವ ಬಿಂಬ ಉಪಾಧಿ ರಹಿತ ಆದಿತ್ಯನಂದದಿ
ಸಾದರದಿ ನೋಡುವರು ಅಧಿಕಾರ ಅನುಸಾರದಲಿ||13||
ಛಿನ್ನ ಭಕ್ತರು ಎನಿಸುತಿಹರು ಸುಪರ್ಣ ಶೇಷಾದಿ ಅಮರರರೆಲ್ಲ
ಅಚ್ಚಿನ್ನ ಭಕ್ತರು ನಾಲ್ವರೆನಿಪರು ಭಾರತೀ ಪ್ರಾಣ ಸೊನ್ನೊಡಲ ವಾಗ್ದೇವಿಯರು
ಪಣೆಗಣ್ಣ ಮೊದಲಾದ ಅವರೊಳಗೆ ತತ್ತನ್ನಿಯಾಮಕರಾಗಿ
ವ್ಯಾಪಾರವನು ಮಾಡುವರು||14||
ಹೀನ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳು ಎರಡು ಪವಮಾನ ದೇವನು ಮಾಳ್ಪನು
ಇದಕೆ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎನುತ ದೃಢ ಭಕ್ತಿಯಲಿ ಭಜಿಪರ್ಗೆ
ಪ್ರಾಣಪತಿ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗಿ ಕುಯೋನಿಗಳ ಕೊಡ
ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳು ಆನೆ ಮಾಡುವೆನೆಂಬ ಮನುಜರ ನರಕಕೆ ಐದಿಸುವ||15||
ದೇವರ್ಷಿ ಪಿತೃಪ ನರರೆನಿಸುವ ಐವರೊಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದು
ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಪ ಒಂದು ರೂಪದಲಿ
ಭಾವಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೂರ್ಮ ರೂಪದಿ ಈ ವಿರಿಂಚಿ ಅಂಡವನು ಬೆನ್ನಿಲಿ ತಾ ವಹಿಸಿ
ಲೋಕಗಳ ಪೊರೆವನು ದ್ವಿತೀಯ ರೂಪದಲಿ||16||
ಗುಪ್ತನಾಗಿದ್ದು ಅನಿಲ ದೇವ ದ್ವಿಸಪ್ತ ಲೋಕದ ಜೀವರೊಳಗೆ
ತ್ರಿಸಪ್ತ ಸಾವಿರದ ಆರುನೂರು ಶ್ವಾಸ ಜಪಗಳನು
ಸುಪ್ತಿಸ್ವಪ್ನದಿ ಜಾಗ್ರತಿಗಳಲಿ ಆಪ್ತನಂದದಿ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಸಿ
ಕ್ಲುಪ್ತ ಭೋಗಗಳೀವ ಪ್ರಾಂತಕೆ ತೃತೀಯ ರೂಪದಲಿ||17||
ಶುದ್ಧ ಸತ್ವಾತ್ಮಕ ಶರೀರದೊಳಿದ್ದ ಕಾಲಕು ಲಿಂಗದೇಹವು ಬದ್ಧವಾಗದು
ದಗ್ಧ ಪಟದೋಪಾದಿ ಇರುತಿಹುದು
ಸಿದ್ಧ ಸಾಧನ ಸರ್ವರೊಳಗೆ ಅನವದ್ಯನು ಎನಿಸುವ
ಗರುಡ ಶೇಷ ಕಪರ್ದಿ ಮೊದಲಾದ ಅಮರರೆಲ್ಲರು ದಾಸರೆನಿಸುವರು||18||
ಗಣದೊಳಗೆ ತಾನಿದ್ದು ಋಜುವೆಂದು ಎನಿಸಿಕೊಂಬನು
ಕಲ್ಪ ಶತ ಸಾಧನವಗೈದ ಅನಂತರದಿ ತಾ ಕಲ್ಕಿಯೆನಿಸುವನು
ದ್ವಿನವಾಶೀತಿಯ ಪ್ರಾಂತ ಭಾಗದಿ ಅನಿಲ ಹನುಮದ್ಭೀಮ ರೂಪದಿ
ದನುಜರೆಲ್ಲರ ಸದೆದು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೆನಿಸಿದನು||19||
ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಹರಿಗೆ ತಾ ಸಾದೃಶ್ಯ ರೂಪವ ಧರಿಸಿ
ಬ್ರಹ್ಮ ಸರಸ್ವತೀ ಭಾರತಿಗಳಿಂದ ಒಡಗೂಡಿ ಪವಮಾನ
ಶಾಶ್ವತ ಸುಭಕ್ತಿಯಲಿ ಸುಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪನ ರೂಪಗುಣಗಳ
ಅನಶ್ವರವೆಂದೆನುತ ಪೊಗಳುವ ಶ್ರುತಿಗಳೊಳಗಿದ್ದು||20||
ಖೇಟ ಕುಕ್ಕುಟ ಜಲಟವೆಂಬ ತ್ರಿಕೋಟಿ ರೂಪವ ಧರಿಸಿ
ಸತತ ನಿಶಾಟರನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸಲಹುವ ಸರ್ವ ಸತ್ಜನರ
ಕೈಟಭಾರಿಯ ಪುರದ ಪ್ರಥಮ ಕವಾಟವೆನಿಸುವ
ಗರುಡ ಶೇಷ ಲಲಾಟಲೋಚನ ಮುಖ್ಯ ಸುರರಿಗೆ ಆವಕಾಲದಲಿ||21||
ಈ ಋಜುಗಳೊಳಗೊಬ್ಬ ಸಾಧನ ನೂರು ಕಲ್ಪದಿ ಮಾಡಿ ಕರೆಸುವ
ಚಾರುತರ ಮಂಗಳ ಸುನಾಮದಿ ಕಲ್ಪ ಕಲ್ಪದಲಿ
ಸೂರಿಗಳು ಸಂಸ್ತುತಿಸಿ ವಂದಿಸೆ ಘೋರದುರಿತಗಳನು ಅಳಿದು ಪೋಪುವು
ಮಾರಮಣ ಸಂಪ್ರೀತನಾಗುವ ಸರ್ವ ಕಾಲದಲಿ||22||
ಪಾಹಿ ಕಲ್ಕಿಸುತೇಜದಾಸನೆ ಪಾಹಿ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮ ಖಂಡನೆ
ಪಾಹಿ ವರ್ಚಸ್ವೀ ಖಷಣ ನಮೋ ಸಾಧು ಮಹೀಪತಿಯೆ
ಪಾಹಿ ಸದ್ಧರ್ಮಜ್ಞ ಧರ್ಮಜ ಪಾಹಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುಚಿ ವೈಕೃತ
ಪಾಹಿ ಅಂಜನ ಸರ್ಷಪನೆ ಖರ್ಪಟ: ಶ್ರದ್ಧಾಹ್ವ||23||
ಪಾಹಿ ಸಂಧ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನನೆ ಪಾಹಿ ಮಹ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೀರ್ತನ
ಪಾಹಿ ಸಂಕೀರ್ಣಾಖ್ಯ ಕತ್ಥನ ಮಹಾಬುದ್ಧಿ ಜಯಾ
ಪಾಹಿ ಮಾಹತ್ತರ ಸುವೀರ್ಯನೆ ಪಾಹಿಮಾಂ ಮೇಧಾವಿ ಜಯಾಜಯ
ಪಾಹಿಮಾಂ ರಂತಿಮ್ನಮನು ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಪಾಹಿ||24||
ಪಾಹಿ ಮೋದ ಪ್ರಮೋದ ಸಂತಸ ಪಾಹಿ ಆನಂದ ಸಂತುಷ್ಟನೆ
ಪಾಹಿಮಾಂ ಚಾರ್ವಾಂಗಚಾರು ಸುಬಾಹುಚಾರು ಪದ
ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಸುಲೋಚನನೆ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಸಾರಸ್ವತ ಸುವೀರನೆ
ಪಾಹಿ ಪ್ರಾಜ್ಞ ಕಪಿ ಅಲಂಪಟ ಪಾಹಿ ಸರ್ವಜ್ಞ||25||
ಪಾಹಿಮಾಂ ಸರ್ವಜಿತ್ ಮಿತ್ರನೆ ಪಾಹಿ ಪಾಪ ವಿನಾಶಕನೆ
ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಧರ್ಮವಿನೇತ ಶಾರದ ಓಜ ಸುತಪಸ್ವೀ
ಪಾಹಿಮಾಂ ತೇಜಸ್ವಿ ನಮೋ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ದಾನ ಸುಶೀಲ
ನಮೋ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಯಜ್ಞ ಸುಕರ್ತ ಯಜ್ವೀ ಯಾಗ ವರ್ತಕನೆ||26||
ಪಾಹಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ರಾಣ ಅಮರ್ಷಿ ಪಾಹಿಮಾಂ ಉಪದೇಷ್ಟ ತಾರಕ
ಪಾಹಿ ಕಾಲ ಕ್ರೀಡನ ಸುಕರ್ತಾ ಸುಕಾಲಜ್ಞ
ಪಾಹಿ ಕಾಲ ಸುಸೂಚಕನೆ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಕಲಿ ಸಂಹರ್ತಕಲಿ
ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಕಾಲಿಶಾಮರೇತ ಸದಾರತ ಸುಬಲನೆ||27||
ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಸಹೋ ಸದಾಕಪಿ ಪಾಹಿ ಗಮ್ಯ ಜ್ಞಾನ ದಶಕುಲ
ಪಾಹಿಮಾಂ ಶ್ರೋತವ್ಯ ನಮೋ ಸಂಕೀರ್ತಿತವ್ಯ ನಮೋ
ಪಾಹಿಮಾಂ ಮಂತವ್ಯಕವ್ಯನೆ ಪಾಹಿ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯನೆ ಸರವ್ಯನೆ
ಪಾಹಿ ಗಂತವ್ಯ ನಮೋ ಕ್ರವ್ಯನೆ ಪಾಹಿ ಸ್ಮರ್ತವ್ಯ||28||
ಪಾಹಿ ಸೇವ್ಯ ಸುಭವ್ಯ ನಮೋ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಸ್ವರ್ಗವ್ಯ ನಮೋ ಭಾವ್ಯನೆ
ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಜ್ಞಾತವ್ಯ ನಮೋ ವಕ್ತವ್ಯ ಗವ್ಯ ನಮೋ
ಪಾಹಿ ಮಂ ಲಾತವ್ಯವಾಯುವೆ ಪಾಹಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಿಯ
ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಸರಸ್ವತೀಪತೇ ಜಗದ್ಗುರುವರ್ಯ||29||
ವಾಮನ ಪುರಾಣದಲಿ ಪೇಳಿದ ಈ ಮಹಾತ್ಮರ ಪರಮ ಮಂಗಳ ನಾಮಗಳ
ಸಂಪ್ರೀತಿ ಪೂರ್ವಕ ನಿತ್ಯ ಸ್ಮರಿಸುವವರಾ
ಶ್ರೀ ಮನೋರಮ ಅವರು ಬೇಡಿದ ಕಾಮಿತಾರ್ಥಗಳಿತ್ತು
ತನ್ನ ತ್ರಿಧಾಮದೊಳಗೆ ಅನುದಿನದಲಿಟ್ಟು ಆನಂದ ಪಡಿಸುವನು||30||
ಈ ಸಮೀರಗೆ ನೂರು ಜನ್ಮ ಮಹಾ ಸುಖ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಭೋಗ
ಪ್ರಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಐದಿದನು ಲೋಕಾಧಿಪತ್ಯವನು
ಭೂಸುರನ ಒಪ್ಪಿಡಿ ಅವಲಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಖ್ಯವನಿತ್ತ ದಾತನ
ದಾಸವರ್ಯನು ಲೋಕಪತಿಯೆನಿಸುವುದು ಅಚ್ಚರವೆ||31||
ದ್ವಿಶತ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ಈ ಪೆಸರಿನಿಂದಲಿ ಕರೆಸಿದನು
ತನ್ನೊಶಗ ಅಮರರೊಳಿದ್ದು ಮಾಡುವನು ಅವರ ಸಾಧನವ
ಅಸದುಪಾಸನೆಗೈವ ಕಲ್ಯಾದಿ ಅಸುರಪರ ಸಂಹರಿಸಿ
ತಾ ಪೊಂಬಸಿರ ಪದವೈದಿದನು ಗುರು ಪವಮಾನ ಸತಿಯೊಡನೆ||32||
ಅನಿಮಿಷರ ನಾಮದಲಿ ಕರೆಸುವ ಅನಿಲದೇವನು
ಒಂದು ಕಲ್ಪಕೆ ವನಜ ಸಂಭವನೆನಿಸಿ ಎಂಭತ್ತೇಳೂವರೆ ವರ್ಷ
ಗುಣತ್ರಯ ವರ್ಜಿತನ ಮಂಗಳ ಗುಣ ಕ್ರಿಯಾ ಸುರೂಪಂಗಳ
ಉಪಾಸನವು ಅವ್ಯಕ್ತಾದಿ ಪೃಥ್ವಿ ಅಂತರದಿರುತಿಹುದು||33||
ಮಹಿತ ಋಜುಗಣಕೆ ಒಂದೇ ಪರಮೋತ್ಸಾಹ ವಿವರ್ಜಿತವೆಂಬ ದೋಷವು
ವಿಹಿತವೆ ಸರಿ ಇದನು ಪೇಳ್ದಿರೆ ಮುಕ್ತ ಬ್ರಹ್ಮರಿಗೆ ಬಹುದು ಸಾಮ್ಯವು
ಜ್ಞಾನ ಭಕುತಿಯು ದ್ರುಹಿಣ ಪದ ಪರ್ಯಂತ ವೃದ್ಧಿಯು
ಬಹಿರುಪಾಸನೆ ಉಂಟು ಅನಂತರ ಬಿಂಬ ದರ್ಶನವು||34||
ಜ್ಞಾನರಹಿತ ಭಯತ್ವ ಪೇಳ್ವ ಪುರಾಣ ದೈತ್ಯರ ಮೋಹಕವು
ಚತುರಾನನಗೆ ಕೊಡುವದೆ ಮೋಹಾಜ್ಞಾನ ಭಯ ಶೋಕ
ಭಾನುಮಂಡಲ ಚಲಿಸಿದಂದದಿ ಕಾಣುವುದು ದೃಗ್ ದೋಷದಿಂದಲಿ
ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಪ್ರೀತಿಗೋಸುಗ ತೋರ್ದನಲ್ಲದಲೆ||35||
ಕಮಲಸಂಭವ ಸರ್ವರೊಳಗುತ್ತಮನೆನಿಸುವನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಿ
ವಿಮಲ ಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ವೈರಾಗ್ಯಾದಿ ಗುಣದಿಂದ
ಸಮಾಭ್ಯಧಿಕ ವಿವರ್ಜಿತನ ಗುಣ ರಮೆಯ ಮುಖದಿಂದರಿತು ನಿತ್ಯದಿ
ದ್ಯುಮಣಿ ಕೋಟಿಗಳಂತೆ ಕಾಂಬನು ಬಿಂಬ ರೂಪವನು||36||
ಜ್ಞಾನ ಭಕ್ತಾದಿ ಅಖಿಳ ಗುಣ ಚತುರಾನನೊಳಗಿಪ್ಪಂತೆ
ಮುಖ್ಯಾ ಪ್ರಾಣನಲಿ ಚಿಂತಿಪುದು ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ ಕೊರತೆಯಾಗಿ
ನ್ಯೂನ ಋಜು ಗಣ ಜೀವರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ವೃದ್ಧಿ ಜ್ಞಾನ ಭಕ್ತಿ
ಸಮಾನ ಭಾರತಿ ವಾಣಿಗಳಲಿ ಪದ ಪ್ರಯುಕ್ತಾಧಿಕ||37||
ಸೌರಿ ಸೂರ್ಯನ ತೆರದಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಮೀರ ಗಾಯತ್ರೀ ಗಿರಿಗಳೊಳು
ತೋರುವುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪದಿ ಮುಕ್ತಿ ಪರ್ಯಂತ
ವಾರಿಜಾಸನ ವಾಯು ವಾಣೀ ಭಾರತಿಗಳಿಗೆ ಮಹಾ ಪ್ರಳಯದಿ ಬಾರದು
ಅಜ್ಞಾನಾದಿ ದೋಷವು ಹರಿ ಕೃಪಾ ಬಲದಿ||38||
ನೂರು ವರುಷ ಅನಂತರದಲಿ ಸರೋರುಹಾಸನ ತನ್ನ ಕಲ್ಪದಲಿ
ಆರು ಮುಕ್ತಿಯನು ಐದುವರೊ ಅವರವರ ಕರೆದೊಯ್ದು
ಶೌರಿ ಪುರುದೊಳಗಿಪ್ಪ ನದಿಯಲಿ ಕಾರುಣಿಕ ಸುಸ್ನಾನ ನಿಜ ಪರಿವಾರ ಸಹಿತದಿ ಮಾಡಿ
ಹರಿ ಉದರ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ||39||
ವಾಸುದೇವನ ಉದರದಲಿ ಪ್ರವೇಶಗೈದ ಅನಂತರದಿ
ನಿರ್ದೋಷ ಮುಕ್ತರು ಉದರದಿಂ ಪೊರಮಟ್ಟು ಹರುಷದಲಿ
ಮೇಶನಿಂದ ಆಜ್ಞವ ಪಡೆದು ಅನಂತಾಸನ ಸೀತದ್ವೀಪ ಮೋಕ್ಷದಿ ವಾಸವಾಗಿ
ವಿಮುಕ್ತ ದುಃಖರು ಸಂಚರಿಸುತಿಹರು||40||
ಸತ್ವ ಸತ್ವ ಮಹಾ ಸುಸೂಕ್ಷಮು ಸತ್ವ ಸತ್ವಾತ್ಮಕ ಕಳೇವರ
ಸತ್ಯಲೋಕಾಧಿಪನು ಎನಿಪಗೆ ಅತ್ಯಲ್ಪವು ಎರಡು ಗುಣ
ಮುಕ್ತ ಭೋಗ್ಯವಿದಲ್ಲ ಅಜಾಂಡ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರಣವಲ್ಲ
ಹರಿ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗೀ ಜಗದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮಾಡುವನು||41||
ಪಾದ ನ್ಯೂನ ಶತಾಬ್ದ ಪರ್ಯಂತ ಓದಿ ಉಗ್ರತಪ ಅಹ್ವಯದಿ ಲವಣ ಉದಧಿಯೊಳಗೆ
ಕಲ್ಪದಶ ತಪವಿದ್ದ ಅನಂತರದಿ
ಸಾಧಿಸಿದ ಮಹದೇವ ಪದವ ಆರೈದು ನವ ಕಲ್ಪ ಅವಸಾನಕೆ
ಐದುವನು ಶೇಷನ ಪದವ ಪಾರ್ವತಿ ಸಹಿತನಾಗಿ||42||
ಇಂದ್ರ ಮನು ದಶ ಕಲ್ಪಗಳಲಿ ಸುನಂದ ನಾಮದಿ ಶ್ರವಣಗೈದು
ಮುಕುಂದನ ಅಪರೋಕ್ಷಾರ್ಥ ನಾಲ್ಕು ಸುಕಲ್ಪ ತಪವಿದ್ದು
ನೊಂದು ಪೊಗೆಯೊಳು ಕೋಟಿ ವರುಷ ಪುರಂದರನದನುಂಡ ಅನಂತರ
ಪೊಂದಿದನು ನಿಜ ಲೋಕ ಸುರಪತಿ ಕಾಮನಿದರಂತೆ||43||
ಕರೆಸುವರು ಪೂರ್ವದಲಿ ಚಂದ್ರಾರ್ಕರು ಅತಿ ಶಾಂತ ಸುರೂಪ ನಾಮದಿ
ಎರಡೆರೆಡು ಮನು ಕಲ್ಪ ಶ್ರವಣಗೈದು
ಮನು ಕಲ್ಪ ವರ ತಪೋ ಬಲದಿಂದ ಅರ್ವಾಕ್ ಶಿರಗಳಾಗಿ ಈರೈದು ಸಾವಿರ ವರುಷ
ದುಃಖವನೀಗಿ ಕಾಂಬರು ಬಿಂಬ ರೂಪವನು||44||
ಸಾಧನಗಳ ಅಪರೋಕ್ಷ ಅನಂತರ ಐದುವರು ಮೋಕ್ಷವನು
ಶಿವ ಶಕ್ರಾದಿ ದಿವಿಜರು ಉಕ್ತ ಕ್ರಮದಿಂ ಕಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯೆಯಲಿ
ಐದಲೆಗೆ ಐವತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರ ಸಹೋದರನಿಗಿಪ್ಪತ್ತು
ದ್ವಿನವ ತ್ವಗಾಧಿಪತಿ ಪ್ರಾಣನಿಗೆ ಗುರು ಮನುಗಳಿಗೆ ಷೋಡಶವು||45||
ಪ್ರವಹ ಮರುತಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಸೈಂಧವ ದಿವಾಕರ ಧರ್ಮರಿಗೆ ದಶ
ನವ ಸುಕಲ್ಪವು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಶೇಷ ಶತ ಜನರಿಗೆಂಟು
ಕವಿ ಸನಕ ಸುಸನಂದನ ಸನತ್ಕುವರ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಏಳು
ವರುಅನನ ಯುವತಿ ಪರ್ಜನ್ಯಾದಿ ಪುಷ್ಕರಗೆ ಆರು ಕಲ್ಪದಲಿ||46||
ಐದು ಕರ್ಮಜ ಸುರರಿಗೆ ಆಜಾನಾದಿಗಳಿಗೆ ಎರಡೆರೆಡು ಕಲ್ಪ
ಅರ್ಧಾಧಿಕ ತ್ರಯ ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪಿತೃ ತ್ರಯವು
ಈ ದಿವೌಕಸ ಮನುಜ ಗಾಯಕರು ಐದುವರು ಎರಡೊಂದು ಕಲ್ಪ
ನರಾಧಿಪರಿಗೆ ಅರೆ ಕಲ್ಪದೊಳಗೆ ಅಪರೋಕ್ಷವು ಇರುತಿಹುದು||47||
ದೀಪಗಳ ಅನುಸರಿಸಿ ದೀಪ್ತಿಯು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಮಹಾತಿಮಿರ ಕಳೆದು
ಪರೋಪಕಾರವ ಮಾಳ್ಪ ತೆರದಂದದಲಿ ಪರಮಾತ್ಮ
ಆ ಪಯೋಜಾಸನನೊಳಗಿದ್ದು ಸ್ವರೂಪ ಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೈಸುತ
ತಾ ಪೊಳೆವನು ಅವರಂತೆ ಚೇಷ್ಟೆಯ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಸುವ||48||
ಸ್ವೋದರಸ್ಥಿತ ಪ್ರಾಣ ರುದ್ರ ಇಂದ್ರಾದಿ ಸುರರಿಗೆ ದೇಹಗಳ ಕೊಟ್ಟು
ಆದರದಿ ಅವರವರ ಸೇವೆಯ ಕೊಂಬನು ಅನವರತ
ಮೋದ ಬೋಧ ದಯಾಬ್ಧಿ ತನ್ನವರಾಧಿ ರೋಗವ ಕಳೆದು
ಮಹಾದಪರಾಧಗಳ ನೋಡದಲೆ ಸಲಹುವ ಸತತ ಸ್ಮರಿಸುವರ||49||
ಪ್ರತಿ ಪ್ರತೀ ಕಲ್ಪದಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿ ಲಯವ ಮಾಡುತಲೆ ಮೋದಿಪ
ಚತುರಮುಖ ಪವಮಾನರ ಅನ್ನವ ಮಾಡಿ ಭುಂಜಿಸುವ
ಘೃತವೆ ಮೃತ್ಯುಂಜಯನೆನಿಪ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಉಪಸೇಚನರು
ಶ್ರೀಪತಿಗೆ ಮೂರ್ಜಗವೆಲ್ಲ ಓದನ ಅತಿಥಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಬ||50||
ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ಉಂಡ ಭೋಜನ ಗರ್ಭಗತ ಶಿಶು ಉಂಬ ತೆರದಲಿ
ನಿರ್ಭಯನು ತಾನುಂಡು ಉಣಿಸುವನು ಸರ್ವ ಜೀವರಿಗೆ
ನಿರ್ಬಲಾತಿ ಪರಮಾಣು ಜೀವಗೆ ಅಬ್ಬುವದೆ ಸ್ಥೂಲಾನ್ನ ಭೋಜನ
ಅರ್ಭಕರು ಪೇಳುವರು ಕೋವಿದರು ಇದನ ಒಡಂಬಡರು||51||
ಅಪಚಯಗಳಿಲ್ಲ ಉಂಡುದುದರಿಂದ ಉಪಚಯಗಳಿಲ್ಲ
ಅಮರಗಣದೊಳಗೆ ಉಪಮರೆನಿಸುವರಿಲ್ಲ ಜನ್ಮಾದಿಗಳು ಮೊದಲಿಲ್ಲ
ಅಪರಿಮಿತ ಸನ್ಮಹಿಮ ಭಕ್ತರ ಅಪುನರಾವರ್ತರನು ಮಾಡುವ
ಕೃಪಣ ವತ್ಸಲ ಸ್ವಪದ ಸೌಖ್ಯವನಿತ್ತು ಶರಣರಿಗೆ||52||
ಬಿತ್ತಿ ಬೀಜವು ಭೂಮಿಯೊಳು ನೀರೆತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಬೆಳಸು ಪ್ರಾಂತಕೆ
ಕಿತ್ತಿ ಮೆಲುವಂದದಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಮಣ ಲೋಕಗಳ ಮತ್ತೆ ಜೀವರ
ಕರ್ಮ ಕಾಲೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿ ಲಯ ಮಾಡುತಲಿ
ಸಮವರ್ತಿಯೆನಿಸುವ ಖೇದ ಮೋದಗಳು ಇಲ್ಲ ಅನವರತ||53||
ಶ್ವಸನ ರುದ್ರ ಇಂದ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಸುಮನಸರೊಳಿದ್ದರು
ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಗಳು ವಶದೊಳಿಪ್ಪವು ಸಕಲ ಭೋಗಕೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ
ಅಸುರ ಪ್ರೇತ ಪಿಶಾಚಿಗಳ ಭಾದಿಸುತಲಿಪ್ಪವು
ದಿನದಿನದಿ ಮಾನಿಸರೊಳಗೆ ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿ ಜೀವರೊಳಿದ್ದು ಪೋಗುವವು||54||
ವಾಸುದೇವಗೆ ಸ್ವಪ್ನಸುಪ್ತಿಪಿಪಾಸ ಕ್ಷುತ್ ಭಯ ಶೋಕ ಮೋಹ ಆಯಾಸ ಅಪಸ್ಮೃತಿ
ಮಾತ್ಸರ್ಯ ಮದ ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಾದಿ ದೋಷ ವರ್ಜಿತನೆಂದು
ಬ್ರಹ್ಮ ಸದಾಶಿವಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದಿವಿಜರು ಉಪಾಸನೆಯಗೈದು
ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಿ ಮುಕ್ತರಾಗಿಹರು||55||
ಪರಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷಣವು ಐದು ತ್ರುಟಿ ಕರೆಸುವದು ಐವತ್ತು ತ್ರುಟಿ ಲವ
ಎರಡು ಲವವು ನಿಮಿಷ ನಿಮಿಷಗಳೆಂಟು ಮಾತ್ರ
ಯುಗ ಗುರು ದಶ ಪ್ರಾಣರು ಪಳ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾಣವು
ಘಟಿಕ ತ್ರಿಂಶತಿ ಇರುಳು ಹಗಲು ಅರವತ್ತು ಘಟಿಕಗಳು ಅಹೊರಾತ್ರಿಗಳು||56||
ಈ ದಿವಾರಾತ್ರಿಗಳು ಎರಡು ಹದಿನೈದು ಪಕ್ಷಗಳು
ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ಆದಪವು ಮಾಸ ದ್ವಯವೆ ಋತು ಋತುತ್ರಯಗಳು ಅಯನ
ಐದುವದು ಅಯನದ್ವಯಾಬ್ದ ಕೃತಾದಿ ಯುಗಗಳು
ದೇವ ಮಾನದಿ ದ್ವಾದಶ ಸಹಸ್ರ ವರುಷಗಳು ಅದನು ಪೇಳುವೆನು||57||
ಚತುರ ಸಾವಿರದ ಎಂಟು ನೂರಿವು ಕೃತ ಯುಗಕೆ
ಸಹಸ್ರ ಸಲೆ ಷಟ್ ಶತವು ತ್ರೇತಗೆ ದ್ವಾಪರಕೆ ದ್ವಿಸಹಸ್ರ ನಾನೂರು
ದಿತಿಜಪತಿ ಕಲಿಯುಗಕೆ ಸಾವಿರ ಶತ ದ್ವಯಗಳು ಕೂಡಿ
ಈ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ವಿಹವು ವರ್ಷಗಳು||58||
ಪ್ರಥಮ ಯುಗಕೆ ಏಳಧಿಕ ಅರೆ ವಿಂಶತಿ ಸುಲಕ್ಷಾಷ್ಟೋತ್ತರ
ಸುವಿಂಶತಿ ಸಹಸ್ರ ಮನುಷ್ಯ ಮಾನಾಬ್ದಗಳು
ಷಣ್ಣವತಿ ಮಿತ ಸಹಸ್ರದ ಲಕ್ಷ ದ್ವಾದಶ ದ್ವಿತೀಯ
ತೃತೀಯಕೆ ಎಂಟು ಲಕ್ಷದ ಚತುರ ಷಷ್ಠಿ ಸಹಸ್ರ ಕಾಲಿಗೆ ಇದರರ್ಧ ಚಿಂತಿಪುದು||59||
ಮೂರಧಿಕ ನಾಲ್ವತ್ತು ಲಕ್ಷದ ಆರು ಮೂರೆರೆಡಧಿಕ ಸಾವಿರ
ಈರೆರೆಡು ಯುಗ ವರುಷ ಸಂಖ್ಯೆಗೈಯಲು ಇನಿತಿಹುದೊ
ಸೂರಿ ಪೆಚ್ಚಿಸೆ ಸಾವಿರದ ನಾನೂರು ಮೂವತ್ತೆರೆಡು ಕೋಟಿ
ಸರೋರುಹಾಸನಗೆ ಇದು ದಿವಸವು ಎಂಬರು ವಿಪಶ್ಚಿತರು||60||
ಶತಧೃತಿಗೆ ಈ ದಿವಸಗಳು ತ್ರಿಂಶತಿಯು ಮಾಸ ದ್ವಾದಶಾಬ್ದವು
ಶತವು ಎರಡರೊಳು ಸರ್ವ ಜೀವೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿ ಲಯವು
ಶೃತಿ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಪೇಳುತಿಹವು ಅಚ್ಯುತಗೆ ನಿಮಿಷವಿದೆಂದು
ಸುಖ ಶಾಶ್ವತಗೆ ಪಾಸಟಿಯೆಂಬುವರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದಿವಿಜರನು||61||
ಆದಿ ಮಧ್ಯಾಂತರಗಳಿಲ್ಲದ ಮಾಧವಗಿದು ಉಪಚಾರವೆಂದು
ಋಗಾದಿ ವೇದ ಪುರಾಣಗಳು ಪೇಳುವವು ನಿತ್ಯದಲಿ
ಮೋದಮಯನ ಅನುಗ್ರಹವ ಸಂಪಾದಿಸಿ ರಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ರುದ್ರ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು
ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪದವಿಯನು ಐದಿ ಸುಖಿಸುವರು||62||
ಈ ಕಥಾಮೃತ ಪಾನ ಸುಖ ಸುವಿವೇಕಿಗಳಿಗಲ್ಲದಲೆ
ವೈಷಿಕ ವ್ಯಾಕುಲ ಕುಚಿತ್ತರಿಗೆ ದೊರೆವುದಾವ ಕಾಲದಲಿ
ಲೋಕ ವಾರ್ತೆಯ ಬಿಟ್ಟು ಇದನವಲೋಕಿಸುತ ಮೋದಿಪರಿಗೊಲಿದು
ಕೃಪಾಕರ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲ ಪೊರೆವನು ಅನುದಿನದಿ||63||
***
Harikathāmṛtasāra - Kalpasādhana Sandhi (Stanzas 1–10)
1.
Gurumadhvācāryara karuṇadali harikathāmṛtada |
Ippattondumata kuṭarkagaḷanu kaṇḍisi ||
Śrīhariye sarvōttamanendu sthāpisida |
Guruva nambide nānu kṛpāḷuvāgi ||
2.
Mōkṣake arharāda jīvigaḷa sādhaneya |
Aparōkṣa jñānada svarūpa viśēṣava ||
Liṅgadēhada mukti haṃtada kramavannu |
Śāstradante pēḷuve sāradinda ||
3.
Sthāvarādi narāntakāvadhi jīvagaḷu |
Svōccayōgyate anusarisi nityadali ||
Hariya bimbavadenisi niṣkāmadali |
Characarada kriya nivedisutipparu ||
4.
Ēḷu vidhada jīvaru bēre bēre |
Brāhmaṇōttamaralli janisi sukarmadi ||
Gūḍhavāgiva jñāna śruti sārārtha |
Pāḍuvanu hari arpitavāgi māḍuvaru ||
5.
Anēka janmada puṇya phalada baladali |
Manuja dēhavapadedudava jñānigaḷu ||
Tanuvu manōvākku karmagaḷu hariya |
Enuta pūjisi janmagaḷu kaḷedipparu ||
6.
Hari sarvōttamanu anantātmakanu |
Dhurita dūraka janana maraṇa vivarjita ||
Sṛṣṭi sthiti layada kārana nitya |
Puruṣōttamanu ivanē endu bhajisu ||
7.
Bandhu bāndhavariginta hariyali prīti |
Hondida jñānigaḷu nija anandadi ||
Andaranga dali hariya kānuvaru nitya |
Bandha kḷēśagaḷu illade bhakutiyali ||
8.
Gandharva pitru dēvaru puskara dēvi |
Sanaka sanandana muni janaru adiyali ||
Jñānayōgigaḷendu enisida jīvaru |
Hariya dhyānadi nityadali iruvaru ||
9.
Bhāratavaraṣadali janisida jīvaru |
Sōruva karmada bandha nūru janmadali ||
Dūravāgi savirāru janmada jñānadi |
Sāra bimbarūpa kānuvaru anandadi ||
10.
Aparōkṣakke munna janma janmāntara |
Tapisi janmadi bhramegaḷu niṅgitu ||
Narakada bhaya illade nikhila jagadi |
Madusūdana nannu kondaḍuvaru ||
***
11.
Satyalōkādhipana viḍidu śata-stha dēvagaṇa anta ellaru
Bhakti yōgigaḷendu karēsuvaru āva kāladali
Bhakti yōgyara madhyadali sadbhakti vijñānādi guṇadinda uttama
Uttama brahma vāyū vāṇi vāgdēvi ||11||
12.
Ṛjuganake bhakti ādi guṇa sahajavu enisuvavu
Kramadi vṛddhi abjaja padavi paryanta bimba upāsanavu adhika
Vṛjina varjita ellaroḷu triguṇaja vikāragaḷillavu endigu
Dvijaphaṇipa mṛḍa śakra modalāda avaroḷu irutihavu ||12||
13.
Sādhanāt-pūrvadali ī ṛjvādi sāttvikaru enipa suragaṇa
Anādi sāmānya aparōkṣigaḷendu karēsuvaru
Sādhanōttara svasva bimba upādhi rahita ādityanandadi
Sādaradi nōḍuvaru adhikāra anusāradali ||13||
14.
Chinna bhaktaru enisutiharu suparṇa śēṣādi amarararella
Accinna bhaktaru nālvareniparu bhāratī prāṇa sonnoḍala vāgdēviyaru
Paṇegaṇṇa modalāda avaroḷage tattanniyāmakarāgi
Vyāpāravanu māḍuvaru ||14||
15.
Hīna satkarmagaḷu eraḍu pavamāna dēvanu māḷpanu
Idake anumānavilla endu enuta dṛḍha bhaktiyali bhajiparge
Prāṇapati samprītanāgi kuyōnigaḷa koḍa
Ella karmagaḷu āne māḍuvenemba manujara narakake aidisuva ||15||
16.
Dēvarṣi pitṛpa nararenisuva aivaroḷu nelasiddhu
Avara svabhāva karmava māḍi māḍipa ondu rūpadali
Bhāvi brahmanu kūrma rūpadi ī viriñci aṇḍavanu bennili tā vahisi
Lōkagaḷa porēvanu dvitīya rūpadali ||16||
17.
Guptanāgiddhu anila dēva dvisapta lōkada jīvaroḷage
Trisapta sāvirada ārunūru śvāsa japa-gaḷanu
Suptisvapnadi jāgrati-gaḷali āptanandadi māḍi māḍisi
Klupta bhōgagaḷīva prāntake tṛtīya rūpadali ||17||
18.
Śuddha satvātmakā śarīradoḷiddha kālaku lingadēhavu baddhavāgadu
Dagdha paṭadōpādi irutihudu
Siddha sādhana sarvaroḷage anavadyanu enisuva
Garuḍa śēṣa kapardi modalāda amararellaru dāsarenisuvaru ||18||
19.
Gaṇadoḷage tāniddhu ṛjuvendu enisikombanu
Kalpa śata sādhanavagaida anantaradi tā kalkiyenisuvanu
Dvinavāśītiya prānta bhāgadi anila hanumadbhīma rūpadi
Danujarellara sadedu madhvācāryarenisidanu ||19||
20.
Viśvavyāpaka harige tā sādṛśya rūpava dharisi
Brahma sarasvatī bhāratigaḷinda oḍagūḍi pavamāna
Śāśvata subhaktiyali sujñāna svarūpana rūpaguṇagaḷa
Anaśvaravendenu-ta pogaḷuva śrutigaḷoḷagiddhu ||20||
21.
Khēṭa kukkuṭa jalatavam-ba trikōṭi rūpava dharisi
Satata niśāṭaranu saṁharisi salahuva sarva satjanara
Kaiṭabhāriya purada prathama kavāṭav-enisuva
Garuḍa śēṣa lalāṭalōcana mukhya surarige āvakāladali ||21||
22.
Ī ṛjugaloḷagobba sādhanē nūru kalpadi māḍi karēsuva
Cārutara maṅgaḷa sunāmadi kalpa kalpadali
Sūrigaḷu saṁstutisi vandise ghōraduritagaḷanu aḷidu pōpuvu
Māramaṇa samprītanāguva sarva kāladali ||22||
23.
Pāhi kalki-sutējadāsane pāhi dharmādharma khaṇḍane
Pāhi varcasvī khaṣaṇa namō sādhu mahīpatiye
Pāhi saddharmajña dharmaja pāhi sampūrṇa śuci vaikṛta
Pāhi añjana sarṣapane kharpaṭaḥ śraddhāhvā ||23||
24.
Pāhi sandhyāta vijñānane pāhi maha vijñāna kīrtana
Pāhi saṁkīrṇākhya katthana mahābuddhi jayā
Pāhi māhattara suvīryane pāhimāṁ mēdhāvi jayājayā
Pāhimāṁ rantimnamanu māṁ pāhi māṁ pāhi ||24||
25.
Pāhi mōda pramōda santasa pāhi ānanda santuṣṭane
Pāhimāṁ cārvāṅgacāru subāhucāru pada
Pāhi pāhi sulōcanane māṁ pāhi sārasvata suvīrane
Pāhi prājña kapi alampaṭa pāhi sarvajña ||25||
26.
Pāhimāṁ sarvajit mitrane pāhi pāpa vināśakane
Māṁ pāhi dharmavinēta śārada ōja sutapasvī
Pāhimāṁ tējasvi namō māṁ pāhi dāna suśīla
Namō māṁ pāhi yajña sukarta yajvī yāga vartakane ||26||
27.
Pāhi prāṇa trāṇa amarṣi pāhimāṁ upadēṣṭa tāraka
Pāhi kāla krīḍana sukartā sukālajña
Pāhi kāla susūcakane māṁ pāhi kali saṁhartakali
Māṁ pāhi kāliśāmarēta sadārata subalane ||27||
28.
Pāhi pāhi sahō sadākapi pāhi gamya jñāna daśakula
Pāhimāṁ śrōtavya namō saṁkīrtitavya namō
Pāhimāṁ mantavyakavyane pāhi draṣṭavyane saravyane
Pāhi gantavya namō kravyane pāhi smartavya ||28||
29.
Pāhi sēvya subhavya namō māṁ pāhi svargavya namō bhāvyane
Pāhi māṁ jñātavya namō vaktavya gavya namō
Pāhi maṁ lātavyavāyuve pāhi brahma brāhmaṇapriya
Pāhi pāhi sarasvatīpatē jagadguruvarya ||29||
30.
Vāmana purāṇadali pēḷida ī mahātmara parama maṅgaḷa nāmagala
Samprīti pūrvaka nitya smarisuvarā
Śrī manōrama avaru bēḍida kāmitārthagaliṭṭu
Tanna tridhāmadoḷage anudinadaliṭṭu ānanda paḍisuvanu ||30||
31.
Ī samīrage nūru janma mahā sukha prārabdha bhōga
Prayāsavillade aididanu lōkādhipatyavanu
Bhūsurana oppiḍi avalige viśēṣa saukhyavanitta dātana
Dāsavaryanu lōkapatiy-enisuvudu accarave ||31||
32.
Dviśata kalpagaloḷage biḍade ī pesarindali karēsidanu
Tannośaga amararoḷiddhu māḍuvanu avara sādhanava
Asadupāsanegaiva kalyādi asurapara saṁharisi
Tā pombasira padavaididanu guru pavamāna satiyoḍane ||32||
33.
Animihara nāmadali karēsuva aniladēvanu
Ondu kalpake vanaja sambhavan-enisi embhatteḷūvare varṣa
Guṇatraya varjitana maṅgaḷa guṇa kriyā surūpangaḷa
Upāsanavu avyaktādi pṛthvi antaradirutihudu ||33||
34.
Mahita ṛjuganake ondē paramōtsāha vivarjitavemba dōṣavu
Vihitave sari idanu pēḷdire mukta brahmarige bahudu sāmyavu
Jñāna bhakutiyu druhiṇa padava paryanta vṛddhiyu
Bahirupāsanē uṇṭu anantara bimba darśanavu ||34||
35.
Jñānarahita bhayatva pēḷva purāṇa daityara mōhakavu
Caturānanage koḍuvade mōhā jñāna bhaya śōka
Bhānumaṇḍala calisidandadi kāṇuvudu dṛg dōṣadindali
Śrīnivāsana prītigōsuga tōrdanalladale ||35||
36.
Kamalasambhava sarvaroḷaguttamana-enisuvanu ella kāladi
Vimala bhakti jñāna vairāgyādi guṇadinda
Samābhyadhika vivarjitana guṇa rameya mukhadindaritu nityadi
Dyumaṇi kōṭigaḷante kāmbanu bimba rūpavanu ||36||
37.
Jñāna bhaktādi akhila guṇa caturānanaroḷgippante
Mukhyā prāṇanali cintipudu yatkiñcit korateyāgi
Nyūna ṛju gaṇa jīvaralli krameṇa vṛddhi jñāna bhakti
Samāna bhārati vāṇigaḷali pada prayuktādhika ||37||
38.
Sauri sūryana teradi brahmasamīra gāyatrī girigaḷoḷu
Tōruvudu aspaṣṭa rūpadi mukti paryanta
Vārijāsana vāyu vāṇī bhāratigaḷige mahā praḷayadi bāradu
Ajñānādi dōṣavu hari kṛpā baladi ||38||
39.
Nūru varuṣa anantaradali sarōruhāsana tanna kalpadali
Āru muktiyanu aiduvaro avaravara karēdoydu
Śauri purudoḷgippa nadiyali kāruṇika susnāna nija parivāra sahitadi māḍi
Hari udara pravēśisuva ||39||
40.
Vāsudēvana udaradoḷage pravēśagaida anantaradi
Nirdōṣa muktaru udaradim poramaṭṭu haruṣadali
Mēśaninda ājñava paḍedu anantāsana sītadvīpa mōkṣadi vāsavāgi
Vimukta duḥkharu sañcarisutiharu ||40||
41.
Satva satva mahā susūkṣamu satva satvātmakā kaḷēvara
Satyalōkādhipanu enipage atyalpavu eraḍu guṇa
Mukta bhōgyavidalla ajāṇḍa utpatti kāraṇavalla
Hari prītyarthavāgī jagada vyāpāragaḷa māḍuvanu ||41||
42.
Pāda nyūna śatābda paryanta ōdi ugratapa ahvayadi lavaṇa udadhiyoḷage
Kalpadaśa tapavidda anantaradi
Sādhisida mahadēva padava āraidu nava kalpa avasānake
Aiduvānu śēṣana padava pārvati sahitavāgi ||42||
43.
Indra manu daśa kalpagaloḷage sunanda nāmadi śravaṇagaidu
Mukundana aparōkṣārtha nālku sukalpa tapaviddu
Nondu pogeyoḷu kōṭi varuṣa purandaranadanuṇḍa anantaradi
Pondidanu nija lōka surapati kāmanidarante ||43||
44.
Karēsuvaru pūrvadali candrārkaru ati śānta surūpa nāmadi
Eraḍeraḍu manu kalpa śravaṇagaidu
Manu kalpa vara tapō baladinda arvāk śiragaḷāgi īraidu sāvira varuṣa
Duḥkhavanīgi kāmbaru bimba rūpavanu ||44||
45.
Sādhanagaḷa aparōkṣa anantara aiduvaru mōkṣavanu
Śiva śakrādi divijaru ukta kramadim kalpa saṅkhyeyali
Aidalege aivattu upēndra sahōdaranigippattu
Dvinava tvagādhipati prāṇanige guru manugaḷige ṣōḍaśavu ||45||
46.
Pravaha marutage hanneraḍu saindhava divākara dharmarige daśa
Nava sukalpavu mitrarige śēṣa śata janarigeṇṭu
Kavi sanaka susanandana sanatkumāra munigaḷige ēḷu
Varuṣanana yuvati parjanyādi puṣkarage āru kalpadali ||46||
47.
Aidu karmaja surarige ājānādigaḷige eraḍeraḍu kalpa
Ardhādhika traya gōpikā strīyarige pitṛ trayavu
Ī divaukasa manuja gāyakaru aiduvaru eraḍondu kalpa
Narādhiparige are kalpadoḷage aparōkṣavu irutihudu ||47||
48.
Dīpagaḷa anusarisi dīptiyu vyāpisi mahātimira kaḷedu
Parōpakārava māḷpa teradandadali paramātma
Ā payōjāsananoḷagiddhu svarūpa śaktiya vyaktigaisuta
Tā poḷevanu avarante cēṣṭeya māḍi māḍisuva ||48||
49.
Svōdarasthita prāṇa rudra indrādi surarige dēhagaḷa koṭṭu
Ādaradi avaravara sēveya kombanu anavarata
Mōda bōdha dayābdhi tannavarādhi rōgava kaḷedu
Mahādaparādhagaḷa nōḍadale salahuva satata smarisuvara ||49||
50.
Prati pratī kalpadali sṛṣṭi sthiti layava māḍutale mōdipa
Caturamukha pavamānara annava māḍi bhuñjisuva
Ghṛtave mṛtyuñjayanenipa dēvategaleḷḷa upasēcanaru
Śrīpatige mūrjagavella ōdana atithiyenisikomba ||50||
51.
Garbhiṇi strī uṇḍa bhōjana garbhagata śiśu umba teradali
Nirbhayanu tānuṇḍu uṇisuvanu sarva jīvarige
Nirbalāti paramāṇu jīvage abbuvade sthūlānna bhōjana
Arbhakaru pēḷuvaru kōvidaru idana oḍambaḍaru ||51||
52.
Apacayagaḷilla uṇḍududarinda upacayagaḷilla
Amaragaṇadoḷage upamarenisuvarilla janmādigaḷu modalilla
Aparimita sanmahimā bhaktara apunarāvartaranu māḍuva
Kṛpaṇa vatsala svapada saukhyavanittu śaraṇarige ||52||
53.
Bitti bījavu bhūmiyoḷu nīretti beḷesida beḷasu prāntake
Kitti meluvandadali lakṣmī ramaṇa lōkagaḷa matte jīvara
Karma kālōtpatti sthiti laya māḍutali
Samavartiyenisuva khēda mōdagaḷu illa anavarata ||53||
54.
Śvasana rudra indra pramukha sumanasaroḷiddaru
Kṣutpipāsagaḷu vaśadoḷippavu sakala bhōgake sādhanagaḷāgi
Asura prēta piśācigaḷa bhādisutalippavu
Dinadinadi mānisaroḷage mṛga pakṣi jīvaroḷiddhu pōguvavu ||54||
55.
Vāsudēvage svapnasuptipipāsa kṣut bhaya śōka mōha ayāsa apasmṛti
Mātsarya mada puṇya pāpādi dōṣa varjitanendu
Brahma sadāśivādi samasta divijaru upāsaneyagaidu
Ella kāladi muktarāgiharu ||55||
56.
Parama sūkṣma kṣaṇavu aidu truṭi karēsuvadu aivattu truṭi lava
Eraḍu lavavu nimiṣa nimiṣagaḷeṇṭu mātra
Yuga guru daśa prāṇaru paḷa hanneraḍu bāṇavu
Ghaṭika triṁśati iruḷu hagalu aravattu ghaṭikagaḷu ahorātrigaḷu ||56||
57.
Ī divārātrigaḷu eraḍu hadin Aidu pakṣagaḷu
Eraḍu māsagaḷu ādapavu māsa dvayave ṛtu ṛtutrayagaḷu ayana
Aiduvadu ayanadvayābda kṛtādi yugagaḷu
Dēva mānadi dvādaśa sahasra varuṣagaḷu adanu pēḷuvenu ||57||
58.
Catura sahasrada eṇṭu nūrivu kṛta yugake
Sahasra sale ṣaṭ śatavu trētage dvāparake dvisahasra nānūru
Ditijapati kaliyugake sahasra śata dvayagaḷu kūḍi
Ī dēvategalige hanneraḍu sahasra vihavu varuṣagaḷu ||58||
59.
Prathama yugake ēḷadhika are viṁśati sulakṣāṣṭōttara
Suviṁśati sahasra manuṣya mānābda-gaḷu
Ṣaṇṇavati mita sahasrada lakṣa dvādaśa dvitīya
Tṛtīyake eṇṭu lakṣada catura ṣaṣṭhi sahasra kālige itarardha cintipudu ||59||
60.
Mūradhika nālvattu lakṣada āru mūrerēḍadhika sahasra
Īrerēḍu yuga varuṣa saṅkhyegaiyalu initihudo
Sūri peccise sahasrada nānūru mūvatterēḍu kōṭi
Sarōruhāsanage idu divasavu embaru vipaścitru ||60||
61.
Śatadhṛtige ī divasagaḷu triṁśatiyu māsa dvādaśābdavu
Śatavu eraḍaroḷu sarva jīvōtpatti sthiti layavu
Śruti smṛtigaḷu pēḷutihavu acyutage nimiṣavide ndu
Sukha śāśvatage pāsaṭiyembuvare brahmādi divijaranu ||61||
62.
Ādi madhyāntaragaḷillada mādhavagidu upacāravendu
Ṛgādi vēda purāṇagaḷu pēḷuvavu nityadali
Mōdamayana anugrahava sampādisi ramā brahma rudra indrādigalu
Tamma tamma padaviyanu aidi sukhisuvaru ||62||
63.
Ī kathāmṛta pāna sukha suvivēkigaḷigalladale
Vaiṣika vyākula kucittarige dorevudāva kāladali
Lōka vārteya biṭṭu idanavalōkisuta mōdiparigolidu
Kṛpākara jagannātha viṭhala porēvanu anudinadi ||63||
***
Pronunciation Guide
Vowel Duration: Hold 'ā', 'ī', 'ū', 'ē', 'ō' for twice the duration of 'a', 'i', 'u', 'e', 'o'.
Retroflex Sounds: Ensure 'ṭ', 'ḍ', 'ṇ', and 'ḷ' are articulated by curling the tongue tip back to the roof of the mouth.
The 'ṁ'/'ṃ': This is a nasal sound (anusvara); pronounce it by letting the air escape through the nose, similar to the 'ng' in 'song'.
C & Ś Sounds: 'c' is always a soft 'ch' (as in 'chat'); 'ś' is a soft, palatal 'sh' (as in 'she').
Cadence: Each stanza follows the Shatpadi meter; pause slightly at the pipe symbol (|) and stop firmly at the double pipe (||) to maintain the poetic flow.
Would you like me to continue with the transliteration of the next set of stanzas, or is there a specific part you would like to focus on?
***
ಕಲ್ಪಸಾಧನ ಸಂಧಿಯ ಸಾರಾಂಶ (ಒಟ್ಟಾರೆ ತಾತ್ಪರ್ಯ)
ಈ ಸಂಧಿಯು ಭಗವಂತನ ಅಪಾರ ಮಹಿಮೆ, ಜೀವಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಭಗವಂತನ ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವ: ಸಕಲ ವೇದಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಶ್ರೀಹರಿಯೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂದು ಸಾರುತ್ತವೆ. ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ಅಧೀನರೇ. ಭಗವಂತನು ಯಾವುದೇ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅನಂತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು.
ಜೀವರ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ: ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಶ್ರೇಣಿ (ತಾರತಮ್ಯ) ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕರ್ಮಯೋಗ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಯೋಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ತಾವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. "ನಾನೇ ಕರ್ತೃ" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭಗವಂತನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧನೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಪರೋಕ್ಷ: ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ಸಾಧನೆಯ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು. ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಬಂಧನ ಕಳಚಿ, ಜೀವಿಯು ತನ್ನ ಬಿಂಬರೂಪಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ).
ಕಾಲದ ನಿಯಮನ: ಕಾಲದ ಚಕ್ರ, ಯುಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಗಳು ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಕಾಲದ ಮಿತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ಕಾಲಾತೀತ ಮತ್ತು ಅನಾದಿ. ಕಾಲದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅವನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ.
ಮುಕ್ತಿಯ ಹಾದಿ: ಮುಕ್ತಿಯು ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡದಾರಿಯಿಂದ ಸಿಗುವಂತದಲ್ಲ; ಅದು ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಮುಕ್ತರಾದವರು ಭಗವಂತನ ಉದರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ: ಲೌಕಿಕವಾದ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ಅಸೂಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದ ತರ್ಕಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರದಂತಹ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದೇ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಸಾರ್ಥಕತೆ. ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠ್ಠಲನು ಇಂತಹ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ಕಾಲ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, "ಶ್ರೀಹರಿಯೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮ, ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಣುವೂ ಅಲುಗಾಡದು, ಅವನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಧರ್ಮಯುತವಾಗಿ ಬದುಕುವುದೇ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ" ಎಂಬುದೇ ಈ ಸಂಧಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
Meaning
ಪೀಠಿಕೆ
ಪೀಠಿಕೆ: ಗುರುಗಳ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರದ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಭಗವಂತನ ಪರಮ ಭಕ್ತರು ಇದನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಆಲಿಸಬೇಕು.
ಪದ್ಯ ೧–೨: ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ
ಪದ್ಯ ೧: ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಮತಗಳ ಕುತರ್ಕಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ, ಸಕಲ ವೇದಗಳು ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗುರು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಪದ್ಯ ೨: ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಿಂಬರೂಪಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ನಂತರ ಲಿಂಗದೇಹದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪದ್ಯ ೩–೪: ಕರ್ಮಯೋಗ
ಪದ್ಯ ೩: ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನರೋತ್ತಮರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ತಾವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾ, "ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂಬ ಕರ್ತೃತ್ವ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು.
ಪದ್ಯ ೪: ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಬಗೆಯ ಜೀವರ ವರ್ಗಗಳಿವೆ. ಇವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ವೇದೋಕ್ತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೫–೬: ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉಪಾಸನೆ
ಪದ್ಯ ೫: ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಹರಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಜನ್ಮಗಳ ಕರ್ಮದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ಪದ್ಯ ೬: ಭಗವಂತನಿಗೆ ಜನನ-ಮರಣಗಳಿಲ್ಲ, ಅವನು ಅನಂತ ರೂಪವುಳ್ಳವನು. ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವನೇ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಉಪಾಸನೆ.
ಪದ್ಯ ೭–೯: ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ
ಪದ್ಯ ೭: ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ಲೌಕಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಶಾಶ್ವತ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೮: ಗಂಧರ್ವ, ಪಿತೃ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳು ಭಗವಂತನ ಜ್ಞಾನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದವರು. ಇವರು ನಿರಂತರ ಹರಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನಯೋಗಿಗಳು.
ಪದ್ಯ ೯: ಭರತಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಜೀವಿಗಳು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಕಾಲ ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನ್ಮಗಳ ಕಠಿಣ ಜ್ಞಾನ ಸಾಧನೆಯ ನಂತರ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಬಿಂಬರೂಪದ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೦–೧೩: ದೇವತೆಗಳ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ
ಪದ್ಯ ೧೦: ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ-ಮರಣಗಳ ಸರಪಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಆ ಜ್ಞಾನ ಸಿದ್ಧಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ನರಕದ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಹರಿಯನ್ನೇ ನಿರಂತರ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೧: ಸತ್ಯಲೋಕದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳೂ ಭಕ್ತಿಯೋಗಿಗಳು. ಇವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ/ಭಾರತಿದೇವಿ ಅತೀ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೨: ಋಜು ವರ್ಗದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ಸಹಜವಾದದ್ದು. ಇವರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಗುಣಗಳ ದೋಷವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಶೇಷ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರು ಭಗವಂತನ ಪರಮ ಭಕ್ತರು.
ಪದ್ಯ ೧೩: ಈ ದೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಸಾಧನೆಯ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ತಮ್ಮ ಬಿಂಬರೂಪಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೪–೧೫: ದೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಪದ್ಯ ೧೪: ಗರುಡ ಮತ್ತು ಶೇಷರು 'ಭಾಗಶಃ' ಸಾಧಕರು, ಆದರೆ ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ವಾಯುದೇವರು ಭಗವಂತನ 'ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ' ಭಕ್ತರು. ಇವರು ಸಮಸ್ತ ಜೀವರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು.
ಪದ್ಯ ೧೫: ವಾಯುದೇವನೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ಪ್ರೇರಕ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು ಭಜಿಸುವವರು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಾನೇ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಅಹಂಕಾರ ಪಡುವವರು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೬–೧೮: ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ಭಗವಂತ
ಪದ್ಯ ೧೬: ಭಗವಂತನು ದೇವರು, ಋಷಿ, ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಒಳಗಿದ್ದು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೂರ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೧೭: ವಾಯುದೇವನು ಮನುಷ್ಯನ ೨೧,೬೦೦ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಚ್ಚರ, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹವೇ ಮುಖ್ಯ.
ಪದ್ಯ ೧೮: ಭಗವಂತನು ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವಗುಣದವನು, ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಗದೇಹದ ಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಗರುಡ, ಶೇಷ ಮತ್ತು ಶಿವ ಮೊದಲಾದವರು ಅವನ ಆಜ್ಞಾಪಾಲಕರು.
ಪದ್ಯ ೧೯–೨೧: ದೈವಿಕ ಅವತಾರಗಳು
ಪದ್ಯ ೧೯: ಅನೇಕ ಕಲ್ಪಗಳ ಸಾಧನೆಯ ನಂತರ ಹರಿಯು ಕಲ್ಕಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ದೇವನು ಹನುಮಂತ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೨೦: ಭಗವಂತನು ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮ, ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ವಾಯುದೇವರೊಡನೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಸಜ್ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೨೧: ಹರಿಯು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗರುಡ, ಶೇಷ, ಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಇವನೇ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ.
ಪದ್ಯ ೨೨–೨೯: ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು
ಪದ್ಯ ೨೨: ನೂರು ಕಲ್ಪಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಸಾಧಕನ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ.
ಪದ್ಯ ೨೩: ಹೇ ದೇವ, ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿ ರಕ್ಷಿಸು.
ಪದ್ಯ ೨೪: ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ, ನೀನು ನನ್ನ ಕರ್ಮಜನ್ಯ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಏಕೈಕ ಶಕ್ತಿ.
ಪದ್ಯ ೨೫: ಹೇ ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ನಿನ್ನ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿದೆ, ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞ.
ಪದ್ಯ ೨೬: ನಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿಯೇ ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿ.
ಪದ್ಯ ೨೭: ಓ ಕರುಣಾಮಯಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೋರಿ, ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಳಚು.
ಪದ್ಯ ೨೮: ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಅನಂತ, ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ನಾನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗಿನವನು?
ಪದ್ಯ ೨೯: ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳು, ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯು ನನ್ನ ಪಾಲಿನ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿರಲಿ.
ಪದ್ಯ ೩೦–೩೩: ಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಮಾನ
ಪದ್ಯ ೩೦: ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುವವರ ಸಮಸ್ತ ಮನೋಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ಭಗವಂತ ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೩೧: ವಾಯುದೇವನು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಸಾಧನೆಯ ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಪದ್ಯ ೩೨: ಭಗವಂತನು ತಪ್ಪು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳ ತರ್ಕವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೩೩: ಬ್ರಹ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಯುದೇವನು ತನ್ನ ಕಲ್ಪದ ೮೭.೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೩೪–೩೬: ಮುಕ್ತರ ಸ್ಥಿತಿ
ಪದ್ಯ ೩೪: ಋಜು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಬಿಂಬರೂಪಿಯ ದರ್ಶನ.
ಪದ್ಯ ೩೫: ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಅಸುರರು ಭಗವಂತನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೩೬: ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೩೭–೪೧: ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗ
ಪದ್ಯ ೩೭: ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟವು ಜೀವರ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಏರುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯ ೩೮: ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿದ್ದರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಜ್ಞಾನದ ಲೇಶವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೩೯: ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆತ್ಮಗಳು ಭಗವಂತನ ಉದರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಪದ್ಯ ೪೦: ಅಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಸೇರಲು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
ಪದ್ಯ ೪೧: ಭಗವಂತನು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳನ್ನು ಲೀಲೆಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು, ಅವನಿಗೇನೂ ಲಾಭ-ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೪೨–೪೭: ಕಾಲದ ಶ್ರೇಣಿ
ಪದ್ಯ ೪೨: ಶಿವನು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಂತರ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೪೩: ಇಂದ್ರನ ಅಧಿಕಾರವು ಅವನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯ ೪೪: ಉಪೇಂದ್ರನಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿಗದಿತ ಕಾಲಚಕ್ರವಿದೆ.
ಪದ್ಯ ೪೫: ವಾಯುದೇವನ ಸಾಧನೆಯು ಅಪಾರ ಮತ್ತು ವರ್ಣಿಸಲಸಾಧ್ಯ.
ಪದ್ಯ ೪೬: ಗುರು (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಮತ್ತು ಮನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೪೭: ಶೇಷನು ತನ್ನ ಕಲ್ಪವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೪೮–೫೩: ಭಗವಂತನ ಆಡಳಿತ
ಪದ್ಯ ೪೮: ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲರ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಯಾವುದೇ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಪೂರ್ಣ.
ಪದ್ಯ ೪೯: ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಲೆಯೂ ಅಲುಗಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೫೦: ತಾಯಿಯು ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೫೧: ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಅನ್ನ ನೀಡುವವನು ಅವನೇ.
ಪದ್ಯ ೫೨: ಭಗವಂತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ; ಅವನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಬಂದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೫೩: ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ಅವನೇ.
ಪದ್ಯ ೫೪–೫೭: ದೋಷರಹಿತ ಹರಿ
ಪದ್ಯ ೫೪: ಭಗವಂತನು ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತನು.
ಪದ್ಯ ೫೫: ಭಯ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಂತಹ ದೋಷಗಳು ಅವನನ್ನು ಸೋಕಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೫೬: ಸಮಯದ ಅಳತೆಗಳಾದ ಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪದ್ಯ ೫೭: ಘಂಟೆ ಮತ್ತು ದಿನಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೂ ಭಗವಂತನ ನಿಯಮದಡಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯ ೫೮–೬೨: ಯುಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಮಾನ
ಪದ್ಯ ೫೮: ಕೃತಯುಗವು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಯುಗ.
ಪದ್ಯ ೫೯: ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗಗಳು ಅವನ ದೈವಿಕ ಲೀಲೆಗಳ ಭಾಗವೇ ಆಗಿವೆ.
ಪದ್ಯ ೬೦: ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ತಾದದ್ದು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ್ದು.
ಪದ್ಯ ೬೧: ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಸಮಯಕ್ಕೂ ಮಿತಿ ಇದೆ.
ಪದ್ಯ ೬೨: ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ಅನಾದಿ ಮತ್ತು ಅನಂತ, ಅವನಿಗೆ ಕಾಲದ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೬೩: ಮುಕ್ತಾಯ
ಪದ್ಯ ೬೩: ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಲೌಕಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರವನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಭಗವಂತನ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗುವವರನ್ನು ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠ್ಠಲನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ.
***
Summary of Kalpasādhana Saṃdhi
This Sandhi serves as a profound exposition of the Lord’s infinite greatness, the hierarchical order of souls, and the definitive path to liberation. Its core essence is captured in the following points:
The Supremacy of the Lord: All Vedas, scriptures, and Puranas proclaim Sri Hari as the Supreme. All deities, sages, and noble beings are subordinate to Him. The Lord is perfect, devoid of all defects, and possesses infinite divine forms.
Hierarchy of Souls and Duty: From Brahma down to the lowliest stationary life forms, every soul possesses a specific hierarchical status (Taratamya) and eligibility. Each must perform their duties—both Karmayoga and Jnanayoga—according to their nature, offering every action to the Lord. The first step of spiritual practice is abandoning the ego of "I am the doer" and realizing that the Lord is the true inner motivator behind all actions.
Practice and Direct Realization (Aparoksha): Devotion and Knowledge are the two eyes of spiritual practice. Through selfless service and guidance from a Guru, persistent meditation upon the Lord breaks the shackles of ignorance, allowing the soul to realize its presiding deity (Bimba) within the heart.
Regulation of Time: The cycle of time, Yugas, and Kalpas are governed entirely by the Lord’s will. Even deities like Brahma are bound by time, whereas the Lord is beyond time (Kala-atita) and beginningless. Every moment is under His absolute control.
The Path to Liberation: Liberation is not achieved through shortcuts; it is attained only through constant devotion, profound knowledge, and the Lord's grace. Liberated souls enter the Lord’s abdomen to experience supreme bliss before eventually residing in Vaikuntha.
Conclusion: The true purpose of human life is to abandon useless worldly gossip, jealousy, and the arguments of the ignorant, and instead focus the mind on divine texts like the Harikathāmṛtasāra and the constant remembrance of the Lord. Jagannatha Vitthala (the deity mentioned in the text) protects such devotees at all times.
In essence, the central message of this Sandhi is: "Sri Hari is supreme; not even an atom moves without His will. Taking refuge in Him and living a life of righteousness is the ultimate goal of existence."
Breakdown of the Kalpasādhana Saṃdhi (Sandhi 24) of the Harikathāmṛtasāra in English:
Preamble
Preamble: By the grace of my Guru, I present this portion of the Harikathāmṛtasāra. May the supreme devotees of the Lord listen to this with reverence.
Stanza 1–2: Introduction and Authority
Stanza 1: Salutations to Guru Madhvacharya, who dispelled the false arguments of the twenty-one sects and established that Sri Hari is the Supreme, as declared by the Vedas.
Stanza 2: I shall explain the path of spiritual practice (Sadhana), the nature of direct realization (Aparoksha), and the method of liberation from the subtle body (Lingadeha) for those eligible for salvation, as taught by the Lord who holds the Discus and Mace.
Stanza 3–4: Karmayoga
Stanza 3: From the lowest beings to noble humans, everyone, according to their capacity, should control their senses and perform every action as an offering to the Lord, abandoning the ego of "I am the doer."
Stanza 4: There are seven hierarchical classes of beings. They are born in Brahmin families, follow Vedic duties, and under the guidance of their Guru, remain absorbed in contemplation of the Lord.
Stanza 5–6: Knowledge and Upasana
Stanza 5: After attaining a human body through the merit of many lives, one should realize that Hari is the Supreme Creator and strive to be liberated from the bondage of past karma.
Stanza 6: The Lord is beyond birth and death and possesses infinite forms. Meditating on Him as the one who orchestrates the creation, sustenance, and dissolution of the universe is true worship.
Stanza 7–9: Devotion and Realization
Stanza 7: The wise love the Lord more than their worldly relatives or material wealth. They realize the Lord within their own hearts and experience eternal happiness.
Stanza 8: Beings such as Gandharvas, Pitrus, Deities, and the sages led by Sanaka are empowered with divine knowledge; they are Jnanayogis ever-absorbed in Hari.
Stanza 9: Souls born in Bharata Khanda, after performing selfless deeds for a hundred lives and rigorous knowledge-seeking for ten thousand lives, finally attain the vision of the Lord's original form.
Stanza 10–13: Direct Realization of Deities
Stanza 10: Before direct realization, souls remain in the cycle of birth and death. Once that knowledge is attained, they lose the fear of hell and constantly praise Hari.
Stanza 11: Starting from Brahma (the Lord of Satyaloka), all deities are practitioners of devotion (Bhaktiyogis). Among them, Brahma, Vayu, and Saraswati/Bharati are the most supreme.
Stanza 12: Devotion and knowledge are inherent to the Ruju class of souls. They are free from the defects of the three Gunas. Brahma, Shesha, Rudra, and Indra are the Lord's supreme devotees.
Stanza 13: These divine beings, after their spiritual practice, witness their presiding deity (Bimba) according to their authority and attain liberation.
Stanza 14–15: Divine Control
Stanza 14: Garuda and Shesha are considered "partial" practitioners, while Bharati and Vayu are "uninterrupted" devotees of the Lord. They are the authorities who regulate all souls.
Stanza 15: Vayu devata is the motivator who inspires all good deeds. Those who believe this with firm devotion attain liberation; those who think they are the doers are trapped in Samsara.
Stanza 16–18: The Lord as Inner Controller
Stanza 16: The Lord resides within deities, sages, ancestors, and humans, inspiring their nature and karma. Brahma supports the universe in the form of Kurma.
Stanza 17: Vayu controls the 21,600 breaths of all beings. The Lord's grace is essential in all three states: waking, dreaming, and sleeping.
Stanza 18: Since the Lord is Pure Existence, He is not bound by the subtle body. Garuda, Shesha, and Shiva are His servants who carry out His will.
Stanza 19–21: Divine Avatars
Stanza 19: After a hundred Kalpas of practice, the Lord manifests as Kalki. The same Lord appeared as Hanuman, Bhima, and Madhvacharya to destroy the wicked and protect Dharma.
Stanza 20: The Lord is always with Brahma, Bharati, and Vayu. He shines as Pure Knowledge in the hearts of the righteous.
Stanza 21: He takes various forms to protect the righteous. He is the ultimate refuge and protector for Garuda, Shesha, Shiva, and other gods.
Stanza 22–29: Hymns of Praise
Stanza 22: One who performs Sadhana for a hundred Kalpas is honored by the wise; all their sins are burned away by the Lord's vision.
Stanza 23: Oh Lord, save me and protect me from this ocean of Samsara.
Stanza 24: Oh Jagannatha, You are the only power capable of destroying my karmic sins.
Stanza 25: Oh Knower of Time, every moment of creation is under Your control; You are omniscient.
Stanza 26: Firm devotion to You is the only path that grants me liberation.
Stanza 27: Oh Compassionate One, cast Your merciful glance upon me and break the bonds of worldly life.
Stanza 28: Your glory is infinite; even Brahma and other gods cannot fully describe it—who am I to do so?
Stanza 29: May Your divine names and the remembrance of You be my protective armor.
Stanza 30–33: Fruits and Time Scales
Stanza 30: The Lord fulfills all desires of those who meditate on these names with reverence.
Stanza 31: Vayu attained supreme sovereignty over the world after a hundred lives of practice.
Stanza 32: The Lord destroys the false arguments of the ignorant who worship wrong deities and grants salvation to the righteous.
Stanza 33: In the form of Brahma, Vayu rules the universe for 87.5 years of his Kalpa.
Stanza 34–36: State of the Liberated
Stanza 34: Ruju deities experience constant growth in knowledge and devotion. Their final goal is the direct vision of the Lord.
Stanza 35: The ignorant and the demons suffer because they do not know the Lord's true form and fall into delusion.
Stanza 36: Brahma is always supreme among all and constantly witnesses the Lord's divine form.
Stanza 37–41: Path to Liberation
Stanza 37: Levels of knowledge and devotion increase according to the soul's eligibility.
Stanza 38: By the Lord's grace, deities are entirely free from the slightest touch of ignorance.
Stanza 39: Liberated souls enter the Lord's abdomen.
Stanza 40: They experience bliss there and then emerge to reside in Vaikuntha.
Stanza 41: The Lord performs the creation, sustenance, and destruction of the world as a pastime; He has no personal gain or loss.
Stanza 42–47: Hierarchy of Time
Stanza 42: Shiva performs his duties until the end of his Kalpas before attaining liberation.
Stanza 43: Indra's authority lasts until his designated Kalpas are complete.
Stanza 44: Upendra has his own specific cycle of time.
Stanza 45: Vayu's spiritual practice is immense and beyond description.
Stanza 46: Guru (Brihaspati) and Manu successfully perform their respective duties.
Stanza 47: Shesha completes his Kalpa, fulfills his duty, and attains liberation.
Stanza 48–53: The Lord's Governance
Stanza 48: The Lord is the inner motivator of all; He is perfect and free from all defects.
Stanza 49: Without the Lord's will, not even a leaf can stir in the world.
Stanza 50: Just as a mother nourishes her child, the Lord nourishes every living being.
Stanza 51: He is the one who satisfies the hunger of all beings and provides their food.
Stanza 52: The Lord has no deficiency; He stands before His devotees to protect them from difficulties.
Stanza 53: He is the one who regulates the cycle of creation, sustenance, and destruction according to His will.
Stanza 54–57: Faultless Hari
Stanza 54: The Lord is completely free from hunger and thirst.
Stanza 55: Defects such as fear, sorrow, and ignorance cannot even touch Him.
Stanza 56: Measurements of time like moments and minutes are scientifically explained here.
Stanza 57: The calculation of hours and days also operates under the Lord's rule.
Stanza 58–62: Ages and Eras
Stanza 58: The Krita Yuga is the age that provides the most merit and knowledge.
Stanza 59: Treta, Dvapara, and Kali Yugas are parts of His divine pastime.
Stanza 60: The calculation of a single day for Brahma is vast and lasts for an immense duration.
Stanza 61: There is a limit to the time of Brahma and other deities.
Stanza 62: But the Lord is beginningless and infinite; He has no limit of time.
Stanza 63: Conclusion
Stanza 63: Jagannatha Vitthala protects those every day who leave aside worldly gossip and focus on this Harikathāmṛtasāra, merging into the lotus feet of the Lord.
***
harikathAmRutasAra gurugaLa karuNadindApanitu kELuve/
parama BagavadBaktaru idanAdaradi kELuvudu||
EkaviMSati mata pravartaka kAku mAygaLa kuhaka yukti nirAkarisi
sarvOttamanu hariyeMdu sthApisida
SrI kaLatrana sadana dvijapa pinAki sannuta mahima
parama kRupAkaTAkShadi nODu madhvAcArya guruvarya||1||
vEda modalAgippa amala mOkSha adhikArigaLu Ada jIvara
sAdhanagaLa aparOkSha naMtara linga Bangavanu
sAdhugaLu cittaipadu ennaparAdhagaLa nODadale
cakra gadAdharanu pELisida teradandadali pELuvenu||2||
tRuNa krimi dvija paSu narOttama janapa naragandharva gaNaru
ivareniparu aMSa vihIna karma suyOgigaLendu
tanu pratIkadi biMbana upAsanavagaiyuta indriyaja karma
anavarata harige arpisuta nirmamaruyenisuvaru||3||
ELuvidha jIva gaNa bahaLa surALi sanKyA nEmavuLLadu
tALi naradEhavanu brAhmaNara kuladoLudBavisi
sthUla karmava toredu gurugaLu pELida arthava tiLidu
tattatkAla dharma samarpisuva avaru karma yOgigaLu||4||
hIna karmagaLinda bahuvidha yOniyali saMcarisi prAMtake
mAnuShatvavanaidi sarvOttamanu hariyeMba
j~jAna BaktigaLinda vEdOkta anusAra sahasrajanma
anyUna karmava mADi harigarpisida nantaradi||5||
hattu janmagaLali hari sarvOttamanu surAsura gaNArcita
citra karma viSOka anantAnanta rUpAtma
satya satsankalpa jagadOtpatti sthitilaya kAraNa
jarAmRutyu varjitanendu upAsanegaida taruvAya||6||
mUru janmagaLalli dEhAgAra paSu dhana patni mitra
kumAra mAtA pitRugaLalli iha snEhaginta adhika
mAramaNanali biDade mADuva sUrigaLu I ukta janmava mIri
paramAtmana svadEhadi nODi suKisuvaru||7||
dEva gAyaka ajAna cirapitRu dEvarellaru
j~jAna yOgigaLu Ava kAlaku puShkara SanaiScara uShA svAhA dEvi
budhasanakAdigaLu mEGAvaLi parjanya sAMSaru
I uBaya gaNadoLagivaru vij~jAna yOgigaLu||8||
Barata KanDadi nUru janmava dharisi niShkAmaka sukarma Acarisida anantaradi
daSa sahasra janmadali urutara j~jAnavanu
mUraidu eraDu daSa dEhadali Baktiya
niravadhikanali mADi kAMbaru biMba rUpavanu||9||
sAdhanAtpUrvadali ivarige anAdi kAla aparOkShavilla
niShEdha karmagaLilla naraka prApti modalilla
vEda SAstragaLallippa virOdha vAkyava pariharisi
madhusUdanane sarvOttamOttamanu endu tutisuvaru||10||
satyalOkAdhipana viDidu Satastha dEvagaNa anta ellaru
Bakti yOgigaLendu karesuvaru Ava kAladali
Bakti yOgyara madhyadali sadBakti vij~jAnAdi guNadinda uttama
uttama brahma vAyU vANi vAgdEvi||11||
RujugaNake Bakti Adi guNa sahajavu enisuvavu
kramadi vRuddhi abjaja padavi paryanta biMba upAsanavu adhika
vRujina varjita ellaroLu triguNaja vikAragaLillavu endigu
dvijaPaNipa mRuDa Sakra modalAda avaroLu irutihavu||12||
sAdhanAtpUrvadali I RujvAdi sAtvikaru enipa suragaNa
anAdi sAmAnya aparOkShigaLendu karesuvaru
sAdhanOttara svasva biMba upAdhi rahita Adityanandadi
sAdaradi nODuvaru adhikAra anusAradali||13||
Cinna Baktaru enisutiharu suparNa SEShAdi amarararella
accinna Baktaru nAlvareniparu BAratI prANa sonnoDala vAgdEviyaru
paNegaNNa modalAda avaroLage tattanniyAmakarAgi
vyApAravanu mADuvaru||14||
hIna satkarmagaLu eraDu pavamAna dEvanu mALpanu
idake anumAnavilla endu enuta dRuDha Baktiyali Bajiparge
prANapati saMprItanAgi kuyOnigaLa koDa
ella karmagaLu Ane mADuveneMba manujara narakake aidisuva||15||
dEvarShi pitRupa nararenisuva aivaroLu nelesiddu
avara svaBAva karmava mADi mADipa ondu rUpadali
BAvi brahmanu kUrma rUpadi I virinci anDavanu bennili tA vahisi
lOkagaLa porevanu dvitIya rUpadali||16||
guptanAgiddu anila dEva dvisapta lOkada jIvaroLage
trisapta sAvirada ArunUru SvAsa japagaLanu
suptisvapnadi jAgratigaLali Aptanandadi mADi mADisi
klupta BOgagaLIva prAntake tRutIya rUpadali||17||
Suddha satvAtmaka SarIradoLidda kAlaku lingadEhavu baddhavAgadu
dagdha paTadOpAdi irutihudu
siddha sAdhana sarvaroLage anavadyanu enisuva
garuDa SESha kapardi modalAda amararellaru dAsarenisuvaru||18||
gaNadoLage tAniddu RujuveMdu enisikoMbanu
kalpa Sata sAdhanavagaida anantaradi tA kalkiyenisuvanu
dvinavASItiya prAnta BAgadi anila hanumadBIma rUpadi
danujarellara sadedu madhvAcAryarenisidanu||19||
viSvavyApaka harige tA sAdRuSya rUpava dharisi
brahma sarasvatI BAratigaLinda oDagUDi pavamAna
SASvata suBaktiyali suj~jAna svarUpana rUpaguNagaLa
anaSvaravendenuta pogaLuva SrutigaLoLagiddu||20||
KETa kukkuTa jalaTaveMba trikOTi rUpava dharisi
satata niSATaranu saMharisi salahuva sarva satjanara
kaiTaBAriya purada prathama kavATavenisuva
garuDa SESha lalATalOcana muKya surarige AvakAladali||21||
I RujugaLoLagobba sAdhana nUru kalpadi mADi karesuva
cArutara mangaLa sunAmadi kalpa kalpadali
sUrigaLu saMstutisi vandise GOraduritagaLanu aLidu pOpuvu
mAramaNa saMprItanAguva sarva kAladali||22||
pAhi kalkisutEjadAsane pAhi dharmAdharma KanDane
pAhi varcasvI KaShaNa namO sAdhu mahIpatiye
pAhi saddharmaj~ja dharmaja pAhi saMpUrNa Suci vaikRuta
pAhi aMjana sarShapane KarpaTa: SraddhAhva||23||
pAhi saMdhyAta vij~jAnane pAhi maha vij~jAna kIrtana
pAhi saMkIrNAKya katthana mahAbuddhi jayA
pAhi mAhattara suvIryane pAhimAM mEdhAvi jayAjaya
pAhimAM rantimnamanu mAM pAhi mAM pAhi||24||
pAhi mOda pramOda santasa pAhi Ananda santuShTane
pAhimAM cArvAngacAru subAhucAru pada
pAhi pAhi sulOcanane mAM pAhi sArasvata suvIrane
pAhi prAj~ja kapi alaMpaTa pAhi sarvaj~ja||25||
pAhimAM sarvajit mitrane pAhi pApa vinASakane
mAM pAhi dharmavinEta SArada Oja sutapasvI
pAhimAM tEjasvi namO mAM pAhi dAna suSIla
namO mAM pAhi yaj~ja sukarta yajvI yAga vartakane||26||
pAhi prANa trANa amarShi pAhimAM upadEShTa tAraka
pAhi kAla krIDana sukartA sukAlaj~ja
pAhi kAla susUcakane mAM pAhi kali saMhartakali
mAM pAhi kAliSAmarEta sadArata subalane||27||
pAhi pAhi sahO sadAkapi pAhi gamya j~jAna daSakula
pAhimAM SrOtavya namO sankIrtitavya namO
pAhimAM mantavyakavyane pAhi draShTavyane saravyane
pAhi gantavya namO kravyane pAhi smartavya||28||
pAhi sEvya suBavya namO mAM pAhi svargavya namO BAvyane
pAhi mAM j~jAtavya namO vaktavya gavya namO
pAhi maM lAtavyavAyuve pAhi brahma brAhmaNapriya
pAhi pAhi sarasvatIpatE jagadguruvarya||29||
vAmana purANadali pELida I mahAtmara parama mangaLa nAmagaLa
saMprIti pUrvaka nitya smarisuvavarA
SrI manOrama avaru bEDida kAmitArthagaLittu
tanna tridhAmadoLage anudinadaliTTu Ananda paDisuvanu||30||
I samIrage nUru janma mahA suKa prArabdha BOga
prayAsavillade aididanu lOkAdhipatyavanu
BUsurana oppiDi avalige viSESha sauKyavanitta dAtana
dAsavaryanu lOkapatiyenisuvudu accarave||31||
dviSata kalpagaLalli biDade I pesarinindali karesidanu
tannoSaga amararoLiddu mADuvanu avara sAdhanava
asadupAsanegaiva kalyAdi asurapara saMharisi
tA poMbasira padavaididanu guru pavamAna satiyoDane||32||
animiShara nAmadali karesuva aniladEvanu
ondu kalpake vanaja saMBavanenisi eMBattELUvare varSha
guNatraya varjitana mangaLa guNa kriyA surUpangaLa
upAsanavu avyaktAdi pRuthvi antaradirutihudu||33||
mahita RujugaNake ondE paramOtsAha vivarjitaveMba dOShavu
vihitave sari idanu pELdire mukta brahmarige bahudu sAmyavu
j~jAna Bakutiyu druhiNa pada paryanta vRuddhiyu
bahirupAsane unTu anantara biMba darSanavu||34||
j~jAnarahita Bayatva pELva purANa daityara mOhakavu
caturAnanage koDuvade mOhAj~jAna Baya SOka
BAnumanDala calisidandadi kANuvudu dRug dOShadindali
SrInivAsana prItigOsuga tOrdanalladale||35||
kamalasaMBava sarvaroLaguttamanenisuvanu ella kAladi
vimala Bakti j~jAna vairAgyAdi guNadinda
samAByadhika vivarjitana guNa rameya muKadindaritu nityadi
dyumaNi kOTigaLante kAMbanu biMba rUpavanu||36||
j~jAna BaktAdi aKiLa guNa caturAnanoLagippaMte
muKyA prANanali cintipudu yatkiMcit korateyAgi
nyUna Ruju gaNa jIvaralli kramENa vRuddhi j~jAna Bakti
samAna BArati vANigaLali pada prayuktAdhika||37||
sauri sUryana teradi brahmasamIra gAyatrI girigaLoLu
tOruvudu aspaShTa rUpadi mukti paryanta
vArijAsana vAyu vANI BAratigaLige mahA praLayadi bAradu
aj~jAnAdi dOShavu hari kRupA baladi||38||
nUru varuSha anantaradali sarOruhAsana tanna kalpadali
Aru muktiyanu aiduvaro avaravara karedoydu
Sauri purudoLagippa nadiyali kAruNika susnAna nija parivAra sahitadi mADi
hari udara pravESisuva||39||
vAsudEvana udaradali pravESagaida anantaradi
nirdOSha muktaru udaradiM poramaTTu haruShadali
mESaniMda Aj~java paDedu anantAsana sItadvIpa mOkShadi vAsavAgi
vimukta duHKaru sancarisutiharu||40||
satva satva mahA susUkShamu satva satvAtmaka kaLEvara
satyalOkAdhipanu enipage atyalpavu eraDu guNa
mukta BOgyavidalla ajAnDa utpatti kAraNavalla
hari prItyarthavAgI jagada vyApAragaLa mADuvanu||41||
pAda nyUna SatAbda paryanta Odi ugratapa ahvayadi lavaNa udadhiyoLage
kalpadaSa tapavidda anantaradi
sAdhisida mahadEva padava Araidu nava kalpa avasAnake
aiduvanu SEShana padava pArvati sahitanAgi||42||
indra manu daSa kalpagaLali sunanda nAmadi SravaNagaidu
mukundana aparOkShArtha nAlku sukalpa tapaviddu
nondu pogeyoLu kOTi varuSha purandaranadanunDa anantara
pondidanu nija lOka surapati kAmanidaraMte||43||
karesuvaru pUrvadali chandrArkaru ati SAnta surUpa nAmadi
eraDereDu manu kalpa SravaNagaidu
manu kalpa vara tapO baladinda arvAk SiragaLAgi Iraidu sAvira varuSha
duHKavanIgi kAMbaru biMba rUpavanu||44||
sAdhanagaLa aparOkSha anantara aiduvaru mOkShavanu
Siva SakrAdi divijaru ukta kramadiM kalpa sanKyeyali
aidalege aivattu upEndra sahOdaranigippattu
dvinava tvagAdhipati prANanige guru manugaLige ShODaSavu||45||
pravaha marutage hanneraDu saindhava divAkara dharmarige daSa
nava sukalpavu mitrarige SESha Sata janarigenTu
kavi sanaka susanandana sanatkuvara munigaLige ELu
varu^^anana yuvati parjanyAdi puShkarage Aru kalpadali||46||
aidu karmaja surarige AjAnAdigaLige eraDereDu kalpa
ardhAdhika traya gOpikA strIyarige pitRu trayavu
I divaukasa manuja gAyakaru aiduvaru eraDondu kalpa
narAdhiparige are kalpadoLage aparOkShavu irutihudu||47||
dIpagaLa anusarisi dIptiyu vyApisi mahAtimira kaLedu
parOpakArava mALpa teradandadali paramAtma
A payOjAsananoLagiddu svarUpa Saktiya vyaktigaisuta
tA poLevanu avarante cEShTeya mADi mADisuva||48||
svOdarasthita prANa rudra indrAdi surarige dEhagaLa koTTu
Adaradi avaravara sEveya koMbanu anavarata
mOda bOdha dayAbdhi tannavarAdhi rOgava kaLedu
mahAdaparAdhagaLa nODadale salahuva satata smarisuvara||49||
prati pratI kalpadali sRuShTi sthiti layava mADutale mOdipa
caturamuKa pavamAnara annava mADi Bunjisuva
GRutave mRutyunjayanenipa dEvategaLella upasEcanaru
SrIpatige mUrjagavella Odana atithiyenisikoMba||50||
garBiNi strI unDa BOjana garBagata SiSu uMba teradali
nirBayanu tAnunDu uNisuvanu sarva jIvarige
nirbalAti paramANu jIvage abbuvade sthUlAnna BOjana
arBakaru pELuvaru kOvidaru idana oDaMbaDaru||51||
apacayagaLilla unDududarinda upacayagaLilla
amaragaNadoLage upamarenisuvarilla janmAdigaLu modalilla
aparimita sanmahima Baktara apunarAvartaranu mADuva
kRupaNa vatsala svapada sauKyavanittu SaraNarige||52||
bitti bIjavu BUmiyoLu nIretti beLesida beLasu prAntake
kitti meluvandadali lakShmI ramaNa lOkagaLa matte jIvara
karma kAlOtpatti sthiti laya mADutali
samavartiyenisuva KEda mOdagaLu illa anavarata||53||
Svasana rudra indra pramuKa sumanasaroLiddaru
kShutpipAsagaLu vaSadoLippavu sakala BOgake sAdhanagaLAgi
asura prEta piSAcigaLa BAdisutalippavu
dinadinadi mAnisaroLage mRuga pakShi jIvaroLiddu pOguvavu||54||
vAsudEvage svapnasuptipipAsa kShut Baya SOka mOha AyAsa apasmRuti
mAtsarya mada puNya pApAdi dOSha varjitanendu
brahma sadASivAdi samasta divijaru upAsaneyagaidu
ella kAladi muktarAgiharu||55||
parama sUkShma kShaNavu aidu truTi karesuvadu aivattu truTi lava
eraDu lavavu nimiSha nimiShagaLenTu mAtra
yuga guru daSa prANaru paLa hanneraDu bANavu
GaTika triMSati iruLu hagalu aravattu GaTikagaLu ahorAtrigaLu||56||
I divArAtrigaLu eraDu hadinaidu pakShagaLu
eraDu mAsagaLu Adapavu mAsa dvayave Rutu RututrayagaLu ayana
aiduvadu ayanadvayAbda kRutAdi yugagaLu
dEva mAnadi dvAdaSa sahasra varuShagaLu adanu pELuvenu||57||
catura sAvirada enTu nUrivu kRuta yugake
sahasra sale ShaT Satavu trEtage dvAparake dvisahasra nAnUru
ditijapati kaliyugake sAvira Sata dvayagaLu kUDi
I dEvategaLige hanneraDu sAvira vihavu varShagaLu||58||
prathama yugake ELadhika are viMSati sulakShAShTOttara
suviMSati sahasra manuShya mAnAbdagaLu
ShaNNavati mita sahasrada lakSha dvAdaSa dvitIya
tRutIyake enTu lakShada catura ShaShThi sahasra kAlige idarardha cintipudu||59||
mUradhika nAlvattu lakShada Aru mUrereDadhika sAvira
IrereDu yuga varuSha sanKyegaiyalu initihudo
sUri peccise sAvirada nAnUru mUvattereDu kOTi
sarOruhAsanage idu divasavu eMbaru vipaScitaru||60||
SatadhRutige I divasagaLu triMSatiyu mAsa dvAdaSAbdavu
Satavu eraDaroLu sarva jIvOtpatti sthiti layavu
SRuti smRutigaLu pELutihavu acyutage nimiShavidendu
suKa SASvatage pAsaTiyeMbuvare brahmAdi divijaranu||61||
Adi madhyAntaragaLillada mAdhavagidu upacAravendu
RugAdi vEda purANagaLu pELuvavu nityadali
mOdamayana anugrahava saMpAdisi ramA brahma rudra indrAdigaLu
tamma tamma padaviyanu aidi suKisuvaru||62||
I kathAmRuta pAna suKa suvivEkigaLigalladale
vaiShika vyAkula kucittarige dorevudAva kAladali
lOka vArteya biTTu idanavalOkisuta mOdiparigolidu
kRupAkara jagannAtha viThala porevanu anudinadi||63||
*********
No comments:
Post a Comment