ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರಾ ಕರುಣವ vijaya vittala ankita suladi ಅರುಣಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ ARUNACHALESHWARA KARUNAVA ARUNACHALA MAHATME SULADI

ರಾಗ ವಲಚಿ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ  ಅರುಣಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ 

 ಧ್ರುವತಾಳ 

ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರಾ ಕರುಣವ ಮಾಡಯ್ಯ 

ಹರಣಾ ನಿನ್ನದು ನಾಗಾಭರಣ ದೇವ 

ತರುಣ ಭಕುತಿಯಲ್ಲಿ ಶರಣು ಪೋಗುವೆ ನಿನಗೆ 

ಮರಣ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೈತ್ಯಾಹರಣ ಹರಿಯಾ -

ಚರಣ ಯುಗಳ ದಿವ್ಯ ಸ್ಮರಣೆ ಒದಗುವಂತೆ 

ಕರಣ ಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಣ ಮಾಡೋ 

ಧರಣಿಧರಾ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ ಶ್ರೀ -

ಚರಣಾ ಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟ ಅರುಣ ಕಪರ್ದಿ  ॥ 1 ॥ 

 ಮಟ್ಟತಾಳ 

ಏಳು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಶೈಲವಿಪ್ಪದು ಕಾಣೊ 

ಏಳು ಯೋಜನ ಸುತ್ತಾ ಲೋಲ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ 

ಭೂಲೋಕದ ಒಳಗೆ ಕೇಳಿರಿ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ 

ಮೇಲಾದ ಯಾತ್ರಿ ಪೇಳುವರಾರೈಯ್ಯಾ 

ಏಳು ವಾಸರವಿದ್ದ ಆಳುಗಳ ಪುಣ್ಯ 

ಪೇಳಲು ಎನ್ನಳವೆ ಏಳೇಳು ಜನ್ಮಕ್ಕೆ 

ಪಾಲಸಾಗರಶಯ್ಯಾ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ್ನಾ 

ಆಳಾಗಿಲ್ಲಿಪ್ಪಾ ಶೈಲಜಪತಿ ಶಿವನೂ ॥ 2 ॥ 

 ರೂಪಕತಾಳ 

ಗೌರಿ, ಅರುಣ, ಗೌತಮ ಭಕ್ತರೆಲ್ಲಾ 

ಧರಣಿಯೊಳಗೆ ತಿರಿಗಿ ಈ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತಪಮಾಡಿ 

ಹರುಷಾದಿಂದಲಿ ತಮಗೆ ಸರಿಬಂದ ಮನೋಭೀಷ್ಟಾ 

ಭರದಿಂದಲಿ ಪಡೆದು ಶ್ರೀ ಹರಿಯಾ ಕರುಣಾದಲ್ಲಿ 

ಮೆರೆದು ಮೈ ಮರೆದು ವಿಸ್ತರವಾಗಿ ಇದ್ದರು 

ಸುರರು ವರ್ಣಿಪಲರಿದು ವರ ಗೌತುಮ ಕ್ಷೇತ್ರಾ 

ಚರಿಸುವದೇಕ ಸೌರಂಭ ಮನದಲಿ 

ಕುರುಬಲಾ ಸಂಹಾರಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ 

ಪರಮ ಭಕುತನಾದ ನರಗೆ ಸಿದ್ಧಿಪದು ॥ 3 ॥ 

 ಝಂಪೆತಾಳ 

ಸುದರುಶನ ಶೈಲ ಮುದದಿಂದ ಜ್ಞಾನದಲಿ 

ಒದಗಿ ಒಂದಾದರು ಪ್ರದಕ್ಷಣೆ ಹೃದಯದಲಿ ಆ -

ನಂದ ಉದಧಿಯೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿ 

ಪದೊಪದಿಗೆ ನರಹರಿಯ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ 

ಚದುರತನದಲೀ ಗಿರಿಯ ದಧಿಯಾ 

ಮರ್ದಿಸಿದ ತೆರದಿ ನಿನ್ನ ಮನಸು ಮರ್ದಿಸಿಕೊಳುತಾ 

ಹದುಳನಾಗಿ ಸುತ್ತಿ ಬರಲೂ ವಂದಡಿಗಶ್ವ -

ಮೇಧದ ಫಲವಕ್ಕು ಸದಮಲರಿಗೆ 

ಸುದರಶನ ಪಾಣಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ 

ಪದಗಳರ್ಚಿಸಿ ಸಂಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರೋ ॥ 4 ॥ 

 ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ 

ಅರುಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹರನು ಶ್ರೀರಾಮನಾ 

ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತಲಿಪ್ಪ ಹರುಷದಲ್ಲಿ 

ವರ ಚಿದಾಂಬರದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದರಾಯನಾ 

ಚರಣ ದೆಶೆಯಲ್ಲಿ ಈಶಾ ಕುಣಿಯುತಿಪ್ಪ 

ನರಸಿಂಹನ ಧ್ಯಾನವಾವಾಗ ಜಂಬುಕೇ -

ಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಉಮಾಪತಿ ಮಾಳ್ಪಾನಯ್ಯಾ

ಭರದಿಂದ ಮಾವಿನ ತರುವಿನಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ 

ಇರುತಿಪ್ಪ ಹರಿಮಹಿಮೆ ಲಾಲಿಸುತ್ತಾ 

ವರಕಾಳಹಸ್ತಿ ಎಂಬೋ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನು 

ಅರುಹುವಾ ಹರಿಚರಿತೆ ವೈಧಾತ್ರಗೇ 

ಧರಣಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿ ಐದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲಿ 

ಹರಿಯ ಸೇವೆಯಾ ಹರನು ಮಾಡುವನೂ 

ಹರಿಯೆ ಗತಿ ಹರಗೆ ನಿಜವೆಂದು ತಿಳಿದು ತೀ -

ವರದಿಂದ ಒಡಂಬಡುವದು ಜನರೂ 

ಪರದೈವ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ ಸೂವರ್ನ -

ಗಿರಿ ವಾಸಾ ಸರ್ವೇಶಾ ಸಕಲ ಸುರರ ಪೋಷಾ ॥ 5 ॥ 

 ಅಟ್ಟತಾಳ 

ಇಂದ್ರಾದಿ ಅಷ್ಟತೀರ್ಥದಲಿ ಪೋಗಿ 

ಮಿಂದು ಮುದದಲಿ ಅಚ್ಯುತನ ಧ್ಯಾನಾ -

ದಿಂದ ಸಾಧನಗೈದು ಶುದ್ಧ ಭಕುತಿಯಲ್ಲಿ 

ಕುಂದದಲೆ ಮಾಡಿ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗ -

ಳೊಂದಾದರಿರದಂತೆ ವಂದಿಸಿ ಜನರು ವರಗಳನು ಪಡೆವದು 

ಮಂದರಧರ ಶಿರಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ 

ಮಂದಮತಿಯ ಬಿಡಿಸಿ ನಂದದಿ ಸಲಹುವಾ ॥ 6 ॥ 

 ಆದಿತಾಳ 

ಅರುಣಗಿರಿಯ ಯಾತ್ರೆ ಇನ್ನು ಸುರರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವೊ 

ಹರಿಯ ಭಜಿಸಿ ಮುಪ್ಪುರಹರನು ಈ ಗಿರಿಯಾದ

ನರನೊಬ್ಬ ಬಂದು ಅಂತಃಕರಣದಿಂದಲಿ ಯಾತ್ರಿ 

ಭರದಿಂದ ಮುಗಿಸಲು ಹರಿ ಸಂತೃಪ್ತನಾಹನು 

ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಈ ಗಿರಿಗೆ ಹರಿದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲೂ 

ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಸುಖಾಂತರದೊಳು ಲೋಲಾಡಿ 

ಮಿರುಗುವ ಕಾಯಾದಲ್ಲಿ ತಿರಗುವಾ ಸರ್ವದಲ್ಲಿ 

ಶರಜನ್ಮನಯ್ಯಾನೊಡಿಯಾ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ 

ಎರವು ಮಾಡದೆ ತನ್ನವರ ಸಂಗಡಾಡಿಸುವಾ ॥ 7 ॥ 

 ಜತೆ 

ಅರುಣಾಚಲದ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದ ನರರಿಗೆ 

ಅರುಣಾಚಲವಾಸ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಒಲಿವಾ ॥

***

1. Dhṛvatāḷa

Aruṇāchalēśvarā karuṇava māḍayya |

Haraṇā ninnadu nāgābharaṇa dēva |

Taruṇa bhakutiyalli śaraṇu pōguve ninage |

Maraṇa kālakke daityāharaṇa hariyā - |

Charaṇa yugaḷa divya smaraṇe odaguvaṃte |

Karaṇa śuddhiyalli uddharaṇa māḍō |

Dharaṇidharā namma vijayaviṭhṭhalana śrī - |

Charaṇā manadalliṭṭa aruṇa kapardi ॥ 1 ॥

2. Maṭṭatāḷa

Ēḷu yōjana uddha śailavippadu kāṇo |

Ēḷu yōjana suttā lōla puṇyabhūmi |

Bhūlōkada oḷage kēḷiri idakkella |

Mēlāda yātri pēḷuvarāraiyyā |

Ēḷu vāsaravidda āḷugaḷa puṇya |

Pēḷalu ennaḷave ēḷēḷu janmakke |

Pālasāgaraśayyā vijayaviṭhṭhannā |

Āḷāgillippā śailajapati śivanū ॥ 2 ॥

3. Rūpakatāḷa

Gauri, Aruṇa, Gautama bhaktarellā |

Dharaṇiyoḷage tirigi ī giriyalli tapamāḍi |

Haruṣādiṃdali tamage saribaṃda manōbhīṣṭā |

Bharadiṃdali paḍedu śrī hariyā karuṇādalli |

Meredu mai maredu vistaravāgi iddaru |

Suraru varṇipalaridu vara gautuma kṣētrā |

Charisuvadēka saurambha manadali |

Kurubalā saṃhāri vijayaviṭhṭhalarēyana |

Parama bhakutanāda narage siddhipadu ॥ 3 ॥

4. Jhaṃpatāḷa

Sudaruśana śaila mudadiṃda jñānadali |

Odagi oṃdādaru pradakṣiṇe hṛdayadali ā - |

Nanda udadhiyoḷage muḷugi |

Padopadige narahariya dhyānisutta |

Chaduratanadalī giriya dadhiyā |

Mardisida teradi ninna manasu mardisikoḷutā |

Haduḷanāgi sutti baralū vaṃdaḍigaśva - |

Mēdhada phalavakku sadamalarige |

Sudarśana pāṇi vijayaviṭhṭhalana |

Padagaḷarchisi saṃpadaviyalli sērō ॥ 4 ॥

5. Triviḍatāḷa

Aruṇa parvata dalli haranu śrīrāmanā |

Smaraṇe māḍutalippa haruṣadalli |

Vara chidāṃbaradalli gōviṃdarāyanā |

Charaṇa deśeyalli īśā kuṇiyutippa |

Narasimha na dhyānavāvāga jaṃbukē - |

Śvaradalli umāpati māḷpānayyā |

Bharadiṃda māvina taruvināśrayadalli |

Irutippa harimahime lālisuttā |

Varakāḷahasti eṃbō kṣētradalli śivanu |

Aruhuvā haricharite vaidhātragē |

Dharaṇi madhyadalli ī pari aidu kṣētradali |

Hariyā sēveyā haranu māḍuvanū |

Hariye gati harage nijaveṃdu tiḷidu tī - |

Varadiṃda oḍaṃbaḍuvadu janarū |

Paradhaiva vijayaviṭhṭhalarēyā suvarna - |

Giri vāsā sarvēśā sakala surara pōṣā ॥ 5 ॥

6. Aṭṭatāḷa

Iṃdrādi aṣṭatīrthadali pōgi |

Miṃdu mudadali achyutana dhyānā - |

Diṃda sādhanagaidu śuddha bhakutiyalli |

Kuṃdadale māḍi hiṃdina karmaga - |

ḷoṃdādariradaṃte vaṃdisi janaru varagaḷanu paḍevadu |

Mandaradhara śiri vijayaviṭhṭhalarēyā |

Maṃdamatiya biḍisi naṃdadi salahuvā ॥ 6 ॥

7. Āditāḷa

Aruṇagiriya yātre innu surarige durlabhavō |

Hariya bhajisi muppuraharanu ī giriyāda |

Naranobba baṃdu aṃtaḥkaraṇadiṃdali yātri |

Bharadiṃda mugisalu hari saṃtṛptanāhanu |

Sthiravāgi ī girige haridu illige baralū |

Paraṃpareyāgi sukhāṃtaradoḷu lōlāḍi |

Miruguva kāyādalli tiraguvā sarvadalli |

Śarajanmayyānōḍiyā vijayaviṭhṭhalarēyā |

Eravu māḍade tannavara saṃgaḍāḍisuva ॥ 7 ॥

8. Jate

Aruṇāchalada yātre māḍida nararige |

Aruṇāchalavāsa vijayaviṭhṭha olivā ॥ 8 ॥

[Image showing a traditional process of churning buttermilk using a wooden churner and rope to extract fresh butter]

***

Phonetic Notes for Chanting:

Aruṇāchala: Pronounced with a retroflex 'ṇ' and soft 'ch' as A-ru-ṇā-cha-la.

Daityāharaṇa: Pronounced Dait-yā-ha-ra-ṇa. Refers to Vishnu as the extractor or destroyer of demonic elements.

Mudra of Circumambulation: In the 4th stanza (Jhampa Tala), the phrase dadhiyā mardisida teradi (like churning curd) serves as a heavy phonetic and spiritual cue—the practitioner is instructed to violently churn out worldly impurities while walking clockwise.

Pancha Bhoota Metaphor: In the 5th stanza (Trivida Tala), ensure the transitions between the locations (Aruṇa parvata, Chidāmbara, Jambukēśvara, Kāñchī/Māvina taru, Kāḷahasti) are chanted without a break to maintain the structural continuity of Shiva’s five-fold cosmic worship.

***

ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರು (ಅಂಕಿತ: ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಅರುಣಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಹರಿ-ಹರರ ಅಭೇದ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಭಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ಸಾರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಅರುಣಾಚಲದ (ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈ) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ/ಪರ್ವತರೂಪಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಶಿವನು ಸದಾ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಸರು ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟತಾಳ: ದಾಸರು ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರನನ್ನು ಕರುಣಿಸು ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾ, ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಸಂಹಾರಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಸ್ಮರಣೆ ಒದಗುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಈ ಅರುಣಾಚಲ ಪರ್ವತವು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಆಪ್ತ ಭಕ್ತನಾಗಿ/ಸೇವಕನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೆಲೆಸಿ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.

ರೂಪಕ ಮತ್ತು ಝಂಪೆತಾಳ: ಗೌರಿದೇವಿ, ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿ ಮುಂತಾದ ಭಕ್ತರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೋಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಧನ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಅರುಣಾಚಲ ಗಿರಿಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಮೊಸರನ್ನು ಕಡಿದು ಬೆಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ (ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ನೀಗಿ) ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಭಕ್ತರು ಇಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿವಿಡತಾಳ: ಇದು ಈ ಸುಳಾದಿಯ ಮುಖ್ಯ ವೇದಾಂತ ಭಾಗ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಚಭೂತ ಲಿಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಹೇಗೆ ಹರಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ದಾಸರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ:

ಅರುಣಾಚಲ (ತೇಜೋಲಿಂಗ): ಹರನು ಶ್ರೀರಾಮನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಚಿದಂಬರ (ಆಕಾಶಲಿಂಗ): ಗೋವಿಂದರಾಜನ ಚರಣಗಳ ಮುಂದೆ ಶಿವನು ಆನಂದದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ/ತಿರುವಾನೈಕಾವಲ್ (ಜಲಲಿಂಗ): ಉಮಾಪತಿಯು ಸದಾ ನರಸಿಂಹದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಏಕಾಂಬರೇಶ್ವರ/ಕಾಂಚಿ (ಪೃಥ್ವಿಲಿಂಗ): ಮಾವಿನ ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿ (ವಾಯುಲಿಂಗ): ಶಿವನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗೆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಿವ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಹೀಗೆ ಹರಿಯೇ ಗತಿ ಎಂದು ಶಿವನೇ ನಂಬಿರುವಾಗ, ಮನುಷ್ಯರು ಹರಿಯೇ ಪರದೈವವೆಂದು ನಂಬಿ ಶರಣಾಗಬೇಕು.

ಅಟ್ಟ, ಆದಿತಾಳ ಮತ್ತು ಜತೆ: ಅರುಣಾಚಲದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಇಂದ್ರಾದಿ ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಪಾಲಕರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಈ ಗಿರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅಂತಃಕರಣದಿಂದ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನೂ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲವಾಸಿಯಾದ ಶಿವನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಲಿದು ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)

೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)

ಅರ್ಥ: ನಾಗಾಭರಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಓ ದೇವನೇ, ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರನೇ, ಎನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಮಾಡು. ನನ್ನ ಈ ಪ್ರಾಣವು (ಹರಣ) ನಿನ್ನ ಅಧೀನವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಶರಣು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮರಣ ಕಾಲ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಿವ್ಯ ಚರಣಯುಗಲಗಳ (ಎರಡು ಪಾದಗಳ) ಸ್ಮರಣೆಯು ನನಗೆ ಒದಗುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು (ಕರಣಗಳನ್ನು) ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಧರಣಿಧರನಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ ಶ್ರೀಚರಣಗಳನ್ನು ಸದಾ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ, ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಓ ಅರುಣ ವರ್ಣದ ಶಿವನೇ, ನನಗೆ ಮತಿ ಕೊಡು.

೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ)

ಅರ್ಥ: ಕೇಳಿರಿ ಭಕ್ತರೇ, ಈ ಭೂಲೋಕದ ಒಳಗೆ ಏಳು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ಏಳು ಯೋಜನ ಸುತ್ತಳತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾದ ಅರುಣಾಚಲ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಯಾತ್ರಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತಾವುದಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಈ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ (ಏಳು ವಾಸರ) ವಾಸ ಮಾಡಿ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸುವ ಭಕ್ತರು ಗಳಿಸುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಏಳೇಳು ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದರೂ ನನ್ನಳವೆ? ಏಕೆಂದರೆ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಶಯನನಾದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನಿಗೆ ಪರಮ ಆಪ್ತ ಸೇವಕನಾಗಿ (ಆಳಾಗಿ) ಈ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಪತಿಯಾದ ಶಿವನೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

೩. ರೂಪಕತಾಳ (ತಪಸ್ವಿಗಳ ಸಿದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರ)

ಅರ್ಥ: ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಗೌರಿದೇವಿಯಾಗಲಿ, ಅರುಣ ಅಥವಾ ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಅನೇಕ ಮಹಾಭಕ್ತರು ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಬಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಅರುಣಾಚಲ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತಮಗೆ ಸರಿಬಂದ ಮನೋಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪರಮ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಾ, ಮೈಮರೆತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ವರ್ಣಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌತಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು (ಅರುಣಾಚಲವನ್ನು) ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆದರೆ ಸಾಕು, ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಆನಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೌರವರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾಗುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳೂ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

೪. ಝಂಪೆತಾಳ (ಗಿರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಫಲ)

ಅರ್ಥ: ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಂತೆ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿರುವ ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ಸಮುದ್ರವೇ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ನರಹರಿಯನ್ನು (ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹನನ್ನು) ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಬೇಕು.

ಹೇಗೆ ಕದಡುತ್ತಿರುವ ಮೊಸರನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡಿ (ಕಡಿದು) ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆ ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕಡಗೋಲಿನಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ (ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಅಹಂಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಗಿ) ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಗಿರಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬರುವ ಪವಿತ್ರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅವರು ಇಡುವ ಒಂದೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಒಂದೊಂದು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮಹಾಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿವ್ಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೇರಿರಿ.

೫. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಪಂಚಭೂತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರನು ಮಾಡುವ ಹರಿ ಸೇವೆ)

ಅರ್ಥ: ಈ ಭೂಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ಪಂಚಭೂತ ಸ್ಥಲಗಳಲ್ಲಿ) ಪರಶಿವನು ಹರಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ನೋಡಿ:

ಈ ಅರುಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ (ಅರುಣಾಚಲದಲ್ಲಿ) ಶಿವನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸದಾ 'ಶ್ರೀರಾಮ' ನಾಮದ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಚಿದಂಬರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ವರ ಚಿದಾಂಬರದಲ್ಲಿ) ಗೋವಿಂದರಾಜ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾದಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈಶನು ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ತಿರುವಾನೈಕಾವಲ್) ಉಮಾಪತಿಯಾದ ಶಿವನು ಸದಾ ನರಸಿಂಹದೇವನ ಜ್ಞಾನಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ.

ಕಾಂಚೀಪುರದಲ್ಲಿ (ಮಾವಿನ ತರುವಿನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ) ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದಿಂದ ಹರಿಯ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಲಾಲಿಸುತ್ತಾ (ಕೇಳುತ್ತಾ) ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕಾಳಹಸ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗೆ (ವೈಧಾತ್ರಗೆ) ಜ್ಞಾನಪ್ರದವಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಹೀಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹರನಿಗೇ ಹರಿಯೇ ಪರಮ ಗತಿ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತೀವ್ರವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಶರಣಾಗಬೇಕು. ಚಿನ್ನದ ಗಿರಿಯಾದ ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನೇ ಸರ್ವೋತ್ತಮನಾದ ಪರದೈವ.

೬. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಅಷ್ಟತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಿಮೆ)

ಅರ್ಥ: ಅರುಣಾಚಲ ಗಿರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ, ಅಗ್ನಿ ತೀರ್ಥ ಮುಂತಾದ ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಹೆಸರಿನ ಎಂಟು ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು (ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು) ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನಿಷ್ಕಪಟವಾದ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಸವೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜನರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಂದಿಸಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನು ನಮ್ಮ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಆನಂದದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

೭. ಆದಿತಾಳ (ದುರ್ಲಭವೂ ಕಲ್ಯಾಣಪ್ರದವೂ ಆದ ಯಾತ್ರೆ)

ಅರ್ಥ: ಈ ಅರುಣಗಿರಿಯ ಯಾತ್ರೆಯು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ದುರ್ಲಭವಾದದ್ದು! ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮುಪ್ಪುರಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಶಿವನೇ ಹರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರೂಪಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಮನುಷ್ಯನಾದವನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಅಂತಃಕರಣದ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರೆ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಗಿರಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರಬೇಕೆಂಬ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಆ ಭಕ್ತನು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ (ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ) ದಿವ್ಯ ಸುಖದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಲೋಲಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಶರೀರವನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ತಂದೆಯಾದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ದೂರ ಮಾಡದೆ (ಎರವು ಮಾಡದೆ) ಸದಾ ತನ್ನ ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತಾತ್ಮರ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಆಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

೮. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)

ಅರ್ಥ: ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಅರುಣಾಚಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿವ್ಯ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅಂತವರಿಗೆ ಅರುಣಾಚಲದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುವ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಪ್ರಭುವು ಒಲಿದು ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

***

This geographically specific and spiritually rich hymn, Aruṇācala Mahātme Suḷādi, was composed by the prolific master of the Haridasa tradition, Sri Vijaya Dasaru (Ankita: Vijaya Viṭhṭhala).

In this composition, the poet-saint praises the spiritual glory of Arunachala (Thiruvannamalai in Tamil Nadu). The central theological anchor of this work is the harmonious Dvaita relationship between Shiva and Vishnu. Sri Vijaya Dasaru describes how Lord Shiva, manifesting here in the form of a sacred mountain, is actually a supreme devotee permanently absorbed in the meditation of Lord Hari.

Summary

Dhruva and Matta Talas: The poet prays to Lord Arunachaleshwara (Shiva), begging that at the final moment of death, his mind remains cleanly anchored to the lotus feet of Lord Hari. He describes the massive Arunachala hill—stretching seven yojanas long and seven yojanas wide—as a highly sacred terrain where Shiva resides out of absolute devotion to Vishnu, acting as His foremost servant.

Rūpaka and Jhampa Talas: The hill is celebrated as a highly responsive spiritual laboratory where divine entities like Goddess Gauri and Sage Gautama performed penance and secured their boons through Vishnu's grace. The poet provides a beautiful manual for circumambulating (Pradakṣiṇa) the hill: one must churn their mind using knowledge to eliminate worldly desires, just as butter is extracted from buttermilk. Every single step taken in this pure state yields the merit of an Ashvamedha Yaga.

Trivida Tala: This section serves as the core scriptural anchor of the composition. The poet systematically maps how Lord Shiva serves Vishnu across the five major element temples (Pancha Bhoota Sthalas) of South India:

Arunachala (Fire): Shiva is joyfully chanting the name of Sri Rama.

Chidambaram (Ether): Shiva is dancing in ecstasy before the feet of Govindaraja.

Jambukeshwaram (Water): Shiva is completely absorbed in meditating on Narasimha.

Kanchipuram (Earth): Shiva resides under the mango tree, listening to the glories of Hari.

Sri Kalahasti (Wind): Shiva is actively preaching the stories of Hari to Brahma.

Aṭṭa, Ādi Talas, and Jate: The text describes the purification achieved by bathing in the eight sacred water bodies (Ashta Teerthas) surrounding the hill. The poet concludes that an authentic pilgrimage to Arunachala is rare even for the demigods, and those who complete it with deep internal sincerity secure the joint grace of both Shiva and Vijaya Vithala.

Section-wise Meaning

1. Dhruva Tala (The Prayer to the Serpent-Adorned Lord)

Meaning: O Lord Arunachaleshwara, adorned with sacred serpents, shower Your absolute mercy upon me! My very life force (Haraṇa) is entirely dependent on You. With young, unadulterated devotion, I completely surrender to You. I beg of You that at the final moment of my death, the divine memory of the twin lotus feet of Hari—the destroyer of demonic forces—manifests vividly within my mind. Cleanse my internal instruments (Karanas) of perception and lift me out of material bondage. O crimson-hued Shiva (Kaparḍi), who wears the crescent moon and has firmly placed the feet of our Lord Vijaya Vithala (the bearer of the earth) within your heart, grant me this spiritual focus.

2. Matta Tala (The Geometry of the Sacred Mountain)

Meaning: Look, O seekers! This sacred mountain stretches over seven yojanas in length and spans seven yojanas in its holy circumference. Within this mortal earth, who can possibly describe a pilgrimage site superior to this? Is it within my limited capacity to calculate the staggering spiritual merit of those dedicated servants who reside here for seven full days to complete this pilgrimage? Even if one takes seven consecutive births, it is hard to quantify. For here, Shiva, the Consort of Parvati, resides as a humble, loving servant (Āḷu) to Lord Vijaya Vithala, who reclines on the milk ocean.

3. Rūpaka Tala (The Threshold of Divine Boons)

Meaning: Divine entities like Goddess Gauri, the sage Aruna, and the great Gautama Rishi wandered across the earth and ultimately chose this hill to execute their intense penances. In this sacred space, they swiftly secured their innermost heart's desires. Through the sweeping grace of Lord Hari, they shone with spiritual splendor, lost themselves in divine ecstasy, and remained completely integrated into this terrain.

It is highly difficult even for the demigods to fully describe this exceptional sanctuary, traditionally known as the Gautama Kshetra. Merely harboring the desire to walk this ground brings a fragrant breeze of joy to the mind. To a human being who has become an unyielding devotee of King Vijaya Vithala—the slayer of the Kaurava army—all spiritual perfections (Siddhis) are naturally attained here.

4. Jhampa Tala (The Metaphor of the Churned Mind)

Meaning: One must undertake the circumambulation of this mountain, which is round and perfect like the Sudarshana disc, with deep spiritual knowledge and joy. While your heart drowns in an ocean of absolute bliss, you must meditate on Lord Narahari (Narasimha) with every single step.

Just as a person actively churns and presses buttermilk to separate and extract the pure butter, you must use spiritual wisdom to churn and discipline your own mind, squeezing out all internal adversaries like lust, anger, and ego. For pure souls who walk around this hill in such a disciplined, tranquil state, every single step they take yields the monumental spiritual merit of an Ashvamedha Yaga. Worship the feet of Vijaya Vithala, who holds the Sudarshana disc in His hand, and enter into this ultimate spiritual wealth.

5. Trivida Tala (The Five Elements of Shiva’s Devotion)

Meaning: Behold how Lord Shiva executes his unyielding service to Lord Hari across five distinct regions of the earth (the Pancha Bhoota Sthalas):

Upon this Arunachala mountain (the Fire element), Shiva resides in pure ecstasy, constantly chanting the sacred name of Sri Rama.

Within the magnificent space of Chidambaram (the Ether element), Ishwara is seen dancing in joy directly before the reclining feet of Lord Govindaraja.

In the sacred region of Jambukeshwaram (the Water element), the husband of Uma is permanently engaged in meditating on Lord Narasimha.

With urgent speed, Shiva stations himself under the shadow of the sacred mango tree in Kanchipuram (the Earth element), completely absorbed in listening to the infinite glories of Hari.

In the holy land of Sri Kalahasti (the Wind element), Shiva acts as a spiritual preceptor, preaching the sacred history of Hari to Brahma (Vaidhātra).

Since Shiva himself has realized that Hari is the ultimate refuge and truth, human beings must immediately accept this reality with intense conviction. Lord Vijaya Vithala, who resides on the golden mountain (Mount Meru) and sustains the entire pantheon of demigods, is the Supreme Entity.

6. Aṭṭa Tala (The Purification of the Eight Teerthas)

Meaning: Seekers must visit the eight sacred water bodies established by Indra and the other directional gods surrounding the hill. By bathing there and meditating on Lord Achyuta with pure, uncompromised devotion, the heavy weight of past karmas is completely dissolved until not a single trace remains. People bow down at this threshold and receive magnificent boons. Lord Vijaya Vithala, who lifted Mount Mandara on His back, completely removes our dullness of intellect and protects us with supreme joy.

7. Ādi Tala (A Pilgrimage Rare for Demigods)

Meaning: A pilgrimage to this crimson mountain is highly difficult to secure even for the celestial demigods! For it is here that Shiva, the destroyer of the three demonic cities (Tripurahāra), transformed himself into a mountain out of his sheer desire to worship Hari. If a mortal human being comes here and completes this pilgrimage with deep, genuine internal sincerity (Antaḥkaraṇa), Lord Hari becomes intensely satisfied.

If a seeker forms a steady resolution and journeys to this mountain, his ancestral lineages roll in waves of spiritual bliss across generations. Such a soul secures a radiant, liberated spiritual body. King Vijaya Vithala, the master of Brahma's father, never distances Himself from His true devotees; instead, He permanently includes them in the joyful assembly of His liberated souls.

8. Jate (Conclusion)

Meaning: To those human beings who faithfully execute the sacred pilgrimage of Arunachala, the resident of Arunachala, Lord Vijaya Vithala, will gladly manifest and grant ultimate liberation.

***