CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಆಂಜನೇಯನೆ ಅಮರವಂದಿತ
ಕಂಜನಾಭನÀ ದೂತನೆ ||
ಮಂಜಿನೋಲಗದಂತೆ ಶರಧಿಯ
ದಾಂಟಿದ ಮಹಾಧೀರನೆ||
ಆಂಜನೇಯನೆ ನಿನ್ನಗುಣಪರಾಕ್ರಮ
ಪೊಗಳಲಳವೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆಸಂಜೀವನವ ತಂದು
ಕಪಿಗಳ ನಂಜು ಕಳೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ ||
ಕಾಮನಿಗ್ರಹನೆನಿಸಿ ಸುರರಭಿಮಾನಿ
ದೇವತೆಯೆನಿಸಿದೆರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ
ನಡೆದು ನಿಸ್ಸೀಮ ನೀನೆಂದೆನಿಸಿದೆ ||
ಸಿಂಧು ಹಾರಿದೆ ಶೀಘ್ರದಿಂದಲಿ
ಬಂದು ಸೀತೆಗೆ ನಮಿಸಿದೆತಂದು ಮುದ್ರೆಯನಿತ್ತು
ಮಾತೆಯ ಮನವ ಸಂತೊಷಪಡಿಸಿದೆ ||
ಜನಕತನುಜೆಯ ಮನವ ಹರುಷಿಸಿ ವನವ
ಕಿತ್ತೀಡಾಡಿದೆದನುಜರನ್ನು ಸದೆದು
ಲಂಕೆಯ ಅನಲಗಾಹುತಿ ಮಾಡಿದೆ ||
ಶ್ರೀರಾಮಕಾರ್ಯವ ವಹಿಸಿ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನು
ಸಂಹರಿಸಿದೆಘೋರ ರಕ್ಕಸರೆಂಬುವರನು
ಮಾರಿವಶವನು ಗೈಸಿದೆ ||
ಭರದಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ
ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆಉರಗಗಿರಿ ಹಯವದನನ
ಪರಮಭಕ್ತನೆಂದೆನಿಸಿದೆ||
****
ಕಂಜನಾಭನÀ ದೂತನೆ ||
ಮಂಜಿನೋಲಗದಂತೆ ಶರಧಿಯ
ದಾಂಟಿದ ಮಹಾಧೀರನೆ||
ಆಂಜನೇಯನೆ ನಿನ್ನಗುಣಪರಾಕ್ರಮ
ಪೊಗಳಲಳವೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆಸಂಜೀವನವ ತಂದು
ಕಪಿಗಳ ನಂಜು ಕಳೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ ||
ಕಾಮನಿಗ್ರಹನೆನಿಸಿ ಸುರರಭಿಮಾನಿ
ದೇವತೆಯೆನಿಸಿದೆರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ
ನಡೆದು ನಿಸ್ಸೀಮ ನೀನೆಂದೆನಿಸಿದೆ ||
ಸಿಂಧು ಹಾರಿದೆ ಶೀಘ್ರದಿಂದಲಿ
ಬಂದು ಸೀತೆಗೆ ನಮಿಸಿದೆತಂದು ಮುದ್ರೆಯನಿತ್ತು
ಮಾತೆಯ ಮನವ ಸಂತೊಷಪಡಿಸಿದೆ ||
ಜನಕತನುಜೆಯ ಮನವ ಹರುಷಿಸಿ ವನವ
ಕಿತ್ತೀಡಾಡಿದೆದನುಜರನ್ನು ಸದೆದು
ಲಂಕೆಯ ಅನಲಗಾಹುತಿ ಮಾಡಿದೆ ||
ಶ್ರೀರಾಮಕಾರ್ಯವ ವಹಿಸಿ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನು
ಸಂಹರಿಸಿದೆಘೋರ ರಕ್ಕಸರೆಂಬುವರನು
ಮಾರಿವಶವನು ಗೈಸಿದೆ ||
ಭರದಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ
ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆಉರಗಗಿರಿ ಹಯವದನನ
ಪರಮಭಕ್ತನೆಂದೆನಿಸಿದೆ||
****
Pallavi:
Āñjanēyane amaravandita |
Kañjanābhana dūtane ||
Anupallavi:
Mañjinōlagadante śaradhiya |
Dāṇṭida mahādhīrane ||
Charana 1:
Āñjanēyane ninnaguṇaparākrama |
Pogaḷalaḷave prakhyātane |
Sañjīvanava tandu kapigaḷa |
Nañju kaḷeda prakhyātane || 1 ||
Charana 2:
Kāmanigrahanenisi surarābhimāni |
Dēvateyeniside |
Rāmapādakkeragi naḍedu |
Nīssīma nīnendeniside || 2 ||
Charana 3:
Sindhu hāride śīghradandali |
Bandu sītēge namiside |
Tandu mudreyanittu mātēya |
Manava santōṣapaḍiside || 3 ||
Charana 4:
Janakatanujēya manava haruṣisi vanava |
Kittīḍāḍide |
Danujarannu sadedu laṅkeya |
Analagāhuti māḍide || 4 ||
Charana 5:
Śrīrāmakāryava vahisi akṣakumārananu |
Saṃhariside |
Ghōra rakkasarembuvarannu |
Mārivaśavanu gaiside || 5 ||
Charana 6:
Bharadi bandu śrīrāmapādakkeragi |
Binnaha māḍide |
Uragagiri hayavadanana |
Paramabhaktanendeniside || 6 ||
***
Pronunciation Key:
Śaradhi: The Ocean.
Mañjinōlagadante: Like (walking) through a mist (describing how easily he crossed the sea).
Anala-āhuti: An offering to the fire (describing the burning of Lanka).
Binnaha: A humble request or a report made to a superior.
Uragagiri: "Serpent Hill," referring to the Seshadri hills of Tirupati, associated with the Lord Hayavadana.
***
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ ಈ ಕೃತಿಯು ಹನುಮಂತನ ವೀರತ್ವ, ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರತಿಮ ರಾಮಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನ ಅತ್ಯಂತ ನಂಬಿಕಸ್ತ ದೂತನೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಲಂಘನ, ಸೀತೆಯ ಶೋಧನೆ, ಅಶೋಕವನ ಭಂಗ, ಲಂಕಾ ದಹನ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಂದು ಕಪಿಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಸಾಹಸಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಅವನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನೆಂದು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಆಂಜನೇಯನೆ ಅಮರವಂದಿತ ಕಂಜನಾಭನ ದೂತನೆ |
ಮಂಜಿನೋಲಗದಂತೆ ಶರಧಿಯ ದಾಂಟಿದ ಮಹಾಧೀರನೆ |
ಅರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಂಜನೇಯನೇ, ಕಮಲನಾಭನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ (ರಾಮನ) ದೂತನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಂಜಿನ ಮಧ್ಯೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗುವಂತೆ, ಅಪಾರವಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು (ಶರಧಿ) ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ದಾಟಿದ ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿ ನೀನು.
ಮೊದಲನೇ ಚರಣ:
ಆಂಜನೇಯನೆ ನಿನ್ನ ಗುಣಪರಾಕ್ರಮ ಪೊಗಳಲಳವೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ |
ಸಂಜೀವನವ ತಂದು ಕಪಿಗಳ ನಂಜು ಕಳೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ |
ಅರ್ಥ: ಆಂಜನೇಯನೇ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ (ಅಳವೆ - ಅಸಾಧ್ಯ). ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕಪಿಸೈನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ತಂದು, ಅವರ ಸಾವಿನ ವಿಷದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೀರ ನೀನು.
ಎರಡನೇ ಚರಣ:
ಕಾಮನಿಗ್ರಹನೆನಿಸಿ ಸುರರಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಯೆನಿಸಿದೆ |
ರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ನಡೆದು ನಿಸ್ಸೀಮ ನೀನೆಂದೆನಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ನೀನು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು (ಕಾಮವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು), ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಸದಾ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಡೆದು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ (ನಿಸ್ಸೀಮ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದೆ.
ಮೂರನೇ ಚರಣ:
ಸಿಂಧು ಹಾರಿದೆ ಶೀಘ್ರದಿಂದಲಿ ಬಂದು ಸೀತೆಗೆ ನಮಿಸಿದೆ |
ತಂದು ಮುದ್ರೆಯನಿತ್ತು ಮಾತೆಯ ಮನವ ಸಂತೊಷಪಡಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಿ ಲಂಕೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶ್ರೀರಾಮನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಉಂಗುರವನ್ನು (ಮುದ್ರಿಕೆ) ನೀಡಿ, ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಚರಣ:
ಜನಕತನುಜೆಯ ಮನವ ಹರುಷಿಸಿ ವನವ ಕಿತ್ತೀಡಾಡಿದೆ |
ದನುಜರನ್ನು ಸದೆದು ಲಂಕೆಯ ಅನಲಗಾಹುತಿ ಮಾಡಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ಜನಕನ ಮಗಳಾದ ಸೀತೆಗೆ ರಾಮನ ಕ್ಷೇಮ ಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ರಾವಣನ ಅಶೋಕ ವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದೆ. ನಿನಗೆ ಅಡ್ಡ ಬಂದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು (ದನುಜರು) ಸಂಹರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಬಾಲದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಇಡೀ ಲಂಕೆಯನ್ನೇ ಸುಟ್ಟು ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಐದನೇ ಚರಣ:
ಶ್ರೀರಾಮಕಾರ್ಯವ ವಹಿಸಿ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ |
ಘೋರ ರಕ್ಕಸರೆಂಬುವರನು ಮಾರಿವಶವನು ಗೈಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ಶ್ರೀರಾಮನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ರಾವಣನ ಮಗನಾದ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನ್ನು ಕೊಂದೆ. ಭಯಂಕರರಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನ (ಮಾರಿ) ಪಾಲಾಗಿಸಿದೆ.
ಆರನೇ ಚರಣ:
ಭರದಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆ |
ಉರಗಗಿರಿ ಹಯವದನನ ಪರಮಭಕ್ತನೆಂದೆನಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ಲಂಕೆಯಿಂದ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದು ರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸೀತೆಯ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ (ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆ). ಶೇಷಾದ್ರಿಯ (ಉರಗಗಿರಿ) ಒಡೆಯನಾದ ಹಯವದನ ರೂಪಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನೆಂದು ದಾಸರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.
***
This hymn by Sri Vadiraja Tirtha (using the ankita or signature Hayavadana) is a grand salutation to Lord Hanuman, celebrating his unmatched speed, strength, and total surrender to Lord Rama.
Summary
The song describes Hanuman as the divine messenger who bridged the gap between Rama and Sita. It highlights his legendary feats: leaping across the vast ocean as easily as walking through mist, destroying the pride of Lanka, and saving the Vanara (monkey) army with the Sanjivani herb. The poet emphasizes that Hanuman is not just a warrior but a "Jitendriya" (one who has conquered his senses), making him the supreme devotee of the Lord.
Paragraph-wise Meaning
Refrain (Pallavi & Anupallavi):
Anjaneyane amaravandita kanjanabhana dutane |
Manjinolagadante sharadhiya dantida mahadhirane ||
Meaning: "O Anjaneya, you are worshipped by the immortals (gods) and are the trusted messenger of the lotus-navelled Lord (Rama). You are the great hero who crossed the deep ocean (Sharadhi) as effortlessly as if walking through a thin veil of mist."
Stanza 1 (The Savior):
Anjaneyane ninnagunaparakrama pogalalalve prakhyatane |
Sanjivanava tandu kapigala nanju kaleda prakhyatane ||
Meaning: "O famous Hanuman, it is impossible to fully praise your noble qualities and valor. You are renowned for bringing the Sanjivani mountain to neutralize the 'poison' (the effects of deadly weapons/unconsciousness) that had struck the monkey army, giving them a new lease on life."
Stanza 2 (The Boundless Devotee):
Kamanigrahanenisi surarabhimani devateyeniside |
Ramapadakkeragi nadedu nissima ninendeniside ||
Meaning: "By conquering all worldly desires (Kama-nigraha), you became a deity beloved by the gods. By living your life at the feet of Lord Rama and following his every command, you proved that your devotion is truly boundless (Nissima)."
Stanza 3 (The Hope-Bringer):
Sindhu haride shighradandali bandu sitege namiside |
Tandu mudreyanittu mateya manava santoshapadiside ||
Meaning: "You leaped over the ocean (Sindhu) with lightning speed and offered your respects to Mother Sita. By presenting her with Rama’s signet ring (Mudre), you restored hope and brought immense joy to her grieving heart."
Stanza 4 (The Destroyer of Ego):
Janakatanujeya manava harushisi vanava kittidadide |
Danujarannu sadedu lankeya analagahuti madide ||
Meaning: "After cheering up the daughter of Janaka (Sita), you uprooted the Ashoka forest of Ravana. You crushed the demons (Danujas) and offered the city of Lanka as a sacrifice to the fire god (Anala-ahuti) by setting it ablaze."
Stanza 5 (The Victorious Warrior):
Shriramakaryava vahisi akshakumarananu samhariside |
Ghora rakkasarembuvarannu marivashavanu gaiside ||
Meaning: "Taking Lord Rama’s mission as your own, you fought and killed Ravana’s son, Akshakumar. You dispatched the terrifying demons to the clutches of death (Mari)."
Stanza 6 (The Supreme Bhakta):
Bharadi bandu shriramapadakkeragi binnaha madide |
Uragagiri hayavadanana paramabhaktanendeniside ||
Meaning: "Returning in great haste, you bowed at Sri Rama's feet and delivered the message of Sita’s safety. You are celebrated as the supreme devotee of Lord Hayavadana (Rama/Vishnu), the Master of the Serpent Hill (Uragagiri)."
***
ಆಂಜನೇಯನೆ ಅಮರವಂದಿತ ಕಂಜನಾಭನ ದೂತನೆ |ಪ|
ಸಂಜೀವಿನಿಯನು ತಂದು ಕಪಿಗಳ ನಂಜುಕಳೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ |ಅ.ಪ|
ಕಾಮನಿಗ್ರಹನೆನಿಸಿ ಸುರರಭಿಮಾನ್ಯ ದೇವತೆ ಎನಿಸಿದೆ
ರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ನಡೆದು ನಿಸ್ಸೀಮ ನೀನೆಂದೆನಿಸಿದೆ|
ಸಿಂಧುಹಾರಿದೆ ಶೀಘ್ರದಿಂದಲಿ ಬಂದು ಸೀತೆಗೆ ನಮಿಸಿದೆ
ತಂದು ಮುದ್ರಿಕೆಯಿತ್ತು ಮಾತೆಗೆ ಅಂದು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆ|
ಜನಕತನಯಳ ಮನವ ಹರುಷಿಸಿ ವನವ ಕಿತ್ತೀಡಾಡಿದೆ
ದನುಜರನ್ನು ಸದೆದು ಲಂಕೆಯನನಲಗಾಹುತಿ ನೀಡಿದೆ|
ಘೋರ ರಕ್ಕಸರೆಂಬುವರನು ಮಾರಿವಶವನು ಗೈಸಿದೆ
ಶ್ರೀ ರಾಮ ಕಾರ್ಯವ ವಹಿಸಿ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ|
ಭರದಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆ
ಉರಗಗಿರಿ ಹಯವದನನ ಪರಮಭಕ್ತನೆಂದೆನಿಸಿದೆ|
***
ಸಂಜೀವಿನಿಯನು ತಂದು ಕಪಿಗಳ ನಂಜುಕಳೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ |ಅ.ಪ|
ಕಾಮನಿಗ್ರಹನೆನಿಸಿ ಸುರರಭಿಮಾನ್ಯ ದೇವತೆ ಎನಿಸಿದೆ
ರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ನಡೆದು ನಿಸ್ಸೀಮ ನೀನೆಂದೆನಿಸಿದೆ|
ಸಿಂಧುಹಾರಿದೆ ಶೀಘ್ರದಿಂದಲಿ ಬಂದು ಸೀತೆಗೆ ನಮಿಸಿದೆ
ತಂದು ಮುದ್ರಿಕೆಯಿತ್ತು ಮಾತೆಗೆ ಅಂದು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆ|
ಜನಕತನಯಳ ಮನವ ಹರುಷಿಸಿ ವನವ ಕಿತ್ತೀಡಾಡಿದೆ
ದನುಜರನ್ನು ಸದೆದು ಲಂಕೆಯನನಲಗಾಹುತಿ ನೀಡಿದೆ|
ಘೋರ ರಕ್ಕಸರೆಂಬುವರನು ಮಾರಿವಶವನು ಗೈಸಿದೆ
ಶ್ರೀ ರಾಮ ಕಾರ್ಯವ ವಹಿಸಿ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ|
ಭರದಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆ
ಉರಗಗಿರಿ ಹಯವದನನ ಪರಮಭಕ್ತನೆಂದೆನಿಸಿದೆ|
***
Pallavi:
Āñjanēyane amaravandita kañjanābhana dūtane |
Sañjīviniyanu tandu kapigaḷa nañjukaḷeda prakhyātane ||
Anupallavi:
(Repeat Pallavi)
Charana 1:
Kāmanigrahanenisi surarabhimānya dēvate eniside |
Rāmapādakkeragi naḍedu nīssīma nīnendeniside || 1 ||
Charana 2:
Sindhuhāride śīghradandali bandu sītēge namiside |
Tandu mudrikeyittu mātēge andu santōṣapaḍiside || 2 ||
Charana 3:
Janakatanayaḷa manava haruṣisi vanava kittīḍāḍide |
Danujarannu sadedu laṅkeyananalagāhuti nīḍide || 3 ||
Charana 4:
Ghōra rakkasarembuvarannu mārivaśavanu gaiside |
Śrī rāma kāryava vahisi akṣakumārananu saṃhariside || 4 ||
Charana 5:
Bharadi bandu śrīrāmapādakkeragi binnaha māḍide |
Uragagiri hayavadanana paramabhaktanendeniside || 5 ||
***
Pronunciation Guide:
ḷ / ṇ / ḍ / ṭ: Retroflex sounds (curl the tongue back to touch the roof of the mouth).
ś / ṣ: Soft and hard 'sh' sounds (ś as in Shiva, ṣ as in Vesha).
ā / ē / ī / ō / ū: Long vowels (held for two beats).
Kañjanābhana: The one with a lotus (Kanja) in his navel (Nābha)—referring to Vishnu/Rama.
Mudrike: The signet ring used by Hanuman to identify himself to Sita.
Hayavadana: The horse-headed avatar of Vishnu and the ankita (signature) of Sri Vadiraja Tirtha.
***
ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರು (ಹಯವದನ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕೀರ್ತಿಯು ಹನುಮಂತನ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಸುಂದರ ಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ಹನುಮಂತನನ್ನು 'ಅಮರವಂದಿತ' (ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು) ಮತ್ತು 'ಶ್ರೀರಾಮನ ದೂತ' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಂಕೆಗೆ ಹಾರಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಬಂದದ್ದು, ಅಕ್ಷಕುಮಾರನ ಸಂಹಾರ, ಲಂಕಾ ದಹನ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಂದು ಕಪಿಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಹನುಮನ ವೀರಗಾಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಮ ಭಕ್ತನೆಂದು ದಾಸರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಆಂಜನೇಯನೆ ಅಮರವಂದಿತ ಕಂಜನಾಭನ ದೂತನೆ |
ಸಂಜೀವಿನಿಯನು ತಂದು ಕಪಿಗಳ ನಂಜುಕಳೆದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನೆ |
ಅರ್ಥ: ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಆಂಜನೇಯನೇ, ಕಮಲನಾಭನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ (ರಾಮನ) ದೂತನೇ ನಿನಗೆ ನಮನ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕಪಿಸೈನ್ಯವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಾಗ, ಸಂಜೀವಿನಿ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ತಂದು, ಅವರ ವಿಷದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು (ಮೂರ್ಛೆಯನ್ನು) ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಬದುಕಿಸಿದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೀರ ನೀನು.
ಮೊದಲನೇ ಚರಣ:
ಕಾಮನಿಗ್ರಹನೆನಿಸಿ ಸುರರಭಿಮಾನ್ಯ ದೇವತೆ ಎನಿಸಿದೆ
ರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ನಡೆದು ನಿಸ್ಸೀಮ ನೀನೆಂದೆನಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ನೀನು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು (ಕಾಮವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು), ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮತ್ತು ಗೌರವಾರ್ಹವಾದ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಸದಾ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಡೆದು, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗೆ ಮಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲ (ನಿಸ್ಸೀಮ) ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
ಎರಡನೇ ಚರಣ:
ಸಿಂಧುಹಾರಿದೆ ಶೀಘ್ರದಿಂದಲಿ ಬಂದು ಸೀತೆಗೆ ನಮಿಸಿದೆ
ತಂದು ಮುದ್ರಿಕೆಯಿತ್ತು ಮಾತೆಗೆ ಅಂದು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು (ಸಿಂಧು) ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾರಿ ಲಂಕೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಮನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಗುರುತಿನ ಉಂಗುರವನ್ನು (ಮುದ್ರಿಕೆ) ನೀಡಿ, ವಿರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ತಾಯಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ.
ಮೂರನೇ ಚರಣ:
ಜನಕತನಯಳ ಮನವ ಹರುಷಿಸಿ ವನವ ಕಿತ್ತೀಡಾಡಿದೆ
ದನುಜರನ್ನು ಸದೆದು ಲಂಕೆಯನನಲಗಾಹುತಿ ನೀಡಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ಜನಕನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸೀತೆಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ರಾಮನ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿ ಹರುಷ ತುಂಬಿದ ಮೇಲೆ, ರಾವಣನ ಅಶೋಕ ವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದೆ. ನಿನಗೆ ಎದುರಾದ ದಾನವರನ್ನು (ದನುಜರು) ಸಂಹರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಇಡೀ ಲಂಕೆಯನ್ನೇ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದೆ (ಅನಲಗಾಹುತಿ - ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ).
ನಾಲ್ಕನೇ ಚರಣ:
ಘೋರ ರಕ್ಕಸರೆಂಬುವರನು ಮಾರಿವಶವನು ಗೈಸಿದೆ
ಶ್ರೀ ರಾಮ ಕಾರ್ಯವ ವಹಿಸಿ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನು ಸಂಹರಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ಭಯಂಕರರಾದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನ (ಮಾರಿ) ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ರಾವಣನ ಮಗನಾದ ಅಕ್ಷಕುಮಾರನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸದೆಬಡಿದು ಕೊಂದೆ.
ಐದನೇ ಚರಣ:
ಭರದಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮಪಾದಕ್ಕೆರಗಿ ಬಿನ್ನಹ ಮಾಡಿದೆ
ಉರಗಗಿರಿ ಹಯವದನನ ಪರಮಭಕ್ತನೆಂದೆನಿಸಿದೆ |
ಅರ್ಥ: ಲಂಕೆಯಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದು ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೀತೆಯ ಕುಶಲ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು "ಕಂಡೆನು ಸೀತೆಯನ್ನು" ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದೆ (ಬಿನ್ನಹ). ಶೇಷಾದ್ರಿಯ (ಉರಗಗಿರಿ) ಒಡೆಯನಾದ ಶ್ರೀ ಹಯವದನನಿಗೆ (ವಿಷ್ಣು/ರಾಮ) ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ ಎಂದು ವಾದಿರಾಜರು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.
***
This beautiful hymn was composed by Sri Vadiraja Tirtha (who used the pen-name Hayavadana). It is a vibrant salutation to Lord Hanuman, celebrating his unmatched strength, his heroic deeds in the Ramayana, and his absolute devotion to Lord Rama.
Summary
The song addresses Hanuman as the "Messenger of the Lotus-navelled Lord" (Rama). It recounts his greatest feats: leaping across the ocean, finding Mother Sita in Lanka, giving her the signet ring to reassure her, destroying the Ashoka garden, slaying Akshakumar, and burning Lanka. It also highlights his role as a savior who brought the Sanjivani mountain to revive the fallen army. The hymn concludes by establishing Hanuman as the supreme devotee of the Lord.
Paragraph-wise Meaning
Refrain (Pallavi & Anupallavi):
Anjaneyane amaravandita kanjanabhana dutane |
Sanjiviniyanu tandu kapigala nanjukaleda prakyatane ||
Meaning: "O son of Anjana, you are worshipped by the immortals (gods) and are the faithful messenger of Lord Rama (Kanjanabha). You are world-renowned for bringing the Sanjivani herb, which neutralized the 'poison' (unconsciousness/death) of the Vanara army and saved them."
Stanza 1 (Mastery over Senses):
Kamanigrahanenisi surarabhimanya devate eniside
Ramapadakkeragi nadedu nissima ninendeniside |
Meaning: "By conquering all worldly desires (Kama-nigraha), you became a deity held in high esteem by the gods. By always walking in the path of Rama and bowing at his feet, you proved that your greatness and devotion are truly boundless (Nissima)."
Stanza 2 (The Messenger in Lanka):
Sindhuharide shighradandali bandu sitege namiside
Tandu mudrikeyittu matege andu santoshapadiside |
Meaning: "You leaped across the vast ocean (Sindhu) with great speed and arrived in Lanka to offer your salutations to Mother Sita. By presenting her with Rama’s signet ring (Mudrike), you brought immense joy to the Mother, who was grieving in separation."
Stanza 3 (Destroyer of Lanka):
Janakatanayala manava harushisi vanava kittidadide
Danujarannu sadedu lankeyananalagahuti nidide |
Meaning: "After gladdening the heart of Janaka’s daughter (Sita), you uprooted and destroyed the Ashoka garden. You crushed the demons (Danujas) and offered the city of Lanka as a sacrifice to the fire (Anala-ahuti) by burning it with your flaming tail."
Stanza 4 (The Warrior):
Ghora rakka-sarembuvarannu marivashavanu gaiside
Shri Rama karyava vahisi akshakumarananu samhariside |
Meaning: "You handed over the terrifying demons to the Goddess of Death (Mari). Carrying out the task assigned by Lord Rama with total dedication, you battled and slew Ravana’s son, Akshakumar."
Stanza 5 (The Supreme Devotee):
Bharadi bandu shriramapadakkeragi binnaha madide
Uragagiri hayavadanana paramabhaktanendeniside |
Meaning: "Returning swiftly, you fell at Sri Rama’s feet and delivered the news ('Seen have I Sita'). You are celebrated as the supreme devotee of Lord Hayavadana (Vishnu/Rama), the Lord of the Serpent Hill (Uragagiri—Tirupati/Seshadri)."
***
Anjaneyane amaravandita kanjanabana dutane ||pa.||
Manjinolagadante Saradhiya dantida mahadhirane ||a.pa.||
Anjaneyane ninnagunaparakrama pogalalalave prakyatanesanjivanava
Tandu kapigala nanju kaleda prakyatane ||1||
Kamanigrahanenisi surarabimani devateyeniside rama padakkeragi
Nadedu nissima ninendeniside ||2||
Sindhu haride sigradindali bandu sitege namisidetandu mudreyanittu
Mateya manava santoshapadiside ||3||
Janakatanujeya manava harushisi vanava kittidadidedanu
Jarannu sadedu lankeya analagahuti madide ||4||
Sriramakaryava vahisi akshakumarananu samharisidegora
Rakkasarembuvaranu marivasavanu gaiside ||5||
Baradi bandu sriramapadakkeragi binnaha madide uragagiri
Hayavadanana paramabaktanendeniside ||6||
***
pallavi
AnjanEyane amaravandita kanjanAbhana dUtane
anupallavi
sanjIviniyanu tandu kapigaLa nanju kaLeda prakhyAtane
caraNam 1
kAma nigrahanenisi surarabhimAnya dEvate eniside
rAma pAdakkeragi naDedu nissIma nInendeniside
caraNam 2
sindhu haaride shIghradindali bandu sItege namiside
tandu mudrikeyittu mAtege andu santOSabaDiside
caraNam 3
janakatanayaLa manava haruSisi vanava kittIDADide
danujarannu sadedu lankeyananalagAhuti nIDide
caraNam 4
ghOra rakkasarenbuvaranu mArivashavanu gaiside
shrI rAmakAryava vahisi akSakumArananu samhariside
caraNam 5
bharadi bandu shrIrAma pAdakkeragi binnaha mADide
uragagiri hayavadanana paramabhaktanendeniside
***
No comments:
Post a Comment