Tuesday, 31 December 2019

ಅಳುವದ್ಯಾತಕೊ ರಂಗ ಅತ್ತರಂಜಿಪ ಗುಮ್ಮ purandara vittala ALUVUDYATAKO RANGA ATTARANJISUVA GUMMA


CHAITRA SURESH RAO & SUDHA SONNY

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

or just scroll down for other devaranama 


ಅಳುವದ್ಯಾತಕೊ ರಂಗಾ | 
ಅತ್ತರಂಜಿಸುವ ಗುಮ್ಮಾ |ಪ|

ಪುಟ್ಟಿದೇಳು ದಿವಸದಲ್ಲಿ | 
ದುಷ್ಟ ಪೂತನಿಯ ಕೊಂದಿ |
ಮುಟ್ಟಿ ಮೊಲೆಯ ಹಾಲುಂಡ ಕಾರಣ | 
ದೃಷ್ಟಿ ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ಕಂದಯ್ಯ

ಬಾಲಕತನದಲ್ಲಿ ಗೋ | 
ಪಾಲರೊಡಗೂಡಿ
ಕಾಳಿಂಗ ಮಡುವನು ಕಲಕಿದ ಕಾರಣ | 
ಕಾಲು ಉಳುಕಿತೇ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ

ತುರುವ ಕಾಯಲು ಪೋಗಿ | 
ಭರದಿಂದ ಮಳೆಗೆರೆಯೆ
ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟವನೆತ್ತಿದ ಕಾರಣ | 
ಬೆರಳು ಉಳುಕಿತೇ ನಿನಗೆ ಕಂದಯ್ಯ

ವಸುದೇವ ಸುತನಾಗಿ | 
ಅಸುರರ ಮರ್ದಿಸಿದೆ
ಬಸುರಲಿ ಬೊಮ್ಮನ ಪಡೆದ ಕಾರಣ | 
ಕಿಸರು ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ

ಶರಣು ವೇಲಾಪುರದ | 
ಚೆಲುವ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ |
ಶರಣರ ಸಲಹುವ ದೊರೆ ನೀನಲ್ಲವೆ | 
ವರದ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಗೋವಿಂದ
***

Pallavi:
Aḷuvadyātako raṅgā |
Attarañjisuva gummā ||

Charana 1:
Puṭṭidēḷu divasadalli |
Duṣṭa pūtaniya kondi |
Muṭṭi mōleya hāluṇḍa kāraṇa |
Dr̥ṣṭi tākite ninage kandayya || 1 ||

Charana 2:
Bālakatanadalli gō |
Pālaroḍagūḍi
Kāḷiṅga maḍuvanu kalakida kāraṇa |
Kālu uḷukitē ninage raṅgayya || 2 ||

Charana 3:
Turuva kāyalu pōgi |
Bharadinda maḷegereye
Beralalli beṭṭavanettida kāraṇa |
Beralu uḷukitē ninage kandayya || 3 ||

Charana 4:
Vasudēva sutanāgi |
Asurara mardiside
Basurali bommana paḍeda kāraṇa |
Kisaru tākite ninage raṅgayya || 4 ||

Charana 5:
Śaraṇu vēlāpurada |
Celuva cennigarāya |
Śaraṇara salahuva dore nīnallave |
Varada purandara viṭhala gōvinda || 5 ||
***

Pronunciation Guide:
ḷ / ṇ / ḍ / ṭ: Retroflex sounds (curl the tongue back to touch the roof of the mouth).

ś / ṣ: Soft and hard 'sh' sounds.

ā / ē / ī / ō / ū: Long vowels (held for two beats).

Dr̥ṣṭi: The "evil eye" (pronounced Drish-ti).

Uḷukite: Sprained or twisted.

Vēlāpura: Referring to the historical name of Belur.

Purandara Viṭhala: The ankita (pen name) of the composer.
***

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ತೆಗೆಯುವ "ಜೋಗುಳ" ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ಕೃಷ್ಣನು ಅಳುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಯಶೋದೆಯು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. "ನೀನು ಅತ್ತರೆ ಗುಮ್ಮ ಬರುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ಬೆದರಿಸುತ್ತಲೇ, ಅವನು ಅಳಲು ಕಾರಣವೇನಿರಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪೂತನಿಯ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ತಗುಲಿತೇ? ಕಾಳಿಂಗ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಜಿಗಿದಿದ್ದರಿಂದ ಕಾಲು ಉಳುಕಿತೇ? ಅಥವಾ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬೆರಳು ನೋವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸಲಹುವ ವೇಲಾಪುರದ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನೇ (ಪುರಂದರ ವಿಠಲ) ನೀನಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:

ಅಳುವದ್ಯಾತಕೊ ರಂಗಾ | ಅತ್ತರಂಜಿಸುವ ಗುಮ್ಮಾ |

ಅರ್ಥ: ರಂಗನೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ನೀನು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರೆ "ಗುಮ್ಮ" (ಬೂತ) ಬಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೆದರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸುಮ್ಮನಿರು ಕಂದಾ.

ಮೊದಲನೇ ಚರಣ:

ಪುಟ್ಟಿದೇಳು ದಿವಸದಲ್ಲಿ | ದುಷ್ಟ ಪೂತನಿಯ ಕೊಂದಿ |
ಮುಟ್ಟಿ ಮೊಲೆಯ ಹಾಲುಂಡ ಕಾರಣ | ದೃಷ್ಟಿ ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ಕಂದಯ್ಯ

ಅರ್ಥ: ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದ ಏಳೇ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟಳಾದ ಪೂತನಿಯ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದೆ. ಅವಳ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿದು ಅವಳನ್ನೇ ಕೊಂದ ನಿನ್ನ ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಯಾರಿಗಾದರೂ ದೃಷ್ಟಿ (ಕಣ್ಣೇಟು) ತಗುಲಿತೇ? ಅದಕ್ಕೇ ನೀನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ ಕಂದಾ?

ಎರಡನೇ ಚರಣ:

ಬಾಲಕತನದಲ್ಲಿ ಗೋ | ಪಾಲರೊಡಗೂಡಿ
ಕಾಳಿಂಗ ಮಡುವನು ಕಲಕಿದ ಕಾರಣ | ಕಾಲು ಉಳುಕಿತೇ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ

ಅರ್ಥ: ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಗೋಪಾಲಕರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಕಾಳಿಂಗ ಮಡುವಿಗೆ ಹಾರಿದೆ. ಆ ವಿಷಸರ್ಪವನ್ನು ತುಳಿದು ಮಡುವನ್ನು ಕಲಕಿದೆಯಲ್ಲಾ, ಹಾಗೆ ಹಾರಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಕಾಲು ಏನಾದರೂ ಉಳುಕಿತೇ ರಂಗಯ್ಯ?

ಮೂರನೇ ಚರಣ:

ತುರುವ ಕಾಯಲು ಪೋಗಿ | ಭರದಿಂದ ಮಳೆಗೆರೆಯೆ
ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟವನೆತ್ತಿದ ಕಾರಣ | ಬೆರಳು ಉಳುಕಿತೇ ನಿನಗೆ ಕಂದಯ್ಯ

ಅರ್ಥ: ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯಲು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ಅತಿಯಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು. ಆಗ ಗೋಪಾಲಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಗೋವರ್ಧನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೇ ನಿನ್ನ ಕಿರುಬೆರಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಭಾರದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಬೆರಳು ಉಳುಕಿತೇ ಅಥವಾ ನೋವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಕಂದಯ್ಯ?

ನಾಲ್ಕನೇ ಚರಣ:

ವಸುದೇವ ಸುತನಾಗಿ | ಅಸುರರ ಮರ್ದಿಸಿದೆ
ಬಸುರಲಿ ಬೊಮ್ಮನ ಪಡೆದ ಕಾರಣ | ಕಿಸರು ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ

ಅರ್ಥ: ವಸುದೇವನ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ. ನಿನ್ನ ಹೊಕ್ಕಳಿನಿಂದ (ಬಸುರಲಿ) ಬ್ರಹ್ಮದೇವನನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮಹಾನುಭಾವ ನೀನು. ಇಂತಹ ಅತೀಮಾನುಷ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಿನಗೆ ಏನಾದರೂ ದೋಷ (ಕಿಸರು ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿ) ತಗುಲಿತೇ ರಂಗಯ್ಯ?

ಐದನೇ ಚರಣ:

ಶರಣು ವೇಲಾಪುರದ | ಚೆಲುವ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ |
ಶರಣರ ಸಲಹುವ ದೊರೆ ನೀನಲ್ಲವೆ | ವರದ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಗೋವಿಂದ

ಅರ್ಥ: ಬೇಲೂರು (ವೇಲಾಪುರ) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸುಂದರ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನೇ ನಿನಗೆ ಶರಣು. ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ಸಲಹುವ ದೊರೆ ನೀನು. ಭಕ್ತರಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೇ, ಗೋವಿಂದನೇ, ನೀನು ಅಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನು ಹರಸು.
***

This gentle lullaby by Sri Purandara Dasa is a "Nazar" (warding off the evil eye) song for baby Krishna. Mother Yashoda wonders why Krishna is crying and playfully asks if his past heroic deeds have caused him physical pain or attracted the "evil eye" of envious onlookers.

Summary
Mother Yashoda tries to soothe baby Krishna by warning him that a "Gumma" (boogeyman) will come if he continues to cry. She then tenderly explores various reasons for his distress: Did he get the evil eye for killing Putana? Did he sprain his leg while dancing on the serpent Kaliya? Or did his finger ache from lifting Mount Govardhana? She concludes by identifying the child as the supreme Lord of Belur (Chennigaraya) and the protector of all.

Paragraph-wise Meaning
Refrain (Pallavi):

Aluvadyatako Ranga | attaranjisuva Gumma |

Meaning: "Why are you crying, my Ranga? If you cry, the Gumma will come and frighten you. Please be quiet, my child."

Stanza 1 (The Evil Eye):

Puttidelu divasadalli | dushta Putaniya kondi |
Mutti moleya halunda karana | drishti takite ninage kandayya

Meaning: "When you were just seven days old, you killed the wicked demoness Putana by sucking the life out of her while nursing. Because you performed such a miracle as an infant, did someone’s 'evil eye' (Drishti) fall upon you, causing you to cry?"

Stanza 2 (The Sprained Leg):

Balakatanadalli Go | palarodagoodi
Kalinga maduvanu kalakida karana | kalu ulukite ninage Rangayya

Meaning: "In your childhood, while playing with the cowherd boys, you jumped into the poisonous pool of the serpent Kaliya to subdue him. Did you perhaps sprain your leg (Kalu ulukite) while dancing on his hoods or jumping into the water?"

Stanza 3 (The Aching Finger):

Turuva kayalu pogi | bharadinda malegereye
Beralalli bettavanettida karana | beralu ulukite ninage kandayya

Meaning: "When you went to graze the cows and Indra poured down a torrential rain, you lifted the massive Govardhana mountain on your little finger to shield everyone. Did that heavy weight cause your finger to sprain or ache, my little one?"

Stanza 4 (Divine Origins):

Vasudeva sutanagi | asurara mardiside
Basurali Bommana padeda karana | kisaru takite ninage Rangayya

Meaning: "Born as the son of Vasudeva, you destroyed many demons. You are the one who gave birth to Lord Brahma from your own navel (Basuru). Did the intensity of these divine acts cause you some sort of spiritual strain (Kisaru) or exhaustion?"

Stanza 5 (The Protector):

Sharanu Velapurada | cheluva Chennigaraya |
Sharanara salahuva dore neenallave | varada Purandara Vithala Govinda

Meaning: "I bow to the beautiful Lord Chennigaraya of Velapura (Belur). Are you not the King who protects all those who surrender to you? O Purandara Vithala, the giver of boons and the Lord of the Universe, please stop crying and bless us."
***

ರಾಗ: ಭೈರವಿ ಆದಿ ತಾಳ  (AUDIO RAGA MAYBE DIFFERENT)

Aluvadyatako ranga attaranjipa gumma||pa||

Puttidelu divasadali dushta putaniya konde
Mutti vishada moleyunda karana
Drushti takite ninage rangayya||1||

Balakatanadi gopalakarodagudi
Kalindi maduvanu kalakida karana
Kalu ulukite ninage rangayya||2||

Turuva kayalu poge Baradi indra malegareye
Beralali bettavanettida karana
Beralu ulukite ninage rangayya||3||

Vasudeva sutanagi asurarellara maduhi
Hesarina mallara maduhida karana
Kisiru takite ninage rangayya||4||

Saranu velapurada celuva cennigaraya
Paripari vidhadinda saranara poreyuva
Varada purandaravithalaraya ||5||
***

pallavi

aLuvudyAtako ranga attaranjipa gumma

caraNam 1

huTTidELu divasadali duSTa pUtaniya konde muSTi
viSada moleyuNDa kAraNa drSTi tAgite ninage rangayya

caraNam 2

turuva kAyalu pOgi paradIndra maLe kareya beraLali
peTTava negahida kAraNa beraLu uLugide ninage rangayya

caraNam 3

bAlakadanadalli gOpAlakarOdanADi kALiya maDuva
kalagida kAraNa kAlu nondite ninage rangayya

caraNam 4

vasudEva sutanAgi asura mallara kondu kasuvina
kamsana konda kAraNa kisaru tAgite ninage rangayya

caraNam 5

sharaNu vElApurada doreya cennigarAya sharaNara
salahuva karuNAnidhiyE varada purandara viTTalarAya
***

just scroll down for other devaranama 


ಅಳುವದ್ಯಾತಕೊ ರಂಗ ಅತ್ತರಂಜಿಪ ಗುಮ್ಮ||ಪ||

ಪುಟ್ಟಿದೇಳು ದಿವಸದಲಿ ದುಷ್ಟ ಪೂತನಿಯ ಕೊಂದೆ
ಮುಟ್ಟಿ ವಿಷದ ಮೊಲೆಯುಂಡ ಕಾರಣ
ದೃಷ್ಟಿ ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯನೆ||1||

ಬಾಲಕತನದಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲರೊಡಗೂಡಿ
ಕಾಳಿಂದಿ ಮಾಡುವನು ಕಲಕಿದ ಕಾರಣ
ಕಾಲು ಉಳುಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯನೆ||2||

ತುರುವ ಕಾಯಲು ಪೋಗೆ ಭರದಿ ಇಂದ್ರ ಮಳೆಗರೆಯೆ
ಬೆರಳಲಿ ಬೆಟ್ಟವನೆತ್ತಿದ ಕಾರಣ
ಬೆರಳು ಉಳುಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ||3||

ವಾಸುದೇವ ಸುತನಾಗಿ ಅಸುರರೆಲ್ಲರ ಮಡುಹಿ
ಹೆಸರಿನ ಮಲ್ಲರ ಮಡುಹಿದ ಕಾರಣ
ಕಿಸಿರು ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯನೆ||4||

ಶರಣು ವೇಲಾಪುರದ ಚೆಲುವ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ
ಪರಿಪರಿ ವಿಧದಿಂದ ಶರಣರ ಪೊರೆಯುವ

ವರದ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯನೆ ||5|
***********

ಅಳುವದ್ಯಾತಕೊ ರಂಗ ಅತ್ತರಂಜಿಪ ಗುಮ್ಮ||pa||

ಪುಟ್ಟಿದೇಳು ದಿವಸದಲಿ  ದುಷ್ಟ ಪೂತನಿಯ ಕೊಂದೆ
ಮುಟ್ಟಿ ವಿಷದ ಮೊಲೆಯುಂಡ ಕಾರಣ
ದೃಷ್ಟಿ ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ||1||

ಬಾಲಕತನದಿ ಗೋಪಾಲಕರೊಡಗೂಡಿ
ಕಾಳಿಂದಿ ಮಾಡುವನು ಕಲಕಿದ ಕಾರಣ
ಕಾಲು ಉಳುಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ||2||

ತುರುವ ಕಾಯಲು ಪೋಗೆ ಭರದಿ ಇಂದ್ರ ಮಳೆಗರೆಯೆ
ಬೆರಳಲಿ ಬೆಟ್ಟವನೆತ್ತಿದ ಕಾರಣ
ಬೆರಳು ಉಳುಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ||3||

ವಾಸುದೇವ ಸುತನಾಗಿ ಅಸುರರೆಲ್ಲರ ಮಡುಹಿ
ಹೆಸರಿನ ಮಲ್ಲರ ಮಡುಹಿದ ಕಾರಣ
ಕಿಸಿರು ತಾಕಿತೆ ನಿನಗೆ ರಂಗಯ್ಯ||4||

ಶರಣು ವೇಲಾಪುರದ ಚೆಲುವ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ
ಪರಿಪರಿ ವಿಧದಿಂದ ಶರಣರ ಪೊರೆಯುವ
ವರದ ಪುರಂದರವಿಠಲರಾಯ ||5||
***

just scroll down for other devaranama 

No comments:

Post a Comment