ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಉಪಾಸನಾ ಸುಳಾದಿ
( ಕಾಲರೂಪ ಹರಿಯ ವರ್ಣನಾತ್ಮ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಉಪಾಸನೆ )
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅಜ ಅಣಿಮಾ ಯಜ್ಞ ಅಚ್ಯುತ ಹಯವದನ
ಕೇಶವ ಈಶ ಈಶ ವೆಂಕಟೇಶ
ಭೂಜ ಸ್ಥಿತ ವಿಷ್ಣು ಉರುಕ್ರಮ ಶರ
ಚಕ್ರ ಗದಾಧರ ಧನುರ್ಧಾರಿ ವೆಂಕಟೇಶ
ರಜದೂರ ಉರಗಾಯ ಉಪೇಂದ್ರ ತಾರಕ್ಷ
ಹಲಧರ ಪುರುಷಾಖ್ಯ ವೆಂಕಟೇಶ
ಕುಜನಹರ ಯೋಗೇಶ್ವರ ಪ್ರಶ್ನಿಗರ್ಭ
ಪರಮಪುರುಷ ಗೋವಿಂದ ವೆಂಕಟೇಶ
ಅಜನಪಿತ ಮಾಧವ ವೈಕುಂಠ ಶ್ರೀಪತಿ
ಯಜ್ಞಭೋಕ್ತ ವಿಶ್ವ ವೆಂಕಟೇಶ
ಪ್ರಜನುತ ಇಂದ್ರ ಪ್ರಾದೇಶ ಅಂಗುಟ ಮಾತ್ರ
ಶ್ಯಾಮ ಶಬಲವರ್ಣ ವೆಂಕಟೇಶ
ಪ್ರಜೆಗಳ ನೋಳ್ಪ ಚಕ್ಷುಸ್ಥ ಲೋಹಿತ ವರ್ಣ
ಜೀವಗತ ರೂಪ ಸಿರಿ ವೆಂಕಟೇಶ
ಭುಜಗಾದ್ರಿ ನಿಲಯ ಎನ್ನಪ್ಪ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ
ಜಗದಪ್ಪ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ವೆಂಕಟೇಶ ॥ 1 ॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಅನಿರುದ್ಧ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸಂಕರುಷಣ ವಾಸುದೇ -
ವಾನಂದ ವುತ್ಕೃಷ್ಟಾ ಜ್ಞಾನರೂಪ
ಪ್ರಣವ ಮೂರುತಿ ಅಶೇಷ ಗುಣಾಧಾರ
ಪೂರ್ಣೈಶ್ವರ್ಯ ಅನಂತ ಸುಖವನಧಿ
ತಿರುವೆಂಗಳೇಶ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯ
ಪರಮ ಪದವಿ ಕೊಡುವ ಈ ಪರಿ ನೆನಿಸಲು ॥ 2 ॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ಪ್ರಣವ ನಾರಾಯಣ ಹರಿ ವಾಸುದೇವ ದ್ರು -
ಹಿಣ ಗಾಯಿತ್ರಿ ಮಾತೃಕಾ ಪುರುಷ ವಿಷ್ಣು
ಇನಿತು ಮಂತ್ರ ವರ್ಣದೇವತಿಗಳು ಸಂ -
ದಣಿಸಿ ಇಪ್ಪರು ಎಂಟು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ
ವನಜ ಕರ್ನಿಕೆ ದಳ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳ ಬಳಿಯ
ಮಿನಗುವ ನಾನಾ ರೂಪವನೆ ಧರಿಸಿ
ಗುಣಿಸು ಈ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಾಬ್ಜ ಮಂಡಲ
ಎಣಿಕೆ ಮಾಡು ಮೇಲು ಅಧಿಕವಾಗಿ
ಗುಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯ
ತನುವಿನೊಳಗೆ ಇಂತು ನಿಂತು ಪರಿಪಾಲಿಪ ॥ 3 ॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಕಾಯದೊಳಗೆ ಇದ್ದು ಸರ್ವ ವ್ಯಾಪಾರವ
ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸುವ ಲಕುಮಿ -
ನಾಯಕಗೆ ನಿರ್ಗುಣ ಸೋಹಂ ಉತ್ಪತ್ತಿ
ಸಾಯಕದಿಂದಲಿ ಛೇದ ಭೇದಾದಿ ಶ್ರೀ
ವಿಯೋಗ ತನುಕ್ಲೇಶ ಶೋಕಾದಿ ವಿಪ್ರ -
ರಾಯತ್ತ ಅಂತರಾವೇಶ ಪರಾಭವ
ಜಾಯಾದ್ಯಗೋಸುಗ ಶಿವಪೂಜೆ ದೇಹ ವಿ -
ಹಾಯ ಪಲಾಯನ ಲಿಂಗಸ್ಥಾಪನ ಅ -
ನ್ಯಾಯ ವಿಕಾರಾಂತರವು ಭೌತಿಕ
ಕಾಯ ಸ್ವಯಂವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿದ್ರೂಪ
ತಾಯಿ ತಂದೆ ಗುರು ಚತುರಾವರ್ಣ ಜಾತಿ
ನಾಯಿಗಳೆ ಸಾಕ್ಷತ ಭಗವಂತ
ತೋಯಜ ಭವ ರುದ್ರ ಮಿಗಿಲಾದವರಿಗೆ ನಾ -
ರಾಯಣನ ಕೂಡ ಐಕ್ಯ ಸಮಾಧಿಕ್ಯ
ಮಾಯಾ ಗುಣ ಧರ್ಮ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕರ್ತೃತ್ವ
ವಾಯು ಪ್ರತಿಮೆ ವಿನಾ ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ
ಈ ಯವನಿಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ತುಲಸಿ ವಿ -
ನಾಯಕ ಲಿಂಗ ಸ್ವಯಂವ್ಯಕ್ತ ನಿಧಿ ಪುಣ್ಯ
ತೋಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಕಿ ಶಿಲಾ ರಹಿತಾದಿ
ಬಾಯಿಲಂಬುವದಲ್ಲ ಶೂದ್ರಾದಿಗಳ ಪೂಜೆ
ವಾಯು ವಿಷ್ಣು ಲಿಂಗ ಪ್ರತೀಕದಲ್ಲಿ
ಸ್ಥಾಯವಾಗಿದ್ದುದು ವಂದನೆ ಮಾಡಸಲ್ಲ
ಈ ಯವನಿಯೊಳು ಶೂದ್ರಾದಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ
ಅಯತಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಪೋಗಿ ಸಾಗಿ ಬಾಗ ಸಲ್ಲ
ಈಯರ್ಥದಲಿ ನಿಶ್ಚಯವೆಂದವನು ಆತ -
ತಾಯಿವೆಂದೆಂಬೋದು ಸಿದ್ಧವಯ್ಯ ಕೇಳಿ
ಕಾಯಜಪಿತನಿಗೆ ಇಂತು ನುಡಿವ ವಾಕ್ಯ
ನ್ಯಾಯವಲ್ಲವೋ ಸರ್ವವು ಹರಿನಿಂದ್ಯವೋ
ಮಾಯಾವರ್ಜಿತ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ
ಗಾಯನ ಮಾಡಲು ನವಭಕುತಿಯನೀವಾ ॥ 4 ॥
ಆದಿತಾಳ
ಜೀವಾದಿ ಭೇದ ಚಿದ್ಗುಣಗಣಪೂರ್ಣ ಪರಿ -
ಪಾವನ್ನ ಸಾಮ್ಯಧಿಕ ರಹಿತ ತದ್ಗತ ಭೇದ
ದೇವ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ ವಿಪರೀತ ಶೂನ್ಯ ವೇ -
ದಾವಳಿ ಪ್ರಮಾಣಸಿದ್ಧ ಪ್ರಮೇಯಾವಸ್ತ
ಕೋವಿದ ಹರಿಪಾದ ಭಜಕರ ಸೇವಾಸಕ್ತ
ಆವಾವಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡಕೊಂಡ ಯೋಗ್ಯಗೆ
ಈ ವಿಧ ತಿಳಿವಿಕೆ ಭಗವದ್ರೂಪಗಳೆಲ್ಲ
ಲಾವಣ್ಯ ಕಾಯದಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡುವ ಸುಖದಿ
ದೇವಕ್ಕಿನಂದನ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯ
ಕಾವ ಸರ್ವದಾ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯಲಿ ಯಿದ್ದು ನೋಡಿ ॥ 5 ॥
ಜತೆ
ಸಕಲಾಭರಣದಿಂದ ಒಪ್ಪುವ ಸಿರಿಕಾಂತ
ನಿಖಿಳೇಶ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಶೇಷಗಿರಿಯ ರಾಯ ॥
***
1. Dhṛvatāḷa
Aja aṇimā yajña acyuta hayavadana |
Kēśava īśa īśa vēṅkaṭēśa |
Bhūja sthita viṣṇu urukrama śara |
Cakra gadādhara dhanurdhāri vēṅkaṭēśa |
Rajadūra uragāya upēndra tārakṣa |
Haladhara puruṣākhya vēṅkaṭēśa |
Kujanahara yōgēśvara praśnigarbha |
Paramapuruṣa gōvinda vēṅkaṭēśa |
Ajanapita mādhava vaikuṇṭha śrīpati |
Yajñabhōkta viśva vēṅkaṭēśa |
Prajanuta indra prādēśa aṅguṭa mātra |
Śyāma śabalavarṇa vēṅkaṭēśa |
Prajegeḷa nōḷpa cakṣustha lōhita varṇa |
Jīvagata rūpa siri vēṅkaṭēśa |
Bhujagādri nilaya ennappa timmappa |
Jagadappa vijayaviṭṭhala vēṅkaṭēśa ॥ 1 ॥
2. Maṭṭatāḷa
Aniruddha pradyumna saṅkaruṣaṇa vāsudē - |
vānanda vutkṛṣṭā jñānarūpa |
Praṇava mūruti aśēṣa guṇādhāra |
Pūrṇaiśvarya ananta sukhavanadhi |
Tiruveṅgaḷēśa vijayaviṭṭhalarēya |
Parama padavi koḍuva ī pari nenisalu ॥ 2 ॥
3. Triviḍatāḷa
Praṇava nārāyaṇa hari vāsudēva dru - |
hiṇa gāyitri mātṛkā puruṣa viṣṇu |
Initu mantra varṇadēvatigaḷu saṃ - |
daṇisi ipparu eṇṭu dikkinalli |
Vanaja karnike daḷa indrādigaḷa baḷiya |
Minaguva nānā rūpavane dharisi |
Guṇisu ī pariyalli cakrābja maṇḍala |
Eṇike māḍu mēlu adhikavāgi |
Guṇa sampūrṇa namma vijayaviṭṭhalarēya |
Tanuvinoḷage intu nintu paripālapa ॥ 3 ॥
4. Aṭṭatāḷa
Kāyadoḷage iddu sarva vyāpārava |
Āyāsavillade naḍesuva lakumi - |
Nāyakage nirguṇa sōhaṃ utpatti |
Sāyakadindali chēda bhēdādi śrī |
Viyōga tanuklēśa śōkādi vipra - |
Rāyatta antarāvēśa parābhava |
Jāyādyagōsuga śivapūje dēha vi - |
Hāya palāyana liṅgasthāpana a - |
Nyāya vikārāntaravu bhautika |
Kāya svayaṃvyakta sthaḷadalli cidrūpa |
Tāyi tande guru caturāvarṇa jāti |
Nāyigaḷe sākṣata bhagavanta |
Tōyaja bhava rudra migilādavarige nā - |
Rāyaṇa kūḍa aikya samādikya |
Māyā guṇa dharma kālakke kartṛtva |
Vāyu pratime vinā harige namaskāra |
Ī yavaniyalli aśvattha tulasi vi - |
Nāyaka liṅga svayaṃvyakta nidhi puṇya |
Tōyagaḷalli gaṇḍiki śilā rahitādi |
Bāyilambuvadalla śūdrādigaḷa pūje |
Vāyu viṣṇu liṅga pratīkadalli |
Sthāyavāgiddudu vandane māḍasalla |
Ī yavaniyoḷu śūdrādi pratiṣṭhe |
Ayatārthakke pōgi sāgi bāga salla |
Īyarthadali niścayavendavanu āta - |
Tāyivendembaudu siddhavayya kēḷi |
Kāyajapitange intu nuḍiva vākya |
Nyāyavallavō sarvavu harinindyavō |
Māyāvarjita namma vijayaviṭṭhalarēyana |
Gāyana māḍalu navabhakutiyanīvā ॥ 4 ॥
5. Āditāḷa
Jīvādi bhēda cidguṇagaṇapūrṇa pari - |
Pāvanna sāmyadhika rahita tadgata bhēda |
Dēva prādurbhāva viparīta śūnya vē - |
Dāvaḷi pramāṇasiddha prameyāvasta |
Kōvida haripāda bhajakara sēvāsakta |
Āvāvākālakke naḍakoṇḍa yōgyage |
Ī vidha tiḷivike bhagavadrūpagaḷella |
Lāvaṇya kāyadalli suḷidāḍuva sukhadi |
Dēvakkinandana vijayaviṭṭhalarēya |
Kāva sarvadā namma baḷiyali yiddu nōḍi ॥ 5 ॥
6. Jate
Sakalābharaṇadinda oppuva sirikānta |
Nikhiḷēśa vijayaviṭṭhala śēṣagiriyā rāya ॥
***
Key Transliteration & Concepts Guide:
Aṅguṭa mātra: Size of a thumb (referring to the size of the Antaryami form of God in the heart).
Cakrābja Maṇḍala: The lotus-wheel diagram used in internal meditation.
Praṇava Mūruti: The form of the deity associated with the sacred syllable "OM".
Nirguṇa: Free from material/worldly qualities (though full of spiritual attributes).
Aśēṣa Guṇādhāra: The foundation of endless auspicious qualities.
Tanuvinoḷage: Within the human body.
Sakalēśa: Lord of everything.
Śēṣagiriya rāya: The King of the Sesha Hills (Tirumala).
***
ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯರು ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಉಪಾಸನಾ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಕಾಲರೂಪ, ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳ ಉಪಾಸನೆ ಮತ್ತು ಶರೀರದೊಳಗೆ ಭಗವಂತನು ಹೇಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಾಸರು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶನನ್ನು ಸರ್ವೋತ್ತಮನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಆತನ ನಾನಾ ರೂಪಗಳ ಉಪಾಸನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಂತನು ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನ ಗುಡಿ-ಗುಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಒಳಗೆ 'ಅಂಗುಷ್ಠ ಮಾತ್ರ' ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಚಕ್ಷುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಲೌಕಿಕ ವಿಕಾರಗಳಿಲ್ಲ (ನಿರ್ಗುಣ), ಆತನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಅನ್ಯದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (ಪದಗಳ ವಿವರಣೆ)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ವೆಂಕಟೇಶನ ನಾನಾ ರೂಪಗಳ ಸ್ಮರಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಅಜ, ಅಣಿಮಾದಿ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಯಜ್ಞಪುರುಷ, ಅಚ್ಯುತ, ಹಯವದನ, ಕೇಶವ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ನಾಮಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೆಂಕಟೇಶನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀನು ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಉಪೇಂದ್ರ, ಪರಮಪುರುಷ, ಗೋವಿಂದನಾಗಿ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ (ಚಕ್ಷುಸ್ಥ) ಲೋಹಿತ ವರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ. ಜಗತ್ತಿನ ತಂದೆಯಾದ ಈ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನೇ ವಿಜಯವಿಠಲ.
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನರೂಪ)
ಅರ್ಥ: ಅನಿರುದ್ಧ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಿಂದ (ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ) ನೀನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಪರಮಾನಂದ ಸ್ವರೂಪಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನರೂಪಿಯಾದವನು. ಪ್ರಣವ ಮಂತ್ರದ (ಓಂಕಾರ) ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ನಿನಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಣಗಳಿವೆ. ತಿರುವೆಂಗಳೇಶನಾದ ವಿಜಯವಿಠಲನನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೆನೆಯುವುದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಪರಮ ಪದವಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
೩. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಡಲ ಉಪಾಸನೆ)
ಅರ್ಥ: ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳ ನಾರಾಯಣ ಮಂತ್ರದ ದೇವತೆಗಳು ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಹೃದಯವೆಂಬ ಕಮಲದ ಕರ್ಣಿಕೆ ಮತ್ತು ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭಗವಂತನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನಾನಾ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಶರೀರದ ಒಳಗಿರುವ ಈ 'ಚಕ್ರಾಬ್ಜ ಮಂಡಲ'ವನ್ನು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಜಯವಿಠಲನು ನಮ್ಮ ತನುವಿನೊಳಗೆ (ದೇಹದೊಳಗೆ) ನಿಂತು ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ)
ಅರ್ಥ: ಈ ಭಾಗವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಹುಟ್ಟು-ಸಾವು, ಶೋಕ-ಮೋಹಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ತುಳಸಿ, ಗಂಡಕೀ ಶಿಲೆ (ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ) ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ ವಿಕಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಶೂದ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರವಿರೋಧಿಯಾದ ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಾಯಾವರ್ಜಿತನಾದ ವಿಜಯವಿಠಲನನ್ನು ಭಜಿಸಿದರೆ ಆತನು ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
೫. ಆದಿತಾಳ (ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಅರಿವು ಮತ್ತು ದರ್ಶನ)
ಅರ್ಥ: ಜೀವ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರರ ನಡುವಿನ ಭೇದ, ಭಗವಂತನ ಗುಣಪೂರ್ಣತ್ವವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭಗವಂತನು ಸಕಲ ವೇದಪ್ರತಿಪಾದ್ಯನು. ಹರಿಪಾದ ಭಕ್ತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಯೋಗ್ಯ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಲಾವಣ್ಯಯುತವಾದ ರೂಪಗಳು ತನ್ನ ಕಾಯದಲ್ಲಿ (ದೇಹದಲ್ಲಿ) ಸುಳಿದಾಡುವ ಸುಖದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಕೀನಂದನನಾದ ವಿಜಯವಿಠಲನು ಸದಾ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ.
೬. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ಸಕಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿಯಾದ ಶೇಷಗಿರಿಯ ರಾಯ ವಿಜಯವಿಠಲನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ.
ವಿಶೇಷ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಈ ಸುಳಾದಿಯು ಭಗವಂತನ 'ಬಿಂಬರೂಪಿ' ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಒಳಗಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಣಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ. ದಾಸಾರ್ಯರು ಇದರಲ್ಲಿ ಹರಿ ಸರ್ವೋತ್ತಮತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
***
This Upāsanā Suḷādi by Sri Vijaya Dasaru (Ankita: Vijaya Vittala) is a profound spiritual composition. It details the internal and external methods of meditating on Lord Hari, specifically focusing on His "Kāla Rūpa" (Form as Time) and His indwelling presence within the human body.
Summary
In this Suladi, Vijaya Dasaru describes the technical and mystical aspects of Upasana (devout meditation). He praises Lord Venkateshwara as the supreme being who resides not only in sacred places but also within the devotee's body in forms as small as a thumb (Angusta Matra). The hymn explains the importance of understanding the Lord's different forms (Aniruddha, Pradyumna, etc.), the significance of the Pranava (Omkara), and the right way to view the relationship between the soul and God. It serves as a guide for a seeker to realize that the Lord is the ultimate doer, presiding over every breath and action without being affected by worldly miseries.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Infinite Forms of Venkateshwara)
Meaning: O Venkateshwara! You are the sacrificial fire (Yajna), the supreme horse-headed Lord (Hayavadana), and the one who grants the eight Siddhis like Anima. You hold the Discus, Mace, and Bow to protect the universe. As Upendra and Govinda, You reside in Vaikuntha, yet You also dwell within the eyes of living beings in a reddish hue and in the heart in a dark-blue (Shyama) form. O Thimmappa of the hills, You are the father of the universe, Vijaya Vittala.
2. Matta Tala (The Four-fold Forms and Knowledge)
Meaning: You manifest in the four forms (Chaturvyuha): Aniruddha, Pradyumna, Sankarshana, and Vasudeva. You are the embodiment of supreme bliss and pure knowledge. As the presiding deity of the Pranava (Omkara), You are the foundation of all infinite attributes and the ocean of eternal joy. Meditating on Vijaya Vittala in this manner leads to the highest spiritual state (Parama Padavi).
3. Trividi Tala (The Internal Lotus and Mantras)
Meaning: The deities of the eight-syllabled Narayana mantra reside in the eight directions. Within the pericarp (Karnika) and petals of our heart-lotus, the Lord shines in various forms alongside deities like Indra. One must meditate on this "Chakrabja Mandala" (The Wheel-Lotus Circle) within the body. Vijaya Vittala stays inside our physical form (Tanu) and protects us constantly.
4. Atta Tala (Spiritual Truths and Detachment)
Meaning: This is a long and philosophical section. It explains that the Lord of Lakshmi conducts all activities of the body without any fatigue. He is Nirguna (untouched by material qualities) and free from birth, death, or sorrow. He is specially present in the Ashwattha tree, Tulsi, Saligrama stones, and self-manifested shrines. The poet warns against wrong practices and emphasizes that God does not reside in rituals performed against Shastras or by those who lack true understanding. By singing the glories of Vijaya Vittala, one is blessed with the nine types of devotion (Nava Bhakti).
5. Adi Tala (The Bliss of Realization)
Meaning: One must understand the difference (Bheda) between the soul and God, and the Lord's perfection of attributes. He is the one proven by all the Vedas. For a devotee who serves the feet of Hari, the Lord’s beautiful forms start "wandering" or manifesting within their own body, bringing immense bliss. The son of Devaki, Vijaya Vittala, always stays near us and guards us.
6. Jate (Conclusion)
Meaning: Adorned with all divine ornaments, the Lord of Lakshmi is the master of the entire universe. He is Vijaya Vittala, the King of the Shesha hills (Tirumala).
***
No comments:
Post a Comment