CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ವಾಡ ಗ್ರಾಮದಿ ನಿಂತ ದೇವನ ||pa||
ರೂಢಿಪ ದಾಸರಿಗೆ ನೀಡಲು ದರುಶನ
ಗೂಢ ಪಾದಾದ್ರಿಯಿಂ ಬಂದ ಮಹಾತ್ಮನ ||a.pa||
ಈತನೆ ವೈಕುಂಟನಾಥನು ನಿಜ |
ಶಾತಕುಂಭೋದÀರ ತಾತನು
ಮಾತಂಗ ವರದಾತ ಶ್ವೇತವಾಹನ ಸೂತ
ಜಾತರಹಿತ ದನುಜಾತ ಕುಲಾಂತಕ ||1||
ತೋಂಡಮಾನಗೊಲಿದಾತ | ತನ್ನ
ತೋಡ ಜನಕೆ ಸುಖದಾತನ |
ಅಂಡಜಾತ ಪ್ರಕಾಂಡ ವರೂಥ ಬ್ರ
ಹ್ಮಾಂಡನಾಯಕನಾದ ಪಾಂಡವಪಾಲನ ||2||
ಇಂದು ಧರಾಮರ ವಂದ್ಯನ ಶಾಮ
ಸುಂದರ ವಿಠಲನ ಮುಕುಂದನ
ಸಂದರುಶನ ಮಾತ್ರದಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ದೋಷ
ವೃಂದವೆಲ್ಲವು ಇಂದು ಬೆಂದು ಪೋದವು ಘನ||3||
***
Pallavi
Nōḍide veṅkaṭaramaṇana | dvāra
Vāḍa grāmadi ninta dēvana ||
Anupallavi
Rūḍhipa dāsarige nīḍalu daruśana
Gūḍha pādādriyiṃ banda mahātmana ||
Stanza 1
Ītane vaikuṇṭanāthanu nija |
Śātakumbhōdara tātanu
Mātaṅga varadāta śvētavāhana sūta
Jātarahita danujāta kulāಂತka || 1 ||
Stanza 2
Tōṇḍamānagolidāta | tanna
Tōḍa janake sukhadātana |
Aṇḍajāta prakāṇḍa varūtha bra-
Hmāṇḍanāyakanāda pāṇḍavapālana || 2 ||
Stanza 3
Indu dharāmara vandyana śyāma
Sundara viṭhalana mukundana
Sandaruśana mātradi hinde māḍida dōṣa
Vṛndavellavu indu bendu pōdavu ghana || 3 ||
***
Key Pronunciation & Vocabulary Notes
Dvāravāḍa: Dvaa-ra-vaa-da. The specific location/village where the Lord is manifested in this context.
Śātakumbhōdara: Shaa-ta-kum-bhō-da-ra. "One with a golden womb/vessel," a name for Lord Brahma who emerged from the lotus in Vishnu's navel.
Śvētavāhana Sūta: Shvay-ta-vaa-ha-na Soo-ta. The charioteer (Suta) for Arjuna, who is called Shvetavahana because of his white horses.
Tōṇḍamāna: Tōn-da-maa-na. A legendary king and great devotee of Lord Venkateswara.
Aṇḍajāta: An-da-jaa-ta. Literally "born from an egg," referring to Garuda, the king of birds.
***
ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ ದಾಸರ (ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ ಅಂಕಿತ) "ನೋಡಿದೆ ವೆಂಕಟರಮಣನ" ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥವಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸರು ದ್ವಾರವಾಡ (ಇಂದಿನ ಧಾರವಾಡದ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವೆಂಕಟರಮಣನ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾಮಿಯು ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಆತನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ದಾಸರು ಶರಣಾಗತಿ ಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ - ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ನೋಡಿದೆ ವೆಂಕಟರಮಣನ | ದ್ವಾರವಾಡ ಗ್ರಾಮದಿ ನಿಂತ ದೇವನ ||
ರೂಢಿಪ ದಾಸರಿಗೆ ನೀಡಲು ದರುಶನ ಗೂಢ ಪಾದಾದ್ರಿಯಿಂ ಬಂದ ಮಹಾತ್ಮನ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ದ್ವಾರವಾಡ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವೆಂಕಟರಮಣನನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡೆನು. ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ದಾಸರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಲೆಂದೇ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ (ಪಾದಾದ್ರಿ) ಗುಪ್ತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ದೇವನ ದರ್ಶನವಾಯಿತು.
ಪದ್ಯ ೧:
ಈತನೆ ವೈಕುಂಟನಾಥನು ನಿಜ | ಶಾತಕುಂಭೋದರ ತಾತನು |
ಮಾತಂಗ ವರದಾತ ಶ್ವೇತವಾಹನ ಸೂತ ಜಾತರಹಿತ ದನುಜಾತ ಕುಲಾಂತಕ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಈತನೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವೈಕುಂಠದ ಒಡೆಯ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ (ಶಾತಕುಂಭೋದರ) ತಂದೆಯು ಈತನೇ. ಗಜೇಂದ್ರನಿಗೆ (ಮಾತಂಗ) ಮೋಕ್ಷ ನೀಡಿದವನು, ಅರ್ಜುನನ (ಶ್ವೇತವಾಹನ) ರಥಕ್ಕೆ ಸಾರಥಿಯಾದವನು, ಹುಟ್ಟು-ಸಾವಿಲ್ಲದವನು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಕುಲವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು ಈ ವೆಂಕಟರಮಣನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಪದ್ಯ ೨:
ತೋಂಡಮಾನಗೊಲಿದಾತ | ತನ್ನ ತೋಡ ಜನಕೆ ಸುಖದಾತನ |
ಅಂಡಜಾತ ಪ್ರಕಾಂಡ ವರೂಥ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡನಾಯಕನಾದ ಪಾಂಡವಪಾಲನ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಕ್ತ ತೋಂಡಮಾನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಒಲಿದು ವರ ನೀಡಿದವನು ಈತ. ತನ್ನನ್ನು ನೆಚ್ಚಿದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸದಾ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಗರುಡನನ್ನು (ಅಂಡಜಾತ) ವಾಹನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವನು, ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೆ ನಾಯಕನಾದವನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದವನು ಇವನೇ.
ಪದ್ಯ ೩:
ಇಂದು ಧರಾಮರ ವಂದ್ಯನ ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ ವಿಠಲನ ಮುಕುಂದನ |
ಸಂದರುಶನ ಮಾತ್ರದಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ದೋಷ ವೃಂದವೆಲ್ಲವು ಇಂದು ಬೆಂದು ಪೋದವು ಘನ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಭೂಲೋಕದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ (ಧರಾಮರ) ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ ವಿಠಲ ಎಂಬ ಅಂಕಿತದ ಮುಕುಂದನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆನು. ಈ ಮಹಾತ್ಮನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ತಕ್ಷಣವೇ, ನಾನು ಈ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳ ಸಮೂಹವು (ದೋಷ ವೃಂದ) ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿ ಹೋದವು.
Note
ಈ ಕೃತಿಯು 'ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಿಮೆ'ಯನ್ನು ಸಾರುವ ಸುಂದರ ರಚನೆ. ಧಾರವಾಡದ ಸಮೀಪವಿರುವ ದ್ವಾರವಾಡದ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
***
This kirtana is composed by Shyamasundara Dasa (using the ankita Shyamasundara Vitthala). In this piece, the poet celebrates the divine vision of Lord Venkataramana residing in the village of Dwaravada (historically associated with a sacred site near Dharwad or a specific spot on the Tirumala range).
Summary
The poet identifies the deity at Dwaravada as the Supreme Lord of Vaikuntha himself. He describes how the Lord descended from the heights of the Sheshadri hills to the plains just to bless his devotees. The kirtana connects the local form of the Lord with his legendary avatars—as the savior of the elephant Gajendra, the charioteer of Arjuna, and the protector of the Pandavas. The poet concludes that a mere glimpse of this Lord is enough to incinerate a mountain of past sins.
Stanza-wise Meaning (English)
Chorus (Pallavi & Anupallavi):
Nōḍide veṅkaṭaramaṇana | dvāravāḍa grāmadi ninta dēvana ||
Rūḍhipa dāsarige nīḍalu daruśana gūḍha pādādriyiṃ banda mahātmana ||
Meaning: "I have beheld Lord Venkataramana! I have seen the God who stands in the village of Dwaravada. I have seen the Great Soul who descended through secret paths from the Sheshadri hills (Padadri) specifically to grant a vision to his earthly devotees."
Stanza 1:
Ītane vaikuṇṭanāthanu nija | śātakumbhōdara tātana |
Mātaṅga varadāta śvētavāhana sūta jātarahita danujāta kulāntaka ||
Meaning: "He is truly the Lord of Vaikuntha and the father of the gold-wombed Brahma (Shatakumbhodara). He is the one who granted boons to the elephant Gajendra (Matanga), the one who served as the charioteer for Arjuna (Shvetavahana), the unborn one (Jatarahita), and the destroyer of the demon clans."
Stanza 2:
Tōṇḍamānagolidāta | tanna tōḍa janake sukhadātana |
Aṇḍajāta prakāṇḍa varūtha brahmāṇḍanāyakanāda pāṇḍavapālana ||
Meaning: "He is the one who was pleased by the devotion of King Tondaman. He provides eternal happiness to those who walk beside Him. He is the Lord of the Universe who rides the mighty bird Garuda (Andajata) and the one who shielded the Pandavas from all harm."
Stanza 3:
Indu dharāmara vandyana śyāmasundara viṭhalana mukundana |
Sandaruśana mātradi hinde māḍida dōṣa vṛndavellavu indu bendu pōdavu ghana ||
Meaning: "I have seen Mukunda, known here as Shyamasundara Vitthala, who is worshiped by the godly men of this earth (Dharamara). By the mere power of seeing Him today, the massive heap of sins (Dosha Vrunda) that I accumulated in the past has been completely burnt away."
Note
Shyamasundara Dasa (1852–1919) was a later Haridasa who often focused on the Mahime (glory) of specific shrines. This kirtana is an excellent example of Sthala Purana (temple history) captured in song.
***
..
ನೋಡಿದೆ ವೆಂಕಟರಮಣನ | ದ್ವಾರ
ವಾಡ ಗ್ರಾಮದಿ ನಿಂತ ದೇವನ ಪ
ರೂಢಿಪ ದಾಸರಿಗೆ ನೀಡಲು ದರುಶನ
ಗೂಢ ಪಾದಾದ್ರಿಯಿಂ ಬಂದ ಮಹಾತ್ಮನ ಅ.ಪ
ಈತನೆ ವೈಕುಂಟನಾಥನು ನಿಜ |
ಶಾತಕುಂಭೋದÀರ ತಾತನು
ಮಾತಂಗ ವರದಾತ ಶ್ವೇತವಾಹನ ಸೂತ
ಜಾತರಹಿತ ದನುಜಾತ ಕುಲಾಂತಕ 1
ತೋಂಡಮಾನಗೊಲಿದಾತ | ತನ್ನ
ತೋಡ ಜನಕೆ ಸುಖದಾತನ |
ಅಂಡಜಾತ ಪ್ರಕಾಂಡ ವರೂಥ ಬ್ರ
ಹ್ಮಾಂಡನಾಯಕನಾದ ಪಾಂಡವಪಾಲನ 2
ಇಂದು ಧರಾಮರ ವಂದ್ಯನ ಶಾಮ
ಸುಂದರ ವಿಠಲನ ಮುಕುಂದನ
ಸಂದರುಶನ ಮಾತ್ರದಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ದೋಷ
ವೃಂದವೆಲ್ಲವು ಇಂದು ಬೆಂದು ಪೋದವು ಘನ 3
***
No comments:
Post a Comment