CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದನೆ ||ಪ||
ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದು ಗಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮುದ್ದು ಕೊಟ್ಟು
ನಿಲ್ಲದೆ ಓದಿ ಪೋದ ಕಳ್ಳಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಪೇಳೆ ||ಅ.ಪ||
ಹಾಲು ಮಾರಲು ಪೋದರೆ, ನಿನ್ನಯ ಕಂದ,
ಕಾಲಿಗಡ್ಡವ ಕಟ್ಟಿದ
ಹಾಲ ಸುಂಕವ ಬೇಡಿ ಕೋಲನ್ನೆ ಅಡ್ಡಕಟ್ಟಿ
ಶಾಲೆಯ ಸೆಳಕೊಂಡು ಹೇಳದೋಡಿದ ಕೃಷ್ಣ ||
ಮೊಸರ ಮಾರಲು ಪೋದರೆ, ನಿನ್ನಯ ಕಂದ
ಹೆಸರೇನೆಂದೆಲೆ ಕೇಳಿದ
ಹಸನಾದ ಹೆಣ್ಣ ಮೇಲೆ ಕುಸುಮವ ತಂದಿಕ್ಕಿ
ಶಶಿಮುಖಿಯರಿಗೆಲ್ಲ ಬಸಿರು ಮಾಡಿದನೀತ ||
ಹೋಗಿರೆ ರಂಗಯ್ಯನ ಮೇಲೆ , ನೀವು
ದೂರೇನು ಕೊಂಡು ಬಂದಿರೆ ,
ಯೋಗೀಶ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ರಾಯನ
ತೂಗಿ ಪಾಡಿರೆ ಬೇಗ ನಾಗವೇಣಿಯರೆಲ್ಲ ||
***
Pallavi
Mella mellane bandane, gōpyamma kēḷe
Mella mellane bandane ||
Anupallavi
Mella mellane bandu gallakke muddu koṭṭu
Nillade ōdi pōda kaḷḷage buddhi pēḷe ||
Stanza 1
Hālu māralu pōdare, ninnaya kanda,
Kāligaḍḍava kaṭṭida
Hāla suṅkava bēḍi kōlanne aḍḍakaṭṭi
Śāleya seḷakoṇḍu hēḷadōḍida kr̥ṣṇa ||
Stanza 2
Mosara māralu pōdare, ninnaya kanda
Hesarēnendele kēḷida
Hasanāda heṇṇa mēle kusumava tandikki
Śaśimukhiyarigella basiru māḍidanīta ||
Stanza 3
Hōgire raṅgayyana mēle, nīvu
Dūrēnu koṇḍu bandire,
Yōgīśa purandara viṭhala rāyana
Tūgi pāḍire bēga nāgavēṇiyerella ||
***
Pronunciation Guide
Mella Mellane: The ll is a soft, dental sound (tongue behind upper teeth). The word means "slowly" or "stealthily."
Gōpyamma: Long ō. It is a colloquial and affectionate way to address Yashoda as the "Mother of the Gopis/Cowherds."
Kaḷḷage: The ḷḷ is a retroflex sound. This translates to "to the thief."
Śāleya: The Ś is a soft "sh" (like "sugar"). In this context, it refers to the upper garment or shawl worn by the Gopis.
Basiru: A specific Kannada term for "pregnancy," used here by Purandara Dasa as a bold metaphor for being filled with the Lord's presence.
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು ವಿರಚಿಸಿದ ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ತುಂಟಾಟಗಳನ್ನು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಯಶೋದೆಯ ಮುಂದೆ ದೂರು ನೀಡುವ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ 'ಜೋಗುಳ' ಅಥವಾ 'ನಂದನ ಕಂದನ' ಆಟದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೋಪಿಕೆಯರು ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು, ನಿನ್ನ ಮಗ ಕೃಷ್ಣನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಬಂದು ನಮಗೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದೂರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ಹಾಲು-ಮೊಸರು ಮಾರಲು ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುವುದು, ಅವರ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮರುಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಾಸರು, ಆ ಕೃಷ್ಣನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ - ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದನೆ ,ಗೋಪ್ಯಮ್ಮ ಕೇಳೆ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದನೆ
ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದು ಗಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮುದ್ದು ಕೊಟ್ಟು ನಿಲ್ಲದೆ ಓದಿ ಪೋದ ಕಳ್ಳಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಪೇಳೆ
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಓ ಯಶೋದೆಯೇ (ಗೋಪ್ಯಮ್ಮ), ಕೇಳು! ನಿನ್ನ ಮಗ ತುಂಬಾ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಬಂದು, ನಮ್ಮ ಗಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮುದ್ದು ನೀಡಿ, ನಾವೇನಾದರೂ ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗುವ ಈ ಕಳ್ಳ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೀನಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳು."
ಪದ್ಯ ೧:
ಹಾಲು ಮಾರಲು ಪೋದರೆ, ನಿನ್ನಯ ಕಂದ, ಕಾಲಿಗಡ್ಡವ ಕಟ್ಟಿದ
ಹಾಲ ಸುಂಕವ ಬೇಡಿ ಕೋಲನ್ನೆ ಅಡ್ಡಕಟ್ಟಿ ಶಾಲೆಯ ಸೆಳಕೊಂಡು ಹೇಳದೋಡಿದ ಕೃಷ್ಣ
ಭಾವಾರ್ಥ: "ನಾವು ಹಾಲನ್ನು ಮಾರಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನ ಮಗ ನಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಹಾಲಿನ ಸುಂಕ (ತೆರಿಗೆ) ಕೊಡಿ ಎಂದು ದಾರಿಗಡ್ಡವಾಗಿ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಮೈಮೇಲಿನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು (ಶಾಲೆ/ಶಾಲೆಯನ್ನು) ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಏನೂ ಹೇಳದೆ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ."
ಪದ್ಯ ೨:
ಮೊಸರ ಮಾರಲು ಪೋದರೆ, ನಿನ್ನಯ ಕಂದ ಹೆಸರೇನೆಂದೆಲೆ ಕೇಳಿದ
ಹಸನಾದ ಹೆಣ್ಣ ಮೇಲೆ ಕುಸುಮವ ತಂದಿಕ್ಕಿ ಶಶಿಮುಖಿಯರಿಗೆಲ್ಲ ಬಸಿರು ಮಾಡಿದನೀತ
ಭಾವಾರ್ಥ: "ನಾವು ಮೊಸರು ಮಾರಲು ಹೋದರೆ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಬಂದು 'ನಿನ್ನ ಹೆಸರೇನು?' ಎಂದು ಸಲುಗೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸುಂದರವಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮುಡಿಗೆ ಹೂವನ್ನು (ಕುಸುಮ) ಮುಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಮೋಡಿಯಿಂದ ಚಂದ್ರನಂತಿರುವ ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ತಾಯಿಯಾಗುವಂತೆ (ಬಸಿರು) ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಭಕ್ತರು ಪುಳಕಿತರಾಗುವುದನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ)."
ಪದ್ಯ ೩:
ಹೋಗಿರೆ ರಂಗಯ್ಯನ ಮೇಲೆ , ನೀವು ದೂರೇನು ಕೊಂಡು ಬಂದಿರೆ ,
ಯೋಗೀಶ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ರಾಯನ ತೂಗಿ ಪಾಡಿರೆ ಬೇಗ ನಾಗವೇಣಿಯರೆಲ್ಲ
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಎಲೈ ಗೋಪಿಕೆಯರೇ, ಆ ರಂಗಯ್ಯನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ದೂರುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದೀರಿ? ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಲಕನಲ್ಲ, ಯೋಗಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನು. ಅವನ ಮೇಲೆ ದೂರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿರಿ. ಅವನನ್ನು ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಾ ಜೋಗುಳ ಹಾಡಿರಿ."
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ **'ಬಾಲಲೀಲೆ'**ಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
***
This playful composition by Sri Purandara Dasa captures the essence of Krishna Leela (the divine play of Krishna). It is written from the perspective of the Gopis (cowherd women) of Brindavan, who have come to Yashoda’s house to "complain" about her mischievous son, though their complaints are filled with hidden love.
Summary
The song describes the stealthy and naughty antics of baby Krishna. The Gopis describe how he sneaks up on them, teases them while they work, and plays pranks like demanding "milk taxes" or pulling at their clothes. While it begins as a list of grievances to Mother Yashoda, it concludes by revealing that this "thief" is actually the Supreme Lord Purandara Vitthala, who should be praised and adored rather than scolded.
Stanza-wise Meaning
Chorus (Pallavi & Anupallavi):
Mella mellane bandane, gōpyamma kēḷe mella mellane bandane
Mella mellane bandu gallakke muddu koṭṭu nillade ōdi pōda kaḷḷage buddhi pēḷe
Meaning: "O Mother Yashoda (Gopyamma), listen! He came so softly, so stealthily. He snuck up without a sound, planted a kiss on our cheeks, and before we could even turn around, this little thief ran away! Please, you must teach him some manners."
Stanza 1:
Hālu māralu pōdare, ninnaya kanda, kāligaḍḍava kaṭṭida
Hāla suṅkava bēḍi kōlanne aḍḍakaṭṭi śāleya seḷakoṇḍu hēḷadōḍida kr̥ṣṇa
Meaning: "When we set out to sell milk, your son trips us by getting under our feet. He blocks our path with a staff, demanding a 'milk tax' (toll) to let us pass. He even pulls at our upper garments (Shale) and runs away without saying a word!"
Stanza 2:
Mosara māralu pōdare, ninnaya kanda hesarēnendele kēḷida
Hasanāda heṇṇa mēle kusumava tandikki śaśimukhiyarigella basiru māḍidanīta
Meaning: "When we go to sell curd, he approaches us and flirtatiously asks, 'What is your name?' He showers flowers upon the beautiful girls, and with his divine charm, he makes these moon-faced maidens 'pregnant' with his love (this is a symbolic reference to the Gopis being filled with the 'seed' of devotion/Bhakti)."
Stanza 3:
Hōgire raṅgayyana mēle, nīvu dūrēnu koṇḍu bandire,
Yōgīśa purandara viṭhala rāyana tūgi pāḍire bēga nāgavēṇiyerella
Meaning: "Why have you come with all these complaints against Rangayya? Instead of complaining, O beautiful women, realize who he is! He is the Lord of all Yogis, Purandara Vitthala. Stop the accusations and quickly go sing his praises while rocking him in his cradle."
Archival Insights
This kirtana is a classic example of Vatsalya Bhava (parental love) and Madhura Bhakti (devotional love) mixed with humor. This would fit perfectly under a "Krishna Leela" or "Gopi-Krishna Samvada" (Dialogue between Gopis and Krishna) category.
***
ರಾಗ ಮೋಹನ. ಆದಿ ತಾಳ (raga, taala may differ in audio)
Mella mellane bandane
Goppamma kele
Mella mellane bandu gallakke muddu kottu
Nillade odi poda kallage buddhi hele
Halu maralu podare ninnaya kanda
Kalikattava kattida hala sungava bedi
Kolanne adda katti
Shaleya sela kondu heladodida krsna ||1||
Mosara maralu podare ninnaya kanda
Hesare nendele kelida
Hasanada henna mele kusumava tandikki
Shashi mukhiyari gella basiru madi Danita ||2||
Hogire rangayyana mele nivu
Durenu kondu bandire
Yogisha purandara vittala rayana
Tugi padire bega nagaveni yarella ||3||
***
pallavi
mella mellane bandane gOpyamma kELe mella mellane bandane
anupallavi
mella mellane bandu gallakke muddu koTTu nillade Odi pOda kaLLage buddhi pELe
caraNam 1
hAlu mAralu pOdare ninnaya kanda kAlikaTTava kaTTida hAla sungava
bEDi kOlanne aDDa kaTTi shAleya seLa koNDu hELadODida krSNa
caraNam 2
mosara mAralu pOdare ninnaya kanda hesarEnendele kELida hasanAda
heNNa mEle kusumava tandikki shashimukhiyarigella basiru mADidanIta
caraNam 3
hOgire rangayyana mEle nIvu dUrEnu koNDu bandire yOgIsha
purandara viTTala rAyana tUgi pADire bEga nAgavENiyarella
***
ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದನೆ ಗೋಪ್ಯಮ್ಮ ಕೇಳೆ
ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದನೆ
ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಬಂದು ಗಲ್ಲಕೆ ಮುದ್ದು ಕೊಟ್ಟು
ನಿಲ್ಲದೆ ಓಡಿ ಪೋದ ಕಳ್ಳಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಪೇಳೆ
ಹಾಲು ಮಾರಲು ಪೋದರೆ ನಿನ್ನಯ ಕಂದ
ಕಾಲಿಗಡ್ಡವ ಕಟ್ಟಿದ
ಹಾಲ ಸುಂಕವ ಬೇಡಿ ಕೋಲನ್ನೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿ
ಶಾಲೆಯ ಸೆಳಕೊಂಡು ಹೇಳದೋಡಿದ ಕೃಷ್ಣ
ಮೊಸರು ಮಾರಲು ಪೋದರೆ ನಿನ್ನಯ ಕಂದ
ಹೆಸರೇನೆಂದೆಲೆ ಕೇಳಿದ
ಹಸನಾದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕುಸುಮವ ತಂದಿಕ್ಕಿ
ಶಶಿಮುಖಿಯರಿಗೆಲ್ಲ ಬಸಿರು ಮಾಡಿದನೀತ
ಹೋಗಿರೆ ರಂಗಯ್ಯನ ಮೇಲೆ ನೀವು
ದೂರೇನು ಕೊಂಡುಬಂದಿರೆ
ಯೋಗೀಶ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯನ
ತೂಗಿ ಪಾಡಿರೆ ಬೇಗ ನಾಗವೇಣಿಯರೆಲ್ಲ
*******
No comments:
Post a Comment