dallas, texas, usa 18 August 2018
csr+bamathi
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ನೀರೆ ತೋರೆಲೆ ನೀರೆ ತೋರೆಲೆ ನೀಲವರ್ಣದ ದೇವನ
ಭಾಮೆ ತೋರೆಲೆ ಭಾಮೆ ತೋರೆಲೆ ಬಾಲ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ||
ಕಡೆವ ಕಡೆಗೋಲು ನೇಣು ಸಹಿತಲಿ ಕಡಲಿನೊಳಗಿಂದ ಬಂದನ
ಬಿಡದೆ ಭಕ್ತರ ಒಡನೆ ಪಾಲಿಪ ರಂಗ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ||
ಮುದ್ದುಮುಖದವ ಮೂರು ಜಡೆಯಲಿ ಇದ್ದ ಉಡುಪಿಯ ಸ್ಥಳದಲಿ
ಒದ್ದು ಶಕಟನ ಆದಿಗುರುಗಳ ಮುದ್ದು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ||
ಬಾಲಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ನಿನ್ನನು ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ಭಜಿಸಲು
ಆಲದೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ ಬಾಲ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ||
ಅಧ್ವರ್ಯು ಹರಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಲ್ಲಭ ನಿತ್ಯ ಸಾರಥಿ ಮಾಡಿದೆ
ಸದ್ಗುರು ಮುನಿ ವಾದಿರಾಜನ ಮುದ್ದು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ||
***
Pallavi
Nīre tōrele nīre tōrele nīlavarṇada dēvana
Bhāme tōrele bhāme tōrele bāla uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Stanza 1
Kaḍeva kaḍegōlu nēṇu sahitali kaḍalinoḷaginda bandana
Biḍade bhaktara oḍane pālipa raṅga uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Stanza 2
Muddumukhadava mūru jaḍeyali idda uḍupiya sthaḷadali
Oddu śakaṭana ādigurugaḷa muddu uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Stanza 3
Bālasanyāsigaḷu ninnanu prēmadindali bhajisalu
Āladeleya mēle malagida bāla uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Stanza 4
Adhvaryu hari brahma vallabha nitya sārathi māḍide
Sadguru muni vādirājana muddu uḍupiya kr̥ṣṇana ||
***
Key Pronunciation & Vocabulary Notes
Nīre / Bhāme: Traditional Kannada terms for a woman or lady. Here, the poet addresses a companion or a Gopi.
Kaḍegōlu & Nēṇu: The churning rod and the rope. This is the unique iconography of Udupi Krishna, depicting him as a child caught in the act of making butter.
Kaḍalinoḷaginda: "From within the sea." This refers to the tradition that the idol was brought from Dwaraka in a ship and recovered from the ocean by Sri Madhvacharya.
Mūru Jaḍe: "Three braids." This describes the hairstyle of the idol, a common way to style a child's hair in ancient times.
Āladele: The banyan leaf. It refers to Vatapatra Sayi, the form of Krishna as an infant floating on a leaf during the dissolution of the universe.
Nitya Sārathi: "Eternal Charioteer." A reference to Partha Sarathi, Krishna as Arjuna's charioteer in the Mahabharata.
***
Linguistic & Musical Note
The rhythm of this kirtana is very fluid, often sung in Raga Shankarabharanam or Anandabhairavi. The repetition of "Tōrele" (show me) emphasizes the Vatsalya Bhava (parental love) and the intense longing of the devotee to see the physical form of the Lord.
***
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು (೧೪೮೦-೧೬೦೦) ವಿರಚಿಸಿದ ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಉಡುಪಿಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಒಬ್ಬ ಗೋಪಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ತನಗೆ ಆ ನೀಲವರ್ಣದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತೋರಿಸು ಎಂದು ಹಂಬಲದಿಂದ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವು ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿಂದ ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಆತನ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಾದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಹಾಗೂ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆತ ಹೇಗೆ ಒಲಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ದೈವವಲ್ಲ, ಆತ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸಲಹುವ ಪರಮಾತ್ಮ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಕರೆಗೆ ಸದಾ ಓಗೊಡುವವನು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ - ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ನೀರೆ ತೋರೆಲೆ ನೀರೆ ತೋರೆಲೆ ನೀಲವರ್ಣದ ದೇವನ
ಭಾಮೆ ತೋರೆಲೆ ಭಾಮೆ ತೋರೆಲೆ ಬಾಲ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಓ ಗೆಳತಿಯೇ (ನೀರೆ/ಭಾಮೆ), ಆ ನೀಲಮೇಘ ಶ್ಯಾಮನಾದ ದೇವನನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನನಗೊಮ್ಮೆ ತೋರಮ್ಮಾ!"
ಪದ್ಯ ೧:
ಕಡೆವ ಕಡೆಗೋಲು ನೇಣು ಸಹಿತಲಿ ಕಡಲಿನೊಳಗಿಂದ ಬಂದನ
ಬಿಡದೆ ಭಕ್ತರ ಒಡನೆ ಪಾಲಿಪ ರಂಗ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಸರು ಕಡೆಯುವ ಕಡೆಗೋಲು ಮತ್ತು ಹಗ್ಗವನ್ನು (ನೇಣು) ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಒಳಗೆ ಗೋಪೀಚಂದನದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಲಿದು ಬಂದವನು ಈತ. ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಡದೆ ಸಲಹುವ ರಂಗನೇ ಈ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ."
ಪದ್ಯ ೨:
ಮುದ್ದುಮುಖದವ ಮೂರು ಜಡೆಯಲಿ ಇದ್ದ ಉಡುಪಿಯ ಸ್ಥಳದಲಿ
ಒದ್ದು ಶಕಟನ ಆದಿಗುರುಗಳ ಮುದ್ದು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಮುದ್ದಾದ ಮುಖವುಳ್ಳ ಆ ಕೃಷ್ಣನು ಮೂರು ಜಡೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಉಡುಪಿಯ ಮಠದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದು ಬಾಲಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಕಟಾಸುರನನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು ಸಂಹರಿಸಿದವನು ಆತನೇ. ನಮ್ಮ ಆದಿಗುರುಗಳಾದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪರಮ ಪ್ರಿಯನಾದ ಮುದ್ದು ಕೃಷ್ಣ ಈತ."
ಪದ್ಯ ೩:
ಬಾಲಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ನಿನ್ನನು ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ಭಜಿಸಲು
ಆಲದೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ ಬಾಲ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳ ಬಾಲಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಅತಿಶಯವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವಾಗ, ನೀನು ಪ್ರಳಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಲದೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಅಂತಹ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು."
ಪದ್ಯ ೪:
ಅಧ್ವರ್ಯು ಹರಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಲ್ಲಭ ನಿತ್ಯ ಸಾರಥಿ ಮಾಡಿದೆ
ಸದ್ಗುರು ಮುನಿ ವಾದಿರಾಜನ ಮುದ್ದು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಯಜ್ಞಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಹರಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯನಾದವನು ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಈ ಕೃಷ್ಣ. ಅಂತಹ ಸದ್ಗುರು ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾದ ಉಡುಪಿಯ ಮುದ್ದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ."
ವಾದಿರಾಜರ ಈ ಕೃತಿಯು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.
***
This kirtana by Sri Vadiraja Tirtha (1480–1600) is one of the most beloved compositions dedicated to Lord Krishna of Udupi. In this song, the poet assumes the persona of a devotee asking a friend or a "Gopika" (Neere/Bhame) to show him the divine child.
Summary
The song beautifully weaves together the physical description of the Udupi Krishna idol—with its churning rod and rope—and its historical arrival from the sea. Vadiraja highlights Krishna's childhood miracles, his relationship with the great philosopher Madhvacharya (Adi Guru), and the daily worship performed by the ascetics of the eight monasteries (Ashta Mathas). It concludes with a surrender to the Lord who was Arjuna's charioteer and who is Vadiraja’s own beloved deity.
Stanza-wise Meaning (English)
Chorus (Pallavi & Anupallavi):
Nīre tōrele nīre tōrele nīlavarṇada dēvana
Bhāme tōrele bhāme tōrele bāla uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Meaning: "O friend! Show me the Lord who is the color of the blue sky. O lady, show me the little child Krishna, the presiding deity of Udupi."
Stanza 1:
Kaḍeva kaḍegōlu nēṇu sahitali kaḍalinoḷaginda bandana
Biḍade bhaktara oḍane pālipa raṅga uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Meaning: "He emerged from the depths of the ocean, carrying the churning rod and the rope used for making butter. This Ranga of Udupi never leaves his devotees; he stays by them and protects them always."
Stanza 2:
Muddumukhadava mūru jaḍeyali idda uḍupiya sthaḷadali
Oddu śakaṭana ādigurugaḷa muddu uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Meaning: "With a charming face and hair tied in three small braids, he resides in the holy place of Udupi. He is the same Lord who kicked and destroyed the demon Shakatasura. He is the darling of our first teacher, Sri Madhvacharya."
Stanza 3:
Bālasanyāsigaḷu ninnanu prēmadindali bhajisalu
Āladeleya mēle malagida bāla uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Meaning: "When the young ascetics (the pontiffs of the Mathas) worship you with deep love, you appear as the primordial child who slept on a banyan leaf (Aladele) during the Great Deluge. Show me that miraculous child of Udupi."
Stanza 4:
Adhvaryu hari brahma vallabha nitya sārathi māḍide
Sadguru muni vādirājana muddu uḍupiya kr̥ṣṇana ||
Meaning: "He is the Lord of all sacrifices, the beloved of Brahma, and the one who became the eternal charioteer (to Arjuna). He is the sweet Krishna of Udupi, the constant companion and deity of the saint Vadiraja."
Historical Context
Vadiraja Tirtha played a monumental role in the history of the Udupi temple, including establishing the Paryaya system of worship. His reference to the "Bala Sanyasis" (young monks) reflects the tradition where young boys are initiated into the Sanyasa order to serve the Lord, a practice that continues in the Ashta Mathas to this day.
***
Nire torele nire torele nilavarnada devanabame torele
Bame torele bala udupiya krushnana ||
Kadeva kadegolu nenu sahitali kadalinolaginda bandana
Bidade Baktara odane palipa ranga udupiya krushnana||
Muddumukadava muru jadeyali idda udupiya sthaladali
Oddu sakatana adigurugala muddu udupiya krushnana||
Balasanyasigalu ninnanu premadimdali Bajisalu
Aladeleya mele malagida bala udupiya krushnana ||
Adhvaryu hari brahma vallaba nitya sarathi madide
Sadguru muni vadirajana muddu udupiya krushnana ||
***
No comments:
Post a Comment