ಅಣುವೆಂದು ನಿನ್ನನು vijaya vittala ankita suladi ಹರಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸುಳಾದಿ ANUVENDU NINNANU HARI PRARTHANA SULADI

.ರಾಗ ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ  ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸುಳಾದಿ 

( ಹರಿದಾಸ್ಯ ಭಾವದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನ ಅತ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಸಾದದ್ವಾರಾ ಬಿಂಬಾಪರೋಕ್ಷನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.) 

 ಧ್ರುವತಾಳ 

ಅಣುವೆಂದು ನಿನ್ನನು ಘನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವೆನೆ

ಅಣುವಲ್ಲ ಅಣುವಲ್ಲ ಅಬುಜನಲ್ಲ

ಘನವೆಂದು ನಿನ್ನ ನಾನು ಅಣು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಚಿಸುವೆನೆ

ಘನವಲ್ಲ ಘನವಲ್ಲ ಘನ ಸದೃಶ

ಅಣುವಲ್ಲ ಘನವಲ್ಲ ಗುಣಗಣ ನಿಲಯನೆ

ಏನೆಂಬೆ ನಿನ್ನ ಸೋಜಿಗವು ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ

ಅನಿಮಿಷರೀಶ ನಿನ್ನ ಅನಿಮಿಷ ಗಣದವರು

ಎಣಿಸಿ ಗುಣಿಸಿ ಗುಣ ನೆಲೆಗಾಣರೊ

ಮನುಜ ವನಜ ತನುಜ ಜೀವಾದಿಗಳ

ತನುವಿನೊಳಗೆ ಒಂದಿನವಗಲದೆ

ಧನವ ಕಾಯುವ ಸರ್ಪನ ತೆರದಿ ನ -

ಮ್ಮನು ಪಾಲಿಸುವ ಕಾಸನು ಬೇಡದೆ

ಘನಮಹಿಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಮುನಿನುತ 

ನಿನ್ನ ಅಣುಘನರೂಪ ಕಾಣೆನೊ ನಾನು ॥ 1 ॥ 

 ಮಟ್ಟತಾಳ 

ಪುರುಷರ ಮೋಹಿಸುವ ಪರಮ ಸುಂದರದೇವ

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ನೀನೆ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನನೆ

ಪುರುಷನು ನೀನೆ ಪುರುಷ ಬೀಜನು ನೀನೆ

ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಮಯ ನೀನೆ

ಪುರಾರಿ ಪುರಂದರ ಪುರುಷಾರ್ಥವನೀವ

ಪುರುಷಾಮೃಗವ ತಂದ ಪುರುಷನ ಪ್ರಾಣ ಕಿಂ -

ಪುರುಷ ವಂದಿತಪಾದ  ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ 

ಪರಮ ಪುರಾತನೆ ಪುರುಷರೂಪತ್ರಯನೆ ॥ 2 ॥ 

 ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ 

ಪೊಡವಿ ಸಿಂಹಾಸನ ಕೊಡೆಯು ಗಗನ ನಿನಗೆ

ಮಡುವಿನುದಕ ಗೋವು ಕೊಡುವ ಪಾಲಭಿಷೇಕ

ಅಡವಿ ತುಲಸಿ ಲತೆ ಗಿಡ ಕುಸುಮ ನಿನ್ನ

ಅಡಿಗೇರಿಸುವೆನಯ್ಯಾ ನುಡಿಮಂತ್ರಗಳಿಂದ

ಬಿಡದೆ ತಿರುಗುವ ರವಿ ಕಡಲಸುತನು ದೀಪ

ಒಡವೆ ತಾರೆಗಳು ನಿನಗಿಡುವ ಆಭರಣವು

ಬಡಿವಾಣವೆಲ್ಲ ಅಂಗಡಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು

ಕೊಡುವ ಕಪ್ಪಗಳು ನಿನಗಿಡುವ ಕಾಣಿಕೆ ದೇವ

ಸುಡುವ ದಾವಾಗ್ನಿಯೆ ಕಡುತೇಜದಾರತಿ

ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಸಂಶಯ ವಿಡಿಯದಲೆ ನಾನು

ಒಡನೊಡನೆ ಆವಾವ ಎಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದವೆಲ್ಲ

ತಡೆಯದೆ ಮನದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವೆನರ್ಪಿತವೆಂದು

ಕುಡುತೆ ಜಲಕೆ ಮುಕುತಿ ಕೊಡುವ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ॥ 3 ॥ 

 ಅಟ್ಟತಾಳ 

ಏಳುವಾಗಲಿ ಮುಗ್ಗಿ ಬೀಳುವಾಗಲಿ ಹರಟೆ

ಹೇಳುವಾಗಲಿ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳುವಾಗಲಿ ದೇಶ

ಆಳುವಾಗಲಿ ಭಾರ ತಾಳುವಾಗಲಿ ಧನ -

ಹೂಳುವಾಗಲಿ ಸುಖ ಬಾಳುವಾಗಲಿ ನಿತ್ಯ

ವ್ಯಾಳೆಯಾಗಲಿ ಅವೇಳೆಯಾಗಲಿ ಮನ -

ದಾಲೋಚನೆಯೆಲ್ಲ ವಾಲಗ ಹರಿಯೆನ್ನಿ

ವೇಳೆ ಸವಿಯದರ ವೇಳೆ ಸವೆಯಲಿಲ್ಲ

ನಾಲಿಗೆಯಿಂದಲಿ ಪೇಳುವದಲ್ಲದೆ

ಆಲದೆಲೆಯ ಶಾಯಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ತಾಯಿ

ಲಾಲಿಸಿದಂತೆ ಮಾತ ಲಾಲಿಸಿಕೊಂಬ ॥ 4 ॥ 

 ಆದಿತಾಳ 

ಎತ್ತಣ ಸಮರ್ಪಣೆ ಎತ್ತಣ ಸಮರ್ಪಣೆಂದು

ಎತ್ತಲಿದ್ದ ಹರಿಯು ಎತ್ತ ತೃಪ್ತನಾಹನೆಂದು

ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಭೇದಗೊಂಡು ತತ್ತಳಗೊಂಬುವದಲ್ಲ

ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಹತ್ತಿಲಿ ಪದಾರ್ಥವೆಲ್ಲ

ಜತ್ತಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸುತ್ತ ಸಮರ್ಪಣೆಯೆಂದು

ಇತ್ತು ನಲಿದಾಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಶ್ಲೋಕನು ಒಪ್ಪ

ಚಿತ್ತ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಕರವೆತ್ತಿ ಬಲು ದೀನನಾಗಿ

ಅತ್ತಲಿದ್ದ ಉದಕವು ಅತ್ತಲರ್ಪಿತವೆನಲು

ಚಿತ್ತಜ ಪಿತನು ಮೆಚ್ಚಿ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು

ಹತ್ತಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಮಾಡಿ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿ ಉಣಿಸುವ

ಇತ್ತ ಬರುವ ಭವದೂರ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ 

ಎತ್ತಲಾದರೇನು ತನ್ನ ಭೃತ್ಯನೆಂದರೊಡಂಬಡುವ ॥ 5 ॥ 

 ಜತೆ 

ಅಚ್ಚುತಗರ್ಪಿತವೆಂದು ದಾಸರೆನಲು ಕಲ -

ಗಚ್ಚು ಕುಡಿದ ಕಾಣೊ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಮೆಚ್ಚಿ ॥

***

1. Dhṛvatāḷa

Aṇuveṇdu ninnanu ghanavāgi pūjisuvene |

Aṇuvalla aṇuvalla abujanalla |

Ghanaveṇdu ninna nānu aṇu mātra arcisuvene |

Ghanavalla ghanavalla ghana sadṛśa |

Aṇuvalla ghanavalla guṇagaṇa nilayane |

Ēneṃbe ninna sōjigavu nelayilla |

Animiṣarīśa ninna animiṣa gaṇadavaru |

Eṇisi guṇisi guṇ nelegāṇarō |

Manuja vanaja tanuja jīvādigaḷa |

Tanuvinoḷage oṇdinavagalade |

Dhanava kāyuva sarpana teradi na - |

Mmanu pālaisuva kāranu bēḍade |

Ghanamahima vijayaviṭṭhala muninuta |

Ninna aṇughanarūpa kāṇeno nānu ॥ 1 ॥

2. Maṭṭatāḷa

Puruṣara mōhisuva parama suṇdaradēva |

Puruṣōttama nīne puruṣa pradhānane |

Puruṣanu nīne puruṣa bījanu nīne |

Purāṇadalli paripūrṇamaya nīne |

Purāri puraṇdara puruṣārthavanīva |

Puruṣāmṛgava taṇda puruṣana prāṇa kiṃ - |

Puruṣa vaṇditapāda vijayaviṭṭhala |

Parama purātane puruṣarūpatrayane ॥ 2 ॥

3. Triviḍatāḷa

Poḍavi siṃhāsana koḍeyu gagana ninage |

Maḍuvinudaka gōvu koḍuva pālabhiṣēka |

Aḍavi tulasi late giḍa kusuma ninna |

Aḍigērisuvenayyā nuḍimaṇtragaḷiṇda |

Biḍade tiruguva ravi kaḍalasutanu dīpa |

Oḍave tāregaḷu ninagiḍuva ābharaṇavu |

Baḍivāṇavella aṅgaḍiya padārthagaḷu |

Koḍuva kappagaḷu ninagiḍuva kāṇike dēva |

Suḍuva dāvāgniye kaḍutējadārati |

Aḍigaḍige saṃśaya viḍiyadale nānu |

Oḍanoḍane āvāvā eḍiyalliddavella |

Taḍeyade manadalli koḍuvenarpitaveṇdu |

Kuḍute jalake mukuti koḍuva vijayaviṭṭhala ॥ 3 ॥

4. Aṭṭatāḷa

Ēḷuvāgali muggi bīḷuvāgali haraṭe |

Hēḷuvāgali vārte kēḷuvāgali dēśa |

Āḷuvāgali bhāra tāḷuvāgali dhana - |

Hūḷuvāgali sukha bāḷuvāgali nitya |

Vyāḷeyāgali avēḷeyāgali mana - |

Dālōcaneyella vālaga hariyeṇni |

Vēḷe saviyadara vēḷe saveyalilla |

Nāligeyiṇdali pēḷuvadallade |

Āladeleya śāyi vijayaviṭṭhala tāyi |

Lālisidaṇte māta lālisikoṃba ॥ 4 ॥

5. Āditāḷa

Ettaṇa samarpaṇe ettaṇa samarpaṇeṇdu |

Ettalidda hariyu etta tṛptanāhaneṇdu |

Cittadalli bhēdagoṇdu tattaḷagoṃbuvadalla |

Nitya bhaktiyilladavanu hattili padārthavella |

Jattāgirisikoṇdu sutta samarpaṇeyeṇdu |

Ittu nalidādidare uttama ślōkanu oppa |

Citta śuddhanāgi karavētti balu dīnanāgi |

Attalidda udakavu attalarpitavenalu |

Cittaja pītanu mecci cittadalli oppikoṇdu |

Hattakke nūrāru māḍi bitti beḷesi uṇisuva |

Itta baruva bhavadūra vijayaviṭṭhalarēyā |

Ettalādarēnu tanna bhṛtyaneṇdarōḍaṃbaḍuva ॥ 5 ॥

Jate

Accutagarpitaveṇdu dāsarenalu kala - |

gaccu kuḍida kāṇo vijayaviṭṭhala mecci ॥

***

Key Vocabulary and Pronunciation Notes:

Abujanalla: Pronounced as A-bu-ja-nal-la. Refers to the lotus-born Lord Brahma (Abuja = born from the water-lotus).

Poḍavi: Pronounced as Po-ḍa-vi (with a retroflex 'ḍ'). It is the classic Halegannada (Old Kannada) word for the Earth.

Baḍivāṇavella: Pronounced as Ba-ḍi-vaa-ṇa-vel-la. Refers to large platters or trays used for serving food or carrying offerings.

Kagga / Kalagaccu: Pronounced as Ka-la-gac-chu. It refers to the starch-heavy water left behind after washing raw rice—symbolizing the poorest, humblest meal imaginable, which the Lord gladly accepts out of pure love.

***

ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ವಿಜಯವಿಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಹರಿದಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಆತನ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಮತ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಆತನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದಾಗಿದೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಾಸರು ಭಗವಂತನ ಅಚಿಂತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದೀನಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹರಿಯು ಅಣುವೂ ಹೌದು, ಘನವೂ ಹೌದು; ಆದರೆ ಮಾನವನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಆ ರೂಪ ನಿಲುಕದು. ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ಆತನ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿದೆ—ಭೂಮಿಯೇ ಆತನ ಸಿಂಹಾಸನ, ಆಕಾಶವೇ ಛತ್ರಿ, ಸಮುದ್ರಗಳ ನೀರೇ ಅಭಿಷೇಕ, ಕಾಡಿನ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳೇ ಆತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ತುಲಸಿ-ಪುಷ್ಪಗಳು! ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಬಾಹ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಆತನನ್ನು ಹೇಗೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ? ಭಗವಂತನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ನಿಷ್ಕಪಟವಾದ 'ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ' ಮತ್ತು 'ದೀನಭಾವ'. ತುತ್ತು ಅನ್ನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನೀರನ್ನೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ 'ಅಚ್ಯುತಾರ್ಪಣಂ' ಎಂದು ಕೊಟ್ಟರೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದಯಾಮಯಿ ಶ್ರೀಹರಿ. ಏಳುವಾಗ, ಬೀಳುವಾಗ, ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳ ಸಕಲ ವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಹರಿದಾಸ್ಯ ಎಂದು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)

೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಅಣು-ಘನ ಸ್ವರೂಪದ ಅಚಿಂತ್ಯ ಮಹಿಮೆ)

ಅರ್ಥ: ಓ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ 'ಅಣು' ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನಿನಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ (ಘನವಾದ) ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಿಕ್ಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಕೇವಲ ಅಣುವಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಗೂ (ಅಬುಜ) ನಿಲುಕದವನು. ಹಾಗಾದರೆ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು (ಘನ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಿನಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಣುಮಾತ್ರದಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಲಿಕ್ಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಅದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡವನಲ್ಲ, ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಹಾಘನ ಸ್ವರೂಪಿಯು! ನೀನು ಕೇವಲ ಅಣುವೂ ಅಲ್ಲ, ಬರಿ ಘನವೂ ಅಲ್ಲ; ಸಕಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳಿಗೇ ಆಶ್ರಯನಾದವನು (ಗುಣಗಣ ನಿಲಯ). ನಿನ್ನ ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು, ಆ ನಿನ್ನ ದೇವತೆಗಳ ಗಣವೇ ಗುಣಿಸಿ-ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳ ಕೊನೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂತದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಹಾಗೂ ಸಕಲ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಬಿಡದೆ ನೀನು ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ. ನಿಧಿ ಅಥವಾ ಧನವನ್ನು ಕಾಯುವ ಸರ್ಪವು ಹೇಗೆ ಆ ಧನದಿಂದ ಒಂದು ಕಾಸನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ ಸದಾ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಕಾಯುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆ ನೀನು ನಮ್ಮಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಬಯಸದೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಮುನಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಹಾ ಮಹಿಮಾವಂತನಾದ ವಿಜಯವಿಠಲನೇ, ನಿನ್ನ ಇಂತಹ ಏಕಕಾಲದ ಅಣು-ಘನ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ನನಗಿಲ್ಲವಯ್ಯ.

೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮ)

ಅರ್ಥ: ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಚೇತನರನ್ನು ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಪರಮ ಸುಂದರ ದೇವನೇ, ನೀನೇ ಸಕಲ ಜೀವರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮರಾದ 'ಪುರುಷೋತ್ತಮನು'. ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯನಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಧಾನ ಪುರುಷನು ನೀನೇ. ಚೇತನರಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಬೀಜಸ್ವರೂಪಿಯು ನೀನೇ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿ ವರ್ಣಿತನಾಗಿರುವವನು ನೀನೇ. ತ್ರಿಪುರಾಸುರರನ್ನು ಕೊಂದ ಶಿವನಿಗೂ (ಪುರಾರಿ), ಇಂದ್ರನಿಗೂ (ಪುರಂದರ) ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ-ಮೋಕ್ಷಗಳೆಂಬ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು ನೀನೇ. ಹಿಂದೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಭೀಮಸೇನನ ಮೂಲಕ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರುಷಾಮೃಗಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯನಾದವನು ನೀನೇ. ಕಿಂಪುರುಷ ಮುಂತಾದ ದೇವಯೋನಿಗಳಿಂದ ವಂದಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾದಪದ್ಮಗಳುಳ್ಳ ವಿಜಯವಿಠಲನೇ, ನೀನೇ ಪರಮ ಪುರಾತನನಾದ (ಅನಾದಿಯಾದ) ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪುರುಷನು.

೩. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಜಗತ್ತೇ ಭಗವಂತನ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ)

ಅರ್ಥ: ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ನಾನು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರಲಿ? ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವೇ (ಪೊಡವಿ) ನಿನಗೆ ಆಸನ (ಸಿಂಹಾಸನ), ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶವೇ (ಗಗನ) ನಿನಗೆ ಛತ್ರಿ! ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ನದಿಗಳ ಜಲವೇ (ಮಡುವಿನುದಕ) ನಿನಗೆ ಅಭಿಷೇಕದ ಹಾಲು! ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದಿರುವ ತುಲಸಿ, ಲತೆ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೇ ನಾನು ವೇದಮಂತ್ರಗಳ ಪಠಣದೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಮಗಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯೇ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯ ದೀಪಗಳು. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವೇ ನಿನಗೆ ಧರಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳು. ಜಗತ್ತಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಕಲ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಪದಾರ್ಥಗಳೇ ನಿನಗೆ ನೈವೇದ್ಯದ ತಟ್ಟೆಗಳು (ಬಡಿವಾಣ). ರಾಜರುಗಳು ಒಪ್ಪಿಸುವ ಕಾಣಿಕೆಗಳೇ ನಿನಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಕರಗಳು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ದಾವಾಗ್ನಿಯೇ ನಿನಗೆ ಬೆಳಗುವ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆರತಿ! ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ, ನನ್ನ ಬಳಿ ಏನೇನು ಕಷ್ಟಗಳಾಗಲಿ, ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಲಿ ಇವೆಯೋ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಕ್ಷಣವೇ 'ಇದು ನಿನಗೇ ಅರ್ಪಿತ' ಎಂದು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಒಂದು ದೋಸೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕುಡುತೆ (ಅಂಜಲಿ) ನೀರಿಗೇ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಕರುಣಾಳು ವಿಜಯವಿಠಲ ನೀನು.

೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ನಿರಂತರ ಹರಿಸ್ಮರಣೆಯೇ ದಾಸ್ಯ ಭಾವ)

ಅರ್ಥ: ನಾವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳುವಾಗಲಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬೀಳುವಾಗಲಿ, ಯಾರೊಂದಿಗಾದರೂ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವಾಗಲಿ, ಏನಾದರೂ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಆಡುವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದೇಶದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಾಗಲಿ, ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಾಗಲಿ, ಕಷ್ಟಗಳ ಭಾರವನ್ನು ತಾಳುವಾಗಲಿ, ಹಣವನ್ನು ಹೂತಿಡುವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳುವಾಗಲಿ—ಅದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಯವೇ ಇರಲಿ (ವ್ಯಾಳೆ) ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಸಮಯವೇ ಇರಲಿ (ಅವೇಳೆ), ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಕಲ ಆಲೋಚನೆಗಳೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ದರ್ಬಾರಿಗೆ (ವಾಲಗ) ಮಾಡುವ ಸೇವೆಯಾಗಬೇಕು! ಕೇವಲ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಒಣಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆಯಸ್ಸು ಸವೆದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ದೇವನ ಅನುಗ್ರಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಲದ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವ ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಜಯವಿಠಲನು, ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗನ ತೊದಲ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಲಿಸುವಂತೆ, ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಆಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

೫. ಆದಿತಾಳ (ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ದೀನರಕ್ಷಣೆ)

ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾನು ಏನನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಿ, ಎಲ್ಲಿಂದ ತರಲಿ, ಎಲ್ಲೋ ಇರುವ ಆ ಶ್ರೀಹರಿ ನಾನು ಕೊಡುವ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡು ತಳಮಳಗೊಳ್ಳಬೇಡಿ (ತತ್ತಳಗೊಂಬುವದಲ್ಲ). ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಸಕಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜಂಭದಿಂದ 'ಇದು ನಿನಗೆ ಸಮರ್ಪಣೆ' ಎಂದು ನಲಿದಾಡಿದರೆ ಆ ಉತ್ತಮಶ್ಲೋಕನಾದ ಹರಿ ಎಂದಿಗೂ ಒಪ್ಪಲಾರ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಮನಸ್ಸು ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (ಚಿತ್ತಶುದ್ಧನಾಗಿ), ಕರ ಮುಗಿದು ಅತ್ಯಂತ ದೀನನಾಗಿ, ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಆ ಬಡತನದ ನೀರನ್ನೇ (ಅತ್ತಲಿದ್ದ ಉದಕವು) 'ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿತ' ಎನ್ನಲು, ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ (ಚಿತ್ತಜ ಪಿತ) ಆ ಹರಿಯು ಮೆಚ್ಚಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾವು ನೀಡಿದ ಆ ಅಲ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಹತ್ತಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಮ್ಮ ಸಂಸಾರದ ಬಿತ್ತಿ-ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ನಮಗೆ ಉಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಹುಟ್ಟು-ಸಾವಿನ ಸಂಸಾರದಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುವ ವಿಜಯವಿಠಲ ರೇಯನು, ಭಕ್ತನು ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಎಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ 'ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸ' (ಭೃತ್ಯ) ಎಂದು ಶರಣಾದರೆ ಸಾಕು, ತಕ್ಷಣವೇ ಒಲಿದು ಬಂದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)

ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ 'ಇದು ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ' ಎಂದು ಹರಿದಾಸರು ಸಮರ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಆ ವಿಜಯವಿಠಲನು ಎಷ್ಟು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೆ—ಭಕ್ತರು ನೀಡಿದ ಆ ಕಡುಬಡತನದ ಅಕ್ಕಿ ತೊಳೆದ ಗಂಜಿಯನ್ನೇ (ಕಲಗಚ್ಚು) ಅಮೃತದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಡಿದು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ! ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆತನು ವಶನಾಗುತ್ತಾನೆ.

***

This Śrīhariya Prārthanā Suḷādi composed by Sri Vijaya Dasaru (Ankita: Vijaya Vittala) is one of the most profound and touching masterpieces in Haridasa literature. It focuses on the core philosophy of Atma-Samarpana (absolute self-surrender) and Dasyabhava (the attitude of being a humble servant of the Lord).

Summary

In this hymn, Vijaya Dasaru prays to the Almighty with immense humility, highlighting that the Lord is both the smallest atom (Anu) and the grandest cosmic entity (Ghana), completely beyond the grasp of intellectual math. Since the entire universe is already His personal puja set—the earth being His throne, the sky His umbrella, the oceans His bathing water, and the wild forests His floral offerings—human beings cannot possibly satisfy Him with material gifts.

The poet teaches that the Lord demands only Chitta-shuddhi (purity of heart) and Deenabhava (utter humility). Even if one is in extreme poverty and has nothing but basic water to offer, the compassionate Lord accepts it as divine nectar the moment it is offered with the words "Achyutanarpana" (surrendered to Achyuta). The Suḷādi guides us to dedicate every single everyday action—whether rising, stumbling, chatting, or worrying—as a continuous service to Sri Hari.

Section-wise Meaning

1. Dhruva Tala (The Incomprehensible Anu-Ghana Form)

Meaning: O Lord Sri Hari! If I consider You as the finest microscopic atom (Anu), can I ever worship You adequately by offering grand material things? No, because You are not just a simple atom; You are beyond the reach of even the creator Brahma (Abuja). On the other hand, if I look at You as the grandest cosmic entity (Ghana), can I worship You with these material items that look like mere atomic specks compared to You? That too is impossible, for You are not just large; You are an incomparable, infinite mass of majesty (Ghana Sadrisha). You are neither bounded by the definition of an atom nor a cosmic mass; You are the eternal abode of infinite auspicious virtues (Gunagana Nilaya).

There is no fixed boundary to Your astonishing nature. Even the assembly of the unblinking gods (Animisha Gana) and their leader Shiva have spent eons calculating Your virtues, yet they have failed to find their limit. Despite such grandeur, You reside inside the bodies of humans, gods, and all living elements without leaving them for a single day. Just like a mythical serpent that guards a hidden treasure without ever desiring or spending a single penny from it, You protect and sustain us constantly without demanding any price or tax from us. O magnificent Lord Vijaya Vittala, praised by ancient sages, I confess that I possess absolutely no capacity to truly see or comprehend Your paradoxical Anu-Ghana form.

2. Matta Tala (The Supreme Cosmic Person - Purusha)

Meaning: O Supreme Lord, whose divine beauty captivates and charms all living souls! You alone are Purushottama (the supreme among all beings) and the primary mover of material nature (Purusha Pradhana). You are the true independent agent (Purusha) and the cosmic seed (Purusha Beeja) from whom all consciousness springs. You are the one who is fully and perfectly celebrated throughout all the ancient Puranas.

You are the dispenser of the four human goals—Dharma, Artha, Kama, and Moksha—to cosmic entities like Shiva (Purari) and Indra (Purandara). You are the ultimate master of the mystical Purushamriga (the beast-man brought by Bhima to Yudhishthira’s sacrifice). O Lord Vijaya Vittala, whose feet are worshiped by celestial beings like the Kimpurushas! You are the primordial, timeless Being who assumes the three divine administrative forms (Pradyumna, Aniruddha, and Sankarshana) to govern creation, sustenance, and dissolution.

3. Trivida Tala (The Cosmos as the Lord's Puja Set)

Meaning: O Master! From where can I possibly gather separate ritual items to worship You? This entire earth (Podavi) is Your grand throne, and the vast sky (Gagana) is Your royal umbrella! The water of the deep rivers and oceans is the milk for Your sacred bath (Abhisheka). I offer the wild Tulsi leaves, creepers, and forest flowers to Your feet, accompanied only by my spoken words as sacred mantras.

The continuously rotating sun and the daughter of the ocean, Goddess Lakshmi, act as the waving lamps (Deepa) for Your worship. The constellations of stars are the sparkling jewelry adorned on Your form. All the food and delicacies available in the world's marketplaces are merely the platters for Your food offering (Naivedya). The raging forest fires (Davagni) that burn with intense heat are Your majestic Arati lamps! Therefore, without harboring a single doubt in my heart, I instantly surrender whatever struggles, thoughts, or small things I have at my disposal, praying, "O Lord, let this be an offering unto You." You are the merciful Vijaya Vittala who grants ultimate liberation (Mukti) even when offered just a handful (Kudute) of water.

4. Atta Tala (Continuous Remembrance as True Service)

Meaning: Whether we are waking up in the morning, stumbling and falling on the road, gossiping casually with others, talking about the daily news, or listening to stories of far-off lands; whether we are ruling a kingdom, bearing heavy mental burdens, burying wealth in the ground, or living a comfortable life everyday—be it an auspicious time (Vyaale) or an unfavorable hour (Avyaale), every single thought in our mind must be directed as a service in the royal court (Vaalaga) of Sri Hari!

Simply speaking empty words from the tongue merely wastes our precious lifespan without earning His grace. Lord Vijaya Vittala, who rests peacefully upon a floating banyan leaf (Aladele Shayi), listens to the humble, imperfect words of His devotees with the exact same deep affection that a mother shows when listening to the sweet, broken babble of her toddler.

5. Adi Tala (The Greatness of Purity of Heart)

Meaning: Do not distress your mind or fall into confusion by wondering, "How can I make an offering to Him? Where is the supreme Sri Hari, and how can He possibly be satisfied by a meager object given by me?" A person who lacks constant, sincere devotion might gather expensive items all around himself and proudly announce, "Look, I am dedicating all of this to You!"—but the Lord of flawless praises (Uttama Shloka) will never accept such arrogant showmanship.

Instead, if a person maintains a spotlessly clean heart (Chitta-shuddha), raises his hands in utter humility, and helplessly offers the simple, poor water available with him, saying, "My Lord, this is surrendered to You," the father of Cupid (Chittaja Pita) is immensely pleased. He accepts it in His heart, multiplies that small offering a hundredfold, and ensures that the devotee's spiritual crops are sown, grown, and harvested to nourish his soul. King Vijaya Vittala, who removes the fear of the material ocean (Bhava), cares nothing for status or location; the moment someone calls out, "I am Your humble servant (Bhritya)," He instantly agrees and takes them under His protection.

Jate (Conclusion)

Meaning: When a true Haridasa surrenders everything with absolute love, saying, "Achyutaya Namaha," Lord Vijaya Vittala is so deeply moved that He joyfully drinks even the poorest starch-water or rice-gruel (Kalagachhu) as if it were celestial nectar. He is entirely conquered by pure devotion alone.

***