ರಾಗ ಬೃಂದಾವನಸಾರಂಗ
Audio by Mrs. Nandini Sripad
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ರಚನೆ : ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದಾಸರು
for saahitya click ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಸಂಧಿ 1 to 32
ಶ್ರೀಜಗನ್ನಾಥದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ
ಸರ್ವಪ್ರತೀಕ (ಸರ್ವಸಮರ್ಪಣ) ಸಂಧಿ 10
ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಗುರುಗಳ ಕರುಣದಿಂದಾಪನಿತು ಕೇಳುವೆ
ಪರಮ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು ಇದನಾದರದಿ ಕೇಳುವುದು||
ಆವ ಪರಬೊಮ್ಮನ ಅತಿವಿಮಲ ಅಂಗಾವ ಬದ್ಧರು ಎಂದೆನಿಪ
ರಾಜೀವಭವ ಮೊದಲಾದ ಅಮರರು ಅನುದಿನದಿ ಹರಿಪದವ ಸೇವಿಪರಿಗೆ
ಅನುಕೂಲರಲ್ಲದೆ ತಾವು ಇವರನು ಕೆಡಿಸಬಲ್ಲರೆ
ಶ್ರೀವಿಲಾಸಾಸ್ಪದನ ದಾಸರಿಗೆ ಉಂಟೆ ಅಪಜಯವು||1||
ಶ್ರೀದನ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜಯುಗಳ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥಾನ ಆತ್ಮದೊಳಗಿಟ್ಟು
ಆದರದಿ ಸಂತುತಿಸಿ ಹಿಗ್ಗುವರಿಗೆ ಈ ನವಗ್ರಹವು
ಆದಿತೇಯರು ಸಂತತಾಧಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಪರಿಹರಿಸುತ ಅವರನ
ಕಾದುಕೊಂಡಿಹರು ಎಲ್ಲರೊಂದಾಗಿ ಈಶನ ಆಜ್ಞೆಯಲಿ||2||
ಮೇದಿನಿಯ ಮೇಲುಳ್ಳ ಗೋಷ್ಪಾದ ಉದಕಗಳು ಎಲ್ಲ ಆಮಲ ತೀರ್ಥವು
ಪಾದಪಾದ್ರಿ ಧರಾತಳವೆ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಜೀವಗಣ ಶ್ರೀದನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು
ಅವರುಂಬ ಓದನವೇ ನೈವೇದ್ಯ
ನಿತ್ಯದಿ ಹಾದಿ ನಡೆವುದೇ ನರ್ತನಗಳು ಎಂದರಿತವನೆ ಯೋಗಿ||3||
ಸರ್ವ ದೇಶವು ಪುಣ್ಯ ದೇಶವು ಸರ್ವ ಕಾಲವು ಪರ್ವ ಕಾಲವು
ಸರ್ವ ಜೀವರು ದಾನ ಪಾತ್ರರು ಮೂರು ಲೋಕದೊಳು
ಸರ್ವ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರವು ಸರ್ವ ಕೆಲಸಗಳು ಎಲ್ಲ ಪೂಜೆಯು
ಶರ್ವ ವಂದ್ಯನ ವಿಮಲ ಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನವುಳ್ಳವಗೆ||4||
ದೇವಖಾತ ತಟಾಕವಾಪಿ ಸರೋವರಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ಸುರರು
ಕಳೇವರದೊಳಗಿಹ ರೋಮ ಕೂಪಗಳೊಳಗೆ ತುಂಬಿಹರು
ಆ ವಿಯತ್ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ಭಾವಿಸುವುದು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡೆನಿಪ ಸಾವಿರ
ಸುನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವಹಿಸುತಲಿಹವು ಎಂದು||5||
ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ಮೇಲೆ ಶೋಭಿಪ ಈರು ಅಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ
ಮಾರುತ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಮಾಧವ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ತಾ ರಮಿಸುತಿಹನೆಂದು
ತಿಳಿದಿಹ ಸೂರಿಗಳು ದೇವತೆಗಳು
ಅವರ ಶರೀರವೇ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಅವರ ಅರ್ಚನೆಯೇ ಹರಿಪೂಜೆ||6||
ಶ್ರೀವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವೆಂದರಿದು ಈ ವಸುಂಧರೆಯೊಳಗೆ ಬಲ್ಲವರು
ಆವ ಜಲದಲಿ ಮಿಂದರೆಯು ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು ತಾ ಒಲಿದು ಬಂದಲ್ಲಿ
ನೆಲೆಗೊಂಡು ಈವರು ಅಖಿಳಾರ್ಥಗಳನು
ಅರಿಯದ ಜೀವರು ಅಮರ ತರಂಗಿಣಿಯನು ಐದಿದರು ಫಲವೇನು||7||
ನದನದಿಗಳು ಇಳೆಯೊಳಗೆ ಪರಿವವು ಉದಧಿ ಪರಿಯಂತರದಿ
ತರುವಾಯದಲಿ ರಮಿಸುವವು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯವಾಗಿ ತೋರದಲೆ
ವಿಧಿ ನಿಷೇಧಗಳು ಆಚರಿಸುವರು ಬುಧರು
ಭಗವದ್ರೂಪ ಸರ್ವತ್ರದಲಿ ಚಿಂತನೆ ಬರಲು ತ್ಯಜಿಸುವರು ಅಖಿಳ ಕರ್ಮಗಳ||8||
ಕಲಿಯೆ ಮೊದಲಾದ ಅಖಿಳ ದಾನವರೊಳಗೆ
ಬ್ರಹ್ಮ ಭವಾದಿ ದೇವರ್ಕಳು ನಿಯಾಮಕರಾಗಿ ಹರಿಯಾಜ್ಞೆಯಲಿ
ಅವರವರ ಕಲುಷ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಸಿ
ಜಲರುಹೇಕ್ಷಣಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ ನಿಶ್ಚಲ ಸುಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ಪೂರ್ಣರು ಸುಖಿಪರು ಅವರೊಳಗೆ||9||
ಆವ ಜೀವರೊಳಿದ್ದರೇನು? ಇನ್ನಾವ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಲೇನು?
ಇನ್ನಾವ ಗುಣ ರೂಪಗಳ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಲೇನವರು?
ಕಾವನಯ್ಯನ ಪರಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಅವಲೋಕನ ಬಲದಿ ಚರಿಸುವ
ದೇವತೆಗಳನು ಮುಟ್ಟಲು ಆಪವೆ ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳು||10||
ಪತಿಯೊಡನೆ ಮನಬಂದ ತೆರದಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲಿ ರಮಿಸಿ ಮೋದಿಸಿ
ಸುತರ ಪಡೆದು ಇಳೆಯೊಳು ಜಿತ ಇಂದ್ರಿಯಳು ಎಂದು ಕರೆಸುವಳು
ಕೃತಿ ಪತಿ ಕಥಾಮೃತ ಸುಭೋಜನ ರತ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ
ಇತರ ದೋಷ ಪ್ರತತಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸುವವೇನು ಅಚ್ಯುತನ ದಾಸರಿಗೆ||11||
ಸೂಸಿಬಹ ನದಿಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ಸಹಾಸ ತೋರುವೆನೆನುತ
ಜಲಕೆದುರು ಈಸಿದರೆ ಕೈಸೋತು ಮುಳುಗುವ
ಹರಿಯ ಬಿಟ್ಟವನು ಕ್ಲೇಶವೈದುವ ಅನಾದಿಯಲಿ ಸಾರ್ವೇಶ ಕ್ಲುಪ್ತಿಯ ಮಾಡಿದುದ ಬಿಟ್ಟು
ಆಶೆಯಿಂದಲಿ ಅನ್ಯರ ಆರಾಧಿಸುವ ಮಾನವನು||12||
ನಾನು ನನ್ನದು ಎಂಬ ಜಡಮತಿ ಮಾನವನು ದಿನದಿನದಿ ಮಾಡುವ
ಸ್ನಾನ ಜಪ ದೇವಾರ್ಚನೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳ
ದಾನವರು ಸೆಳೆದೊಯ್ವರಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸ್ವೀಕರಿಸ
ಮದ್ದಾನೆ ಪಕ್ವ ಕಪಿತ್ಥ ಫಲ ಭಕ್ಷಿಸಿದ ವೋಲಹುದು||13||
ಧಾತ್ರಿಯೊಳಗುಳ್ಳ ಅಖಿಳ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಚರಿಸಿದರೇನು
ಪಾತ್ರಾಪಾತ್ರವರಿತು ಅನ್ನಾದಿ ದಾನವ ಮಾಡಿ ಫಲವೇನು
ಗಾತ್ರ ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಿಸಿದರು ಏನು
ಹರಿ ಸರ್ವತ್ರಗತನು ಎಂದರಿಯದೆ ತಾ ಕರ್ತೃ ಎಂಬುವನು||14||
ಕಂಡ ನೀರೊಳು ಮುಳುಗಿ ದೇಹವ ದಂಡಿಸಿದ ಫಲವೇನು
ದಂಡ ಕಮಂಡಲoಗಳ ಧರಿಸಿ ಯತಿಯೆಂದೆನಿಸಿ ಫಲವೇನು
ಅಂಡಜಾಧಿಪನು ಅಂಸಗನ ಪದ ಪುಂಡರೀಕದಿ ಮನವಹರ್ನಿಶಿ
ಬಂಡುಣಿಯವೋಲ್ ಇರಿಸಿ ಸುಖಪಡದೆ ಇಪ್ಪ ಮಾನವನು||15||
ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಓದಿ ಪೇಳಿದರೇನು
ಸಕಲ ನಿಷೇಧ ಕರ್ಮಗಳ ತೊರೆದು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಮಾಡಿ ಏನು
ಓದನಂಗಳ ಜರಿದು ಶ್ವಾಸ ನಿರೋಧಗೈಸಿದರೇನು
ಕಾಮ ಕ್ರೋಧವ ಅಳಿಯದೆ ನಾನು ನನ್ನದೆಂಬ ಮಾನವನು||16||
ಏನು ಕೇಳಿದರೇನು ನೋಡಿದರೇನು ಓದಿದರೇನು
ಪೇಳಿದರೇನು ಪಾಡಿದರೇನು ಮಾಡಿದರೇನು ದಿನದಿನದಿ
ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಜನ್ಮ ಕರ್ಮ ಸದಾ ಅನುರಾಗದಿ ನೆನೆದು
ತತ್ತತ್ ಸ್ಥಾನದಲಿ ತದ್ರೂಪ ತನ್ನಾಮಕನ ಸ್ಮರಿಸದವ||17||
ಬುದ್ಧಿ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿ ಪೇಳಿದ ಅಶುದ್ಧ ಕಾವ್ಯವು ಇದಲ್ಲ
ತತ್ವ ಸುಪದ್ಧತಿಗಳನು ತಿಳಿದ ಮಾನವನು ಅಲ್ಲ ಬುಧರಿಂದ
ಮಧ್ವ ವಲ್ಲಭ ತಾನೇ ಹೃದಯದೊಳು ಇದ್ದು ನುಡಿದಂದದಲಿ ನುಡಿದೆನು
ಅಪದ್ಧಗಳ ನೋಡದಲೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಆಲಿಪುದು ಬುಧರು||18||
ಕಬ್ಬಿನೊಳಗಿಹ ರಸ ವಿದಂತಿಗೆ ಅಬ್ಬು ಬಲ್ಲುದೆ
ಭಾಗ್ಯ ಯೌವನ ಮಬ್ಬಿನಲಿ ಮೈ ಮರೆದವಗೆ ಹರಿ ಸುಚರಿತಾಮೃತವು ಲಭ್ಯವಾಗದು
ಹರಿಪದಾಬ್ಜದಿ ಹಬ್ಬಿದ ಅತಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿ ರಸ
ಉಂಡು ಉಬ್ಬಿ ಕೊಬ್ಬಿ ಸುಖಾಬ್ಧಿಯೊಳಗೆ ಆಡುವವಗೆ ಅಲ್ಲದಲೆ||19||
ಖಗವರಧ್ವಜನ ಅಂಘ್ರಿ ಭಕುತಿಯ ಬಗೆಯನು ಅರಿಯದ ಮಾನವರಿಗಿದು
ಒಗಟಿನಂದದಿ ತೋರುತಿಪ್ಪದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ
ತ್ರಿಗುಣ ವರ್ಜಿತನ ಅಮಲ ಗುಣಗಳ ಪೊಗಳಿ ಹಿಗ್ಗುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ
ಮಿಗೆ ಭಕುತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸುಖವಿತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಿಪುದು||20||
ಪರಮ ತತ್ವ ರಹಸ್ಯವು ಇದು ಭೂಸುರರು ಕೇಳುವುದು ಸಾದರದಿ
ನಿಷ್ಠುರಿಗಳಿಗೆ ಮೂಢರಿಗೆ ಪಂಡಿತ ಮಾನಿ ಪಿಶುನರಿಗೆ
ಅರಸಿಕರಿಗೆ ಇದು ಪೇಳ್ವುದಲ್ಲ ಅನವರತ ಭಗವತ್ಪಾದ
ಯುಗಳ ಅಂಬುರುಹ ಮಧುಕರನು ಎನಿಸುವವರಿಗೆ ಇದನು ಅರುಪು ಮೋದದಲಿ||21||
ಲೋಕವಾರ್ತೆಯಿ ದಲ್ಲ ಪರಲೋ ಕೈಕನಾಥನ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳ್ವರೆ |
ಕಾಕು ಮನುಜರಿ ಗಿದು ಸಮರ್ಪಕ ವಾಗಿ ಸೊಗಸುವುದೆ ||
ಕೋಕನದ ಪರಿ ಮಳವು ಷಟ್ಪದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂ ದದಲಿ
ಜಲಚರ ಭೇಕ ಬಲ್ಲದೆ ಇದರ ರಸ ಹರಿ ಭಕ್ತಗಲ್ಲದಲೆ||22||
ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನರಹಿತ ಸಕಲೇಷ್ಟ ಪ್ರದಾಯಕ ಸರ್ವಗುಣ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮೇಯ
ಜರಾಮರಣ ವರ್ಜಿತ ವಿಗತ ಕ್ಲೇಶ ವಿಪ್ರತಮ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ
ಘ್ರುಣಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ ಅನಂತ ಮಹಿಮ
ಘೃತ ಪ್ರತೀಕ ಆರಾಧಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ ಸುರರಾಜ||23||
ವನಚರ ಅದ್ರಿ ಧರಾ ಧರನೆ ಜಯ ಮನುಜ ಮೃಗವರ ವೇಷ ಜಯ
ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವ ಜಯ ಭೃಗು ರಾಮ ಭೂಮ ಜಯ
ಜನಕಜಾ ವಲ್ಲಭನೆ ಜಯ ರುಗ್ಮಿಣಿ ಮನೋರಥ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ
ಜಿನ ವಿಮೋಹಕ ಕಲಿವಿದಾರಣ ಜಯ ಜಯಾರಮಣ||24||
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಕರಾರ್ಚಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ
ಸುಮನಸ ಪ್ರೋಚ್ಚ ಸನ್ಮಂಗಳದ ಮಧ್ವ ಅಂತಃಕರಣರೂಢ
ಅಚ್ಯುತ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲ ನಿಚ್ಚ ನೆಚ್ಚಿದ ಜನರ ಬಿಡ
ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನು ಉಂಡು ಅರಣ್ಯದೊಳು ಗೋ ಗೋಪರನು ಕಾಯ್ದ||25||
***
Verse 1
āva parabommana ativimala aṅgāva baddharu endenipa |
rājīvabhava modalāda amararu anudinadi haripadava sēviparige |
anukūlarallade tāvu ivaranu keḍisaballare |
śrīvilāsāspadana dāsarige uṇṭe apajayavu ||1||
Verse 2
śrīdana aṅghri sarōjayugaḷa ēkādaśa sthāna ātmadoloḷagiṭṭu |
ādaradi santutisi higguvarige ī navagrahavu |
āditēyaru santatādhi vyādhigaḷa pariharisuta avarana |
kādukoṇḍiharu ellarondāgi īśana ājñeyali ||2||
Verse 3
mēdiniya mēluḷḷa gōṣpāda udakagaḷu ella āmala tīrthavu |
pādapādri dharātaḷave sukṣētra jīvagaṇa śrīdana pratimēgaḷu |
avarumba ōdanavē naivēdya |
nityadi hādi naḍevudē nartana gaḷu endaritavane yōgi ||3||
Verse 4
sarva dēśavu puṇya dēśavu sarva kālavu parva kālavu |
sarva jīvaru dāna pātraru mūru lōkadoḷu |
sarva mātugaḷu ella mantravu sarva kelasagaḷu ella pūjēyu |
śarva vandyana vimala mūrti dhyānuḷḷavage ||4||
Verse 5
dēvakhāta taṭākavāpi sarōvaragaḷa abhimāni suraru |
kaḷēvaradoḷagih rōma kūpagaḷoḷage tumbiharu |
ā viyatgaṅgādi nadigaḷu bhāvisuvudu eppatteraḍenipa sāvira |
sunāḍigaḷoḷage pravahisutalihavu endu ||5||
Verse 6
mūru kōṭiya mēle śōbhipa īru adhika eppattu sāvira |
māruta antaryāmi mādhava prati divasadalli tā ramisutihanendu |
tiḷidiha sūrigaḷu dēvatēgaḷu |
avara śarīravē sukṣētra avara archanēyē haripūje ||6||
Verse 7
śrīvaranige abhiṣēkavendaridu ī vasundhareyoḷage ballavaru |
āva jaladali mindareyu gaṅgādi tīrthagaḷu tā olidu bandalli |
nelegonḍu īvaru akhiḷārthagalanu |
ariyada jīvaru amara taraṅgiṇiyanu aididaru phalavēnu ||7||
Verse 8
nadanadigaḷu iḷeyoḷage parivavu udadhi pariyantaradi |
taruvāyadali ramisuvavu alli tanmayavāgi tōradale |
vidhi niṣēdhagaḷu ācharisuvaru budharu |
bhagavadrūpa sarvatradali cintane baralu tyajisuvaru akhiḷa karmagaḷa ||8||
Verse 9
kaliye modalāda akhiḷa dānavaroḷage |
brahma bhavādi dēvarkaḷu niyāmakarāgi hariyājñeyali |
avaravara kaluṣa karmava māḍi māḍisi |
jalaruhēkṣaṇage arpisuta niścala subhakti jñāna pūrṇaru sukhiparu avaroḷage ||9||
Verse 10
āva jīvaroḷiddarēnu? innāva karmava māḍalēnu? |
innāva guṇa rūpagaḷa upāsanē māḍalēnavaru? |
kāvanayyana parama kāruṇya avalōkana baladi charisuva |
dēvatēgaḷanu muṭṭalu āpavē pāpa karmagaḷu ||10||
Verse 11
patiyoḍane manabanda teradali prati divasadali ramisi mōdisi |
sutara paḍedu iḷeyoḷu jita indriyaḷu endu karasuvaḷu |
kr̥ti pati kathāmṛta subhōjana rata mahātmārige |
itara dōṣa pratati gaḷu sambandhisuva vēnu achyutana dāsarige ||11||
Verse 12
sūsibaha nadiyoḷage tanna sahāsa tōruvenenuta |
jalakeduru īsidare kaisōtu muḷuguva |
hariya biṭṭavanu klēśavaiduvā anādiyali sārvēśa kluptiya māḍiduda biṭṭu |
āśeyindali anyara ārādhisuva mānavanu ||12||
Verse 13
nānu nannadu emba jaḍamati mānavanu dinadinadi māḍuva |
snāna japa dēvārchanayē modalāda karmagaḷa |
dānavaru seḷedoiyvaralladē śrīnivāsanu svīkarisa |
maddānē pakva kapittha phala bhakṣisida vōlahudu ||13||
Verse 14
dhātriyoḷaguḷḷa akhiḷa tīrthakṣētra charisidarēnu |
pātrāpātravaritu annādi dānava māḍi phalavēnu |
gātra nirmalanāgi mantra stōtra paṭhisidaru ēnu |
hari sarvatragatanu endariyade tā kartr̥ embuvanu ||14||
Verse 15
kaṇḍa nīroḷu muḷugi dēhava daṇḍisida phalavēnu |
daṇḍa kamaṇḍalaṅgaḷa dharisi yatiyendenasida phalavēnu |
aṇḍajādhipanu aṅsagana pada puṇḍarīkadi manavaharniśi |
baṇḍuṇiyavōl irisi sukhapaḍade ippa mānavanu ||15||
Verse 16
vēda śāstra purāṇa kathēgaḷa ōdi pēḷidarēnu |
sakala niṣēdha karmagaḷa toredu satkarmagaḷa māḍi ēnu |
ōdanaṅgaḷa jaridu śvāsa nirōdhagaisidarēnu |
kāma krōdhava aḷiyade nānu nannademba mānavanu ||16||
Verse 17
ēnu kēḷidarēnu nōḍidarēnu ōdidarēnu |
pēḷidarēnu pāḍidarēnu māḍidarēnu dinadinadi |
śrīnivāsana janma karma sadā anurāgadi nenedu |
tattat sthānadali tadrūpa tannāmakana smarisadava ||17||
Verse 18
buddhi vidyābaladi pēḷida aśuddha kāvyavu idalla |
tattva supaddhatigaḷanu tiḷida mānavanu alla budharinda |
madhva vallabha tānē hr̥dayadoḷu iddu nuḍidandadali nuḍidenu |
apaddhagaḷa nōḍadale kivigoṭṭu ālipudu budharu ||18||
Verse 19
kabbin oḷagiha rasa vidantige abbu ballude |
bhāgya yauvana mabbinali mai maredavage hari sucharitāmṛtavu labhyavāgadu |
haripadābjadi habbida ati sadbhakti rasa |
uṇḍu ubbi kobbi sukhābdhiyoḷage āḍuvavage alladale ||19||
Verse 20
khagavaradhvajana aṅghri bhakutiya bageyanu ariyada mānavarigidu |
ogaṭinandadi tōrutippadu ella kāladali |
triguṇa varjitanu amala guṇagaḷa pogaḷi higguva bhāgavatatige |
mige bhakuti vijñāna sukhavittu avara rakṣipudu ||20||
Verse 21
parama tattva rahasyavu idu bhūsuraru kēḷuvudu sādardi |
niṣṭhurigaḷige mūḍharige paṇḍita māni piśunarige |
arasikarige idu pēḷvudalla anavarata bhagavatpāda |
yugaḷa amburuha madhukaranu enisuvarigidanu arupumōdadali ||21||
Verse 22
lōkavārteyi dalla paralō kaikanāthana vārte kēḷvare |
kāku manujari giddu samarpaka vāgi sogasuvude |
kōkanada pari maḷavu ṣaṭpada svīkarisuvam dadali |
jalachara bhēka ballade idara rasa hari bhaktagalladale ||22||
Verse 23
svaprayōjanarahita sakalēṣṭa pradāyaka sarvaguṇa pūrṇa prameya |
jarāmaraṇa varjita vigata klēśa vipratama viśvātma |
ghruṇi sūrya prakāśa ananta mahima |
ghr̥ta pratīka ārādhita aṅghri sarōja surarāja ||23||
Verse 24
vanachara adri dharā dharane jaya manuja mr̥gavara vēṣa jaya |
vāmana trivikrama dēva jaya bhr̥gu rāma bhūma jaya |
janakajā vallabhane jaya rugmiṇi manōratha siddhidāyaka |
jina vimōhaka kalividāraṇa jaya jayāramaṇa ||24||
Verse 25
sacchidānandātma brahma karārcita aṅghri sarōja |
sumanasa prōccha sanmaṅgaḷada madhva antaḥkaraṇarūḍha |
achyuta jagannātha viṭhala niccha necchida janara biḍa |
kāḍgicchanu uṇḍu araṇyadoḷu gō gōparan u kāyda ||25||
***
Pronunciation Guide
Use a soft, short "a" for all vowels, and lengthen vowels followed by "h" (e.g., "ā" = "aa," "ī" = "ee").
The "ḷ" (as in "gala") is a retroflex sound made by curling your tongue back against the roof of your mouth.
"ṭ" and "ḍ" are hard, sharp sounds, while "th" is often a soft, aspirated version of "t" or "d."
The "ṁ" or "n" before consonants represents a soft nasal hum, often merging into the following letter's sound.
Read at a steady, rhythmic pace, treating each line as a poetic meter rather than standard prose.
***
ಶ್ರೀಜಗನ್ನಾಥದಾಸರು ರಚಿಸಿರುವ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರದ 'ಸರ್ವಪ್ರತೀಕ ಸಂಧಿ'ಯು (ಸಂಧಿ ೧೦) ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತವಾದ ದಾರ್ಶನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಧಿಯ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ:
೧. ಭಗವಂತನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತ್ವ (Antaryamitvam):
ಈ ಸಂಧಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಎಂದರೆ ಭಗವಂತನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿ ಮತ್ತು ಅಚೇತನ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಕ್ತನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಭಗವಂತನ ಒಂದು ರೂಪ (ಪ್ರತೀಕ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
೨. ಜ್ಞಾನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ:
ನಿಜವಾದ ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ದೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೀರಿನ ಹನಿ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥ, ಕಾಲಿಡುವ ನೆಲ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರ ಭಗವಂತನ ನೈವೇದ್ಯ, ಮತ್ತು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸವೂ ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆ. ಇಂತಹ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಸದಾ ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
೩. ದೇವತೆಗಳ ಪಾತ್ರ:
ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ದೇವತೆಗಳು ಹರಿಯ ಅಧೀನರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಾದ ನದಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲೂ ದೇವತೆಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
೪. ನಿಷ್ಕಾಮ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ತ್ಯಾಗ:
ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ "ನಾನು" (ಕರ್ತೃತ್ವ) ಮತ್ತು "ನನ್ನದು" (ಮಮಕಾರ) ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಇರಬಾರದು. ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಭಗವಂತನೇ ಎಲ್ಲದರ ಮೂಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯದವನ ಪೂಜೆ ವ್ಯರ್ಥ. ಇದು ಸಿಪ್ಪೆ ಮಾತ್ರ ತಿಂದು ತಿರುಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮದ್ದಾನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಎಂದು ದಾಸರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
೫. ಭಕ್ತಿಯೇ ಮುಕ್ತಿ:
ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಳಿಸಿದರೂ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನ ನಾಮ-ರೂಪಗಳನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುವವನು ಮಾತ್ರ ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಹ ಭಕ್ತರನ್ನು ಭಗವಂತನು ಅರಣ್ಯದ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಗೋ-ಗೋಪಾಲಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ, ಸದಾ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ:
'ಸರ್ವಪ್ರತೀಕ ಸಂಧಿ'ಯು ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು, ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದೇ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಪರಮ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಎಂದು ಈ ಸಂಧಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
Meaning
ಪದ್ಯ ೧:
ಆವ ಪರಬೊಮ್ಮನ ಅತಿವಿಮಲ ಅಂಗಾವ ಬದ್ಧರು ಎಂದೆನಿಪ
ರಾಜೀವಭವ ಮೊದಲಾದ ಅಮರರು ಅನುದಿನದಿ ಹರಿಪದವ ಸೇವಿಪರಿಗೆ
ಅನುಕೂಲರಲ್ಲದೆ ತಾವು ಇವರನು ಕೆಡಿಸಬಲ್ಲರೆ
ಶ್ರೀವಿಲಾಸಾಸ್ಪದನ ದಾಸರಿಗೆ ಉಂಟೆ ಅಪಜಯವು||೧||
ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವವರು. ಅಂತಹ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳನ್ನು ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಈ ದೇವತೆಗಳು ಯಾವತ್ತೂ ಅನುಕೂಲರೇ ಹೊರತು, ಕೆಡಿಸುವವರಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಾಸರಿಗೆ ಸೋಲು ಎಂಬುದು ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೨:
ಶ್ರೀದನ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜಯುಗಳ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥಾನ ಆತ್ಮದೊಳಗಿಟ್ಟು
ಆದರದಿ ಸಂತುತಿಸಿ ಹಿಗ್ಗುವರಿಗೆ ಈ ನವಗ್ರಹವು
ಆದಿತೇಯರು ಸಂತತಾಧಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಪರಿಹರಿಸುತ ಅವರನ
ಕಾದುಕೊಂಡಿಹರು ಎಲ್ಲರೊಂದಾಗಿ ಈಶನ ಆಜ್ಞೆಯಲಿ||೨||
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಆರಾಧಿಸುವ ಭಕ್ತರನ್ನು, ನವಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ಅವರ ದುಃಖ-ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೩:
ಮೇದಿನಿಯ ಮೇಲುಳ್ಳ ಗೋಷ್ಪಾದ ಉದಕಗಳು ಎಲ್ಲ ಆಮಲ ತೀರ್ಥವು
ಪಾದಪಾದ್ರಿ ಧರಾತಳವೆ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಜೀವಗಣ ಶ್ರೀದನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು
ಅವರುಂಬ ಓದನವೇ ನೈವೇದ್ಯ
ನಿತ್ಯದಿ ಹಾದಿ ನಡೆವುದೇ ನರ್ತನಗಳು ಎಂದರಿತವನೆ ಯೋಗಿ||೩||
ಅರ್ಥ: ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ನೀರೂ ಗಂಗೆಯಂತೆ ಪವಿತ್ರ, ಪ್ರತಿ ಭೂಮಿಯೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜೀವಿಯೂ ಭಗವಂತನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಅವರು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವೇ ನೈವೇದ್ಯ, ನಡೆದಾಡುವುದೇ ನೃತ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಯೋಗಿ.
ಪದ್ಯ ೪:
ಸರ್ವ ದೇಶವು ಪುಣ್ಯ ದೇಶವು ಸರ್ವ ಕಾಲವು ಪರ್ವ ಕಾಲವು
ಸರ್ವ ಜೀವರು ದಾನ ಪಾತ್ರರು ಮೂರು ಲೋಕದೊಳು
ಸರ್ವ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರವು ಸರ್ವ ಕೆಲಸಗಳು ಎಲ್ಲ ಪೂಜೆಯು
ಶರ್ವ ವಂದ್ಯನ ವಿಮಲ ಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನವುಳ್ಳವಗೆ||೪||
ಅರ್ಥ: ಪರಮಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪುಣ್ಯಕರ. ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳವೂ ಪವಿತ್ರ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲವೂ ಹಬ್ಬ, ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳೂ ಮಂತ್ರ, ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೇ ಪೂಜೆ.
ಪದ್ಯ ೫:
ದೇವಖಾತ ತಟಾಕವಾಪಿ ಸರೋವರಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ಸುರರು
ಕಳೇವರದೊಳಗಿಹ ರೋಮ ಕೂಪಗಳೊಳಗೆ ತುಂಬಿಹರು
ಆ ವಿಯತ್ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ಭಾವಿಸುವುದು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡೆನಿಪ ಸಾವಿರ
ಸುನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವಹಿಸುತಲಿಹವು ಎಂದು||೫||
ಅರ್ಥ: ಕೆರೆ, ಬಾವಿ, ನದಿಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ರೋಮಕೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ೭೨,೦೦೦ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು.
ಪದ್ಯ ೬:
ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ಮೇಲೆ ಶೋಭಿಪ ಈರು ಅಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ
ಮಾರುತ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಮಾಧವ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ತಾ ರಮಿಸುತಿಹನೆಂದು
ತಿಳಿದಿಹ ಸೂರಿಗಳು ದೇವತೆಗಳು
ಅವರ ಶರೀರವೇ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಅವರ ಅರ್ಚನೆಯೇ ಹರಿಪೂಜೆ||೬||
ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮ ದೇಹದ ೭೨,೦೭೨ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯು ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ದೇವತೆಗಳ ದೇಹವನ್ನೇ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದೂ, ಅವರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನೇ ಹರಿಪೂಜೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೭:
ಶ್ರೀವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವೆಂದರಿದು ಈ ವಸುಂಧರೆಯೊಳಗೆ ಬಲ್ಲವರು
ಆವ ಜಲದಲಿ ಮಿಂದರೆಯು ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು ತಾ ಒಲಿದು ಬಂದಲ್ಲಿ
ನೆಲೆಗೊಂಡು ಈವರು ಅಖಿಳಾರ್ಥಗಳನು
ಅರಿಯದ ಜೀವರು ಅಮರ ತರಂಗಿಣಿಯನು ಐದಿದರು ಫಲವೇನು||೭||
ಅರ್ಥ: ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಜಲವನ್ನೂ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅಭಿಷೇಕವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿಯದ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೇವಲ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಏನು ಫಲ?
ಪದ್ಯ ೮:
ನದನದಿಗಳು ಇಳೆಯೊಳಗೆ ಪರಿವವು ಉದಧಿ ಪರಿಯಂತರದಿ
ತರುವಾಯದಲಿ ರಮಿಸುವವು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯವಾಗಿ ತೋರದಲೆ
ವಿಧಿ ನಿಷೇಧಗಳು ಆಚರಿಸುವರು ಬುಧರು
ಭಗವದ್ರೂಪ ಸರ್ವತ್ರದಲಿ ಚಿಂತನೆ ಬರಲು ತ್ಯಜಿಸುವರು ಅಖಿಳ ಕರ್ಮಗಳ||೮||
ಅರ್ಥ: ನದಿಗಳು ಸಾಗರ ಸೇರುವಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವ ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಬಾಹ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೯:
ಕಲಿಯೆ ಮೊದಲಾದ ಅಖಿಳ ದಾನವರೊಳಗೆ
ಬ್ರಹ್ಮ ಭವಾದಿ ದೇವರ್ಕಳು ನಿಯಾಮಕರಾಗಿ ಹರಿಯಾಜ್ಞೆಯಲಿ
ಅವರವರ ಕಲುಷ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಸಿ
ಜಲರುಹೇಕ್ಷಣಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ ನಿಶ್ಚಲ ಸುಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ಪೂರ್ಣರು ಸುಖಿಪರು ಅವರೊಳಗೆ||೯||
ಅರ್ಥ: ದುಷ್ಟರ ಒಳಗೂ ದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿಯಾಮಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದಿನ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಕಂಡು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುಖಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೦:
ಆವ ಜೀವರೊಳಿದ್ದರೇನು? ಇನ್ನಾವ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಲೇನು?
ಇನ್ನಾವ ಗುಣ ರೂಪಗಳ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಲೇನವರು?
ಕಾವನಯ್ಯನ ಪರಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಅವಲೋಕನ ಬಲದಿ ಚರಿಸುವ
ದೇವತೆಗಳನು ಮುಟ್ಟಲು ಆಪವೆ ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳು||೧೦||
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಾಣುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪಾಪದ ಭಯವಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೧೧:
ಪತಿಯೊಡನೆ ಮನಬಂದ ತೆರದಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲಿ ರಮಿಸಿ ಮೋದಿಸಿ
ಸುತರ ಪಡೆದು ಇಳೆಯೊಳು ಜಿತ ಇಂದ್ರಿಯಳು ಎಂದು ಕರೆಸುವಳು
ಕೃತಿ ಪತಿ ಕಥಾಮೃತ ಸುಭೋಜನ ರತ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ
ಇತರ ದೋಷ ಪ್ರತತಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸುವವೇನು ಅಚ್ಯುತನ ದಾಸರಿಗೆ||೧೧||
ಅರ್ಥ: ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಭಗವಂತನ ಕಥಾಮೃತವನ್ನೇ ಉಣ್ಣುವ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ದೋಷಗಳು ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅಚ್ಯುತನ ದಾಸರು ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಯ ೧೨:
ಸೂಸಿಬಹ ನದಿಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ಸಹಾಸ ತೋರುವೆನೆನುತ
ಜಲಕೆದುರು ಈಸಿದರೆ ಕೈಸೋತು ಮುಳುಗುವ
ಹರಿಯ ಬಿಟ್ಟವನು ಕ್ಲೇಶವೈದುವ ಅನಾದಿಯಲಿ ಸಾರ್ವೇಶ ಕ್ಲುಪ್ತಿಯ ಮಾಡಿದುದ ಬಿಟ್ಟು
ಆಶೆಯಿಂದಲಿ ಅನ್ಯರ ಆರಾಧಿಸುವ ಮಾನವನು||೧೨||
ಅರ್ಥ: ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಈಜುವವನು ಮುಳುಗುವಂತೆ, ಭಗವಂತನ ಸರ್ವನಿಯಾಮಕತ್ವವನ್ನು ಮರೆತು, ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೧೩:
ನಾನು ನನ್ನದು ಎಂಬ ಜಡಮತಿ ಮಾನವನು ದಿನದಿನದಿ ಮಾಡುವ
ಸ್ನಾನ ಜಪ ದೇವಾರ್ಚನೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳ
ದಾನವರು ಸೆಳೆದೊಯ್ವರಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸ್ವೀಕರಿಸ
ಮದ್ದಾನೆ ಪಕ್ವ ಕಪಿತ್ಥ ಫಲ ಭಕ್ಷಿಸಿದ ವೋಲಹುದು||೧೩||
ಅರ್ಥ: "ನಾನು, ನನ್ನದು" ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ, ಜಪ, ಪೂಜಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಭಗವಂತ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ದಾನವರು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮದ್ದಾನೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದು ಅದರ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ತಿರುಳಿಲ್ಲದ ಪೂಜೆ).
ಪದ್ಯ ೧೪:
ಧಾತ್ರಿಯೊಳಗುಳ್ಳ ಅಖಿಳ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಚರಿಸಿದರೇನು
ಪಾತ್ರಾಪಾತ್ರವರಿತು ಅನ್ನಾದಿ ದಾನವ ಮಾಡಿ ಫಲವೇನು
ಗಾತ್ರ ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಿಸಿದರು ಏನು
ಹರಿ ಸರ್ವತ್ರಗತನು ಎಂದರಿಯದೆ ತಾ ಕರ್ತೃ ಎಂಬುವನು||೧೪||
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರಿಯದೆ, ತಾನೇ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನು, ಎಷ್ಟೇ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿದರೂ, ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೂ ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಣ್ಯ ಫಲ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪದ್ಯ ೧೫:
ಕಂಡ ನೀರೊಳು ಮುಳುಗಿ ದೇಹವ ದಂಡಿಸಿದ ಫಲವೇನು
ದಂಡ ಕಮಂಡಲoಗಳ ಧರಿಸಿ ಯತಿಯೆಂದೆನಿಸಿ ಫಲವೇನು
ಅಂಡಜಾಧಿಪನು ಅಂಸಗನ ಪದ ಪುಂಡರೀಕದಿ ಮನವಹರ್ನಿಶಿ
ಬಂಡುಣಿಯವೋಲ್ ಇರಿಸಿ ಸುಖಪಡದೆ ಇಪ್ಪ ಮಾನವನು||೧೫||
ಅರ್ಥ: ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿ ವೇಷ ಧರಿಸಿದರೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ದುಂಬಿಯಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸುಖಪಡದಿದ್ದರೆ, ಈ ದೇಹ ದಂಡನೆ ವ್ಯರ್ಥ.
ಪದ್ಯ ೧೬:
ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಓದಿ ಪೇಳಿದರೇನು
ಸಕಲ ನಿಷೇಧ ಕರ್ಮಗಳ ತೊರೆದು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಮಾಡಿ ಏನು
ಓದನಂಗಳ ಜರಿದು ಶ್ವಾಸ ನಿರೋಧಗೈಸಿದರೇನು
ಕಾಮ ಕ್ರೋಧವ ಅಳಿಯದೆ ನಾನು ನನ್ನದೆಂಬ ಮಾನವನು||೧೬||
ಅರ್ಥ: ವೇದ-ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದಿದರೇನು, ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೇನು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿದರೇನು? ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ.
ಪದ್ಯ ೧೭:
ಏನು ಕೇಳಿದರೇನು ನೋಡಿದರೇನು ಓದಿದರೇನು
ಪೇಳಿದರೇನು ಪಾಡಿದರೇನು ಮಾಡಿದರೇನು ದಿನದಿನದಿ
ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಜನ್ಮ ಕರ್ಮ ಸದಾ ಅನುರಾಗದಿ ನೆನೆದು
ತತ್ತತ್ ಸ್ಥಾನದಲಿ ತದ್ರೂಪ ತನ್ನಾಮಕನ ಸ್ಮರಿಸದವ||೧೭||
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನ ನಾಮ-ರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸದವನ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿರರ್ಥಕ.
ಪದ್ಯ ೧೮:
ಬುದ್ಧಿ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿ ಪೇಳಿದ ಅಶುದ್ಧ ಕಾವ್ಯವು ಇದಲ್ಲ
ತತ್ವ ಸುಪದ್ಧತಿಗಳನು ತಿಳಿದ ಮಾನವನು ಅಲ್ಲ ಬುಧರಿಂದ
ಮಧ್ವ ವಲ್ಲಭ ತಾನೇ ಹೃದಯದೊಳು ಇದ್ದು ನುಡಿದಂದದಲಿ ನುಡಿದೆನು
ಅಪದ್ಧಗಳ ನೋಡದಲೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಆಲಿಪುದು ಬುಧರು||೧೮||
ಅರ್ಥ: ಇದು ಕೇವಲ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭಗವಂತನೇ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇಳಿಸಿದ ಮಾತುಗಳು. ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಪದ್ಯ ೧೯:
ಕಬ್ಬಿನೊಳಗಿಹ ರಸ ವಿದಂತಿಗೆ ಅಬ್ಬು ಬಲ್ಲುದೆ
ಭಾಗ್ಯ ಯೌವನ ಮಬ್ಬಿನಲಿ ಮೈ ಮರೆದವಗೆ ಹರಿ ಸುಚರಿತಾಮೃತವು ಲಭ್ಯವಾಗದು
ಹರಿಪದಾಬ್ಜದಿ ಹಬ್ಬಿದ ಅತಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿ ರಸ
ಉಂಡು ಉಬ್ಬಿ ಕೊಬ್ಬಿ ಸುಖಾಬ್ಧಿಯೊಳಗೆ ಆಡುವವಗೆ ಅಲ್ಲದಲೆ||೧೯||
ಅರ್ಥ: ಕಬ್ಬಿನ ರಸವನ್ನರಿಯದ ಇರುವೆಗೆ ಅದರ ಸಿಹಿಯ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮದದಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆತವರಿಗೆ ಹರಿಯ ಕಥಾಮೃತ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತಿಯ ರಸವನ್ನು ಸವಿಯುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಲಭ್ಯ.
ಪದ್ಯ ೨೦:
ಖಗವರಧ್ವಜನ ಅಂಘ್ರಿ ಭಕುತಿಯ ಬಗೆಯನು ಅರಿಯದ ಮಾನವರಿಗಿದು
ಒಗಟಿನಂದದಿ ತೋರುತಿಪ್ಪದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ
ತ್ರಿಗುಣ ವರ್ಜಿತನ ಅಮಲ ಗುಣಗಳ ಪೊಗಳಿ ಹಿಗ್ಗುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ
ಮಿಗೆ ಭಕುತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸುಖವಿತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಿಪುದು||೨೦||
ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಈ ಜ್ಞಾನ ಒಗಟಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ, ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಯ ೨೧:
ಪರಮ ತತ್ವ ರಹಸ್ಯವು ಇದು ಭೂಸುರರು ಕೇಳುವುದು ಸಾದರದಿ
ನಿಷ್ಠುರಿಗಳಿಗೆ ಮೂಢರಿಗೆ ಪಂಡಿತ ಮಾನಿ ಪಿಶುನರಿಗೆ
ಅರಸಿಕರಿಗೆ ಇದು ಪೇಳ್ವುದಲ್ಲ ಅನವರತ ಭಗವತ್ಪಾದ
ಯುಗಳ ಅಂಬುರುಹ ಮಧುಕರನು ಎನಿಸುವವರಿಗೆ ಇದನು ಅರುಪು ಮೋದದಲಿ||೨೧||
ಅರ್ಥ: ಇದು ಪರಮ ರಹಸ್ಯ, ಇದನ್ನು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು. ಮೂಢರಿಗೆ, ಪಂಡಿತ ಮನ್ನಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು. ಭಗವಂತನ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ದುಂಬಿಯಂತೆ ಇರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಪ್ರಿಯ.
ಪದ್ಯ ೨೨:
ಲೋಕವಾರ್ತೆಯಿ ದಲ್ಲ ಪರಲೋ ಕೈಕನಾಥನ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳ್ವರೆ |
ಕಾಕು ಮನುಜರಿ ಗಿದು ಸಮರ್ಪಕ ವಾಗಿ ಸೊಗಸುವುದೆ ||
ಕೋಕನದ ಪರಿ ಮಳವು ಷಟ್ಪದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂ ದದಲಿ
ಜಲಚರ ಭೇಕ ಬಲ್ಲದೆ ಇದರ ರಸ ಹರಿ ಭಕ್ತಗಲ್ಲದಲೆ||೨೨||
ಅರ್ಥ: ಇದು ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಕಥೆ. ಕಮಲದ ಮಕರಂದವನ್ನು ದುಂಬಿ ಸವಿಯುವಂತೆ, ಭಗವಂತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ಮಾತ್ರ ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ; ಕಪ್ಪೆಗೆ ಅದರ ರುಚಿ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯದು.
ಪದ್ಯ ೨೩:
ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನರಹಿತ ಸಕಲೇಷ್ಟ ಪ್ರದಾಯಕ ಸರ್ವಗುಣ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮೇಯ
ಜರಾಮರಣ ವರ್ಜಿತ ವಿಗತ ಕ್ಲೇಶ ವಿಪ್ರತಮ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ
ಘ್ರುಣಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ ಅನಂತ ಮಹಿಮ
ಘೃತ ಪ್ರತೀಕ ಆರಾಧಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ ಸುರರಾಜ||೨೩||
ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನು ಯಾವುದೇ ಬಯಕೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು, ಸರ್ವಗುಣ ಪರಿಪೂರ್ಣ. ಜನ್ಮ-ಮರಣವಿಲ್ಲದವನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನಾಗಿರುವ ಆ ದೇವೋತ್ತಮನು, ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೨೪:
ವನಚರ ಅದ್ರಿ ಧರಾ ಧರನೆ ಜಯ ಮನುಜ ಮೃಗವರ ವೇಷ ಜಯ
ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವ ಜಯ ಭೃಗು ರಾಮ ಭೂಮ ಜಯ
ಜನಕಜಾ ವಲ್ಲಭನೆ ಜಯ ರುಗ್ಮಿಣಿ ಮನೋರಥ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ
ಜಿನ ವಿಮೋಹಕ ಕಲಿವಿದಾರಣ ಜಯ ಜಯಾರಮಣ||೨೪||
ಅರ್ಥ: ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಧಾರಿ, ಮತ್ಸ್ಯ-ಕೂರ್ಮ-ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರಿ, ವಾಮನ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ, ಪರಶುರಾಮ, ಶ್ರೀರಾಮ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ನಿಮಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ! ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ, ಕಲಿಯುಗದ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ ನಿನಗೆ ಜಯ!
ಪದ್ಯ ೨೫:
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಕರಾರ್ಚಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ
ಸುಮನಸ ಪ್ರೋಚ್ಚ ಸನ್ಮಂಗಳದ ಮಧ್ವ ಅಂತಃಕರಣರೂಢ
ಅಚ್ಯುತ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲ ನಿಚ್ಚ ನೆಚ್ಚಿದ ಜನರ ಬಿಡ
ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನು ಉಂಡು ಅರಣ್ಯದೊಳು ಗೋ ಗೋಪರನು ಕಾಯ್ದ||೨೫||
ಅರ್ಥ: ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನು. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅಚ್ಯುತನೇ, ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲನೇ, ನೀನು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಗೋ-ಗೋಪಾಲಕರನ್ನು ಕಾದಂತೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸು.
***
The Sarvaprathīka Sandhi (Chapter 10 of Harikathamritasara) is one of the most profound sections of the text, focusing on the highest philosophical realization in the path of devotion. Here is the overall summary:
1. The Omnipresence of the Lord (Antaryāmitvam)
The central theme of this chapter is that the Supreme Lord is the Inner Controller (Antaryāmi) of every single object, living being, and force in the universe. Consequently, a devotee must view every aspect of existence as a "symbol" or "image" (Prathīka) of the Lord. Nothing is secular; everything is sacred because it is occupied by the Divine.
2. The Perspective of the Wise (Yogi)
A true seeker of wisdom undergoes a fundamental shift in perception. To such a person, every drop of water is a holy river, every patch of earth is a sacred site, every meal is a divine offering, and every action is an act of worship. By cultivating this vision, a devotee lives in the constant presence of the Lord, turning their entire life into a continuous act of devotion.
3. The Role of Celestial Deities
The chapter explains that the entire universe is managed by celestial deities who operate under the command of Sri Hari. Even in natural forces like rivers, mountains, and the elements, divine presences are at work. Recognizing and respecting this divine orchestration is, indirectly, an act of worshipping Sri Hari Himself.
4. Surrender and the Abandonment of Ego
The Sandhi provides a stern warning against the ego ("I" and "Mine"). It asserts that ritualistic actions like bathing, chanting, or charity—when performed with the arrogance of "I am the doer"—are rejected by the Lord. Sri Jagannatha Dasa uses the metaphor of a rogue elephant that eats only the shell of a fruit and leaves the pulp behind, comparing it to ritualism without the "pulp" of surrender and true knowledge.
5. Devotion as the Ultimate Liberator
Intellectual mastery of Vedas and scriptures is insufficient for liberation. True wisdom lies in the constant, loving remembrance of the Lord’s names and forms in every situation. For those who attain this steady, selfless devotion, the Lord becomes their eternal protector, just as He protected the cows and cowherds from the forest fire in Vrindavan.
Summary
In short, the Sarvaprathīka Sandhi teaches that liberation is not found in external rituals alone, but in the internal realization of the Lord’s presence in everything. By collapsing the distinction between the "mundane" and the "divine," and by completely surrendering one's ego to the Supreme, the devotee achieves the ultimate purpose of human life.
Meaning
Verse 1
āva parabommana ativimala aṅgāva baddharu endenipa |
rājīvabhava modalāda amararu anudinadi haripadava sēviparige |
anukūlarallade tāvu ivaranu keḍisaballare |
śrīvilāsāspadana dāsarige uṇṭe apajayavu ||1||
Meaning: The gods, starting with Brahma (the lotus-born), are inseparable servants of the Supreme Brahman. They are always favorable to those who serve the lotus feet of Sri Hari daily. Since they are His servants, how could they ever harm His devotees? Those who are servants of the Lord (who is the abode of Lakshmi) can never face defeat.
Verse 2
śrīdana aṅghri sarōjayugaḷa ēkādaśa sthāna ātmadoloḷagiṭṭu |
ādaradi santutisi higguvarige ī navagrahavu |
āditēyaru santatādhi vyādhigaḷa pariharisuta avarana |
kādukoṇḍiharu ellarondāgi īśana ājñeyali ||2||
Meaning: For those who joyfully keep the lotus feet of the Lord in their eleven senses (mind/organs) and worship Him, the nine planets and all the gods, acting as one under the Lord’s command, perpetually remove their mental and physical ailments and protect them.
Verse 3
mēdiniya mēluḷḷa gōṣpāda udakagaḷu ella āmala tīrthavu |
pādapādri dharātaḷave sukṣētra jīvagaṇa śrīdana pratimēgaḷu |
avarumba ōdanavē naivēdya |
nityadi hādi naḍevudē nartana gaḷu endaritavane yōgi ||3||
Meaning: One who realizes that every drop of water on earth is as holy as sacred rivers, every plot of land is a holy site, every living being is an image of the Lord, every meal eaten is an offering to Him, and every step taken is a dance for Him—that person is the true Yogi.
Verse 4
sarva dēśavu puṇya dēśavu sarva kālavu parva kālavu |
sarva jīvaru dāna pātraru mūru lōkadoḷu |
sarva mātugaḷu ella mantravu sarva kelasagaḷu ella pūjēyu |
śarva vandyana vimala mūrti dhyānuḷḷavage ||4||
Meaning: For one who meditates on the pure form of the Lord (whom even Shiva worships), every place is a holy place, every moment is a sacred festival, all living beings are worthy of charity, every word spoken is a mantra, and every action performed is an act of worship.
Verse 5
dēvakhāta taṭākavāpi sarōvaragaḷa abhimāni suraru |
kaḷēvaradoḷagih rōma kūpagaḷoḷage tumbiharu |
ā viyatgaṅgādi nadigaḷu bhāvisuvudu eppatteraḍenipa sāvira |
sunāḍigaḷoḷage pravahisutalihavu endu ||5||
Meaning: The presiding deities of all water bodies reside within the pores of our skin. One should contemplate that the celestial rivers (like the Ganges) flow within our seventy-two thousand subtle nerves (nadis).
Verse 6
mūru kōṭiya mēle śōbhipa īru adhika eppattu sāvira |
māruta antaryāmi mādhava prati divasadalli tā ramisutihanendu |
tiḷidiha sūrigaḷu dēvatēgaḷu |
avara śarīravē sukṣētra avara archanēyē haripūje ||6||
Meaning: Wise people know that Sri Hari, as the Inner Controller (Antaryami), resides with Mukhya Prana (Vayu) within these seventy-two thousand plus nerves every day. Therefore, the body of these beings is a holy site, and serving them is worship of Sri Hari.
Verse 7
śrīvaranige abhiṣēkavendaridu ī vasundhareyoḷage ballavaru |
āva jaladali mindareyu gaṅgādi tīrthagaḷu tā olidu bandalli |
nelegonḍu īvaru akhiḷārthagalanu |
ariyada jīvaru amara taraṅgiṇiyanu aididaru phalavēnu ||7||
Meaning: The learned know that all water on earth is an abhisheka (ritual bath) for the Lord. Wherever they take a bath, the holy waters of the Ganges and others come to them to bestow boons. If one does not know this, what is the use of merely going to the holy rivers?
Verse 8
nadanadigaḷu iḷeyoḷage parivavu udadhi pariyantaradi |
taruvāyadali ramisuvavu alli tanmayavāgi tōradale |
vidhi niṣēdhagaḷu ācharisuvaru budharu |
bhagavadrūpa sarvatradali cintane baralu tyajisuvaru akhiḷa karmagaḷa ||8||
Meaning: Rivers flow on earth until they reach the ocean, where they become one with it. Similarly, when the wise attain the constant realization of the Lord’s presence everywhere, they transcend mere ritualistic duties (as they see everything as an offering to Him).
Verse 9
kaliye modalāda akhiḷa dānavaroḷage |
brahma bhavādi dēvarkaḷu niyāmakarāgi hariyājñeyali |
avaravara kaluṣa karmava māḍi māḍisi |
jalaruhēkṣaṇage arpisuta niścala subhakti jñāna pūrṇaru sukhiparu avaroḷage ||9||
Meaning: Brahma and other gods act as controllers even within the wicked demons (like Kali), following the Lord's command. The wise, full of knowledge and steady devotion, recognize this divine orchestration and offer everything to the Lotus-Eyed Lord, remaining happy.
Verse 10
āva jīvaroḷiddarēnu? innāva karmava māḍalēnu? |
innāva guṇa rūpagaḷa upāsanē māḍalēnavaru? |
kāvanayyana parama kāruṇya avalōkana baladi charisuva |
dēvatēgaḷanu muṭṭalu āpavē pāpa karmagaḷu ||10||
Meaning: What does it matter who they are or what deeds they do? Can sinful karma touch the gods who move entirely by the power of the Supreme Protector’s compassionate glance?
Verse 11
patiyoḍane manabanda teradali prati divasadali ramisi mōdisi |
sutara paḍedu iḷeyoḷu jita indriyaḷu endu karasuvaḷu |
kr̥ti pati kathāmṛta subhōjana rata mahātmārige |
itara dōṣa pratati gaḷu sambandhisuva vēnu achyutana dāsarige ||11||
Meaning: Just as a woman who fulfills her duties while remaining self-controlled is praised, those great souls who remain immersed in the nectar of the Lord's stories (Kathamrita) are not touched by the defects of the material world.
Verse 12
sūsibaha nadiyoḷage tanna sahāsa tōruvenenuta |
jalakeduru īsidare kaisōtu muḷuguva |
hariya biṭṭavanu klēśavaiduvā anādiyali sārvēśa kluptiya māḍiduda biṭṭu |
āśeyindali anyara ārādhisuva mānavanu ||12||
Meaning: A person who tries to swim against a strong river current only tires himself out and sinks. Similarly, a person who abandons the Lord—who is the Prime Controller from time immemorial—and worships others out of selfish desire, will only suffer in the cycle of life.
Verse 13
nānu nannadu emba jaḍamati mānavanu dinadinadi māḍuva |
snāna japa dēvārchanayē modalāda karmagaḷa |
dānavaru seḷedoiyvaralladē śrīnivāsanu svīkarisa |
maddānē pakva kapittha phala bhakṣisida vōlahudu ||13||
Meaning: An ignorant person filled with "I" and "Mine" performs rituals like bathing, chanting, and worship. The demons (Daityas) seize these deeds, and the Lord does not accept them. It is like a rogue elephant eating only the shell of a wood apple and leaving the pulp.
Verse 14
dhātriyoḷaguḷḷa akhiḷa tīrthakṣētra charisidarēnu |
pātrāpātravaritu annādi dānava māḍi phalavēnu |
gātra nirmalanāgi mantra stōtra paṭhisidaru ēnu |
hari sarvatragatanu endariyade tā kartr̥ embuvanu ||14||
Meaning: What is the use of visiting all holy sites, giving charity, or chanting mantras if one does not realize that Hari is everywhere and instead mistakenly believes "I am the doer"?
Verse 15
kaṇḍa nīroḷu muḷugi dēhava daṇḍisida phalavēnu |
daṇḍa kamaṇḍalaṅgaḷa dharisi yatiyendenasida phalavēnu |
aṇḍajādhipanu aṅsagana pada puṇḍarīkadi manavaharniśi |
baṇḍuṇiyavōl irisi sukhapaḍade ippa mānavanu ||15||
Meaning: What is the use of mere physical austerities in water or dressing like an ascetic? If a person does not fix their mind on the lotus feet of the Lord (the King of Birds' Master) day and night—like a bee on a flower—they find no true happiness.
Verse 16
vēda śāstra purāṇa kathēgaḷa ōdi pēḷidarēnu |
sakala niṣēdha karmagaḷa toredu satkarmagaḷa māḍi ēnu |
ōdanaṅgaḷa jaridu śvāsa nirōdhagaisidarēnu |
kāma krōdhava aḷiyade nānu nannademba mānavanu ||16||
Meaning: What is the use of reciting scriptures or performing good deeds if one does not overcome lust, anger, and the ego ("I" and "Mine")?
Verse 17
ēnu kēḷidarēnu nōḍidarēnu ōdidarēnu |
pēḷidarēnu pāḍidarēnu māḍidarēnu dinadinadi |
śrīnivāsana janma karma sadā anurāgadi nenedu |
tattat sthānadali tadrūpa tannāmakana smarisadava ||17||
Meaning: Whatever one hears, sees, reads, sings, or does—if one does not constantly remember the Lord’s deeds with love and contemplate His form and name in every place, it is all futile.
Verse 18
buddhi vidyābaladi pēḷida aśuddha kāvyavu idalla |
tattva supaddhatigaḷanu tiḷida mānavanu alla budharinda |
madhva vallabha tānē hr̥dayadoḷu iddu nuḍidandadali nuḍidenu |
apaddhagaḷa nōḍadale kivigoṭṭu ālipudu budharu ||18||
Meaning: This is not a work of impure poetry composed by mere human intellect. Inspired by Sri Madhvacharya, the Lord Himself spoke through my heart. Wise ones should listen carefully without looking for faults.
Verse 19
kabbin oḷagiha rasa vidantige abbu ballude |
bhāgya yauvana mabbinali mai maredavage hari sucharitāmṛtavu labhyavāgadu |
haripadābjadi habbida ati sadbhakti rasa |
uṇḍu ubbi kobbi sukhābdhiyoḷage āḍuvavage alladale ||19||
Meaning: Just as an ant cannot know the juice inside sugarcane, one blinded by wealth and youth cannot grasp the nectar of the Lord's story. It is only accessible to those who drink the deep devotion of the Lord’s feet and swim in that ocean of bliss.
Verse 20
khagavaradhvajana aṅghri bhakutiya bageyanu ariyada mānavarigidu |
ogaṭinandadi tōrutippadu ella kāladali |
triguṇa varjitanu amala guṇagaḷa pogaḷi higguva bhāgavatatige |
mige bhakuti vijñāna sukhavittu avara rakṣipudu ||20||
Meaning: To those who do not know the path of devotion to the Lord (whose flag bears Garuda), this wisdom seems like a riddle. But to those who praise the Lord beyond the three modes of nature, it grants wisdom and protection.
Verse 21
parama tattva rahasyavu idu bhūsuraru kēḷuvudu sādardi |
niṣṭhurigaḷige mūḍharige paṇḍita māni piśunarige |
arasikarige idu pēḷvudalla anavarata bhagavatpāda |
yugaḷa amburuha madhukaranu enisuvarigidanu arupumōdadali ||21||
Meaning: This is a supreme secret. Do not teach this to the cruel, the ignorant, or the arrogant. Teach it with joy only to those who are like bees drinking the nectar from the lotus feet of the Lord.
Verse 22
lōkavārteyi dalla paralō kaikanāthana vārte kēḷvare |
kāku manujari giddu samarpaka vāgi sogasuvude |
kōkanada pari maḷavu ṣaṭpada svīkarisuvam dadali |
jalachara bhēka ballade idara rasa hari bhaktagalladale ||22||
Meaning: This is not worldly gossip; it is news of the Lord. Like a bee choosing the fragrance of a lotus, only the Lord's devotees can taste this nectar—a frog (the ignorant) cannot know its sweetness.
Verse 23
svaprayōjanarahita sakalēṣṭa pradāyaka sarvaguṇa pūrṇa prameya |
jarāmaraṇa varjita vigata klēśa vipratama viśvātma |
ghruṇi sūrya prakāśa ananta mahima |
ghr̥ta pratīka ārādhita aṅghri sarōja surarāja ||23||
Meaning: The Lord is selfless, the granter of all wishes, full of all virtues, beyond birth and death, the soul of the universe, radiant as the sun, and the One worshipped by the gods through His lotus feet.
Verse 24
vanachara adri dharā dharane jaya manuja mr̥gavara vēṣa jaya |
vāmana trivikrama dēva jaya bhr̥gu rāma bhūma jaya |
janakajā vallabhane jaya rugmiṇi manōratha siddhidāyaka |
jina vimōhaka kalividāraṇa jaya jayāramaṇa ||24||
Meaning: Victory to the lifter of the mountain, the one who took human and animal (Narasimha) forms, Vamana, Trivikrama, Parashurama, Rama, the Lord of Sita, the fulfiller of Rukmini’s desires, and the remover of the Kali-age's miseries!
Verse 25
sacchidānandātma brahma karārcita aṅghri sarōja |
sumanasa prōccha sanmaṅgaḷada madhva antaḥkaraṇarūḍha |
achyuta jagannātha viṭhala niccha necchida janara biḍa |
kāḍgicchanu uṇḍu araṇyadoḷu gō gōparan u kāyda ||25||
Meaning: O Sachidananda Brahman, worshipped by Brahma! O One dwelling in the heart of Sri Madhvacharya! O Achyuta Jagannatha Vittala, just as You protected the cows and cowherds from the forest fire, please always protect those who have taken refuge in You!
***
*****
harikathAmRutasAra gurugaLa karuNadindApanitu kELuve
parama BagavadBaktaru idanAdaradi kELuvudu||
Ava parabommana ativimala angAva baddharu endenipa
rAjIvaBava modalAda amararu anudinadi haripadava sEviparige
anukUlarallade tAvu ivaranu keDisaballare
SrIvilAsAspadana dAsarige unTe apajayavu||1||
SrIdana anGri sarOjayugaLa EkAdaSa sthAna AtmadoLagiTTu
Adaradi santutisi higguvarige I navagrahavu
AditEyaru santatAdhi vyAdhigaLa pariharisuta avarana
kAdukonDiharu ellarondAgi ISana Aj~jeyali||2||
mEdiniya mEluLLa gOShpAda udakagaLu ella Amala tIrthavu
pAdapAdri dharAtaLave sukShEtra jIvagaNa SrIdana pratimegaLu
avaruMba OdanavE naivEdya
nityadi hAdi naDevudE nartanagaLu endaritavane yOgi||3||
sarva dESavu puNya dESavu sarva kAlavu parva kAlavu
sarva jIvaru dAna pAtraru mUru lOkadoLu
sarva mAtugaLu ella mantravu sarva kelasagaLu ella pUjeyu
Sarva vandyana vimala mUrti dhyAnavuLLavage||4||
dEvaKAta taTAkavApi sarOvaragaLa aBimAni suraru
kaLEvaradoLagiha rOma kUpagaLoLage tuMbiharu
A viyatgangAdi nadigaLu BAvisuvudu eppatteraDenipa sAvira
sunADigaLoLage pravahisutalihavu endu||5||
mUru kOTiya mEle SOBipa Iru adhika eppattu sAvira
mAruta antaryAmi mAdhava prati divasadalli tA ramisutihanendu
tiLidiha sUrigaLu dEvategaLu
avara SarIravE sukShEtra avara arcaneyE haripUje||6||
SrIvaranige aBiShEkavendaridu I vasundhareyoLage ballavaru
Ava jaladali miMdareyu gangAdi tIrthagaLu tA olidu bandalli
nelegonDu Ivaru aKiLArthagaLanu
ariyada jIvaru amara tarangiNiyanu aididaru PalavEnu||7||
nadanadigaLu iLeyoLage parivavu udadhi pariyantaradi
taruvAyadali ramisuvavu alli tanmayavAgi tOradale
vidhi niShEdhagaLu Acarisuvaru budharu
BagavadrUpa sarvatradali cintane baralu tyajisuvaru aKiLa karmagaLa||8||
kaliye modalAda aKiLa dAnavaroLage
brahma BavAdi dEvarkaLu niyAmakarAgi hariyAj~jeyali
avaravara kaluSha karmava mADi mADisi
jalaruhEkShaNage arpisuta niScala suBakti j~jAna pUrNaru suKiparu avaroLage||9||
Ava jIvaroLiddarEnu? innAva karmava mADalEnu?
innAva guNa rUpagaLa upAsane mADalEnavaru?
kAvanayyana parama kAruNya avalOkana baladi carisuva
dEvategaLanu muTTalu Apave pApa karmagaLu||10||
patiyoDane manabanda teradali prati divasadali ramisi mOdisi
sutara paDedu iLeyoLu jita indriyaLu endu karesuvaLu
kRuti pati kathAmRuta suBOjana rata mahAtmarige
itara dOSha pratatigaLu saMbaMdhisuvavEnu acyutana dAsarige||11||
sUsibaha nadiyoLage tanna sahAsa tOruvenenuta
jalakeduru Isidare kaisOtu muLuguva
hariya biTTavanu klESavaiduva anAdiyali sArvESa kluptiya mADiduda biTTu
ASeyindali anyara ArAdhisuva mAnavanu||12||
nAnu nannadu eMba jaDamati mAnavanu dinadinadi mADuva
snAna japa dEvArcaneyE modalAda karmagaLa
dAnavaru seLedoyvarallade SrInivAsanu svIkarisa
maddAne pakva kapittha Pala BakShisida vOlahudu||13||
dhAtriyoLaguLLa aKiLa tIrthakShEtra carisidarEnu
pAtrApAtravaritu annAdi dAnava mADi PalavEnu
gAtra nirmalanAgi mantra stOtra paThisidaru Enu
hari sarvatragatanu eMdariyade tA kartRu eMbuvanu||14||
kanDa nIroLu muLugi dEhava danDisida PalavEnu
danDa kamanDalaogaLa dharisi yatiyendenisi PalavEnu
anDajAdhipanu aMsagana pada punDarIkadi manavaharniSi
banDuNiyavOl irisi suKapaDade ippa mAnavanu||15||
vEda SAstra purANa kathegaLa Odi pELidarEnu
sakala niShEdha karmagaLa toredu satkarmagaLa mADi Enu
OdanangaLa jaridu SvAsa nirOdhagaisidarEnu
kAma krOdhava aLiyade nAnu nannadeMba mAnavanu||16||
Enu kELidarEnu nODidarEnu OdidarEnu
pELidarEnu pADidarEnu mADidarEnu dinadinadi
SrInivAsana janma karma sadA anurAgadi nenedu
tattat sthAnadali tadrUpa tannAmakana smarisadava||17||
buddhi vidyAbaladi pELida aSuddha kAvyavu idalla
tatva supaddhatigaLanu tiLida mAnavanu alla budharinda
madhva vallaBa tAnE hRudayadoLu iddu nuDidaMdadali nuDidenu
apaddhagaLa nODadale kivigoTTu Alipudu budharu||18||
kabbinoLagiha rasa vidantige abbu ballude
BAgya yauvana mabbinali mai maredavage hari sucaritAmRutavu laByavAgadu
haripadAbjadi habbida ati sadBakti rasa
uMDu ubbi kobbi suKAbdhiyoLage ADuvavage alladale||19||
Kagavaradhvajana anGri Bakutiya bageyanu ariyada mAnavarigidu
ogaTinandadi tOrutippadu ella kAladali
triguNa varjitana amala guNagaLa pogaLi higguva BAgavatarige
mige Bakuti vij~jAna suKavittu avara rakShipudu||20||
parama tatva rahasyavu idu BUsuraru kELuvudu sAdaradi
niShThurigaLige mUDharige panDita mAni piSunarige
arasikarige idu pELvudalla anavarata BagavatpAda
yugaLa aMburuha madhukaranu enisuvavarige idanu arupu mOdadali||21||
lOkavArteyi dalla paralO kaikanAthana vArte kELvare |
kAku manujari gidu samarpaka vAgi sogasuvude ||
kOkanada pari maLavu ShaTpada svIkarisuvaM dadali
jalacara BEka ballade idara rasa hari Baktagalladale||22||
svaprayOjanarahita sakalEShTa pradAyaka sarvaguNa pUrNa pramEya
jarAmaraNa varjita vigata klESa vipratama viSvAtma
GruNi sUrya prakASa ananta mahima
GRuta pratIka ArAdhita anGri sarOja surarAja||23||
vanacara adri dharA dharane jaya manuja mRugavara vESha jaya
vAmana trivikrama dEva jaya BRugu rAma BUma jaya
janakajA vallaBane jaya rugmiNi manOratha siddhidAyaka
jina vimOhaka kalividAraNa jaya jayAramaNa||24||
saccidAnandAtma brahma karArcita anGri sarOja
sumanasa prOcca sanmangaLada madhva antaHkaraNarUDha
acyuta jagannAtha viThala nicca neccida janara biDa
kADgiccanu unDu araNyadoLu gO gOparanu kAyda||25||
************
ಸರ್ವಪ್ರತೀಕ ಸಂಧಿ -10
ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಗುರುಗಳ ಕರುಣದಿಂದಾಪನಿತು ಕೇಳುವೆ/
ಪರಮ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು ಇದನಾದರದಿ ಕೇಳುವುದು//
ಆವ ಪರಬೊಮ್ಮನ ಅತಿವಿಮಲ ಅಂಗಾವ ಬದ್ಧರು ಎಂದೆನಿಪ
ರಾಜೀವಭವ ಮೊದಲಾದ ಅಮರರು ಅನುದಿನದಿ ಹರಿಪದವ ಸೇವಿಪರಿಗೆ
ಅನುಕೂಲರಲ್ಲದೆ ತಾವು ಇವರನು ಕೆಡಿಸಬಲ್ಲರೆ
ಶ್ರೀವಿಲಾಸಾಸ್ಪದನ ದಾಸರಿಗೆ ಉಂಟೆ ಅಪಜಯವು//1//
ಶ್ರೀದನ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜಯುಗಳ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥಾನ ಆತ್ಮದೊಳಗಿಟ್ಟು
ಆದರದಿ ಸಂತುತಿಸಿ ಹಿಗ್ಗುವರಿಗೆ ಈ ನವಗ್ರಹವು
ಆದಿತೇಯರು ಸಂತತಾಧಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಪರಿಹರಿಸುತ ಅವರನ
ಕಾದುಕೊಂಡಿಹರು ಎಲ್ಲರೊಂದಾಗಿ ಈಶನ ಆಜ್ಞೆಯಲಿ//2//
ಮೇದಿನಿಯ ಮೇಲುಳ್ಳ ಗೋಷ್ಪಾದ ಉದಕಗಳು ಎಲ್ಲ ಆಮಲ ತೀರ್ಥವು
ಪಾದಪಾದ್ರಿ ಧರಾತಳವೆ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಜೀವಗಣ ಶ್ರೀದನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು
ಅವರುಂಬ ಓದನವೇ ನೈವೇದ್ಯ
ನಿತ್ಯದಿ ಹಾದಿ ನಡೆವುದೇ ನರ್ತನಗಳು ಎಂದರಿತವನೆ ಯೋಗಿ//3//
ಸರ್ವ ದೇಶವು ಪುಣ್ಯ ದೇಶವು ಸರ್ವ ಕಾಲವು ಪರ್ವ ಕಾಲವು
ಸರ್ವ ಜೀವರು ದಾನ ಪಾತ್ರರು ಮೂರು ಲೋಕದೊಳು
ಸರ್ವ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರವು ಸರ್ವ ಕೆಲಸಗಳು ಎಲ್ಲ ಪೂಜೆಯು
ಶರ್ವ ವಂದ್ಯನ ವಿಮಲ ಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನವುಳ್ಳವಗೆ//4//
ದೇವಖಾತ ತಟಾಕವಾಪಿ ಸರೋವರಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ಸುರರು
ಕಳೇವರದೊಳಗಿಹ ರೋಮ ಕೂಪಗಳೊಳಗೆ ತುಂಬಿಹರು
ಆ ವಿಯತ್ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ಭಾವಿಸುವುದು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡೆನಿಪ ಸಾವಿರ
ಸುನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವಹಿಸುತಲಿಹವು ಎಂದು//5//
ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ಮೇಲೆ ಶೋಭಿಪ ಈರು ಅಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ
ಮಾರುತ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಮಾಧವ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ತಾ ರಮಿಸುತಿಹನೆಂದು
ತಿಳಿದಿಹ ಸೂರಿಗಳು ದೇವತೆಗಳು
ಅವರ ಶರೀರವೇ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಅವರ ಅರ್ಚನೆಯೇ ಹರಿಪೂಜೆ//6//
ಶ್ರೀವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವೆಂದರಿದು ಈ ವಸುಂಧರೆಯೊಳಗೆ ಬಲ್ಲವರು
ಆವ ಜಲದಲಿ ಮಿಂದರೆಯು ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು ತಾ ಒಲಿದು ಬಂದಲ್ಲಿ
ನೆಲೆಗೊಂಡು ಈವರು ಅಖಿಳಾರ್ಥಗಳನು
ಅರಿಯದ ಜೀವರು ಅಮರ ತರಂಗಿಣಿಯನು ಐದಿದರು ಫಲವೇನು//7//
ನದನದಿಗಳು ಇಳೆಯೊಳಗೆ ಪರಿವವು ಉದಧಿ ಪರಿಯಂತರದಿ
ತರುವಾಯದಲಿ ರಮಿಸುವವು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯವಾಗಿ ತೋರದಲೆ
ವಿಧಿ ನಿಷೇಧಗಳು ಆಚರಿಸುವರು ಬುಧರು
ಭಗವದ್ರೂಪ ಸರ್ವತ್ರದಲಿ ಚಿಂತನೆ ಬರಲು ತ್ಯಜಿಸುವರು ಅಖಿಳ ಕರ್ಮಗಳ//8//
ಕಲಿಯೆ ಮೊದಲಾದ ಅಖಿಳ ದಾನವರೊಳಗೆ
ಬ್ರಹ್ಮ ಭವಾದಿ ದೇವರ್ಕಳು ನಿಯಾಮಕರಾಗಿ ಹರಿಯಾಜ್ಞೆಯಲಿ
ಅವರವರ ಕಲುಷ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಸಿ
ಜಲರುಹೇಕ್ಷಣಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ ನಿಶ್ಚಲ ಸುಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ಪೂರ್ಣರು ಸುಖಿಪರು ಅವರೊಳಗೆ//9//
ಆವ ಜೀವರೊಳಿದ್ದರೇನು? ಇನ್ನಾವ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಲೇನು?
ಇನ್ನಾವ ಗುಣ ರೂಪಗಳ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಲೇನವರು?
ಕಾವನಯ್ಯನ ಪರಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಅವಲೋಕನ ಬಲದಿ ಚರಿಸುವ
ದೇವತೆಗಳನು ಮುಟ್ಟಲು ಆಪವೆ ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳು//10//
ಪತಿಯೊಡನೆ ಮನಬಂದ ತೆರದಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲಿ ರಮಿಸಿ ಮೋದಿಸಿ
ಸುತರ ಪಡೆದು ಇಳೆಯೊಳು ಜಿತ ಇಂದ್ರಿಯಳು ಎಂದು ಕರೆಸುವಳು
ಕೃತಿ ಪತಿ ಕಥಾಮೃತ ಸುಭೋಜನ ರತ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ
ಇತರ ದೋಷ ಪ್ರತತಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸುವವೇನು ಅಚ್ಯುತನ ದಾಸರಿಗೆ//11//
ಸೂಸಿಬಹ ನದಿಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ಸಹಾಸ ತೋರುವೆನೆನುತ
ಜಲಕೆದುರು ಈಸಿದರೆ ಕೈಸೋತು ಮುಳುಗುವ
ಹರಿಯ ಬಿಟ್ಟವನು ಕ್ಲೇಶವೈದುವ ಅನಾದಿಯಲಿ ಸಾರ್ವೇಶ ಕ್ಲುಪ್ತಿಯ ಮಾಡಿದುದ ಬಿಟ್ಟು
ಆಶೆಯಿಂದಲಿ ಅನ್ಯರ ಆರಾಧಿಸುವ ಮಾನವನು//12//
ನಾನು ನನ್ನದು ಎಂಬ ಜಡಮತಿ ಮಾನವನು ದಿನದಿನದಿ ಮಾಡುವ
ಸ್ನಾನ ಜಪ ದೇವಾರ್ಚನೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳ
ದಾನವರು ಸೆಳೆದೊಯ್ವರಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸ್ವೀಕರಿಸ
ಮದ್ದಾನೆ ಪಕ್ವ ಕಪಿತ್ಥ ಫಲ ಭಕ್ಷಿಸಿದ ವೋಲಹುದು//13//
ಧಾತ್ರಿಯೊಳಗುಳ್ಳ ಅಖಿಳ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಚರಿಸಿದರೇನು
ಪಾತ್ರಾಪಾತ್ರವರಿತು ಅನ್ನಾದಿ ದಾನವ ಮಾಡಿ ಫಲವೇನು
ಗಾತ್ರ ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಿಸಿದರು ಏನು
ಹರಿ ಸರ್ವತ್ರಗತನು ಎಂದರಿಯದೆ ತಾ ಕರ್ತೃ ಎಂಬುವನು//14//
ಕಂಡ ನೀರೊಳು ಮುಳುಗಿ ದೇಹವ ದಂಡಿಸಿದ ಫಲವೇನು
ದಂಡ ಕಮಂಡಲoಗಳ ಧರಿಸಿ ಯತಿಯೆಂದೆನಿಸಿ ಫಲವೇನು
ಅಂಡಜಾಧಿಪನು ಅಂಸಗನ ಪದ ಪುಂಡರೀಕದಿ ಮನವಹರ್ನಿಶಿ
ಬಂಡುಣಿಯವೋಲ್ ಇರಿಸಿ ಸುಖಪಡದೆ ಇಪ್ಪ ಮಾನವನು//15//
ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಓದಿ ಪೇಳಿದರೇನು
ಸಕಲ ನಿಷೇಧ ಕರ್ಮಗಳ ತೊರೆದು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಮಾಡಿ ಏನು
ಓದನಂಗಳ ಜರಿದು ಶ್ವಾಸ ನಿರೋಧಗೈಸಿದರೇನು
ಕಾಮ ಕ್ರೋಧವ ಅಳಿಯದೆ ನಾನು ನನ್ನದೆಂಬ ಮಾನವನು//16//
ಏನು ಕೇಳಿದರೇನು ನೋಡಿದರೇನು ಓದಿದರೇನು
ಪೇಳಿದರೇನು ಪಾಡಿದರೇನು ಮಾಡಿದರೇನು ದಿನದಿನದಿ
ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಜನ್ಮ ಕರ್ಮ ಸದಾ ಅನುರಾಗದಿ ನೆನೆದು
ತತ್ತತ್ ಸ್ಥಾನದಲಿ ತದ್ರೂಪ ತನ್ನಾಮಕನ ಸ್ಮರಿಸದವ//17//
ಬುದ್ಧಿ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿ ಪೇಳಿದ ಅಶುದ್ಧ ಕಾವ್ಯವು ಇದಲ್ಲ
ತತ್ವ ಸುಪದ್ಧತಿಗಳನು ತಿಳಿದ ಮಾನವನು ಅಲ್ಲ ಬುಧರಿಂದ
ಮಧ್ವ ವಲ್ಲಭ ತಾನೇ ಹೃದಯದೊಳು ಇದ್ದು ನುಡಿದಂದದಲಿ ನುಡಿದೆನು
ಅಪದ್ಧಗಳ ನೋಡದಲೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಆಲಿಪುದು ಬುಧರು//18//
ಕಬ್ಬಿನೊಳಗಿಹ ರಸ ವಿದಂತಿಗೆ ಅಬ್ಬು ಬಲ್ಲುದೆ
ಭಾಗ್ಯ ಯೌವನ ಮಬ್ಬಿನಲಿ ಮೈ ಮರೆದವಗೆ ಹರಿ ಸುಚರಿತಾಮೃತವು ಲಭ್ಯವಾಗದು
ಹರಿಪದಾಬ್ಜದಿ ಹಬ್ಬಿದ ಅತಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿ ರಸ
ಉಂಡು ಉಬ್ಬಿ ಕೊಬ್ಬಿ ಸುಖಾಬ್ಧಿಯೊಳಗೆ ಆಡುವವಗೆ ಅಲ್ಲದಲೆ//19//
ಖಗವರಧ್ವಜನ ಅಂಘ್ರಿ ಭಕುತಿಯ ಬಗೆಯನು ಅರಿಯದ ಮಾನವರಿಗಿದು
ಒಗಟಿನಂದದಿ ತೋರುತಿಪ್ಪದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ
ತ್ರಿಗುಣ ವರ್ಜಿತನ ಅಮಲ ಗುಣಗಳ ಪೊಗಳಿ ಹಿಗ್ಗುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ
ಮಿಗೆ ಭಕುತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸುಖವಿತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಿಪುದು//20//
ಪರಮ ತತ್ವ ರಹಸ್ಯವು ಇದು ಭೂಸುರರು ಕೇಳುವುದು ಸಾದರದಿ
ನಿಷ್ಠುರಿಗಳಿಗೆ ಮೂಢರಿಗೆ ಪಂಡಿತ ಮಾನಿ ಪಿಶುನರಿಗೆ
ಅರಸಿಕರಿಗೆ ಇದು ಪೇಳ್ವುದಲ್ಲ ಅನವರತ ಭಗವತ್ಪಾದ
ಯುಗಳ ಅಂಬುರುಹ ಮಧುಕರನು ಎನಿಸುವವರಿಗೆ ಇದನು ಅರುಪು ಮೋದದಲಿ//21//
ಲೋಕವಾರ್ತೆಯು ಇದಲ್ಲ ಪರ ಲೋಕೈಕನಾಥನ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳ್ವರೆ
ಕಾಕುಮನುಜರಿಗೆ ಪರಿಮಳವು ಷಟ್ಪದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂದದಲಿ
ಜಲಚರ ಭೇಕ ಬಲ್ಲುದೆ? ಇದರ ರಸ ಹರಿ ಭಕುತಗಲ್ಲದಲೆ//22//
ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನರಹಿತ ಸಕಲೇಷ್ಟ ಪ್ರದಾಯಕ ಸರ್ವಗುಣ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮೇಯ
ಜರಾಮರಣ ವರ್ಜಿತ ವಿಗತ ಕ್ಲೇಶ ವಿಪ್ರತಮ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ
ಘ್ರುಣಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ ಅನಂತ ಮಹಿಮ
ಘೃತ ಪ್ರತೀಕ ಆರಾಧಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ ಸುರರಾಜ//23//
ವನಚರ ಅದ್ರಿ ಧರಾ ಧರನೆ ಜಯ ಮನುಜ ಮೃಗವರ ವೇಷ ಜಯ
ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವ ಜಯ ಭೃಗು ರಾಮ ಭೂಮ ಜಯ
ಜನಕಜಾ ವಲ್ಲಭನೆ ಜಯ ರುಗ್ಮಿಣಿ ಮನೋರಥ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ
ಜಿನ ವಿಮೋಹಕ ಕಲಿವಿದಾರಣ ಜಯ ಜಯಾರಮಣ//24//
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಕರಾರ್ಚಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ
ಸುಮನಸ ಪ್ರೋಚ್ಚ ಸನ್ಮಂಗಳದ ಮಧ್ವ ಅಂತಃಕರಣರೂಢ
ಅಚ್ಯುತ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲ ನಿಚ್ಚ ನೆಚ್ಚಿದ ಜನರ ಬಿಡ
ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನು ಉಂಡು ಅರಣ್ಯದೊಳು ಗೋ ಗೋಪರನು ಕಾಯ್ದ//25//
//ಇತಿ ಶ್ರೀ ಸರ್ವಪ್ರತೀಕ ಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ//
***
ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಗುರುಗಳ ಕರುಣದಿಂದಾಪನಿತು ಕೇಳುವೆ/
ಪರಮ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು ಇದನಾದರದಿ ಕೇಳುವುದು//
ಆವ ಪರಬೊಮ್ಮನ ಅತಿವಿಮಲ ಅಂಗಾವ ಬದ್ಧರು ಎಂದೆನಿಪ
ರಾಜೀವಭವ ಮೊದಲಾದ ಅಮರರು ಅನುದಿನದಿ ಹರಿಪದವ ಸೇವಿಪರಿಗೆ
ಅನುಕೂಲರಲ್ಲದೆ ತಾವು ಇವರನು ಕೆಡಿಸಬಲ್ಲರೆ
ಶ್ರೀವಿಲಾಸಾಸ್ಪದನ ದಾಸರಿಗೆ ಉಂಟೆ ಅಪಜಯವು//1//
ಶ್ರೀದನ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜಯುಗಳ ಏಕಾದಶ ಸ್ಥಾನ ಆತ್ಮದೊಳಗಿಟ್ಟು
ಆದರದಿ ಸಂತುತಿಸಿ ಹಿಗ್ಗುವರಿಗೆ ಈ ನವಗ್ರಹವು
ಆದಿತೇಯರು ಸಂತತಾಧಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಪರಿಹರಿಸುತ ಅವರನ
ಕಾದುಕೊಂಡಿಹರು ಎಲ್ಲರೊಂದಾಗಿ ಈಶನ ಆಜ್ಞೆಯಲಿ//2//
ಮೇದಿನಿಯ ಮೇಲುಳ್ಳ ಗೋಷ್ಪಾದ ಉದಕಗಳು ಎಲ್ಲ ಆಮಲ ತೀರ್ಥವು
ಪಾದಪಾದ್ರಿ ಧರಾತಳವೆ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಜೀವಗಣ ಶ್ರೀದನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು
ಅವರುಂಬ ಓದನವೇ ನೈವೇದ್ಯ
ನಿತ್ಯದಿ ಹಾದಿ ನಡೆವುದೇ ನರ್ತನಗಳು ಎಂದರಿತವನೆ ಯೋಗಿ//3//
ಸರ್ವ ದೇಶವು ಪುಣ್ಯ ದೇಶವು ಸರ್ವ ಕಾಲವು ಪರ್ವ ಕಾಲವು
ಸರ್ವ ಜೀವರು ದಾನ ಪಾತ್ರರು ಮೂರು ಲೋಕದೊಳು
ಸರ್ವ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರವು ಸರ್ವ ಕೆಲಸಗಳು ಎಲ್ಲ ಪೂಜೆಯು
ಶರ್ವ ವಂದ್ಯನ ವಿಮಲ ಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನವುಳ್ಳವಗೆ//4//
ದೇವಖಾತ ತಟಾಕವಾಪಿ ಸರೋವರಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ಸುರರು
ಕಳೇವರದೊಳಗಿಹ ರೋಮ ಕೂಪಗಳೊಳಗೆ ತುಂಬಿಹರು
ಆ ವಿಯತ್ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ಭಾವಿಸುವುದು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡೆನಿಪ ಸಾವಿರ
ಸುನಾಡಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವಹಿಸುತಲಿಹವು ಎಂದು//5//
ಮೂರು ಕೋಟಿಯ ಮೇಲೆ ಶೋಭಿಪ ಈರು ಅಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ
ಮಾರುತ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಮಾಧವ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ತಾ ರಮಿಸುತಿಹನೆಂದು
ತಿಳಿದಿಹ ಸೂರಿಗಳು ದೇವತೆಗಳು
ಅವರ ಶರೀರವೇ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಅವರ ಅರ್ಚನೆಯೇ ಹರಿಪೂಜೆ//6//
ಶ್ರೀವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವೆಂದರಿದು ಈ ವಸುಂಧರೆಯೊಳಗೆ ಬಲ್ಲವರು
ಆವ ಜಲದಲಿ ಮಿಂದರೆಯು ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು ತಾ ಒಲಿದು ಬಂದಲ್ಲಿ
ನೆಲೆಗೊಂಡು ಈವರು ಅಖಿಳಾರ್ಥಗಳನು
ಅರಿಯದ ಜೀವರು ಅಮರ ತರಂಗಿಣಿಯನು ಐದಿದರು ಫಲವೇನು//7//
ನದನದಿಗಳು ಇಳೆಯೊಳಗೆ ಪರಿವವು ಉದಧಿ ಪರಿಯಂತರದಿ
ತರುವಾಯದಲಿ ರಮಿಸುವವು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯವಾಗಿ ತೋರದಲೆ
ವಿಧಿ ನಿಷೇಧಗಳು ಆಚರಿಸುವರು ಬುಧರು
ಭಗವದ್ರೂಪ ಸರ್ವತ್ರದಲಿ ಚಿಂತನೆ ಬರಲು ತ್ಯಜಿಸುವರು ಅಖಿಳ ಕರ್ಮಗಳ//8//
ಕಲಿಯೆ ಮೊದಲಾದ ಅಖಿಳ ದಾನವರೊಳಗೆ
ಬ್ರಹ್ಮ ಭವಾದಿ ದೇವರ್ಕಳು ನಿಯಾಮಕರಾಗಿ ಹರಿಯಾಜ್ಞೆಯಲಿ
ಅವರವರ ಕಲುಷ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಸಿ
ಜಲರುಹೇಕ್ಷಣಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ ನಿಶ್ಚಲ ಸುಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ಪೂರ್ಣರು ಸುಖಿಪರು ಅವರೊಳಗೆ//9//
ಆವ ಜೀವರೊಳಿದ್ದರೇನು? ಇನ್ನಾವ ಕರ್ಮವ ಮಾಡಲೇನು?
ಇನ್ನಾವ ಗುಣ ರೂಪಗಳ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಲೇನವರು?
ಕಾವನಯ್ಯನ ಪರಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಅವಲೋಕನ ಬಲದಿ ಚರಿಸುವ
ದೇವತೆಗಳನು ಮುಟ್ಟಲು ಆಪವೆ ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳು//10//
ಪತಿಯೊಡನೆ ಮನಬಂದ ತೆರದಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿವಸದಲಿ ರಮಿಸಿ ಮೋದಿಸಿ
ಸುತರ ಪಡೆದು ಇಳೆಯೊಳು ಜಿತ ಇಂದ್ರಿಯಳು ಎಂದು ಕರೆಸುವಳು
ಕೃತಿ ಪತಿ ಕಥಾಮೃತ ಸುಭೋಜನ ರತ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ
ಇತರ ದೋಷ ಪ್ರತತಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸುವವೇನು ಅಚ್ಯುತನ ದಾಸರಿಗೆ//11//
ಸೂಸಿಬಹ ನದಿಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ಸಹಾಸ ತೋರುವೆನೆನುತ
ಜಲಕೆದುರು ಈಸಿದರೆ ಕೈಸೋತು ಮುಳುಗುವ
ಹರಿಯ ಬಿಟ್ಟವನು ಕ್ಲೇಶವೈದುವ ಅನಾದಿಯಲಿ ಸಾರ್ವೇಶ ಕ್ಲುಪ್ತಿಯ ಮಾಡಿದುದ ಬಿಟ್ಟು
ಆಶೆಯಿಂದಲಿ ಅನ್ಯರ ಆರಾಧಿಸುವ ಮಾನವನು//12//
ನಾನು ನನ್ನದು ಎಂಬ ಜಡಮತಿ ಮಾನವನು ದಿನದಿನದಿ ಮಾಡುವ
ಸ್ನಾನ ಜಪ ದೇವಾರ್ಚನೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳ
ದಾನವರು ಸೆಳೆದೊಯ್ವರಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸ್ವೀಕರಿಸ
ಮದ್ದಾನೆ ಪಕ್ವ ಕಪಿತ್ಥ ಫಲ ಭಕ್ಷಿಸಿದ ವೋಲಹುದು//13//
ಧಾತ್ರಿಯೊಳಗುಳ್ಳ ಅಖಿಳ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಚರಿಸಿದರೇನು
ಪಾತ್ರಾಪಾತ್ರವರಿತು ಅನ್ನಾದಿ ದಾನವ ಮಾಡಿ ಫಲವೇನು
ಗಾತ್ರ ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಿಸಿದರು ಏನು
ಹರಿ ಸರ್ವತ್ರಗತನು ಎಂದರಿಯದೆ ತಾ ಕರ್ತೃ ಎಂಬುವನು//14//
ಕಂಡ ನೀರೊಳು ಮುಳುಗಿ ದೇಹವ ದಂಡಿಸಿದ ಫಲವೇನು
ದಂಡ ಕಮಂಡಲoಗಳ ಧರಿಸಿ ಯತಿಯೆಂದೆನಿಸಿ ಫಲವೇನು
ಅಂಡಜಾಧಿಪನು ಅಂಸಗನ ಪದ ಪುಂಡರೀಕದಿ ಮನವಹರ್ನಿಶಿ
ಬಂಡುಣಿಯವೋಲ್ ಇರಿಸಿ ಸುಖಪಡದೆ ಇಪ್ಪ ಮಾನವನು//15//
ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಓದಿ ಪೇಳಿದರೇನು
ಸಕಲ ನಿಷೇಧ ಕರ್ಮಗಳ ತೊರೆದು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಮಾಡಿ ಏನು
ಓದನಂಗಳ ಜರಿದು ಶ್ವಾಸ ನಿರೋಧಗೈಸಿದರೇನು
ಕಾಮ ಕ್ರೋಧವ ಅಳಿಯದೆ ನಾನು ನನ್ನದೆಂಬ ಮಾನವನು//16//
ಏನು ಕೇಳಿದರೇನು ನೋಡಿದರೇನು ಓದಿದರೇನು
ಪೇಳಿದರೇನು ಪಾಡಿದರೇನು ಮಾಡಿದರೇನು ದಿನದಿನದಿ
ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಜನ್ಮ ಕರ್ಮ ಸದಾ ಅನುರಾಗದಿ ನೆನೆದು
ತತ್ತತ್ ಸ್ಥಾನದಲಿ ತದ್ರೂಪ ತನ್ನಾಮಕನ ಸ್ಮರಿಸದವ//17//
ಬುದ್ಧಿ ವಿದ್ಯಾಬಲದಿ ಪೇಳಿದ ಅಶುದ್ಧ ಕಾವ್ಯವು ಇದಲ್ಲ
ತತ್ವ ಸುಪದ್ಧತಿಗಳನು ತಿಳಿದ ಮಾನವನು ಅಲ್ಲ ಬುಧರಿಂದ
ಮಧ್ವ ವಲ್ಲಭ ತಾನೇ ಹೃದಯದೊಳು ಇದ್ದು ನುಡಿದಂದದಲಿ ನುಡಿದೆನು
ಅಪದ್ಧಗಳ ನೋಡದಲೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಆಲಿಪುದು ಬುಧರು//18//
ಕಬ್ಬಿನೊಳಗಿಹ ರಸ ವಿದಂತಿಗೆ ಅಬ್ಬು ಬಲ್ಲುದೆ
ಭಾಗ್ಯ ಯೌವನ ಮಬ್ಬಿನಲಿ ಮೈ ಮರೆದವಗೆ ಹರಿ ಸುಚರಿತಾಮೃತವು ಲಭ್ಯವಾಗದು
ಹರಿಪದಾಬ್ಜದಿ ಹಬ್ಬಿದ ಅತಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿ ರಸ
ಉಂಡು ಉಬ್ಬಿ ಕೊಬ್ಬಿ ಸುಖಾಬ್ಧಿಯೊಳಗೆ ಆಡುವವಗೆ ಅಲ್ಲದಲೆ//19//
ಖಗವರಧ್ವಜನ ಅಂಘ್ರಿ ಭಕುತಿಯ ಬಗೆಯನು ಅರಿಯದ ಮಾನವರಿಗಿದು
ಒಗಟಿನಂದದಿ ತೋರುತಿಪ್ಪದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ
ತ್ರಿಗುಣ ವರ್ಜಿತನ ಅಮಲ ಗುಣಗಳ ಪೊಗಳಿ ಹಿಗ್ಗುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ
ಮಿಗೆ ಭಕುತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸುಖವಿತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಿಪುದು//20//
ಪರಮ ತತ್ವ ರಹಸ್ಯವು ಇದು ಭೂಸುರರು ಕೇಳುವುದು ಸಾದರದಿ
ನಿಷ್ಠುರಿಗಳಿಗೆ ಮೂಢರಿಗೆ ಪಂಡಿತ ಮಾನಿ ಪಿಶುನರಿಗೆ
ಅರಸಿಕರಿಗೆ ಇದು ಪೇಳ್ವುದಲ್ಲ ಅನವರತ ಭಗವತ್ಪಾದ
ಯುಗಳ ಅಂಬುರುಹ ಮಧುಕರನು ಎನಿಸುವವರಿಗೆ ಇದನು ಅರುಪು ಮೋದದಲಿ//21//
ಲೋಕವಾರ್ತೆಯು ಇದಲ್ಲ ಪರ ಲೋಕೈಕನಾಥನ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳ್ವರೆ
ಕಾಕುಮನುಜರಿಗೆ ಪರಿಮಳವು ಷಟ್ಪದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂದದಲಿ
ಜಲಚರ ಭೇಕ ಬಲ್ಲುದೆ? ಇದರ ರಸ ಹರಿ ಭಕುತಗಲ್ಲದಲೆ//22//
ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನರಹಿತ ಸಕಲೇಷ್ಟ ಪ್ರದಾಯಕ ಸರ್ವಗುಣ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮೇಯ
ಜರಾಮರಣ ವರ್ಜಿತ ವಿಗತ ಕ್ಲೇಶ ವಿಪ್ರತಮ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ
ಘ್ರುಣಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ ಅನಂತ ಮಹಿಮ
ಘೃತ ಪ್ರತೀಕ ಆರಾಧಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ ಸುರರಾಜ//23//
ವನಚರ ಅದ್ರಿ ಧರಾ ಧರನೆ ಜಯ ಮನುಜ ಮೃಗವರ ವೇಷ ಜಯ
ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವ ಜಯ ಭೃಗು ರಾಮ ಭೂಮ ಜಯ
ಜನಕಜಾ ವಲ್ಲಭನೆ ಜಯ ರುಗ್ಮಿಣಿ ಮನೋರಥ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ
ಜಿನ ವಿಮೋಹಕ ಕಲಿವಿದಾರಣ ಜಯ ಜಯಾರಮಣ//24//
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಕರಾರ್ಚಿತ ಅಂಘ್ರಿ ಸರೋಜ
ಸುಮನಸ ಪ್ರೋಚ್ಚ ಸನ್ಮಂಗಳದ ಮಧ್ವ ಅಂತಃಕರಣರೂಢ
ಅಚ್ಯುತ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲ ನಿಚ್ಚ ನೆಚ್ಚಿದ ಜನರ ಬಿಡ
ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನು ಉಂಡು ಅರಣ್ಯದೊಳು ಗೋ ಗೋಪರನು ಕಾಯ್ದ//25//
//ಇತಿ ಶ್ರೀ ಸರ್ವಪ್ರತೀಕ ಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ//
***
No comments:
Post a Comment