ಅಂಗಳದೊಳಗಾಡಬಾರಯ್ಯ ಮುದ್ದು ರಂಗ ankita bheemesha krishna ANGALADOLAGAADABAARAYYA MUDDU RANGA

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಅಂಗಳದೊಳ ಗಾಡಬಾರಯ್ಯ ಮುದ್ದು
ರಂಗ ನಿನ್ನಯ ಮುಖದೋರಯ್ಯ ||ಪ||

ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲವತರಿಸಿದ್ಯೊ , ಹೋಗಿ
ಮುದ್ದು ಗೋಪಿಯ ಸುತನೆನಿಸಿದ್ಯೊ
ಭದ್ರದೇವಿಯರ ನೀ ಕಳಿಸಿದ್ಯೊ , ಬಂ-
ದಿದ್ದ  ಪೂತನಿಯ ಸಂಹರಿಸಿದ್ಯೊ    ||೧||

ವತ್ಸಕಾಯುತಲ್ಹೋಗಿ ವನದೊಳು ಬಂದ
ಕಿಚ್ಚು ನುಂಗಿದೆ ನಿನ್ವದನದೊಳು
ಸ್ವಚ್ಛಮಾಡಿದಿ ಕಾಳಿಜಲಗಳು ತೋರೆ
ಕುಕ್ಷಿಯೊಳಗೆ ತ್ರಿಜಗಂಗಳು     ||೨||

ದೇವಕ್ಕಿದೇವಿ ಯಶೋದಾನೆ ವಸು-
ದೇವ ನಂದ ಬಲರಾಮಗೆ ಎದುರು
ಬಾರೋ ಭೂದೇವಿರಮಣನೆ
ಭೀಮೇಶ ಕೃಷ್ಣನೆ ಶ್ಯಾಮವರಣನೆ ||೩||
***

Pallavi

Aṅgaḷadoḷagāḍabārayya muddu

Raṅga ninnaya mukhadōrayya ||

Charana 1

Ardharātriyallavatarisidyo, hōgi

Muddu Gōpiya sutanenisidyo

Bhadradeviyara nī kaḷisidyo, bam-

didda Pūtaniva saṃharisidyo ||

Charana 2

Vatsakāyutal-hōgi vanadoḷu banda

Kicchu nuṅgide nin-vadanadoḷu

Swacchamāḍidi Kāḷijalagaḷu tōre

Kukṣiyoḷage trijagaṅgaḷu ||

Charana 3

Dēvakkidēvi Yaśōdāne Vasu-

dēva Nanda Balarāmage eduru

Bārō Bhūdēviramaṇane

Bhīmēśa Kṛṣṇane Śyāmavaraṇane ||

***

Pronunciation Guide 

ḷ: Retroflex 'l' (tongue curls back to the roof of the mouth, as in Haḷe).

ṇ: Retroflex 'n' (as in Guṇa).

ś: Soft 'sh' sound (as in Shiva).

ṣ: Harder 'sh' sound (as in Krishna).

ā, ē, ī, ō: Long vowel sounds (e.g., 'ā' as in father).

ṅ: Nasal 'n' sound (as in Ganga).

***

ಈ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವನವರು (ಅಂಕಿತ: ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಮಮತೆಯಿಂದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಕರೆದು ಅವನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಆಟವಾಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಮನೆಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆಟವಾಡು ಎಂದು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಕವಿತ್ರಿ ಅವನ ಬಾಲ್ಯದ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂತನಿಯ ಸಂಹಾರ, ಕಾಳಿಂಗ ಮರ್ಧನ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು ನುಂಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಯಶೋದೆಯ ಮಗನಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣುವ ಹಂಬಲ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ:

ಅಂಗಳದೊಳ ಗಾಡಬಾರಯ್ಯ ಮುದ್ದು

ರಂಗ ನಿನ್ನಯ ಮುಖದೋರಯ್ಯ ||

ಅರ್ಥ: ಮುದ್ದಾದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನೇ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆಟವಾಡಯ್ಯ. ನಿನ್ನ ಆ ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವನ್ನು ನಮಗೆ ಒಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಯ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊದಲನೆಯ ಚರಣ:

ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲವತರಿಸಿದ್ಯೊ , ಹೋಗಿ

ಮುದ್ದು ಗೋಪಿಯ ಸುತನೆನಿಸಿದ್ಯೊ

ಭದ್ರದೇವಿಯರ ನೀ ಕಳಿಸಿದ್ಯೊ , ಬಂದಿದ್ದ ಪೂತನಿಯ ಸಂಹರಿಸಿದ್ಯೊ ||೧||

ಅರ್ಥ: ನೀನು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಂದಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಯಶೋದೆಯ (ಗೋಪಿಯ) ಮುದ್ದಿನ ಮಗನಾದೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕಂಸನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸಿ ಪೂತನಿಯ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಹೀರಿ ಅವಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಿ.

ಎರಡನೆಯ ಚರಣ:

ವತ್ಸಕಾಯುತಲ್ಹೋಗಿ ವನದೊಳು ಬಂದ

ಕಿಚ್ಚು ನುಂಗಿದೆ ನಿನ್ವದನದೊಳು

ಸ್ವಚ್ಛಮಾಡಿದಿ ಕಾಳಿಜಲಗಳು ತೋರೆ

ಕುಕ್ಷಿಯೊಳಗೆ ತ್ರಿಜಗಂಗಳು ||೨||

ಅರ್ಥ: ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕಳ ಕರುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಾಗ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಒದಗಿದ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚನ್ನು (ದಾವಾನಲ) ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ನುಂಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ವಿಷಪೂರಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಿನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ (ಕುಕ್ಷಿ) ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಮಹಾನುಭಾವ ನೀನು.

ಮೂರನೆಯ ಚರಣ:

ದೇವಕ್ಕಿದೇವಿ ಯಶೋದಾನೆ ವಸುದೇವ ನಂದ ಬಲರಾಮಗೆ ಎದುರು

ಬಾರೋ ಭೂದೇವಿರಮಣನೆ

ಭೀಮೇಶ ಕೃಷ್ಣನೆ ಶ್ಯಾಮವರಣನೆ ||೩||

ಅರ್ಥ: ದೇವಕಿ-ವಸುದೇವರಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಯಶೋದೆ-ನಂದಗೋಪರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದವನೇ! ಭೂದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ, ಶ್ಯಾಮ ವರ್ಣದ (ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ), ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮೇಶನ ಪ್ರಿಯ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಬೇಗನೆ ನಮ್ಮೆದುರು ಬಾರಯ್ಯ.

ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವನವರ ಈ ಹಾಡು ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. 

***

This composition is by Harapanahalli Bhimmavva, one of the most celebrated female saint-poets of the Haridasa tradition (using the ankita Bhimesha Krishna). Written in the Vatsalya Bhava (motherly love), she invites the child Krishna to play in her courtyard while reminiscing about his divine miracles.

Summary

The poetess tenderly calls out to "Muddu Ranga" (Sweet Krishna) to come and play in her front yard so she can behold his divine face. She chronicles his journey from his midnight birth to his childhood exploits in Gokula—slaying the demoness Putana, swallowing the forest fire, and purifying the Yamuna river—concluding with a plea for the dark-complexioned Lord to appear before her.

Stanza-wise Meaning

Pallavi (Refrain):

Amgaladolagaadabaarayya muddu

Ranga ninnaya mukhadōrayya ||

Meaning: O sweet Ranga! Come and play in our courtyard. Please, show us your beautiful, enchanting face, my dear child.

Stanza 1:

Ardharātriyallavatarisidyo, hōgi

Muddu Gōpiya sutanenisidyo

Bhadradeviyara nee kalishidyo, bam-

didda Pootaniya samharisidyo || 1 ||

Meaning: You took your divine birth in the middle of the night (in prison). Then, you went to Gokula and became known as the darling son of the cowherd woman (Yashoda). You sent away the auspicious ladies who guarded you and dealt with the demoness Putana, who had come to kill you, by slaying her.

Stanza 2:

Vatsakāyutal-hōgi vanadolu banda

Kicchu numgide nin-vadanadolu

Swacchamādidi Kāḷijalagaḷu tōre

Kukshiyolage trijagamgalu || 2 ||

Meaning: While out in the forest tending to the calves (Vatsa), a terrifying forest fire (Kicchu) broke out, which you simply swallowed with your mouth to save everyone. You purified the toxic waters of the Yamuna by subduing the serpent Kaliya. Most miraculously, you showed the entire three worlds (Trijagam) within your small mouth (Kukshi).

Stanza 3:

Dēvakkidēvi Yashōdāne Vasu-

dēva Namda Balarāmage eduru

Bārō Bhūdēviramaṇane

Bhīmēsha Kṛṣṇane Shyāmavaraṇane || 3 ||

Meaning: You belong to Devaki and Yashoda, to Vasudeva and Nanda; you are the younger brother of Balarama. O Lord of Goddess Earth (Bhudevi), O dark-hued Krishna of Bhimesha (the poet's signature), come before me now!

***