rao collections songs: ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಸಂಧಿ 04 ankita jagannatha vittala ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿ HARIKATHAMRUTASARA SANDHI 4 BHOJANARASAVIBHAGA SANDHI

Wednesday, 11 November 2020

ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಸಂಧಿ 04 ankita jagannatha vittala ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿ HARIKATHAMRUTASARA SANDHI 4 BHOJANARASAVIBHAGA SANDHI

ರಾಗ ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾ

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama

ರಚನೆ : ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದಾಸರು
for saahitya click ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಸಂಧಿ 1 to 32

ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿ 04

ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ,
ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿ , (ಸಂಧಿ 04)

ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಗುರುಗಳ ಕರುಣದಿಂದಾಪನಿತು ಕೇಳುವೆ

ಪರಮ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು ಇದನಾದರದಿ ಕೇಳುವುದು||

ವನಜಾಂಡದೊಳು ಉಳ್ಳ ಅಖಿಳ ಚೇತನರು ಭುಂಜಿಪ

ಚತುರವಿಧ ಭೋಜನಪದಾರ್ಥದಿ ಚತುರವಿಧ ರಸರೂಪ ತಾನಾಗಿ

ಮನಕೆ ಬಂದಂತೆ ಉಂಡು ಉಣಿಸಿ ಸಂಹನನಕೆ ಉಪಚಯ

ಕರುಣಕೆ ಆನಂದ ಅನಿಮಿಷರಿಗೆ ಆತ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಖವನೀವ ಹರಿ||1||

ನೀಡದಂದದಲೆ ಇಪ್ಪ ಲಿಂಗಕೆ ಷೋಡಶ ಆತ್ಮಕ ರಸ ವಿಭಾಗವ ಮಾಡಿ

ಷೋಡಶ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಉಪಚಯಗಳನೆ ಕೊಡುತ

ಕ್ರೋಡ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗತ ದೇವತೆಗಳೊಳಗೆ ಇದ್ದಾಡುತ ಆನಂದಾತ್ಮ

ಚರಿಸುವ ಲೋಕದೊಳು ತಾನು||2||

ವಾರಿವಾಚ್ಯನು ವಾರಿಯೊಳಗಿದ್ದು ಆರು ರಸವೆಂದೆನಿಸಿ

ಮೂವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷನಾಡಿಯಲಿ ತದ್ರೂಪ ಧಾರಕನು ತಾನಾಗಿ

ಸರ್ವ ಶರೀರಗಳಲಿ ಅಹಶ್ಚರಾತ್ರಿ ವಿಹಾರ ಮಾಳ್ಪನು

ಬೃಹತಿಯೆಂಬ ಸುನಾಮದಿಂ ಕರೆಸಿ||3||

ಆರುರಸ ಸತ್ವಾದಿ ಭೇದದಿ ಆರು ಮೂರಾಗಿ ಇಹವು

ಸಾರಾಸಾರನೀತ ಪ್ರಚುರ ಖಂಡಾಖಂಡ ಚಿತ್ಪ್ರಚುರ

ಈರು ಅಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಾರಮಣನ ರಸಾಖ್ಯರೂಪ

ಶರೀರದೊಳು ಭೋಜ್ಯ ಸುಪದಾರ್ಥದಿ ತಿಳಿದು ಭುಂಜಿಪುದು||4||

ಕ್ಷೀರಗತ ರಸ ರೂಪಗಳು ಮುನ್ನೂರು ಮೇಲೆ ಐವತ್ತು ನಾಲ್ಕು

ಚಾರು ಘೃತಗತ ರೂಪಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತರ ಒಂಭತ್ತು

ಸಾರ ಗುಡದೊಳಗೆ ಐದು ಸಾವಿರ ನೂರಾವೊಂದು

ಸುರೂಪ ದ್ವಿಸಹಸ್ರ ಆರೆರಡು ಶತ ಪಂಚ ವಿಂಶತಿ ರೂಪ ಫಲಗಳಲಿ||5||

ವಿಶದ ಸ್ಥಿರತೀಕ್ಷಣವು ನಿರ್ಹರ ರಸಗಳೊಳು

ಮೂರೈದುಸಾವಿರ ತ್ರಿಶತ ನವರೂಪಗಳ ಚಿಂತಿಸಿ ಭುಂಜಿಪುದು ವಿಷಯ

ಶ್ವಸನ ತತ್ತ್ವೇಶರೊಳಗಿದ್ದು ಈ ಪೆಸರಿನಿಂದಲಿ ಕರೆಸುವನು

ಧೇನಿಸಿದರೀ ಪರಿ ಮನಕೆ ಪೊಳೆವನು ಬಲ್ಲ ವಿಬುಧರಿಗೆ||6||

ಕಪಿಲ ನರಹರಿ ಭಾರ್ಗವತ್ರಯ ವಪುಷ ನೇತ್ರದಿ ನಾಸಿಕಾಸ್ಯದಿ

ಶಫರನಾಮಕ ಜಿಹ್ವೆಯಲಿ ದಂತದಲಿ ಹಂಸಾಖ್ಯ

ತ್ರಿಪದಿಪಾದ್ಯ ಹಯಾಸ್ಯ ವಾಚ್ಯದೊಳು ಅಪರಿಮಿತ ಸುಖಪೂರ್ಣ ಸಂತತ ಕೃಪಣರೊಳಗಿದ್ದು

ಅವರವರ ರಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕೊಡುವ||7||

ನಿರುಪಮಾನಂದಾತ್ಮ ಹರಿ ಸಂಕರುಷಣ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನರೂಪದಿ ಇರುತಿಹನು ಭೋಕ್ತ್ರುಗಳೊಳಗೆ

ತತ್ಶಕ್ತಿದನುಯೆನಿಸಿ ಕರೆಸುವನು

ನಾರಾಯಣ ಅನಿರುದ್ಧ ಎರಡುನಾಮದಿ ಭೋಜ್ಯವಸ್ತುಗನಿರುತ

ತರ್ಪಕನಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಯನೀವ ಚೇತನಕೆ||8||

ವಾಸುದೇವನು ಒಳ ಹೊರಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ನಭಸ್ಥನಾಗಿ

ರಮಾಸಮೇತ ವಿಹಾರ ಮಾಳ್ಪನು ಪಂಚರೂಪದಲಿ

ಆ ಸರೋರುಹ ಸಂಭವಭವವಾಸವಾದಿ ಅಮರಾದಿ ಚೇತನ ರಾಶಿಯೊಳಗೆ

ಇಹನು ಎಂದರಿತವನು ಅವನೇ ಕೋವಿದನು||9||

ವಾಸುದೇವನು ಅನ್ನದೊಳು ನಾನಾ ಸುಭಕ್ಷ್ಯದಿ ಸಂಕರುಷಣ

ಕೃತೀಶ ಪರಮಾನ್ನದೊಳು ಘೃತದೊಳಗೆ ಇಪ್ಪ ಅನಿರುದ್ಧ

ಆ ಸುಪರ್ಣ ಅಂಸಗನು ಸೂಪದಿ ವಾಸವ ಅನುಜ ಶಾಕದೊಳು

ಮೂಲೇಶ ನಾರಾಯಣನು ಸರ್ವತ್ರದಲಿ ನೆಲೆಸಿಹನು||10||

ಅಗಣಿತ ಆತ್ಮ ಸುಭೋಜನ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಒಳಗೆ

ಅಖಂಡ ವಾದ ಒಂದು ಅಗಳಿನೊಳು ಅನಂತ ಅಂಶದಲಿ ಖಂಡನೆಂದೆನಿಸಿ

ಜಗದಿ ಜೀವರ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸುವ ಸ್ವಗತ ಭೇದ ವಿವರ್ಜಿತನ

ಈರ್ಬಗೆಯ ರೂಪವನರಿತು ಭುಂಜಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸು ಅವನಡಿಗೆ||11||

ಈ ಪರಿಯಲಿ ಅರಿತು ಉಂಬ ನರ ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸಿ ನಿರಾಮಯನು ನಿಷ್ಪಾಪಿ

ನಿತ್ಯ ಮಹಾ ಸುಯಜ್ಞಗಳು ಆಚರಿಸಿದವನು

ಪೋಪದು ಇಪ್ಪದು ಬಪ್ಪುದು ಎಲ್ಲ ರಮಾಪತಿಗೆ ಅಧಿಷ್ಠಾನವೆನ್ನು

ಕೃಪಾಪಯೋನಿಧಿ ಮಾತಲಾಲಿಸುವನು ಜನನಿಯಂತೆ||12||

ಆರೆರೆಡು ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂರ ಐವತ್ತೊಂದು ರೂಪದಿ

ಸಾರಭೋಕ್ತ ಅನಿರುದ್ಧ ದೇವನು ಅನ್ನಮಯನೆನಿಪ

ಮೂರೆರೆಡುವರೆ ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಮೂರಧಿಕ ನಾಲ್ವತ್ತು ರೂಪದಿ

ತೋರುತಿಹ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಜಗದೊಳು ಪ್ರಾಣಮಯನಾಗಿ||13||

ಎರಡು ಕೋಶಗಳ ಒಳ ಹೊರಗೆ ಸಂಕರುಷಣ ಇದು ಸುಲಕ್ಷದ ಅರವತ್ತೆರೆಡು ಸಾವಿರದ

ಏಳಧಿಕ ಶತ ರೂಪಗಳ ಧರಿಸಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಬ ಮನೋಮಯ ಎಂದು

ಅರವಿದೂರನು ಈರೆರೆಡು ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರು

ಅದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು||14||

ರೂಪದಿಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಯನು ಎಂಬೀ ಪೆಸರಿನಿಂ ವಾಸುದೇವನು

ವ್ಯಾಪಿಸಿಹ ಮಹದಾದಿ ತತ್ತ್ವದಿ ತತ್ಪತಿಗಳೊಳಗೆ

ಈ ಪುರುಷ ನಾಮಕನ ಶುಭ ಸ್ವೇದಾಪಳು ಎನಿಸಿದ ರಮಾಂಬ

ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಪರೋಕ್ಷಿಗಳು ಆದವರ ಲಿಂಗಾಂಗ ಕೆಡಿಸುವಳು||15||

ಐದು ಸಾವಿರ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತೈದು ನಾರಾಯಣ ರೂಪವ ತಾ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು

ಅನುದಿನದಿ ಆನಂದಮಯನೆನಿಪ

ಐದು ಲಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎಂಭತ್ತೈದುಸಾವಿರ ನಾಲ್ಕು ಶತಗಳ

ಐದು ಕೋಶಾತ್ಮಕ ವಿರಿಂಚಾಡದೊಳು ತುಂಬಿಹನು||16||

ನೂರಾವೊಂದು ಸುರೂಪದಿಂ ಶಾಂತೀರಮಣ ತಾನು ಅನ್ನನೆನಿಪ

ಐನೂರ ಮೇಲೆ ಮೂರಧಿಕ ದಶ ಪ್ರಾಣಾಖ್ಯ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ

ತೋರುತಿಹನು ಐವತ್ತೈದುಸಾವಿರ ವಿಕಾರ ಮನದೊಳು ಸಂಕರುಷಣ

ಐನೂರ ಚತುರಾಶೀತಿ ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಖ್ಯ||17||

ಮೂರು ಸಾವಿರದ ಅರ್ಧಶತ ಮೇಲೆ ಈರು ಅಧಿಕ ರೂಪಗಳ ಧರಿಸಿ

ಶರೀರದೊಳಗೆ ಆನಂದಮಯ ನಾಯಾಯಣಾಹ್ವಯನು

ಈರೆರೆಡು ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನೂರ ಐದು ಸುರೂಪದಿಂದಲಿ

ಭಾರತೀಶನೊಳು ಇಪ್ಪ ನವನೀತಸ್ಥ ಘೃತದಂತೆ||18||

ಮೂರಧಿಕ ಐವತ್ತು ಪ್ರಾಣ ಶರೀರದೊಳಗೆ ಅನಿರುದ್ಧನು ಇಪ್ಪ

ಐನೂರು ಹನ್ನೊಂದು ಅಧಿಕ ಅಪಾನನೊಳು ಇಪ್ಪ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ

ಮೂರನೇ ವ್ಯಾನನೊಳಗೆ ಐದರೆ ನೂರು ರೂಪದಿ ಸಂಕರುಷಣ

ಐನೂರ ಮೂವತ್ತೈದು ಉದಾನನೊಳು ಇಪ್ಪ ಮಾಯೇಶ||19||

ಮೂಲ ನಾರಾಯಣನು ಐವತ್ತೇಳಧಿಕ ಐನೂರು ರೂಪವ ತಾಳಿ

ಸರ್ವತ್ರದಿ ಸಮಾನನೊಳಿಪ್ಪ ಸರ್ವಜ್ಞ

ಲೀಲೆಗೈವನು ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಏಳು ನೂರು ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪವ ತಾಳಿ

ಪಂಚಪ್ರಾಣರೊಳು ಲೋಕಗಳ ಸಲಹುವನು||20||

ತ್ರಿನವತಿ ಸುರೂಪಾತ್ಮಕ ಅನಿರುದ್ಧನು ಸದಾ ಯಜಮಾನನಾಗಿದ್ದು

ಅನಲ ಯಮ ಸೋಮಾದಿ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ನನು ಎನಿಪನು

ಆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸಂಕರುಷಣ ವಿಭಾಗವ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಉಂಡುಣಿಪ

ನಿತ್ಯಾನಂದ ಭೋಜನದಾಯಿ ತುರ್ಯಾಹ್ವ||21||

ಷಣ್ಣವತಿ ನಾಮಕನು ವಸು ಮೂಗಣ್ಣ ಭಾಸ್ಕರರ ಒಳಗೆ ನಿಂತು

ಪ್ರಾಪನ್ನರು ಅನುದಿನ ನಿಷ್ಕಪಟ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಲಿ ಮಾಳ್ಪ ಪುಣ್ಯ ಕರ್ಮವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ

ಕಾರುಣ್ಯ ಸಾಗರನು ಆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ

ಅಗಣ್ಯ ಸುಖವಿತ್ತು ಅವರ ಪೊರೆವನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ||22||

ಸುತಪ ಏಕ ಉತ್ತರ ಸುಪಂಚಾಶತ ವರಣ ಕರಣದಿ ಚತುರ ವಿಂಶತಿ ಸುತತ್ವದಿ

ಧಾತುಗಳೊಳು ಇದ್ದು ಅವಿರತ ಅನಿರುದ್ಧ

ಜತನ ಮಾಳ್ಪನು ಜಗದಿ ಜೀವ ಪ್ರತತಿಗಳ

ಷಣ್ಣವತಿ ನಾಮಕ ಚತುರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಅರ್ಚಿಸುವರು ಅದರಿಂದ ಬಲ್ಲವರು||23||

ಅಬುಜಾಂಡ ಉದರನು ವಿಪಿನದಿ ಶಬರಿ ಯಂಜಲನುಂಡ ಗೋಕುಲದ ಅಬಲೆಯರನು

ಓಲಿಸಿದನು ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಕೊಟ್ಟನ್ನ ಸುಭುಜ ತಾ ಭುಂಜಿಸಿದ

ಸ್ವರಮಣ ಕುಬುಜಗಂಧಕೊಲಿದ ಮುನಿಗಣ ವಿಬುಧ ಸೇವಿತ

ಬಿಡುವನೆ ನಾವು ಇತ್ತ ಕರ್ಮಫಲ||24||

ಗಣನೆಯಿಲ್ಲದ ಪರಮಸುಖ ಸುದ್ಗುಣ ಗಣಂಗಳ ಲೇಶ ಲೇಶಕೆ ಎಣೆಯೆನಿಸದು

ರಮಾಬ್ಜಭವ ಶಕ್ರಾದಿಗಳ ಸುಖವು

ಉಣುತ ಉಣುತ ಮೈಮರೆದು ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣವೆನಲು

ಕೈಕೊಂಬನು ಅರ್ಭಕ ಜನನಿ ಭೋಜನ ಸಮಯದಲಿ ಕೈವಡ್ದು ವಂದದಲಿ||25||

ಜೀವಕೃತ ಕರ್ಮಗಳ ಬಿಡದೆ ರಮಾವರನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ

ಫಲಗಳನು ಈವನು ಅಧಿಕಾರಾನುಸಾರದಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನವರತ

ಪಾವಕನು ಸರ್ವಸ್ವ ಭುಂಜಿಸಿ ತಾ ವಿಕಾರವನು ಐದನು ಒಮ್ಮೆಗೆ

ಪಾವನಕೆ ಪಾವನನೆನಿಪ ಹರಿಯುಂಬುದು ಎನರಿದು||26||

ಕಳುಷಜಿಹ್ವೆಗೆ ಸುಷ್ಟುಭೋಜನ ಜಲ ಮೊದಲು ವಿಷತೋರುವುದು

ನಿಷ್ಕಲುಷ ಜಿಹ್ವೆಗೆ ಸುರಸ ತೋರುವುದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ

ಸುಲಲಿತಾಂಗಗೆ ಸಕಲ ರಸ ಮಂಗಳವೆನಿಸುತಿಹುದು

ಅನ್ನಮಯ ಕೈಕೊಳದೆ ಬಿಡುವನೆ ಪೂತನಿಯ ವಿಷ ಮೊಲೆಯನು ಉಂಡವನು||27||

ಪೇಳಲಿ ಏನು ಸಮೀರ ದೇವನು ಕಾಳಕೂಟವನು ಉಂಡು ಲೋಕವ ಪಾಲಿಸಿದ

ತದ್ದಾಸನು ಓರ್ವನು ಅಮೃತನೆನಿಸಿದನು

ಶ್ರೀ ಲಕುಮಿವಲ್ಲಭ ಶುಭಾಶುಭ ಜಾಲ ಕರ್ಮಗಳ ಉಂಬನು

ಉಪಚಯದ ಏಳಿಗೆಗಳು ಇವಗಿಲ್ಲವೆಂದಿಗು ಸ್ವರಸಗಳ ಬಿಟ್ಟು||28||

ಈ ಪರಿಯಲಿ ಅಚ್ಯುತನ ತತ್ತದ್ರೂಪ ತನ್ನಾಮಗಳ ಸಲೆ

ನಾನಾ ಪದಾರ್ಥದಿ ನೆನೆನೆನೆದು ಭುಂಜಿಸುತಲಿ ಇರು ವಿಷಯ

ಪ್ರಾಪಕ ಸ್ಥಾಪಕ ನಿಯಾಮಕ ವ್ಯಾಪಕನು ಎಂದರಿದು

ನೀ ನಿರ್ಲೇಪನು ಆಗಿರು ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಗಳ ಅರ್ಪಿಸು ಅವನ ಅಡಿಗೆ||29||

ಐದು ಲಕ್ಷ ಎಂಭತ್ತರ ಒಂಭತ್ತು ಆದ ಸಾವಿರದ ಏಳುನೂರರ ಐದು ರೂಪವ ಧರಿಸಿ

ಭೋಕ್ತ್ರುಗ ಭೋಜ್ಯನೆಂದೆನಿಸಿ

ಶ್ರೀಧರಾದುರ್ಗಾರಮಣ ಪಾದಾದಿ ಶಿರ ಪರ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಕಾದು ಕೊಂಡಿಹ

ಸಂತತ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲನು||30||

***

Vanajāṇḍadoḷu uḷḷa akhila cētanaru bhuṁjipa |

Caturavidha bhōjanapadārthadi caturavidha rasarūpa tānāgi ||

Manake bandante uṇḍu uṇisi saṁhananake upacaya |

Karuṇake ānanda animiṣarige ātmapradarśana sukhavanīva Hari ||

Nīḍadandadale ippa liṅgake ṣōḍaśa ātmaka rasavibhāgava māḍi |

Ṣōḍaśa kalegaḷige upacayagaḷane koḍuta ||

Krōḍa eppatteraḍu sāvira nāḍigata dēvategaḷoḷage iddāḍuta ānandātma |

Carisuva lōkadoḷu tānu ||

Vārivācyanu vāriyoḷagiddu āru rasavend-enisi |

Mūvattāru sāvira strī puruṣanāḍiyali tadrūpa dhārakanu tānāgi ||

Sarva śarīragaḷali ahaścarātri vihāra māḷpanu |

Br̥hatiyemba sunāmadiṁkaresi ||

Ārurasa satvādi bhēdadi āru mūrāgi irahavu |

Sārāsāranīta pracura khaṇḍākhaṇḍa citpracura ||

Īru adhika eppattu sāvira māramaṇana rasākhyarūpa |

Śarīradoḷu bhōjya supadārthadi tiḷidu bhuṁjipudu ||

Kṣīragata rasa rūpagaḷu munnūru mēle aivattu nālku |

Cāru ghr̥tagata rūpagaḷu ippattara oṁbattu ||

Sāra guḍadoḷage aidu sāvira nūrāvondusurūpa |

Dvisahasra āreradu śata pañcaviṁśati rūpaphagaḷali ||

Viśada sthiratīkṣaṇavu nirhara rasagaḷoḷu |

Mūraidisāvira triśata navarūpagaḷa cintisi bhuṁjipudu viṣaya ||

Śvasana tattvēśaroḷagiddu ī pesarindali karesuvanu |

Dhēnisidarī pari manake poḷevanuballa vibudharige ||

Kapila narahari bhārgavatraya vapuṣa nētradi nāsikāsyadi |

Śaparanāmaka jihveyali dantadali haṁsākhya ||

Tripadipādhya hayāsya vācyadoḷu aparimita sukhapūrṇa santata |

Kr̥paṇaroḷagiddu avaravara rasa svīkarisi koḍuva ||

Nirupamānandātma Hari saṁkaruṣaṇa pradyumnarūpadi irutihanubhōktrugaḷoḷage |

Tatśaktidanuyenisi karesuvanu ||

Nārāyaṇa aniruddha eraḍunāmadi bhōjyavastuganiruta |

Tarpakanāgi tr̥ptiyanīva cētanake ||

Vāsudēvanu oḷa horage avakāśakoḍuva nabhasthanāgi |

Ramāsamēta vihāra māḷpanu pañcarūpadi ||

Ā sarōruha saṁbhavabhavavāsavādi amarādi cētanarāśiyoḷage |

Ihanu endaraitavanu avanē kōvidanu ||

10.

Vāsudēvanu annadoḷu nānā subhakṣyadi saṁkaruṣaṇa |

Kr̥tīśa paramānnadoḷu ghr̥tadoḷage ippa aniruddha ||

Ā suparṇa aṁsaganu sūpadi vāsava anuja śākadoḷu |

Mūlēśa Nārāyaṇanu sarvatradali nelesihanu ||

11.

Agaṇita ātma subhōjana padārthagaḷa oḷage |

Akhaṇḍa vāda oṁdu agaḷinoḷu ananta aṁśadali khaṇḍanendenisi ||

Jagadi jīvara tr̥pti paḍisuva svagata bhēda vivarjitana |

Īrbageya rūpavanaritu bhuṁjisi arpisu avanaḍige ||

12.

Ī pariyali aritu uṁba nara nitya upavāsi nirāmayanu niṣpāpi |

Nitya mahā suyajñagaḷu ācarisidavanu ||

Pōpadu ippadu bappudu ella ramāpatige adhiṣṭhānavenṇu |

Kr̥pāpayōnidhi mātulālisavanu jananiyante ||

13.

Āreradu sāvira dameva mēle innūru aivatt-oṁdu rūpadi |

Sārabhōkta aniruddha dēvanu annamayanenipa ||

Mūreraduvare sāvira dameva mēle mūradhika nālvattu rūpadi |

Tōrutihapradyumna jagadoḷu prāṇamayanāgi ||

14.

Eraḍu kōśagaḷa oḷa horage saṁkaruṣaṇa idu sulakṣada aravatteraḍu sāvira |

Ēḷadhika śata rūpagaḷa dharisi karesikoṁba manōmaya endu ||

Aravidūranu īreradu sāvira dameva munnūru |

Ada mēle nāḷadhika eppattu ||

15.

Rūpadiṁ vijñānamayanu embī pesariniṁ Vāsudēvanu |

Vyāpisihamahadādi tattvadi tatpatigaḷoḷage ||

Ī puruṣa nāmakana śubhasvēdāpaḷu enisida Ramāṁba |

Tā brahmāparōkṣigaḷu ādavara liṅgāṅga keḍisuvaḷu ||

16.

Aidu sāvira nūrippattaidu Nārāyaṇa rūpava tā dharisi koṁḍu |

Anudinadi ānandamayane nipa ||

Aidu lakṣada mēle embhattainusāvira nālku śatagaḷa |

Aidu kōśātmaka viriñcāḍadoḷu tuṁbihanu ||

17.

Nūrāvoṁdu surūpadiṁ śāntīramaṇa tānu annanenipa |

Ainūru mēle mūradhika daśa prāṇākhya Pradyumna ||

Tōrutihanu aivattaidusāvira vikāra manadoḷu Saṁkaruṣaṇa |

Ainūru caturāśīti vijñānātma viśvākhya ||

18.

Mūru sāvirada ardhaśata mēle īru adhika rūpagaḷa dharisi |

Śarīradoḷage ānandamaya Nāyāyaṇāhvayanu ||

Īreradu sāvirada mēle munnūru aidu surūpadindali |

Bhāratīśanoḷu ippa navanītastha ghr̥tatante ||

19.

Mūradhika aivattu prāṇa śarīradoḷage Aniruddhanu ippa |

Ainūru hannoṁdu adhika apānanoḷu ippa Pradyumna ||

Mūranē vyānanoḷage aidare nūru rūpadi Saṁkaruṣaṇa |

Ainūru mūvattaidu udānanoḷu ippa Māyēśa ||

20.

Mūla Nārāyaṇanu aivattēḷadhika ainūru rūpava tāḷi |

Sarvatradi samānan oḷippa sarvajña ||

Līlegaivanu sāvirada mēle ēḷu nūru hannoṁdu rūpava tāḷi |

Pañcaprāṇaroḷu lōkagaḷa salahuvana ||

21.

Trinavati surūpātmaka Aniruddhanu sadā yajamānanāgi ddu |

Anala Yama Sōmādi pitr̥dēvategaḷige annanu enipanu ||

Ā Pradyumna Saṁkaruṣaṇa vibhāgava māḍikoṭṭu uṁḍuṇipa |

Nityānanda bhōjanadāyi turyāhva ||

22.

Ṣaṇṇavati nāmakaru Vasu mūgaṇṇa Bhāskarara oḷage niṁtu |

Prāpannaru anudina niṣkapaṭa sadbhaktiyali māḷpa puṇya karmava svīkarisi ||

Kāruṇya sāgaranu ā pitr̥gaḷige |

Agaṇya sukhavittu avara porevanu ella kāladali ||

23.

Sutapa ēka uttara supañcāśata varaṇa karaṇadi catura viṁśati sutattvadi |

Dhātugaḷoḷu iddu avirata Aniruddha ||

Jatana māḷpanu jagadi jīva pratitigaḷa |

Ṣaṇṇavati nāmaka catura mūrtigaḷa arci suvaru adarinda ballavaru ||

24.

Abujāṇḍa udaranu vipinadi Śabari yañjalanuṇḍa Gōkulada abaleyaranu |

Ōlisidanu R̥ṣipatniyaru koṭṭanna subhuja tā bhuṁjisida ||

Svaramaṇa Kubujagandhakolida munigaṇa vibudha sēvita |

Biḍuvane nāvu itta karmaphala ||

25.

Gaṇaneyillada paramasukha sudguṇa gaṇaṁgaḷa lēśa lēśake eṇeyenasadu |

Ramābjabhava Śakrādigaḷa sukhavu ||

Uṇuta uṇuta maimaredu Kr̥ṣṇārpaṇavenalu |

Kaikombaanu arbhaka janani bhōjana samayadali kaivaḍḍu vaṁdadi ||

26.

Jīvakr̥ta karmagaḷa biḍade Ramāvaranu svīkarisi |

Phalagaḷanu īvanu adhikārānusāradali avarige anavarata ||

Pāvakanu sarvasva bhuṁjisi tā vikāravanu aidanu ommeye |

Pāvanake pāvananenipa Hariyuṁbudu enaridu ||

27.

Kaḷuṣajihvege suṣṭubhōjana jala modalu viṣatōruvudu |

Niṣkaḷuṣa jihvege surasa tōruvudu ella kāladali ||

Sulalitāṅgage sakala rasa maṁgaḷavenisu tihudu |

Annamaya kaikōḷade biḍuvane Pūtaniya viṣa moleyanu uṁḍavanu ||

28.

Pēḷali ēnu Samīra dēvanu Kāḷakūṭavanu uṁḍu lōkava pālisida |

Taddāsanau ōrvanu amr̥tanenisidanau ||

Śrī Lakumivallabha śubhāśubha jāla karmagaḷa uṁbanu |

Upacayada ēḷigegaḷu ivagillavendigusvarasagaḷa biṭṭu ||

29.

Ī pariyali Acyutana tattadrūpa tannāmaghaḷa sale |

Nānā padārthadi nenenedu bhuṁjisutali iru viṣaya ||

Prāpaka sthāpaka niyāmaka vyāpakanu endaridu |

Nī nirlēpanu āgiru puṇya pāpagaḷa arpisu avana aḍige ||

30.

Aidu lakṣa embhattera oṁbattu āda sāvirada ēḷunūrrara aidu rūpava dharisi |

Bhōktruga bhōjyanendenisi ||

Śrīdharādurgāramaṇa pādādi śira paryanta vyāpisi kādu koṁḍiha |

Saṁtata Jagannātha Viṭhalanu ||

***

Pronunciation Guide

Vowels: A as in "cup," Ā as in "car," I as in "pin," Ī as in "meet," U as in "put," and Ū as in "boot."

Consonants: Hard consonants (ṭ, ḍ) are retroflex, while soft ones (t, d) are dental (tongue against teeth).

Special Characters: The dot beneath a letter (e.g., ṇ, ḷ) indicates a retroflex sound; the macron (e.g., ā) signifies a long duration.

Emphasis: Words are generally pronounced with even stress, avoiding heavy accents on specific syllables, allowing for a rhythmic flow.

Practice: Read slowly, ensuring each distinct consonant is articulated clearly, which is essential for maintaining the poetic structure of padya.

***

ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರದ ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿ (4ನೇ ಸಂಧಿ)ಯ ಸಾರಾಂಶ:

ಈ ಸಂಧಿಯು ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಭೋಜನವನ್ನು ಭಗವದರ್ಪಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಧಿಯ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

1. ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ರಸರೂಪ:

ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಹಾರದ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ (ಭಕ್ಷ್ಯ, ಭೋಜ್ಯ, ಲೇಹ್ಯ, ಪೇಯ) ಭಗವಂತನು 'ರಸ' ರೂಪಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಹಾರವು ಕೇವಲ ದೇಹದ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಪೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ.

2. ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ವಾಸ:

ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಡಿ, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ನಾವು ಉಣ್ಣುವಾಗ ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ, ಹಲ್ಲು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಉಪಕರಣಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.

3. ಭೋಜನವೇ ಒಂದು ಯಜ್ಞ:

ಈ ಸಂಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾವು ಉಣ್ಣುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತುತ್ತೂ ಒಂದು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಮಾನ. ಅನಿರುದ್ಧ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ ಈ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳು ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನ, ಪಲ್ಯ, ತುಪ್ಪ, ಸಾಂಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಉಣ್ಣುವುದು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪೂಜೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರಬೇಕು.

4. ಅರ್ಪಣಾ ಮನೋಭಾವ:

ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರ, ನಮ್ಮ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನದ್ದೇ. ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುತ್ತು ನೀಡುವಂತೆ, ಭಗವಂತನು ಭಕ್ತನಿಗೆ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ನಾವೂ ಸಹ ಭುಂಜಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು 'ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ' ಮಾಡಬೇಕು.

5. ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಜೀವನ:

ಪೂತನಿಯ ವಿಷವನ್ನೇ ಅಮೃತವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಭಗವಂತನಿಗೆ, ಭಕ್ತ ನೀಡುವ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಸಾದ ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ. ನಾವು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು (ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದು) ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಫಲದ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕುವುದೇ ಈ ಸಂಧಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ.

ಸಾರಾಂಶ:

ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿಯು ಕೇವಲ ತಿನ್ನುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಭಗವಂತನ ಅನುಸಂಧಾನದ ಒಂದು ವಿಧಾನ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾ, ಅವನು ನೀಡಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಜೀವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ. ಇದು ಸಾಧಕನಿಗೆ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸದಾ ಅನುಭವಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

Meaning

ವನಜಾಂಡದೊಳು ಉಳ್ಳ ಅಖಿಳ ಚೇತನರು ಭುಂಜಿಪ |

ಚತುರವಿಧ ಭೋಜನಪದಾರ್ಥದಿ ಚತುರವಿಧ ರಸರೂಪ ತಾನಾಗಿ ||

ಮನಕೆ ಬಂದಂತೆ ಉಂಡು ಉಣಿಸಿ ಸಂಹನನಕೆ ಉಪಚಯ |

ಕರುಣಕೆ ಆನಂದ ಅನಿಮಿಷರಿಗೆ ಆತ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಖವನೀವ ಹರಿ ||

ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರು ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ (ಭಕ್ಷ್ಯ, ಭೋಜ್ಯ, ಲೇಹ್ಯ, ಪೇಯ) ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹರಿಯು ಆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಆಹಾರದಲ್ಲಿಯೂ ರಸರೂಪವಾಗಿ ತಾನೇ ಇದ್ದು, ಜೀವರು ಉಣ್ಣುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ದೇಹದ ಪೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ನೀಡದಂದದಲೆ ಇಪ್ಪ ಲಿಂಗಕೆ ಷೋಡಶ ಆತ್ಮಕ ರಸ ವಿಭಾಗವ ಮಾಡಿ |

ಷೋಡಶ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಉಪಚಯಗಳನೆ ಕೊಡುತ ||

ಕ್ರೋಡ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗತ ದೇವತೆಗಳೊಳಗೆ ಇದ್ದಾಡುತ ಆನಂದಾತ್ಮ |

ಚರಿಸುವ ಲೋಕದೊಳು ತಾನು ||

ಅರ್ಥ: ಲಿಂಗದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವರಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಬಗೆಯ ರಸವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳೊಳಗೆ ನಿಂತು, ಆನಂದಮಯನಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಾರಿವಾಚ್ಯನು ವಾರಿಯೊಳಗಿದ್ದು ಆರು ರಸವೆಂದೆನಿಸಿ |

ಮೂವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷನಾಡಿಯಲಿ ತದ್ರೂಪ ಧಾರಕನು ತಾನಾಗಿ ||

ಸರ್ವ ಶರೀರಗಳಲಿ ಅಹಶ್ಚರಾತ್ರಿ ವಿಹಾರ ಮಾಳ್ಪನು |

ಬೃಹತಿಯೆಂಬ ಸುನಾಮದಿಂ ಕರೆಸಿ ||

ಅರ್ಥ: ನೀರು ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯು ಆರು ಬಗೆಯ ರಸವೆನಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೂವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ರೂಪದಿಂದಿದ್ದು, ಹಗಲಿರುಳು ಎಲ್ಲಾ ಶರೀರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನನ್ನು 'ಬೃಹತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆರುರಸ ಸತ್ವಾದಿ ಭೇದದಿ ಆರು ಮೂರಾಗಿ ಇಹವು |

ಸಾರಾಸಾರನೀತ ಪ್ರಚುರ ಖಂಡಾಖಂಡ ಚಿತ್ಪ್ರಚುರ ||

ಈರು ಅಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಾರಮಣನ ರಸಾಖ್ಯರೂಪ |

ಶರೀರದೊಳು ಭೋಜ್ಯ ಸುಪದಾರ್ಥದಿ ತಿಳಿದು ಭುಂಜಿಪುದು ||

ಅರ್ಥ: ಷಡ್ರಸಗಳು ಸತ್ವಾದಿ ಗುಣಗಳ ಭೇದದಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ಬಗೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾದ ಹರಿಯ ರಸರೂಪಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಭೋಜ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷೀರಗತ ರಸ ರೂಪಗಳು ಮುನ್ನೂರು ಮೇಲೆ ಐವತ್ತು ನಾಲ್ಕು |

ಚಾರು ಘೃತಗತ ರೂಪಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತರ ಒಂಭತ್ತು ||

ಸಾರ ಗುಡದೊಳಗೆ ಐದು ಸಾವಿರ ನೂರಾವೊಂದು |

ಸುರೂಪ ದ್ವಿಸಹಸ್ರ ಆರೆರಡು ಶತ ಪಂಚ ವಿಂಶತಿ ರೂಪ ಫಲಗಳಲಿ ||

ಅರ್ಥ: ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ 354, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ 29, ಬೆಲ್ಲದಲ್ಲಿ 5101, ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ 2625 ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

ವಿಶದ ಸ್ಥಿರತೀಕ್ಷಣವು ನಿರ್ಹರ ರಸಗಳೊಳು |

ಮೂರೈದುಸಾವಿರ ತ್ರಿಶತ ನವರೂಪಗಳ ಚಿಂತಿಸಿ ಭುಂಜಿಪುದು ವಿಷಯ ||

ಶ್ವಸನ ತತ್ತ್ವೇಶರೊಳಗಿದ್ದು ಈ ಪೆಸರಿನಿಂದಲಿ ಕರೆಸುವನು |

ಧೇನಿಸಿದರೀ ಪರಿ ಮನಕೆ ಪೊಳೆವನು ಬಲ್ಲ ವಿಬುಧರಿಗೆ ||

ಅರ್ಥ: ಸ್ಥಿರ, ತೀಕ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ರಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ 15,309 ರೂಪಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಇವನು ವಾಯುದೇವರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಕಪಿಲ ನರಹರಿ ಭಾರ್ಗವತ್ರಯ ವಪುಷ ನೇತ್ರದಿ ನಾಸಿಕಾಸ್ಯದಿ |

ಶಫರನಾಮಕ ಜಿಹ್ವೆಯಲಿ ದಂತದಲಿ ಹಂಸಾಖ್ಯ ||

ತ್ರಿಪದಿಪಾದ್ಯ ಹಯಾಸ್ಯ ವಾಚ್ಯದೊಳು ಅಪರಿಮಿತ ಸುಖಪೂರ್ಣ ಸಂತತ |

ಕೃಪಣರೊಳಗಿದ್ದು ಅವರವರ ರಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕೊಡುವ ||

ಅರ್ಥ: ಕಪಿಲ, ನರಹರಿ, ಭಾರ್ಗವ (ಪರಶುರಾಮ) ಮುಂತಾದ ರೂಪಗಳು ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ, ನಾಲಿಗೆ, ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಇವನು ಅಪರಿಮಿತ ಸುಖಪೂರ್ಣನಾಗಿ, ಜೀವರ ರಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ನಿರುಪಮಾನಂದಾತ್ಮ ಹರಿ ಸಂಕರುಷಣ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನರೂಪದಿ ಇರುತಿಹನು ಭೋಕ್ತ್ರುಗಳೊಳಗೆ |

ತತ್ಶಕ್ತಿದನುಯೆನಿಸಿ ಕರೆಸುವನು ||

ನಾರಾಯಣ ಅನಿರುದ್ಧ ಎರಡುನಾಮದಿ ಭೋಜ್ಯವಸ್ತುಗನಿರುತ |

ತರ್ಪಕನಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಯನೀವ ಚೇತನಕೆ ||

ಅರ್ಥ: ಹರಿಯು ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಭೋಕ್ತ್ರುಗಳ (ಉಣ್ಣುವವರ) ಒಳಗೆ ಇದ್ದಾನೆ. ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧ ರೂಪದಿಂದ ಭೋಜ್ಯ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಜೀವರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ವಾಸುದೇವನು ಒಳ ಹೊರಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ನಭಸ್ಥನಾಗಿ |

ರಮಾಸಮೇತ ವಿಹಾರ ಮಾಳ್ಪನು ಪಂಚರೂಪದಲಿ ||

ಆ ಸರೋರುಹ ಸಂಭವಭವವಾಸವಾದಿ ಅಮರಾದಿ ಚೇತನ ರಾಶಿಯೊಳಗೆ |

ಇಹನು ಎಂದರಿತವನು ಅವನೇ ಕೋವಿದನು ||

ಅರ್ಥ: ವಾಸುದೇವನು ಒಳ-ಹೊರಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಆಕಾಶದಂತಿದ್ದು, ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಮೇತನಾಗಿ ಪಂಚರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳೊಳಗೆ ಹರಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರಿತವನೇ ಜ್ಞಾನಿ.

10.

ವಾಸುದೇವನು ಅನ್ನದೊಳು ನಾನಾ ಸುಭಕ್ಷ್ಯದಿ ಸಂಕರುಷಣ |

ಕೃತೀಶ ಪರಮಾನ್ನದೊಳು ಘೃತದೊಳಗೆ ಇಪ್ಪ ಅನಿರುದ್ಧ ||

ಆ ಸುಪರ್ಣ ಅಂಸಗನು ಸೂಪದಿ ವಾಸವ ಅನುಜ ಶಾಕದೊಳು |

ಮೂಲೇಶ ನಾರಾಯಣನು ಸರ್ವತ್ರದಲಿ ನೆಲೆಸಿಹನು ||

ಅರ್ಥ: ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ, ಭಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕರ್ಷಣ, ಪರಮಾನ್ನದಲ್ಲಿ ಕೃತೀಶ, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ, ಸಾಂಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ) ಮತ್ತು ಪಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

11.

ಅಗಣಿತ ಆತ್ಮ ಸುಭೋಜನ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಒಳಗೆ |

ಅಖಂಡ ವಾದ ಒಂದು ಅಗಳಿನೊಳು ಅನಂತ ಅಂಶದಲಿ ಖಂಡನೆಂದೆನಿಸಿ ||

ಜಗದಿ ಜೀವರ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸುವ ಸ್ವಗತ ಭೇದ ವಿವರ್ಜಿತನ |

ಈರ್ಬಗೆಯ ರೂಪವನರಿತು ಭುಂಜಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸು ಅವನಡಿಗೆ ||

ಅರ್ಥ: ಆಹಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಗಳಿನಲ್ಲೂ ಹರಿಯ ಅನಂತ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಜೀವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ನಿರ್ದೋಷಿ ಭಗವಂತನ ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಭುಂಜಿಸುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

12.

ಈ ಪರಿಯಲಿ ಅರಿತು ಉಂಬ ನರ ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸಿ ನಿರಾಮಯನು ನಿಷ್ಪಾಪಿ |

ನಿತ್ಯ ಮಹಾ ಸುಯಜ್ಞಗಳು ಆಚರಿಸಿದವನು ||

ಪೋಪದು ಇಪ್ಪದು ಬಪ್ಪುದು ಎಲ್ಲ ರಮಾಪತಿಗೆ ಅಧಿಷ್ಠಾನವೆನ್ನು |

ಕೃಪಾಪಯೋನಿಧಿ ಮಾತಲಾಲಿಸುವನು ಜನನಿಯಂತೆ ||

ಅರ್ಥ: ಹೀಗೆ ಅರಿತು ಉಣ್ಣುವ ಮನುಷ್ಯನು ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಿಷ್ಪಾಪಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮಾಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಹರಿಯು ತಾಯಿಯಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.

13.

ಆರೆರೆಡು ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂರ ಐವತ್ತೊಂದು ರೂಪದಿ |

ಸಾರಭೋಕ್ತ ಅನಿರುದ್ಧ ದೇವನು ಅನ್ನಮಯನೆನಿಪ ||

ಮೂರೆರೆಡುವರೆ ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಮೂರಧಿಕ ನಾಲ್ವತ್ತು ರೂಪದಿ |

ತೋರುತಿಹ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಜಗದೊಳು ಪ್ರಾಣಮಯನಾಗಿ ||

ಅರ್ಥ: ಅನಿರುದ್ಧನು ಅನ್ನಮಯನಾಗಿ 12,251 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಪ್ರಾಣಮಯನಾಗಿ 3,043 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

14.

ಎರಡು ಕೋಶಗಳ ಒಳ ಹೊರಗೆ ಸಂಕರುಷಣ ಇದು ಸುಲಕ್ಷದ ಅರವತ್ತೆರೆಡು ಸಾವಿರದ |

ಏಳಧಿಕ ಶತ ರೂಪಗಳ ಧರಿಸಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಬ ಮನೋಮಯ ಎಂದು ||

ಅರವಿದೂರನು ಈರೆರೆಡು ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರು |

ಅದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕಧಿಕ ಎಪ್ಪತ್ತು ||

ಅರ್ಥ: ಸಂಕರ್ಷಣನು ಮನೋಮಯನಾಗಿ 1,62,107 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅನಿರುದ್ಧನು ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

15.

ರೂಪದಿಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಯನು ಎಂಬೀ ಪೆಸರಿನಿಂ ವಾಸುದೇವನು |

ವ್ಯಾಪಿಸಿಹ ಮಹದಾದಿ ತತ್ತ್ವದಿ ತತ್ಪತಿಗಳೊಳಗೆ ||

ಈ ಪುರುಷ ನಾಮಕನ ಶುಭ ಸ್ವೇದಾಪಳು ಎನಿಸಿದ ರಮಾಂಬ |

ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಪರೋಕ್ಷಿಗಳು ಆದವರ ಲಿಂಗಾಂಗ ಕೆಡಿಸುವಳು ||

ಅರ್ಥ: ವಾಸುದೇವನು ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ರೂಪದಿಂದ ಮಹದಾದಿ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನನ್ನೇ ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ರಮಾ ದೇವಿಯು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಜ್ಞಾನದ ಲಿಂಗದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

16. ಐದು ಸಾವಿರ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತೈದು ನಾರಾಯಣ ರೂಪವ ತಾ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು | ಅನುದಿನದಿ ಆನಂದಮಯನೆನಿಪ || ಐದು ಲಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎಂಭತ್ತೈದುಸಾವಿರ ನಾಲ್ಕು ಶತಗಳ | ಐದು ಕೋಶಾತ್ಮಕ ವಿರಿಂಚಾಡದೊಳು ತುಂಬಿಹನು || ಅರ್ಥ: ನಾರಾಯಣನು 5,125 ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿ ಆನಂದಮಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಐದು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ 5,85,400 ರೂಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

17. ನೂರಾವೊಂದು ಸುರೂಪದಿಂ ಶಾಂತೀರಮಣ ತಾನು ಅನ್ನನೆನಿಪ | ಐನೂರ ಮೇಲೆ ಮೂರಧಿಕ ದಶ ಪ್ರಾಣಾಖ್ಯ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ || ತೋರುತಿಹನು ಐವತ್ತೈದುಸಾವಿರ ವಿಕಾರ ಮನದೊಳು ಸಂಕರುಷಣ | ಐನೂರ ಚತುರಾಶೀತಿ ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಖ್ಯ || ಅರ್ಥ: ಶಾಂತೀರಮಣನಾದ ಹರಿ ಅನ್ನವಾಗಿ 101 ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣನಾಗಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ 513 ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕರ್ಷಣ 55,000 ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮನಾಗಿ 584 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

18. ಮೂರು ಸಾವಿರದ ಅರ್ಧಶತ ಮೇಲೆ ಈರು ಅಧಿಕ ರೂಪಗಳ ಧರಿಸಿ | ಶರೀರದೊಳಗೆ ಆನಂದಮಯ ನಾಯಾಯಣಾಹ್ವಯನು || ಈರೆರೆಡು ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನೂರ ಐದು ಸುರೂಪದಿಂದಲಿ | ಭಾರತೀಶನೊಳು ಇಪ್ಪ ನವನೀತಸ್ಥ ಘೃತದಂತೆ || ಅರ್ಥ: ನಾರಾಯಣನು ಆನಂದಮಯನಾಗಿ 3,052 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಶರೀರದೊಳಗೆ ಇದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ 4,305 ರೂಪಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಶನಾದ ವಾಯುದೇವರಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿನೊಳಗಿನ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ಬೆರೆತಿದ್ದಾನೆ.

19. ಮೂರಧಿಕ ಐವತ್ತು ಪ್ರಾಣ ಶರೀರದೊಳಗೆ ಅನಿರುದ್ಧನು ಇಪ್ಪ | ಐನೂರು ಹನ್ನೊಂದು ಅಧಿಕ ಅಪಾನನೊಳು ಇಪ್ಪ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ || ಮೂರನೇ ವ್ಯಾನನೊಳಗೆ ಐದರೆ ನೂರು ರೂಪದಿ ಸಂಕರುಷಣ | ಐನೂರ ಮೂವತ್ತೈದು ಉದಾನನೊಳು ಇಪ್ಪ ಮಾಯೇಶ || ಅರ್ಥ: ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ (53 ರೂಪ), ಅಪಾನವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ (511 ರೂಪ), ವ್ಯಾನವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕರ್ಷಣ (500 ರೂಪ), ಉದಾನವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾಯೇಶ (535 ರೂಪ) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

20. ಮೂಲ ನಾರಾಯಣನು ಐವತ್ತೇಳಧಿಕ ಐನೂರು ರೂಪವ ತಾಳಿ | ಸರ್ವತ್ರದಿ ಸಮಾನನೊಳಿಪ್ಪ ಸರ್ವಜ್ಞ || ಲೀಲೆಗೈವನು ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಏಳು ನೂರು ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪವ ತಾಳಿ | ಪಂಚಪ್ರಾಣರೊಳು ಲೋಕಗಳ ಸಲಹುವನು || ಅರ್ಥ: ಮೂಲ ನಾರಾಯಣನು ಸಮಾನವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ 557 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ 1,711 ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪಂಚಪ್ರಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

21. ತ್ರಿನವತಿ ಸುರೂಪಾತ್ಮಕ ಅನಿರುದ್ಧನು ಸದಾ ಯಜಮಾನನಾಗಿದ್ದು | ಅನಲ ಯಮ ಸೋಮಾದಿ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ನನು ಎನಿಪನು || ಆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸಂಕರುಷಣ ವಿಭಾಗವ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಉಂಡುಣಿಪ | ನಿತ್ಯಾನಂದ ಭೋಜನದಾಯಿ ತುರ್ಯಾಹ್ವ || ಅರ್ಥ: ಅನಿರುದ್ಧನು (93 ರೂಪ) ಯಜಮಾನನಾಗಿ ಅಗ್ನಿ, ಯಮ, ಸೋಮ ಮುಂತಾದ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ನವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಕರ್ಷಣರು ಸೇರಿ ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

22. ಷಣ್ಣವತಿ ನಾಮಕನು ವಸು ಮೂಗಣ್ಣ ಭಾಸ್ಕರರ ಒಳಗೆ ನಿಂತು | ಪ್ರಾಪನ್ನರು ಅನುದಿನ ನಿಷ್ಕಪಟ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಲಿ ಮಾಳ್ಪ ಪುಣ್ಯ ಕರ್ಮವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ || ಕಾರುಣ್ಯ ಸಾಗರನು ಆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ | ಅಗಣ್ಯ ಸುಖವಿತ್ತು ಅವರ ಪೊರೆವನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ || ಅರ್ಥ: 96 ನಾಮಕನಾದ ಹರಿ ವಸು, ರುದ್ರ, ಸೂರ್ಯರ ಒಳಗೆ ನಿಂತು, ಭಕ್ತರು ಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

23. ಸುತಪ ಏಕ ಉತ್ತರ ಸುಪಂಚಾಶತ ವರಣ ಕರಣದಿ ಚತುರ ವಿಂಶತಿ ಸುತತ್ವದಿ | ಧಾತುಗಳೊಳು ಇದ್ದು ಅವಿರತ ಅನಿರುದ್ಧ || ಜತನ ಮಾಳ್ಪನು ಜಗದಿ ಜೀವ ಪ್ರತತಿಗಳ | ಷಣ್ಣವತಿ ನಾಮಕ ಚತುರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಅರ್ಚಿಸುವರು ಅದರಿಂದ ಬಲ್ಲವರು || ಅರ್ಥ: 51 ರೂಪದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಜೀವಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳ (ವಾಸುದೇವಾದಿಗಳು) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಲ್ಲರು.

24. ಅಬುಜಾಂಡ ಉದರನು ವಿಪಿನದಿ ಶಬರಿ ಯಂಜಲನುಂಡ ಗೋಕುಲದ ಅಬಲೆಯರನು | ಓಲಿಸಿದನು ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಕೊಟ್ಟನ್ನ ಸುಭುಜ ತಾ ಭುಂಜಿಸಿದ || ಸ್ವರಮಣ ಕುಬುಜಗಂಧಕೊಲಿದ ಮುನಿಗಣ ವಿಬುಧ ಸೇವಿತ | ಬಿಡುವನೆ ನಾವು ಇತ್ತ ಕರ್ಮಫಲ || ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟ ಹರಿ, ಶಬರಿಯ ಹಣ್ಣು, ಗೋಪಿಯರ ದಧಿ, ಋಷಿಪತ್ನಿಯರ ಅನ್ನ, ಕುಬ್ಜೆಯ ಗಂಧವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಫಲವನ್ನು ಅವನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

25. ಗಣನೆಯಿಲ್ಲದ ಪರಮಸುಖ ಸುದ್ಗುಣ ಗಣಂಗಳ ಲೇಶ ಲೇಶಕೆ ಎಣೆಯೆನಿಸದು | ರಮಾಬ್ಜಭವ ಶಕ್ರಾದಿಗಳ ಸುಖವು || ಉಣುತ ಉಣುತ ಮೈಮರೆದು ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣವೆನಲು | ಕೈಕೊಂಬನು ಅರ್ಭಕ ಜನನಿ ಭೋಜನ ಸಮಯದಲಿ ಕೈವಡ್ದು ವಂದದಲಿ || ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನ ಸುಖಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಸುಖವೂ ಸಾಟಿಯಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಾಗ ಮೈಮರೆತು 'ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣ' ಎಂದರೆ, ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ತುತ್ತು ನೀಡುವಂತೆ ಹರಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

26. ಜೀವಕೃತ ಕರ್ಮಗಳ ಬಿಡದೆ ರಮಾವರನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ | ಫಲಗಳನು ಈವನು ಅಧಿಕಾರಾನುಸಾರದಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನವರತ || ಪಾವಕನು ಸರ್ವಸ್ವ ಭುಂಜಿಸಿ ತಾ ವಿಕಾರವನು ಐದನು ಒಮ್ಮೆಗೆ | ಪಾವನಕೆ ಪಾವನನೆನಿಪ ಹರಿಯುಂಬುದು ಎನರಿದು || ಅರ್ಥ: ಜೀವರು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹರಿಯು ಸರ್ವವನ್ನೂ ಉಣ್ಣುವವನಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪರಮ ಪಾವನ.

27. ಕಳುಷಜಿಹ್ವೆಗೆ ಸುಷ್ಟುಭೋಜನ ಜಲ ಮೊದಲು ವಿಷತೋರುವುದು | ನಿಷ್ಕಲುಷ ಜಿಹ್ವೆಗೆ ಸುರಸ ತೋರುವುದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ || ಸುಲಲಿತಾಂಗಗೆ ಸಕಲ ರಸ ಮಂಗಳವೆನಿಸುತಿಹುದು | ಅನ್ನಮಯ ಕೈಕೊಳದೆ ಬಿಡುವನೆ ಪೂತನಿಯ ವಿಷ ಮೊಲೆಯನು ಉಂಡವನು || ಅರ್ಥ: ಅಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಅಮೃತವೂ ವಿಷದಂತೆ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಷವೂ ಅಮೃತದಂತೆ. ಪೂತನಿಯ ವಿಷದ ಮೊಲೆಯನ್ನೇ ಉಂಡ ಹರಿ, ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಇರುತ್ತಾನೆಯೇ?

28. ಪೇಳಲಿ ಏನು ಸಮೀರ ದೇವನು ಕಾಳಕೂಟವನು ಉಂಡು ಲೋಕವ ಪಾಲಿಸಿದ | ತದ್ದಾಸನು ಓರ್ವನು ಅಮೃತನೆನಿಸಿದನು || ಶ್ರೀ ಲಕುಮಿವಲ್ಲಭ ಶುಭಾಶುಭ ಜಾಲ ಕರ್ಮಗಳ ಉಂಬನು | ಉಪಚಯದ ಏಳಿಗೆಗಳು ಇವಗಿಲ್ಲವೆಂದಿಗು ಸ್ವರಸಗಳ ಬಿಟ್ಟು || ಅರ್ಥ: ಸಮುದ್ರ ಮಥನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಷವನ್ನು ಉಂಡು ಲೋಕವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ ವಾಯುದೇವರೂ ಅವನ ಭಕ್ತರೇ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಹರಿ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

29. ಈ ಪರಿಯಲಿ ಅಚ್ಯುತನ ತತ್ತದ್ರೂಪ ತನ್ನಾಮಗಳ ಸಲೆ | ನಾನಾ ಪದಾರ್ಥದಿ ನೆನೆನೆನೆದು ಭುಂಜಿಸುತಲಿ ಇರು ವಿಷಯ || ಪ್ರಾಪಕ ಸ್ಥಾಪಕ ನಿಯಾಮಕ ವ್ಯಾಪಕನು ಎಂದರಿದು | ನೀ ನಿರ್ಲೇಪನು ಆಗಿರು ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಗಳ ಅರ್ಪಿಸು ಅವನ ಅಡಿಗೆ || ಅರ್ಥ: ಹೀಗೆ ಹರಿಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಎಂದು ಅರಿತು, ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳನ್ನು ಅವನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಜೀವಿಸು.

30. ಐದು ಲಕ್ಷ ಎಂಭತ್ತರ ಒಂಭತ್ತು ಆದ ಸಾವಿರದ ಏಳುನೂರರ ಐದು ರೂಪವ ಧರಿಸಿ | ಭೋಕ್ತ್ರುಗ ಭೋಜ್ಯನೆಂದೆನಿಸಿ || ಶ್ರೀಧರಾದುರ್ಗಾರಮಣ ಪಾದಾದಿ ಶಿರ ಪರ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಕಾದು ಕೊಂಡಿಹ | ಸಂತತ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲನು || ಅರ್ಥ: ಭಗವಂತನು 5,89,705 ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೋಕ್ತ್ರು (ಉಣ್ಣುವವ) ಮತ್ತು ಭೋಜ್ಯ (ಉಣ್ಣುವ ವಸ್ತು) ಎರಡೂ ಆಗಿ, ಪಾದದಿಂದ ಶಿರದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲನು ಸದಾ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

***

The Bhojanarasavibhaga Sandhi (4th Sandhi) of the Harikathamritasara provides profound spiritual insights into the act of eating, transforming the mundane biological necessity of dining into a sacred act of worship.

1. The Lord as the Essence of Food

The central theme is that Lord Hari resides within every particle of food we consume in the form of Rasa (essence). Whether the food is solid, liquid, or requires chewing or licking, it is not merely physical matter; it is a manifestation of the Divine. By recognizing this, the act of eating becomes a way to nourish the soul, not just the body.

2. The Body as a Divine Temple

The Lord dwells in countless forms within every part of the human body—our nerves, senses, and limbs. The tongue, teeth, and digestive organs are not just functional parts; they are instruments serving the Lord. We must be mindful that the Lord is the true "eater" within us, sustaining our physical existence.

3. Eating as a Sacred Yajna (Sacrifice)

This Sandhi teaches that every meal should be treated as a Yajna. Specific forms of the Lord (Vasudeva, Sankarshana, Pradyumna, and Aniruddha) reside in different components of a meal—such as rice, ghee, vegetables, and side dishes. When one understands this, dining becomes an act of ritual offering (Naivedya).

4. The Spirit of Surrender

Just as a mother feeds her child with love, Lord Hari provides satisfaction and nourishment to the devotee. The act of eating should be accompanied by the feeling of Krishna-Arpana (surrendering everything to Krishna). Even the karma (results of actions) we accumulate is managed by Him; by offering our meals and our deeds to Him, we remain unaffected by worldly desires.

5. Cultivating Detachment

The Lord is the purest of the pure. Just as He converted the poison of Putana into nectar, He accepts the humble offerings of His devotees, regardless of their status. The Sandhi encourages the seeker to remain detached. By viewing all food and all sensory experiences as an offering to the Almighty, one can lead a life of spiritual clarity, untouched by the duality of good and bad karma.

Summary:

The Bhojanarasavibhaga Sandhi shifts our perspective from consumption to communion. It teaches that true devotion is not limited to temples or rituals but is a continuous practice that can be integrated into the most basic daily routine: eating. By acknowledging the presence of the Divine in every morsel, we turn every meal into a path toward liberation.

Vanajāṇḍadoḷu uḷḷa akhila cētanaru bhuṁjipa |

Caturavidha bhōjanapadārthadi caturavidha rasarūpa tānāgi ||

Manake bandante uṇḍu uṇisi saṁhananake upacaya |

Karuṇake ānanda animiṣarige ātmapradarśana sukhavanīva Hari ||

Meaning: All sentient beings in the universe consume four types of food. Hari manifests as the four types of Rasa (essence) within these foods. He makes the beings eat, nourishes their bodies, and grants bliss and the vision of His own form to the celestial beings (devas).

Nīḍadandadale ippa liṅgake ṣōḍaśa ātmaka rasavibhāgava māḍi |

Ṣōḍaśa kalegaḷige upacayagaḷane koḍuta ||

Krōḍa eppatteraḍu sāvira nāḍigata dēvategaḷoḷage iddāḍuta ānandātma |

Carisuva lōkadoḷu tānu ||

Meaning: Within the Lingadeha (subtle body), Hari provides a sixteen-fold division of essence, nourishing the sixteen phases of life. He dwells within the 72,000 nerves, interacting with the presiding deities, acting as the blissful soul throughout the world.

Vārivācyanu vāriyoḷagiddu āru rasavend-enisi |

Mūvattāru sāvira strī puruṣanāḍiyali tadrūpa dhārakanu tānāgi ||

Sarva śarīragaḷali ahaścarātri vihāra māḷpanu |

Br̥hatiyemba sunāmadiṁkaresi ||

Meaning: Hari, the sustainer, resides in water and food, manifesting as the six types of Rasa (tastes). He assumes corresponding forms within the 36,000 male and female nerves. He moves within all bodies day and night, known by the name Brihati.

Ārurasa satvādi bhēdadi āru mūrāgi irahavu |

Sārāsāranīta pracura khaṇḍākhaṇḍa citpracura ||

Īru adhika eppattu sāvira māramaṇana rasākhyarūpa |

Śarīradoḷu bhōjya supadārthadi tiḷidu bhuṁjipudu ||

Meaning: The six tastes become eighteen through the influence of the Satva, Rajas, and Tamas qualities. One should eat by realizing that the Lord resides in the food in over 70,000 forms as the essence, distinguishing between the essential and non-essential.

Kṣīragata rasa rūpagaḷu munnūru mēle aivattu nālku |

Cāru ghr̥tagata rūpagaḷu ippattara oṁbattu ||

Sāra guḍadoḷage aidu sāvira nūrāvondusurūpa |

Dvisahasra āreradu śata pañcaviṁśati rūpaphagaḷali ||

Meaning: Lord Hari has 354 forms in milk, 29 in ghee, 5,101 in jaggery, and 2,625 forms in various fruits.

Viśada sthiratīkṣaṇavu nirhara rasagaḷoḷu |

Mūraidisāvira triśata navarūpagaḷa cintisi bhuṁjipudu viṣaya ||

Śvasana tattvēśaroḷagiddu ī pesarindali karesuvanu |

Dhēnisidarī pari manake poḷevanuballa vibudharige ||

Meaning: One should eat while contemplating the 15,309 forms of the Lord in various tastes. He resides in the presiding deities of the Prana (breath) and is known by these names; he reveals himself in the minds of the wise who contemplate him.

Kapila narahari bhārgavatraya vapuṣa nētradi nāsikāsyadi |

Śaparanāmaka jihveyali dantadali haṁsākhya ||

Tripadipādhya hayāsya vācyadoḷu aparimita sukhapūrṇa santata |

Kr̥paṇaroḷagiddu avaravara rasa svīkarisi koḍuva ||

Meaning: Forms like Kapila, Narahari, and Parashurama reside in the eyes, nose, mouth, tongue, and teeth. He is full of infinite bliss and, while dwelling even within the needy, he accepts their offering and provides them with nourishment.

Nirupamānandātma Hari saṁkaruṣaṇa pradyumnarūpadi irutihanubhōktrugaḷoḷage |

Tatśaktidanuyenisi karesuvanu ||

Nārāyaṇa aniruddha eraḍunāmadi bhōjyavastuganiruta |

Tarpakanāgi tr̥ptiyanīva cētanake ||

Meaning: Hari, the embodiment of bliss, dwells in the Bhoktru (the eater) in the forms of Sankarshana and Pradyumna. Through the names Narayana and Aniruddha, he dwells in the Bhojya (the food), acting as the one who satisfies and grants contentment to the soul.

Vāsudēvanu oḷa horage avakāśakoḍuva nabhasthanāgi |

Ramāsamēta vihāra māḷpanu pañcarūpadi ||

Ā sarōruha saṁbhavabhavavāsavādi amarādi cētanarāśiyoḷage |

Ihanu endaraitavanu avanē kōvidanu ||

Meaning: Vasudeva provides space inside and outside, dwelling like the ether. Accompanied by Lakshmi, he plays in his five forms. One who realizes that he resides within all beings, from Brahma (lotus-born) downwards, is truly wise.

Vāsudēvanu annadoḷu nānā subhakṣyadi saṁkaruṣaṇa |

Kr̥tīśa paramānnadoḷu ghr̥tadoḷage ippa aniruddha ||

Ā suparṇa aṁsaganu sūpadi vāsava anuja śākadoḷu |

Mūlēśa Nārāyaṇanu sarvatradali nelesihanu ||

Meaning: Vasudeva resides in rice, Sankarshana in side-dishes, Krutisha in sweet pudding, Aniruddha in ghee, Suparna (Garuda) in the soup, and Narayana in the vegetables. He dwells everywhere.

Agaṇita ātma subhōjana padārthagaḷa oḷage |

Akhaṇḍa vāda oṁdu agaḷinoḷu ananta aṁśadali khaṇḍanendenisi ||

Jagadi jīvara tr̥pti paḍisuva svagata bhēda vivarjitana |

Īrbageya rūpavanaritu bhuṁjisi arpisu avanaḍige ||

Meaning: Countless parts of the Lord reside even in a single grain of food. Realizing that the Lord, who is devoid of internal differences, satisfies all beings in the world, one should offer the food to Him before eating.

Ī pariyali aritu uṁba nara nitya upavāsi nirāmayanu niṣpāpi |

Nitya mahā suyajñagaḷu ācarisidavanu ||

Pōpadu ippadu bappudu ella ramāpatige adhiṣṭhānavenṇu |

Kr̥pāpayōnidhi mātulālisavanu jananiyante ||

Meaning: A person who eats with this understanding is equivalent to one who is always fasting, healthy, and sinless. They are considered to have performed great daily sacrifices. Think of everything as belonging to the Lord of Lakshmi; He, the ocean of mercy, will care for you like a mother.

Āreradu sāvira dameva mēle innūru aivatt-oṁdu rūpadi |

Sārabhōkta aniruddha dēvanu annamayanenipa ||

Mūreraduvare sāvira dameva mēle mūradhika nālvattu rūpadi |

Tōrutihapradyumna jagadoḷu prāṇamayanāgi ||

Meaning: The essence-enjoyer Aniruddha resides as Annamaya (in the food) in 12,251 forms. Pradyumna manifests in the world as Pranamaya (the breath) in 3,043 forms.

Eraḍu kōśagaḷa oḷa horage saṁkaruṣaṇa idu sulakṣada aravatteraḍu sāvira |

Ēḷadhika śata rūpagaḷa dharisi karesikoṁba manōmaya endu ||

Aravidūranu īreradu sāvira dameva munnūru |

Ada mēle nāḷadhika eppattu ||

Meaning: Sankarshana resides inside and outside the two sheaths in 1,62,107 forms, known as Manomaya. Aniruddha resides in 2,374 forms.

Rūpadiṁ vijñānamayanu embī pesariniṁ Vāsudēvanu |

Vyāpisihamahadādi tattvadi tatpatigaḷoḷage ||

Ī puruṣa nāmakana śubhasvēdāpaḷu enisida Ramāṁba |

Tā brahmāparōkṣigaḷu ādavara liṅgāṅga keḍisuvaḷu ||

Meaning: Vasudeva is known as Vijñānamaya (the intellect), permeating the cosmic principles and their presiding deities. Lakshmi, who arises from the Lord, destroys the subtle bodies of those who have attained direct realization of the Brahman.

16.

Aidu sāvira nūrippattaidu Nārāyaṇa rūpava tā dharisi koṁḍu |

Anudinadi ānandamayane nipa ||

Aidu lakṣada mēle embhattainusāvira nālku śatagaḷa |

Aidu kōśātmaka viriñcāḍadoḷu tuṁbihanu ||

Meaning: Narayana assumes 5,125 forms and remains blissful every day. He pervades the five sheaths of the universe (Brahmanda) with 5,85,400 forms.

17.

Nūrāvoṁdu surūpadiṁ śāntīramaṇa tānu annanenipa |

Ainūru mēle mūradhika daśa prāṇākhya Pradyumna ||

Tōrutihanu aivattaidusāvira vikāra manadoḷu Saṁkaruṣaṇa |

Ainūru caturāśīti vijñānātma viśvākhya ||

Meaning: The Lord (Shantiramana) is Anna (food) in 101 forms; Pradyumna is Prana (breath) in 513 forms; Sankarshana is in the mind in 55,000 forms; and He is Vijñanatma in 584 forms.

18.

Mūru sāvirada ardhaśata mēle īru adhika rūpagaḷa dharisi |

Śarīradoḷage ānandamaya Nāyāyaṇāhvayanu ||

Īreradu sāvirada mēle munnūru aidu surūpadindali |

Bhāratīśanoḷu ippa navanītastha ghr̥tatante ||

Meaning: Narayana, as Anandamaya, dwells within the body in 3,052 forms. He also resides within Bharatesha (Vayu) in 4,305 forms, like butter mixed in milk.

19.

Mūradhika aivattu prāṇa śarīradoḷage Aniruddhanu ippa |

Ainūru hannoṁdu adhika apānanoḷu ippa Pradyumna ||

Mūranē vyānanoḷage aidare nūru rūpadi Saṁkaruṣaṇa |

Ainūru mūvattaidu udānanoḷu ippa Māyēśa ||

Meaning: Aniruddha resides in Prana (53 forms), Pradyumna in Apana (511 forms), Sankarshana in Vyana (500 forms), and the Lord (Mayesha) in Udana (535 forms).

20.

Mūla Nārāyaṇanu aivattēḷadhika ainūru rūpava tāḷi |

Sarvatradi samānan oḷippa sarvajña ||

Līlegaivanu sāvirada mēle ēḷu nūru hannoṁdu rūpava tāḷi |

Pañcaprāṇaroḷu lōkagaḷa salahuvana ||

Meaning: Mula Narayana, the all-knowing, resides in Samana (557 forms). He sustains the world through the five breaths using a total of 1,711 forms.

21.

Trinavati surūpātmaka Aniruddhanu sadā yajamānanāgi ddu |

Anala Yama Sōmādi pitr̥dēvategaḷige annanu enipanu ||

Ā Pradyumna Saṁkaruṣaṇa vibhāgava māḍikoṭṭu uṁḍuṇipa |

Nityānanda bhōjanadāyi turyāhva ||

Meaning: Aniruddha (93 forms) acts as the sacrificer, becoming the food for the Pitridevatas (ancestors). Pradyumna and Sankarshana manage the meal.

22.

Ṣaṇṇavati nāmakaru Vasu mūgaṇṇa Bhāskarara oḷage niṁtu |

Prāpannaru anudina niṣkapaṭa sadbhaktiyali māḷpa puṇya karmava svīkarisi ||

Kāruṇya sāgaranu ā pitr̥gaḷige |

Agaṇya sukhavittu avara porevanu ella kāladali ||

Meaning: The 96-named Lord dwells in the Vasus, Rudras, and the Sun. He accepts the pious deeds of devotees and grants infinite bliss to the ancestors.

23.

Sutapa ēka uttara supañcāśata varaṇa karaṇadi catura viṁśati sutattvadi |

Dhātugaḷoḷu iddu avirata Aniruddha ||

Jatana māḷpanu jagadi jīva pratitigaḷa |

Ṣaṇṇavati nāmaka catura mūrtigaḷa arci suvaru adarinda ballavaru ||

Meaning: Aniruddha (51 forms) resides in the 24 principles and elements, protecting all beings. The wise worship these four-fold forms.

24.

Abujāṇḍa udaranu vipinadi Śabari yañjalanuṇḍa Gōkulada abaleyaranu |

Ōlisidanu R̥ṣipatniyaru koṭṭanna subhuja tā bhuṁjisida ||

Svaramaṇa Kubujagandhakolida munigaṇa vibudha sēvita |

Biḍuvane nāvu itta karmaphala ||

Meaning: The Lord, who contains the universe, accepted offerings from Shabari, the Gopis, and sages' wives. He will never reject the fruits of karma offered by us with devotion.

25.

Gaṇaneyillada paramasukha sudguṇa gaṇaṁgaḷa lēśa lēśake eṇeyenasadu |

Ramābjabhava Śakrādigaḷa sukhavu ||

Uṇuta uṇuta maimaredu Kr̥ṣṇārpaṇavenalu |

Kaikombaanu arbhaka janani bhōjana samayadali kaivaḍḍu vaṁdadi ||

Meaning: The Lord's bliss is supreme. When one offers their meal to Krishna while eating, He accepts it with the same affection a mother shows when feeding her child.

26.

Jīvakr̥ta karmagaḷa biḍade Ramāvaranu svīkarisi |

Phalagaḷanu īvanu adhikārānusāradali avarige anavarata ||

Pāvakanu sarvasva bhuṁjisi tā vikāravanu aidanu ommeye |

Pāvanake pāvananenipa Hariyuṁbudu enaridu ||

Meaning: Hari accepts all deeds and grants results accordingly. Though He consumes all, He remains free from any change (Vikara). He is the purest of the pure.

27.

Kaḷuṣajihvege suṣṭubhōjana jala modalu viṣatōruvudu |

Niṣkaḷuṣa jihvege surasa tōruvudu ella kāladali ||

Sulalitāṅgage sakala rasa maṁgaḷavenisu tihudu |

Annamaya kaikōḷade biḍuvane Pūtaniya viṣa moleyanu uṁḍavanu ||

Meaning: To a pure heart, all food is divine. Having consumed the poison of Putana, will He ever refuse the food offered by a devotee?

28.

Pēḷali ēnu Samīra dēvanu Kāḷakūṭavanu uṁḍu lōkava pālisida |

Taddāsanau ōrvanu amr̥tanenisidanau ||

Śrī Lakumivallabha śubhāśubha jāla karmagaḷa uṁbanu |

Upacayada ēḷigegaḷu ivagillavendigusvarasagaḷa biṭṭu ||

Meaning: Vayu consumed poison to save the world, and the Lord of Lakshmi accepts all karmas, yet He remains eternally unchanged in His nature.

29.

Ī pariyali Acyutana tattadrūpa tannāmaghaḷa sale |

Nānā padārthadi nenenedu bhuṁjisutali iru viṣaya ||

Prāpaka sthāpaka niyāmaka vyāpakanu endaridu |

Nī nirlēpanu āgiru puṇ್ಯ pāpagaḷa arpisu avana aḍige ||

Meaning: Contemplate the Lord in all food, knowing He is the sustainer and controller. Be detached and offer all your deeds at His feet.

30.

Aidu lakṣa embhattera oṁbattu āda sāvirada ēḷunūrrara aidu rūpava dharisi |

Bhōktruga bhōjyanendenisi ||

Śrīdharādurgāramaṇa pādādi śira paryanta vyāpisi kādu koṁḍiha |

Saṁtata Jagannātha Viṭhalanu ||

Meaning: Assuming 5,89,705 forms, the Lord is both the eater and the food. Jagannatha Vitthala pervades the devotee from head to toe, eternally protecting them.

***

harikathAmRutasAra gurugaLa karuNadindApanitu kELuve

parama BagavadBaktaru idanAdaradi kELuvudu||

vanajAnDadoLu uLLa aKiLa cEtanaru Bunjipa

caturavidha BOjanapadArthadi caturavidha rasarUpa tAnAgi

manake bandante unDu uNisi saMhananake upacaya

karuNake Ananda animiSharige Atma pradarSana suKavanIva hari||1||

nIDadandadale ippa liMgake ShODaSa Atmaka rasa viBAgava mADi

ShODaSa kalegaLige upacayagaLane koDuta

krODa eppatteraDu sAvira nADigata dEvategaLoLage iddADuta AnaMdAtma

carisuva lOkadoLu tAnu||2||

vArivAcyanu vAriyoLagiddu Aru rasavendenisi

mUvattAru sAvira strI puruShanADiyali tadrUpa dhArakanu tAnAgi

sarva SarIragaLali ahaScarAtri vihAra mALpanu

bRuhatiyeMba sunAmadiM karesi||3||

Arurasa satvAdi BEdadi Aru mUrAgi ihavu

sArAsAranIta pracura KanDAKanDa citpracura

Iru adhika eppattu sAvira mAramaNana rasAKyarUpa

SarIradoLu BOjya supadArthadi tiLidu Bunjipudu||4||

kShIragata rasa rUpagaLu munnUru mEle aivattu nAlku

cAru GRutagata rUpagaLu ippattara oMBattu

sAra guDadoLage aidu sAvira nUrAvondu

surUpa dvisahasra AreraDu Sata panca viMSati rUpa PalagaLali||5||

viSada sthiratIkShaNavu nirhara rasagaLoLu

mUraidusAvira triSata navarUpagaLa ciMtisi Bunjipudu viShaya

Svasana tattvESaroLagiddu I pesarinindali karesuvanu

dhEnisidarI pari manake poLevanu balla vibudharige||6||

kapila narahari BArgavatraya vapuSha nEtradi nAsikAsyadi

SaParanAmaka jihveyali daMtadali haMsAKya

tripadipAdya hayAsya vAcyadoLu aparimita suKapUrNa santata kRupaNaroLagiddu

avaravara rasa svIkarisi koDuva||7||

nirupamAnandAtma hari sankaruShaNa pradyumnarUpadi irutihanu BOktrugaLoLage

tatSaktidanuyenisi karesuvanu

nArAyaNa aniruddha eraDunAmadi BOjyavastuganiruta

tarpakanAgi tRuptiyanIva cEtanake||8||

vAsudEvanu oLa horage avakASa koDuva naBasthanAgi

ramAsamEta vihAra mALpanu pancarUpadali

A sarOruha saMBavaBavavAsavAdi amarAdi cEtana rASiyoLage

ihanu endaritavanu avanE kOvidanu||9||

vAsudEvanu annadoLu nAnA suBakShyadi sankaruShaNa

kRutISa paramAnnadoLu GRutadoLage ippa aniruddha

A suparNa aMsaganu sUpadi vAsava anuja SAkadoLu

mUlESa nArAyaNanu sarvatradali nelesihanu||10||

agaNita Atma suBOjana padArthagaLa oLage

aKanDa vAda oMdu agaLinoLu ananta aMSadali KanDanendenisi

jagadi jIvara tRupti paDisuva svagata BEda vivarjitana

Irbageya rUpavanaritu Bunjisi arpisu avanaDige||11||

I pariyali aritu uMba nara nitya upavAsi nirAmayanu niShpApi

nitya mahA suyaj~jagaLu Acarisidavanu

pOpadu ippadu bappudu ella ramApatige adhiShThAnavennu

kRupApayOnidhi mAtalAlisuvanu jananiyaMte||12||

ArereDu sAvirada mEle innUra aivattoMdu rUpadi

sAraBOkta aniruddha dEvanu annamayanenipa

mUrereDuvare sAvirada mEle mUradhika nAlvattu rUpadi

tOrutiha pradyumna jagadoLu prANamayanAgi||13||

eraDu kOSagaLa oLa horage sankaruShaNa idu sulakShada aravattereDu sAvirada

ELadhika Sata rUpagaLa dharisi karesikoMba manOmaya endu

aravidUranu IrereDu sAvirada munnUru

ada mEle nAlkadhika eppattu||14||

rUpadiM vij~jAnamayanu eMbI pesariniM vAsudEvanu

vyApisiha mahadAdi tattvadi tatpatigaLoLage

I puruSha nAmakana SuBa svEdApaLu enisida ramAMba

tA brahmAparOkShigaLu Adavara lingAMga keDisuvaLu||15||

aidu sAvira nUrippattaidu nArAyaNa rUpava tA dharisikonDu

anudinadi Anandamayanenipa

aidu lakShada mEle eMBattaidusAvira nAlku SatagaLa

aidu kOSAtmaka virincADadoLu tuMbihanu||16||

nUrAvondu surUpadiM SAntIramaNa tAnu annanenipa

ainUra mEle mUradhika daSa prANAKya pradyumna

tOrutihanu aivattaidusAvira vikAra manadoLu sankaruShaNa

ainUra caturASIti vij~jAnAtma viSvAKya||17||

mUru sAvirada ardhaSata mEle Iru adhika rUpagaLa dharisi

SarIradoLage Anandamaya nAyAyaNAhvayanu

IrereDu sAvirada mEle munnUra aidu surUpadindali

BAratISanoLu ippa navanItastha GRutadante||18||

mUradhika aivattu prANa SarIradoLage aniruddhanu ippa

ainUru hannondu adhika apAnanoLu ippa pradyumna

mUranE vyAnanoLage aidare nUru rUpadi sankaruShaNa

ainUra mUvattaidu udAnanoLu ippa mAyESa||19||

mUla nArAyaNanu aivattELadhika ainUru rUpava tALi

sarvatradi samAnanoLippa sarvaj~ja

lIlegaivanu sAvirada mEle ELu nUru hannoMdu rUpava tALi

paMcaprANaroLu lOkagaLa salahuvanu||20||

trinavati surUpAtmaka aniruddhanu sadA yajamAnanAgiddu

anala yama sOmAdi pitRudEvategaLige annanu enipanu

A pradyumna sankaruShaNa viBAgava mADikoTTu unDuNipa

nityAnaMda BOjanadAyi turyAhva||21||

ShaNNavati nAmakanu vasu mUgaNNa BAskarara oLage nintu

prApannaru anudina niShkapaTa sadBaktiyali mALpa puNya karmava svIkarisi

kAruNya sAgaranu A pitRugaLige

agaNya suKavittu avara porevanu ella kAladali||22||

sutapa Eka uttara supaMcASata varaNa karaNadi catura viMSati sutatvadi

dhAtugaLoLu iddu avirata aniruddha

jatana mALpanu jagadi jIva pratatigaLa

ShaNNavati nAmaka catura mUrtigaLa arcisuvaru adarinda ballavaru||23||

abujAnDa udaranu vipinadi Sabari yanjalanunDa gOkulada abaleyaranu

Olisidanu RuShipatniyaru koTTanna suBuja tA Bunjisida

svaramaNa kubujagaMdhakolida munigaNa vibudha sEvita

biDuvane nAvu itta karmaPala||24||

gaNaneyillada paramasuKa sudguNa gaNangaLa lESa lESake eNeyenisadu

ramAbjaBava SakrAdigaLa suKavu

uNuta uNuta maimaredu kRuShNArpaNavenalu

kaikoMbanu arBaka janani BOjana samayadali kaivaDdu vaMdadali||25||

jIvakRuta karmagaLa biDade ramAvaranu svIkarisi

PalagaLanu Ivanu adhikArAnusAradali avarige anavarata

pAvakanu sarvasva Bunjisi tA vikAravanu aidanu ommege

pAvanake pAvananenipa hariyuMbudu enaridu||26||

kaLuShajihvege suShTuBOjana jala modalu viShatOruvudu

niShkaluSha jihvege surasa tOruvudu ella kAladali

sulalitAngage sakala rasa mangaLavenisutihudu

annamaya kaikoLade biDuvane pUtaniya viSha moleyanu unDavanu||27||

pELali Enu samIra dEvanu kALakUTavanu unDu lOkava pAlisida

taddAsanu Orvanu amRutanenisidanu

SrI lakumivallaBa SuBASuBa jAla karmagaLa uMbanu

upacayada ELigegaLu ivagillaveMdigu svarasagaLa biTTu||28||

I pariyali acyutana tattadrUpa tannAmagaLa sale

nAnA padArthadi nenenenedu Bunjisutali iru viShaya

prApaka sthApaka niyAmaka vyApakanu endaridu

nI nirlEpanu Agiru puNya pApagaLa arpisu avana aDige||29||

aidu lakSha eMBattara oMBattu Ada sAvirada ELunUrara aidu rUpava dharisi

BOktruga BOjyanendenisi

SrIdharAdurgAramaNa pAdAdi Sira paryanta vyApisi kAdu konDiha

santata jagannAtha viThalanu||30||

************

meaning of 10th sloka

ಶ್ರೀ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರದ ಭೋಜನ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ೧೦ನೆಯ ನುಡಿಯ ಅರ್ಥ..

👇

|ವಾಸುದೇವನು|.

ವಾಸುದೇವ ನಾಮಕ ಪರಮಾತ್ಮನು..

|ಅನ್ನದೊಳು| ಅನ್ನದೊಳಗೆ

|ನಾನಾ ಸುಭಕ಼್ಯದಿ|

ಇಲ್ಲಿ ಸು ಅಂದರೆ ನಿಷಿದ್ಧ ವಲ್ಲದ ಸಮೀಚೀನವಾದ ನಾನಾ ಭಕ್ಚ್ಯ ಹೋಳಿಗೆ,ಮಂಡಿಗೆ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತಮ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.

|ಸಂಕರುಷಣ|

ಜಯಾಪತಿಯಾದ ಸಂಕರುಷಣ ಮೂರುತಿಯು.

|ಕೃತೀಶ|

ಕೃತಿಪತಿಯಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಾಮಕ ಪರಮಾತ್ಮನು.

|ಪರಮಾನ್ನದೊಳು| ಪಾಯಸದೊಳಗೆ.

|ಅನಿರುದ್ಧ| ಅನಿರುದ್ಧ ರೂಪಿ ಪರಮಾತ್ಮನು.

|ಘೃತದೊಳಗೆ|

ಅಂದರೆತುಪ್ಪ ದೊಳಗೆ |ಇಪ್ಪನು| ಅಂದರೆ ಇರುವನು.

|ಆಸುಪರ್ಣಂಸಗನು| ಅಂದರೆ ಸುಪರ್ಣ ಅಂದರೆ ಗರುಡ.

|ಅಂಸಗನು|

ಅವನ ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವವನು ಯಾರೆಂದರೆ ಆ ಶ್ರೀಹರಿ.

|ಸೂಪದಿ| ತೊವ್ವೆಯಲ್ಲಿ.

|ವಾಸವನುಜ| ಅಂದರೆ

ಇಂದ್ರ ದೇವರ ತಮ್ಮನಾದ ವಾಮನರೂಪಿ ಹರಿಯು. (ದೇವತೆಗಳು ಅದಿತಿಯ ಮಕ್ಕಳು.ಅಂತಹ ಅದಿತಿಯ ಗರ್ಭದೊಳು ವಾಮನ ರೂಪಿ ಭಗವಂತ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ.ಹಾಗಾಗಿ ತಮ್ಮನ ವರಸೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವಿ ಪ್ರಭುಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ)

|ಶಾಕದೊಳು|

ನಾನಾತರಹದ ಕಾಯಿಪಲ್ಲೆ |ಮೂಲೇಶ|

ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳಿಗು ಮೂಲನಾದ ಆ ನಾರಾಯಣನು |

|ಅನ್ನಾದಿಗಳಲ್ಲಿ|

ಅನ್ನ ಭೋಜನ ಮಾಡುವದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪಚನ ಕ್ರಿಯಾ,ರಸವಿಭಾಗ,ತುಷ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವನು

|ಸರ್ವತ್ರ|

ಒಳಗು ಹೊರಗು

|ನೆಲೆಸಿಹನು|

ಸದಾ ಇರುವನು

ಈ ರೀತಿ

ಅನುಸಂಧಾನ ದಿಂದ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಉಂಡರೆ ಅದುವರೆಗೂ ಪ್ರಾಣಾಗ್ನಿ ಹೋತ್ರಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ಆ ರೀತಿಯ ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಂಡರು ಏನು ಫಲವಿಲ್ಲ.

🙏ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು🙏

ಧಾರುಣಿಯೊಳು ಮೆರೆದ ನಮ್ಮ ಗುರು|ದೊರೆ ಜಗನ್ನಾಥಾಖ್ಯ ದಾಸರ ನೆನೆವೆನನವರತಾ||

🙏ಶ್ರೀ ಕಪಿಲಾಯ ನಮಃ🙏

*******

Wednesday, 11 November 2020

ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರ ಸಂಧಿ 04 ankita jagannatha vittala ಭೋಜನರಸವಿಭಾಗ ಸಂಧಿ HARIKATHAMRUTASARA SANDHI 4 BHOJANARASAVIBHAGA SANDHI

No comments:

Post a Comment