CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
by tirupathi pandurangi huchchacharyaru (ankita indiresha)
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆನು
ಮಾಧವಗಾರುತಿ ಬೆಳಗುವೆನು ||ಪ||
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆ ಮಾರುತಿ ಪ್ರಿಯ
ಯದು ಕೀರುತಿಕರ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಹರಿಗೆ ||ಅ.ಪ||
ನೀರೊಳು ಪೊಕ್ಕವಗೆ
ಕಡಲೊಳು ಭಾರವ ಪೊತ್ತವಗೆ
ಮೂರು ಪಾದದಿ ಸರ್ವಧಾರುಣಿ
ಅಳೆಯುತ ಧೀರ ಬಲಿಯ ಮನೆ
ದ್ವಾರ ಕಾಯ್ದವಗೆ ||೧||
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಗೆಲಿದವಗೆ
ಗಾರ್ಜಿತ ಸತ್ರವ ಕಾಯ್ದವಗೆ
ಸತ್ಯ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರಾಳಿದ
ಬತ್ತಲೆ ಕುದುರಿಯ ಹತ್ತಿ ಮೆರೆದವಗೆ ||೨||
ಸೃಷ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲದವಗೆ
ಜಗವನು ಸೃಷ್ಟಿ ಪಾಲಿಪಗೆ
ಬೆಟ್ಟಿಲಿಂದಲೇ ಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟನೆತ್ತಿದ
ಭೀಷ್ಟ ನೀಡಲು ಸುಖ ಪುಷ್ಪವಂದಿತಗೆ ||೩||
ನಂದಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ
ಮಂದಜಾಕ್ಷಿಯರಲ್ಲೆ
ಒಂದೊಂದು ಆಟಗಳಾಡಿ ಸುಖವನಿತ್ತ
ನಂದ ಬಾಲಕನಾದ ಇಂದಿರೇಶನಿಗೆ ||೪||
***
Aruti belaguvenu
madhavagaruti belaguvenu ||pa||
Aruti belaguve maruti priya
yadu kirutikara parthasarathi harige ||a.pa||
Nirolu pokkavage
kadalolu bharava pottavage
muru padadi sarvadharuni
aleyuta dhira baliya mane
dvara kaydavage ||1||
Kshatriyara gelidavage
garjita satrava kaydavage
satya rukmini mukhya patniyaralida
battale kuduriya hatti meredavage ||2||
Srustiyu illadavage
jagavanu srusti palipage
bettilindale giri bettanettida
bhista nidalu sukha pushpavanditage ||3||
Nandagokuladalli beleyuva
mandajakshiyaralle
ondondu atagaladi sukhavanitta
nanda balakanada indireshanige ||4||
***
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆನು ಮಾಧವಗಾರುತಿ ಬೆಳಗುವೆನು ಪ
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆ ಮಾರುತಿ ಪ್ರಿಯ ಯದು-ಕೀರುತಿಕರ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಹರಿಗೆ ಅ.ಪ.
ನೀರೊಳು ಪೊಕ್ಕವಗೆ ಕಡಲೊಳು ಭಾರವ ಪೊತ್ತವಗೆಮೂರು ಪಾದದಿ ಸರ್ವಧಾರುಣಿ ಅಳೆಯುತಧೀರ ಬಲಿಯ ಮನೆ ದ್ವಾರ ಕಾಯ್ದವಗೆ 1
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಗೆಲಿದವಗೆ ಗಾರ್ಜಿತ ಸತ್ರವ ಕಾಯ್ದವಗೆಸತ್ಯ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರಾಳಿದಬತ್ತಲೆ ಕುದುರಿಯ ಹತ್ತಿ ಮೆರೆದವಗೆ 2
ಸೃಷ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲದವಗೆ ಜಗವನು ಸೃಷ್ಟಿ ಪಾಲಿಪಗೆಬಟ್ಟಿಲಿಂದಲೇ ಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟನೆತ್ತಿದ-ಭೀಷ್ಟ ನೀಡಲು ಸುಖ ಪುಷ್ಪವಂದಿತಗೆ 3
ನಂದಗೋಕುಲದಲ್ಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮಂದಜಾಕ್ಷಿಯರಲ್ಲೆಒಂದೊಂದು ಆಟಗಳಾಡಿ ಸುಖವನಿತ್ತನಂದ ಬಾಲಕನಾದ ಇಂದಿರೇಶನಿಗೆ4
***
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆ ಮಾರುತಿ ಪ್ರಿಯ ಯದು-ಕೀರುತಿಕರ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಹರಿಗೆ ಅ.ಪ.
ನೀರೊಳು ಪೊಕ್ಕವಗೆ ಕಡಲೊಳು ಭಾರವ ಪೊತ್ತವಗೆಮೂರು ಪಾದದಿ ಸರ್ವಧಾರುಣಿ ಅಳೆಯುತಧೀರ ಬಲಿಯ ಮನೆ ದ್ವಾರ ಕಾಯ್ದವಗೆ 1
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಗೆಲಿದವಗೆ ಗಾರ್ಜಿತ ಸತ್ರವ ಕಾಯ್ದವಗೆಸತ್ಯ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರಾಳಿದಬತ್ತಲೆ ಕುದುರಿಯ ಹತ್ತಿ ಮೆರೆದವಗೆ 2
ಸೃಷ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲದವಗೆ ಜಗವನು ಸೃಷ್ಟಿ ಪಾಲಿಪಗೆಬಟ್ಟಿಲಿಂದಲೇ ಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟನೆತ್ತಿದ-ಭೀಷ್ಟ ನೀಡಲು ಸುಖ ಪುಷ್ಪವಂದಿತಗೆ 3
ನಂದಗೋಕುಲದಲ್ಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮಂದಜಾಕ್ಷಿಯರಲ್ಲೆಒಂದೊಂದು ಆಟಗಳಾಡಿ ಸುಖವನಿತ್ತನಂದ ಬಾಲಕನಾದ ಇಂದಿರೇಶನಿಗೆ4
***
Pallavi & Anupallavi
āruti belaguvenu mādhavagāruti belaguvenu || pa ||
āruti belaguve māruti priya yadu kīrutikara pārthasārathi harige || a.pa ||
Charanam 1
nīroḷu pokkavage kaḍaloḷu bhārava pottavage
mūru pādadi sarvadhāruṇi aḷeyuta dhīra baliya mane dvāra kāydavage || 1 ||
Charanam 2
kṣatriyara gelidavage gārjita satrava kāydavage
satya rukmiṇi mukhya patniyarāḷida battale kuduriya hatti meredavage || 2 ||
Charanam 3
sṛṣṭiyu illadavage jagavanu sṛṣṭi pālipage
beṭṭilindanē giri beṭṭanettida bhīṣṭa nīḍalu sukha puṣpavanditage || 3 ||
Charanam 4
nandagōkuladalli beḷeyuva mandajākṣiyaralle
ondondu āṭagaḷāḍi sukhavanitta nanda bālikanāda indirēśanige || 4 ||
***
Pronunciation Guide
Long Vowels: Vowels with bars on top (aa, ee, ii, oo, uu) mean you hold the sound longer; drag them out for two full beats (for example, "aaruti" is sung like "aa-ru-thee").
Hard Consonants: For letters with a dot underneath (like d, t, n), curl the tip of your tongue backward against the roof of your mouth to make a sharp, heavy sound (like "pottavage" or "beṭṭilindalē").
The Rolling L: The special letter "l" with a dot underneath is a unique heavy sound made by curling your tongue back and flipping it forward quickly (found in words like "nīroḷu" or "kaḍaloḷu").
The Sh Sounds: The letter "s" with an accent mark (ś) or dot underneath (ṣ) is a soft/deep "sh" sound like "sheep" or "show" (found in words like "bhīṣṭa" or "indirēśanige").
The Jn Sound: The combination "jna" in "sarvajna" is traditionally pronounced in this musical tradition as a nasal blend, sounding very close to "gya-na" or "nya-na."
***
ಇದು ತಿರುಪತಿ ಪಂಡುರಂಗಿ ಹುಚ್ಚಾಚಾರ್ಯರ (ಅಂಕಿತನಾಮ: ಇಂದಿರೇಶ) ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾದ ಮಂಗಳಾರತಿ ಕೀರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಸರು ದೇವ ದೇವನಾದ ಶ್ರೀಮಾಧವನ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ) ದಶಾವತಾರಗಳ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನ ಭಕ್ತವತ್ಸಲತೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿದ್ದಾರೆ.
🌟 ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶ
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶವೆಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಕರ್ತನಾದ, ಭಕ್ತಪ್ರಿಯನಾದ ಶ್ರೀಮಾಧವನಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದಾಗಿದೆ. ಹುಚ್ಚಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀಹರಿಯ ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ—ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಸೇರಿ ವೇದಗಳನ್ನು ತಂದವನಿಗೆ, ಕೂರ್ಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಭಾರ ಹೊತ್ತವನಿಗೆ, ವಾಮನನಾಗಿ ಮೂರು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಳೆದು ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ದ್ವಾರಪಾಲಕನಾದವನಿಗೆ, ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಗೆದ್ದವನಿಗೆ, ಶ್ರೀರಾಮನಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಯಜ್ಞವನ್ನು (ಸತ್ರವ) ಕಾಯ್ದವನಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮುಂತಾದ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಆಳಿದವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಿಯಾಗಿ ಕುದುರೆಯೇರಿ ಬರಲಿರುವ ದೇವನಿಗೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೆರಳಿನಿಂದಲೇ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಗೋಪಾಲಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ, ನಂದಗೋಕುಲದ ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ಲೀಲೆಗಳನ್ನಾಡಿ ಆನಂದವನ್ನು ಉಣಿಸಿದ ಆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಇಂದಿರೇಶನಿಗೆ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಗೆ) ಭಕ್ತರು ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳಿಂದ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
📜 ಭಾವಾರ್ಥ
ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆನು ಮಾಧವಗಾರುತಿ ಬೆಳಗುವೆನು ||ಪ||
ಆರುತಿ ಬೆಳಗುವೆ ಮಾರುತಿ ಪ್ರಿಯ ಯದು ಕೀರುತಿಕರ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಹರಿಗೆ ||ಅ.ಪ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಆ ಶ್ರೀಮಾಧವನಿಗೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನಾದ ಹನುಮಂತನಿಗೆ/ಭೀಮನಿಗೆ (ಮಾರುತಿ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾದವನಿಗೆ, ಯದುವಂಶದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಜಗದಗಲ ಪಸರಿಸಿದವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ರಥವನ್ನು ನಡೆಸಿ 'ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಆರತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
1. ಮೊದಲನೇ ನುಡಿ
ನೀರೊಳು ಪೊಕ್ಕವಗೆ ಕಡಲೊಳು ಭಾರವ ಪೊತ್ತವಗೆ
ಮೂರು ಪಾದದಿ ಸರ್ವಧಾರುಣಿ ಅಳೆಯುತ ಧೀರ ಬಲಿಯ ಮನೆ ದ್ವಾರ ಕಾಯ್ದವಗೆ ||೧||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಸೋಮಕಾಸುರನು ವೇದಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಾಗ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ ತಾಳಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕು (ಪೊಕ್ಕವಗೆ) ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವನಿಗೆ; ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಮಾವತಾರ ತಾಳಿ ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಭಾರಿ ಭಾರವನ್ನು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತವನಿಗೆ (ಪೊತ್ತವಗೆ); ಹಾಗೆಯೇ ವಾಮನಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಾದಗಳಿಂದ ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು (ಸರ್ವಧಾರುಣಿ) ಅಳೆದು, ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಧೀರ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾಯುವ ದ್ವಾರಪಾಲಕನಾದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಾವೀಗ ಆರತಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
2. ಎರಡನೇ ನುಡಿ
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಗೆಲಿದವಗೆ ಗಾರ್ಜಿತ ಸತ್ರವ ಕಾಯ್ದವಗೆ
ಸತ್ಯ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರಾಳಿದ ಬತ್ತಲೆ ಕುದುರಿಯ ಹತ್ತಿ ಮೆರೆದವಗೆ ||೨||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಪರಶುರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರಿಗಳಾದ ದುಷ್ಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಸದೆಬಡಿದವನಿಗೆ; ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಉಪಟಳಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಯ ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞವನ್ನು (ಸತ್ರವ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾಯ್ದು ರಕ್ಷಿಸಿದವನಿಗೆ; ಕೃಷ್ಣಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮುಂತಾದ ಅಷ್ಟಮಹಿಷಿಯರನ್ನು (ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು) ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಳಿದವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಬೆತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯನ್ನು (ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರದ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆ) ಹತ್ತಿ ಬಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮೆರೆಯಲಿರುವ ಆ ದೇವನಿಗೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿರೆ.
3. Critical ಮೂರನೇ ನುಡಿ
ಸೃಷ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲದವಗೆ ಜಗವನು ಸೃಷ್ಟಿ ಪಾಲಿಪಗೆ
ಬೆಟ್ಟಿಲಿಂದಲೇ ಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟನೆತ್ತಿದ ಭೀಷ್ಟ ನೀಡಲು ಸುಖ ಪುಷ್ಪವಂದಿತಗೆ ||೩||
ಭಾವಾರ್ಥ: ತನಗೆ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಜನನ ಅಥವಾ ಲೌಕಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಂಧನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ (ಸೃಷ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲದವಗೆ), ಈ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಸದಾ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ (ಪಾಲಿಪಗೆ) ರಕ್ಷಕನಿಗೆ; ಇಂದ್ರನ ಕೋಪದಿಂದ ಗೋಕುಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತನ್ನ ಕಿರುಬೆರಳಿನಿಂದಲೇ (ಬೆಟ್ಟಿಲಿಂದಲೇ) ಬೃಹತ್ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ-ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಛತ್ರಿಯಂತೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದವನಿಗೆ; ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ಅಭೀಷ್ಟ) ಈಡೇರಿಸಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ, ದೇವತೆಗಳ ಸುಖ-ಪುಷ್ಪಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಸದಾ ವಂದಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಹರಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.
4. ನಾಲ್ಕನೇ ನುಡಿ
ನಂದಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮಂದಜಾಕ್ಷಿಯರಲ್ಲೆ
ಒಂದೊಂದು ಆಟಗಳಾಡಿ ಸುಖವನಿತ್ತ ನಂದ ಬಾಲಕನಾದ ಇಂದಿರೇಶನಿಗೆ ||೪||
ಭಾವಾರ್ಥ: ನಂದಮಹಾರಾಜನ ಮನೆಯ ಮಗನಾಗಿ ಸುಂದರವಾದ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿನ ಮಂದಗಾಮಿ ಹಾಗೂ ಚಂದದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಯುವತಿಯರಾದ (ಮಂದಜಾಕ್ಷಿಯರಲ್ಲೆ/ಗೋಪಿಯರಲ್ಲೆ) ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ದಿವ್ಯ ರಾಸಲೀಲೆಗಳನ್ನು (ಒಂದೊಂದು ಆಟಗಳಾಡಿ) ಆಡಿ ಅವರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸುಖ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ, ನಂದಬಾಲಕನೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾದ ನನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ "ಶ್ರೀ ಇಂದಿರೇಶನಿಗೆ" (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ) ಭಕ್ತಿಯ ಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
***
This is a beautiful, highly descriptive devotional song (Aarati Kirtana) composed by the eminent scholar-saint Tirupathi Pandurangi Huchchacharya (who wrote under the pen name Indiresha, meaning the Lord of Goddess Lakshmi). In this song, the poet praises the various divine incarnations (Dashavatara) and pastimes of Lord Hari (Krishna/Madhava), weaving the sacred ritual flame before Him.
🌟 Overall Summary
The central theme of this composition is the offering of a sacred wave-offering (Aarati) to Lord Madhava, who is the protector of all. The poet chronicles the dynamic cosmic actions of the Lord across different ages: entering the waters as Matsya (the fish), carrying the weight of the mountain as Kurma (the tortoise), measuring the universe in three strides as Vamana and guarding the gates of King Bali, destroying tyrannical kings as Parashurama, protecting the sacrificial fire as Rama, and reigning with His queens as Krishna. The song extols Him as the birthless Creator who lifted the massive Govardhana hill on His pinky finger to protect His people, and concludes by celebrating Him as the charming child of Nanda (Indiresha) who granted ultimate liberation to the milkmaids of Gokula through His divine plays.
📜 Verse-by-Verse Meaning
Pallavi & Anupallavi
Āruti belaguvenu mādhavagāruti belaguvenu ||P||
Āruti belaguve māruti priya yadu kīrutikara pārthasārathi harige ||A.P||
Meaning: I wave the holy ritual flame (Āruti belaguvenu) before Lord Madhava, yes, I wave the flame before the protector of the universe! This flame is offered to Lord Hari, who is exceptionally dear to Maruti (Hanuman/Bhima), who brought eternal glory to the Yadu dynasty (yadu kīrutikara), and who famously served as the strategic charioteer to Arjuna (Parthasarathi) during the Mahabharata war.
1. First Charanam
Nīroḷu pokkavage kaḍaloḷu bhārava pottavage
Mūru pādadi sarvadhāruṇi aḷeyuta dhīra baliya mane dvāra kāydavage ||1||
Meaning: * I wave the flame to the Lord who dove deep into the primordial waters (nīroḷu pokkavage) as Matsya to rescue the stolen Vedas; and who, as Kurma, carried the colossal weight (bhārava pottavage) of the Mandara mountain on His back in the depths of the ocean during the churning of the cosmic sea.
To the Lord who, in His Dwarf incarnation (Vamana), measured the entire universe and earth (sarvadhāruṇi) in just three strides, and yet, humbled by the absolute surrender of the brave King Bali (dhīra baliya), affectionately became the guardian king at the gates of Bali's palace (dvāra kāydavage).
2. Second Charanam
Kṣatriyara gelidavage gārjita satrava kāydavage
Satya rukmiṇi mukhya patniyarāḷida battale kuduriya hatti meredavage ||2||
Meaning: * To the Lord who, as Parashurama, conquered and defeated the arrogant, tyrannical warrior kings (kṣatriyara gelidavage); and who, as Sri Rama, protected the sacred sacrificial fire (satrava kāydavage) of Sage Vishvamitra amidst the roaring of fierce demons.
To the Lord who, as Krishna, lovingly ruled alongside Queen Rukmini, Queen Satyabhama, and His principal consorts (mukhya patniyarāḷida); and who, at the end of the age as Kalki, is prophesied to manifest His splendor by riding a bare, unsaddled white horse (battale kuduriya hatti meredavage) to restore righteousness.
3. Third Charanam
Sṛṣṭiyu illadavage jagavanu sṛṣṭi pālipage
Beṭṭilindalē giri beṭṭanettida bhīṣṭa nīḍalu sukha puṣpavanditage ||3||
Meaning: * To the Lord who is birthless and stands completely free from the boundaries of material creation (sṛṣṭiyu illadavage), yet who tirelessly creates, sustains, and protects this entire cosmos (jagavanu sṛṣṭi pālipage).
To the Lord who, with just a single finger (beṭṭilindalē), lifted the massive Govardhana mountain like an umbrella to shield His devotees; who fulfills every deep desire (abhīṣṭa nīḍalu), grants eternal bliss, and is perpetually worshiped with a rain of heavenly flowers (sukha puṣpavanditage) by the gods.
4. Fourth Charanam
Nandagōkuladalli beḷeyuva mandajākṣiyaralle
Ondondu āṭagaḷāḍi sukhavanitta nanda bālikanāda indirēśanige ||4||
Meaning: * To the Lord who grew up beautifully in the pastoral kingdom of Nanda's Gokula (nandagōkuladalli beḷeyuva), and who, among the gentle-eyed milkmaids (mandajākṣiyaralle / Gopis), engaged in infinite, delightful mystical pastimes and divine plays (ondondu āṭagaḷāḍi).
By doing so, He showered them with supreme spiritual bliss and liberation. I wave this aarati to that beautiful child of Nanda, who is none other than my supreme master, Lord Indiresha (indirēśanige), the Lord of Goddess Lakshmi!
***
No comments:
Post a Comment