sung as purandara vittala
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
check similar under purandara vittala
ಆರೇನು ಮಾಡುವರು ಅವನಿಯೊಳಗೆ |
ಕರ್ಮ ಫಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ ಪ
ಮಾಡಿದಡಿಗಿಯು ಕೆಡಲು ಮನಿಯ ಗಂಡನು ಬಿಡಲು |
ಸತಿ ತನ್ನ ಕುಣಿಸ್ಯಾಡಲು ನಿಜದಿ ||
ಗೋಡೆಗೆ ಬರೆದ ಹುಲಿ ಘಡಘಡನೆ ತಿನಬರಲು |
ಆಡಿದ ಮತುಗಳು ಅಖಿಳಿರು ನಿಜವೆನಲು 1
ಹೊಲ ಬೇಲಿ ಮೆಯ್ದರೆ ಮೊಲ ಇರಿಯ ಬಂದರೆ |
ತಲೆಗೆ ತನ್ನ ಕೈ ಪೆಟ್ಟು ತಾಕಿದರೆ ||
ಹೆರಳು ಹಾವಾದರೆ ಗೆಳೆಯ ರಿಪುವಾದರೆ |
ಕಲಿಸಿದ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಲಪರಟಿ ನುಂಗಿದರೆ 2
ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ ಹಿಡಿದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಷ ಹಾಕಿದರೆ |
ಪೆತ್ತ ತಂದೆಯು ಹೊರಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ||
ತೊತ್ತು ಅರಸಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನಾಡಿದರೆ |
ಕತ್ತಲೆ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕರಡ್ಯಾಗಿ ಬಂದರೆ 3
ಕಣ್ಣವೊಳಗಿನ ಗೊಂಬಿ ಕಾದ ಬಂದರೆ |
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹರಟೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ |
ಅನ್ನವನು ಉಣ್ಣಲು ಅಜೀರ್ಣವಾದರೆ |
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಅಟ್ಟಿಸಿದರೆ 4
ಏರಿ ಕುಳಿತ ಕುಂಬಿ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದರೆ |
ವಾರಿಧಿಗಳು ಮೇರೆ ಮೀರಿದರೆ ||
ಆರಿದ ಇದ್ದಲಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯಾದರೆ |
ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಿರುವ ತನಕ 5
***
ಕರ್ಮ ಫಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ ಪ
ಮಾಡಿದಡಿಗಿಯು ಕೆಡಲು ಮನಿಯ ಗಂಡನು ಬಿಡಲು |
ಸತಿ ತನ್ನ ಕುಣಿಸ್ಯಾಡಲು ನಿಜದಿ ||
ಗೋಡೆಗೆ ಬರೆದ ಹುಲಿ ಘಡಘಡನೆ ತಿನಬರಲು |
ಆಡಿದ ಮತುಗಳು ಅಖಿಳಿರು ನಿಜವೆನಲು 1
ಹೊಲ ಬೇಲಿ ಮೆಯ್ದರೆ ಮೊಲ ಇರಿಯ ಬಂದರೆ |
ತಲೆಗೆ ತನ್ನ ಕೈ ಪೆಟ್ಟು ತಾಕಿದರೆ ||
ಹೆರಳು ಹಾವಾದರೆ ಗೆಳೆಯ ರಿಪುವಾದರೆ |
ಕಲಿಸಿದ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಲಪರಟಿ ನುಂಗಿದರೆ 2
ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ ಹಿಡಿದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಷ ಹಾಕಿದರೆ |
ಪೆತ್ತ ತಂದೆಯು ಹೊರಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ||
ತೊತ್ತು ಅರಸಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನಾಡಿದರೆ |
ಕತ್ತಲೆ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕರಡ್ಯಾಗಿ ಬಂದರೆ 3
ಕಣ್ಣವೊಳಗಿನ ಗೊಂಬಿ ಕಾದ ಬಂದರೆ |
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹರಟೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ |
ಅನ್ನವನು ಉಣ್ಣಲು ಅಜೀರ್ಣವಾದರೆ |
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಅಟ್ಟಿಸಿದರೆ 4
ಏರಿ ಕುಳಿತ ಕುಂಬಿ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದರೆ |
ವಾರಿಧಿಗಳು ಮೇರೆ ಮೀರಿದರೆ ||
ಆರಿದ ಇದ್ದಲಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯಾದರೆ |
ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಿರುವ ತನಕ 5
***
Refrain / Pallavi
Ārēnu māḍuvaru avaniyoḷagē |
Karma phaṇiyallī baredudakē ||
Stanza 1
Māḍidaḍigiyū keḍalū maniyā gaṇḍanū biḍalū |
Satī tannā kuṇisyāḍalū nijadī ||
Gōḍegē baredā hulī ghaḍaghaḍanē tinabaralū |
Āḍidā matugaḷū akhiḷirū nijavenalū || 1 ||
Stanza 2
Hola bēlī meydarē mola iriyā bandarē |
Talegē tannā kaī peṭṭū tākidarē ||
Heraḷū hāvādarē geḷeyā ripuvādarē |
Kalasidā avalakkī kalaparaṭī nungidarē || 2 ||
Stanza 3
Hettā tāyī hiḍidū makkaḷigē visha hākidarē |
Pettā tandeyū horagē māḍidarē ||
Tottū arasigē pratyuttaravanāḍidarē |
Kattalē benhaṭṭī karaḍyāgī bandarē || 3 ||
Stanza 4
Kaṇṇavoḷaginā gombī kādā bandarē |
Heṇṇinā haraṭē hecchādarē |
Annavanū uṇṇalū ajīrṇavādarē |
Puṇyakshētragaḷallī pāpa aṭṭisidarē || 4 ||
Stanza 5 (Mangaḷa / Phalashruti)
Ērī kuḷitā kumbī eraḍāgī muridarē |
Vāridhigaḷū mērē mīridarē ||
Āridā iddaligaḷū agniyādarē |
Nammā vijayaviṭhṭhalaniruvā tanakā || 5 ||
***
Quick Pronunciation Notes
-ē / -gē: The "ē" sound is long, like the "ay" in say or "e" in café (e.g., avaniyoḷagē is pronounced uh-vuh-nee-yo-lu-gay).
ā / ō: These are always drawn out long—like the "a" in father (māḍida) and "o" in boat (gōḍegē).
ī / ū: Long "ee" and "oo" sounds, like "ee" in meet (bēlī) and "oo" in boot (māḍidaḍigiyū).
ṇ / ḍ / ḷ / ṭ: Letters with dots underneath are retroflex sounds. Pronounce them by curling the tip of your tongue slightly backward against the roof of your mouth (e.g., māḍuvaru, phaṇiyallī, peṭṭū, heraḷū).
Sh / Shh: The "sh" in puṇyakshētragaḷallī is pronounced softly like "sh" in shoe.
***
ಇದು ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾಸವರೇಣ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರು (ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತತ್ವಪದವಾಗಿದೆ. (ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಪದವು ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಪದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಜಯದಾಸರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹೊಸ ಚರಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, 'ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ' ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ). ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಿಧಿ ಮುನಿದಾಗ ಮತ್ತು ಹಣೆಬರಹದ ಕರ್ಮವು ಎದುರಾದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಷಯಗಳೂ ಹೇಗೆ ಉಲ್ಟಾ (ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ) ತಿರುಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ವಿಧಿಯು ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹದಲ್ಲಿ (ಫಣಿಯಲ್ಲಿ) ಏನನ್ನು ಬರೆದಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು; ಆ ಹಣೆಬರಹದ ಮುಂದೆ ಈ ಭೂಮಿಯ (ಅವನಿಯೊಳಗೆ) ಮೇಲೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಮೂಲ ಸಾರಾಂಶ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬರದಿದ್ದಾಗ—ಮಾಡಿದ ಅಡುಗೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಂಡತಿ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಹುಲಿ ಕಚ್ಚಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಕಾಯಬೇಕಾದ ಬೇಲಿಯೇ ಹೊಲವನ್ನು ಮೇಯುತ್ತದೆ, ತನ್ನದೇ ನೆರಳು ಹಾವಾಗುತ್ತದೆ, ಗೆಳೆಯನೇ ಶತ್ರುವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೆತ್ತ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯೇ ವೈರಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಒಳಗಿನ ಪಾಪೆಯೇ ನಮಗೆ ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸರು, "ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜಗದೊಡೆಯನಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಿರುವ ತನಕ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನಮಗಿರುತ್ತದೆ, ಆತನ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏನೂ ನಡೆಯದು" ಎಂದು ಭಗವಂತನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಆರೇನು ಮಾಡುವರು ಅವನಿಯೊಳಗೆ |
ಕರ್ಮ ಫಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುದಕೆ ||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹದಲ್ಲಿ (ಫಣಿಯಲ್ಲಿ - ಹಣೆಯಲ್ಲಿ) ಏನನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆಯೋ ಅದು ನಡೆದೇ ತೀರುತ್ತದೆ. ವಿಧಿ ಬರಹದಂತೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಈ ಭೂಮಿಯ (ಅವನಿಯೊಳಗೆ) ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಯಾರೇನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಯಾರ ಕೈಯಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಚರಣ ೧:
ಮಾಡಿದಡಿಗಿಯು ಕೆಡಲು ಮನಿಯ ಗಂಡನು ಬಿಡಲು |
ಸತಿ ತನ್ನ ಕುಣಿಸ್ಯಾಡಲು ನಿಜದಿ ||
ಗೋಡೆಗೆ ಬರೆದ ಹುಲಿ ಘಡಘಡನೆ ತಿನಬರಲು |
ಆಡಿದ ಮತುಗಳು ಅಖಿಳಿರು ನಿಜವೆನಲು ||೧||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಹಣೆಬರಹ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಡುಗೆಯೂ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಿದ್ದ ಗಂಡನೇ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬುತ್ತಾನೆ; ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಂಡತಿಯು (ಸತಿ) ಗಂಡನನ್ನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಆಟವಾಡಿಸುತ್ತಾ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಹುಲಿಯ ಚಿತ್ರವೂ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬರುತ್ತದೆ! ನಾವು ಆಡದೇ ಇರತಕ್ಕಂತಹ ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಜನರೆಲ್ಲ (ಅಖಿಲರು) ಸೇರಿ "ಇವನೇ ಆಡಿದ್ದು" ಎಂದು ನಿಜವೆಂದು ನಂಬಿ ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೨:
ಹೊಲ ಬೇಲಿ ಮೆಯ್ದರೆ ಮೊಲ ಇರಿಯ ಬಂದರೆ |
ತಲೆಗೆ ತನ್ನ ಕೈ ಪೆಟ್ಟು ತಾಕಿದರೆ ||
ಹೆರಳು ಹಾವಾದರೆ ಗೆಳೆಯ ರಿಪುವಾದರೆ |
ಕಲಿಸಿದ ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಲಪರಟಿ ನುಂಗಿದರೆ ||೨||
ಭಾವಾರ್ಥ: ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬೇಲಿಯೇ ತಾನು ಕಾಯಬೇಕಾದ ಹೊಲವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಶುರುಮಾಡಿದರೆ ಇನ್ನು ಯಾರನ್ನು ನಂಬುವುದು? ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧು ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಪುಟ್ಟ ಮೊಲವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದು ನಮ್ಮನ್ನು ಇರಿಯಲು (ಗಾಯಗೊಳಿಸಲು) ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು? ನಮ್ಮದೇ ಕೈ ಅರಿಯದೇ ನಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಪೆಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಯಾರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದು? ನಮ್ಮದೇ ನೆರಳು (ಹೆರಳು/ನೆರಳು) ನಮಗೆ ಹಾವಾಗಿ ಕಚ್ಚಲು ಬಂದರೆ, ಪ್ರಾಣ ಸ್ನೇಹಿತನೇ ನಮಗೆ ಶತ್ರುವಾದರೆ (ರಿಪು), ತಿನ್ನಲು ಕಲಸಿಟ್ಟ ಮೃದುವಾದ ಅವಲಕ್ಕಿಯೇ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಜೀವ ಹಿಂಡಿದರೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮದ ಆಟವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೇನು?
ಚರಣ ೩:
ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ ಹಿಡಿದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಷ ಹಾಕಿದರೆ |
ಪೆತ್ತ ತಂದೆಯು ಹೊರಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ||
ತೊತ್ತು ಅರಸಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನಾಡಿದರೆ |
ಕತ್ತಲೆ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕರಡ್ಯಾಗಿ ಬಂದರೆ ||೩||
ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಾಲ ಕೆಟ್ಟಾಗ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪ್ರೀತಿಯೂ ವಿಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯೇ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದ ತಂದೆಯೇ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಗನನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾನೆ (ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಮಾರಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ). ಮನೆಯ ಕೆಲಸದಾಕೆಯು (ತೊತ್ತು) ಯಜಮಾನಿಗೆ ಎದುರು ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲೂ ಕತ್ತಲೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂದು, ಕರಡಿಯ ರೂಪ ತಳೆದು ಕಚ್ಚಲು ಬರುತ್ತದೆ.
ಚರಣ ೪:
ಕಣ್ಣವೊಳಗಿನ ಗೊಂಬಿ ಕಾದ ಬಂದರೆ |
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹರಟೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ |
ಅನ್ನವನು ಉಣ್ಣಲು ಅಜೀರ್ಣವಾದರೆ |
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಅಟ್ಟಿಸಿದರೆ ||೪||
ಭಾವಾರ್ಥ: ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನಮ್ಮದೇ ದೇಹದ ಭಾಗವಾದ ಕಣ್ಣಿನ ಒಳಗಿನ ಪಾಪೆಗೇ (ಕಣ್ಣಿನ ಗೊಂಬೆ) ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದು ಅದುವೇ ನಮಗೆ ವೈರಿಯಂತೆ ಉರಿಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ; ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹರಟೆ ಅಥವಾ ಜಗಳ ಅತಿಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೆಡಿಸಿದರೆ; ಬದುಕಲು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನವೇ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ (ಅಜೀರ್ಣವಾಗಿ) ರೋಗವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟರೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಹೋಗುವ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಪಾಪದ ಕರ್ಮಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂದು ಪೀಡಿಸಿದರೆ—ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹವೇ ಕಾರಣ.
ಚರಣ ೫ (ಫಲಶ್ರುತಿ):
ಏರಿ ಕುಳಿತ ಕುಂಬಿ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದರೆ |
ವಾರಿಧಿಗಳು ಮೇರೆ ಮೀರಿದರೆ ||
ಆರಿದ ಇದ್ದಲಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯಾದರೆ |
ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನಿರುವ ತನಕ ||೫||
ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾವೇ ನಂಬಿ ಏರಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯೇ (ಕುಂಬಿ/ಕೊಂಬೆ) ನಮ್ಮ ಭಾರಕ್ಕೆ ನಡುಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡಾಗಿ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದರೆ, ಸಮುದ್ರಗಳೇ (ವಾರಿಧಿಗಳು) ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು (ಮೇರೆ) ಮೀರಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು ಬಂದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆರಿಹೋಗಿದ್ದ ಒಲೆಯ ಇದ್ದಿಲುಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಧಗಧಗಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುಡಲು ಬಂದರೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕರ್ಮದ ತೀವ್ರತೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದಾಸರು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಧಿ ಎಷ್ಟೇ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುವ ಮತ್ತು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನು ಇರುವ ತನಕ ನಾವು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ." ಆತನ ದಯೆಯಿದ್ದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮದ ಬಂಧನಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
***
summary and paragraph-wise meaning of this profound philosophical composition by the eminent Haridasa saint, Sri Vijayadasa (with his signature Vijaya Vithala).
(Note: While this song shares a very close thematic similarity and structure with Sri Purandaradasa's composition, Sri Vijayadasa has rendered it in his own distinctive style, adding unique verses—like the ones on the puppet of the eye and sacred pilgrimages—concluding with his own mudra, 'Vijaya Vithala'.)
Summary
The core theme of this composition is the unyielding power of past life deeds (Karma) written upon a person's forehead (Phani). When destiny turns unfavorable, the entire world transforms into an adversary, and the most impossible, chaotic things begin to happen on this earth (Avani). A cared-for meal spoils, a spouse becomes manipulative, a painting of a tiger comes alive, the protecting fence devours the field, and a person's own shadow turns into a venomous snake. Even the purest bonds, like that of parents, turn toxic, and our own body parts or the holy places we visit to seek peace begin to torment us. However, Vijayadasa provides a powerful silver lining of hope in the conclusion: no matter how fiercely the fires of fate burn or how high the oceans rise, as long as our protector Lord Vijaya Vithala is by our side, we can survive and overcome any destiny.
Paragraph-wise Meaning
Simple Refrain / Pallavi:
Aarenu maaduvaru avaniyolage |
Karma phaniyalli baredudake ||
Meaning: What can anyone else truly do for you on this earth (Avani), and what human power can alter your fate? When the fruits of your past life's deeds (Karma) are firmly etched upon your forehead (Phani), you must live through them. No one can rewrite what destiny has already recorded.
Stanza 1:
Maadidadigiyu kedalu maniya gandanu bidalu |
Sati tanna kunisyaadalu nijadi ||
Godege bareda huli ghadaghadane tinabaralu |
Aadida matugalu akhiliru nijavenalu || 1 ||
Meaning: When times are unfavorable, a meal cooked with the utmost care gets ruined; a husband suddenly abandons his home; and a wife (sati) completely dominates her husband, making him dance to her whims. Even the supernatural occurs—a mere painting of a tiger on a wall begins to growl and leaps down to devour you. To add to the misery, slanderous words that you never spoke are accepted as absolute truth by the entire world (akhilaru).
Stanza 2:
Hola beli meydare mola iriya bandare |
Talege tanna kai pettu taakidare ||
Heralu haavaadare geleya ripuvaadare |
Kalasida avalakki kalaparati nungidare || 2 ||
Meaning: If the protective fence itself turns around and eats the crop it was supposed to guard, whom can you trust? If a tiny, harmless rabbit (mola) suddenly attacks to stab or gore you, how do you defend yourself? If your own hand accidentally swings and strikes your own head, whom can you blame? When your own shadow (heralu) transforms into a snake, your best friend becomes your bitter enemy (ripu), and soft, mixed flattened rice (avalakki) turns hard as a stone in your throat to choke you—it is nothing but the cruel hand of bad destiny.
Stanza 3:
Hetta taayi hididu makkalige visha haakidare |
Petta tandeyu horage maadidare ||
Tottu arasige pratyuttaravanaadidare |
Kattale benhatti karadyaagi bandare || 3 ||
Meaning: When destiny is corrupted, even the most sacred relationships turn into poison. A biological mother steps forward to feed her own children poison, and a father drives his own son out of the house (or sells him away). A lowly maidservant (tottu) talks back aggressively and tries to rule over her queen. Even the darkness chases you down, materializing as a wild bear to claw at you.
Stanza 4:
Kannavolagina gombi kaada bandare |
Hennina harate hecchaadare |
Annavanu unnalu ajeernavaadare |
Punyakshetragallali paapa attisidare || 4 ||
Meaning: When your luck runs out, the very pupil of your own eye (kannolagina gombi), which is an integral part of your body, turns inflamed and torments you like an enemy. The constant bickering and gossip of the women at home escalate to destroy your mental peace. The food you eat to survive fails to digest (ajeerna), manifesting as disease. Most agonizingly, when you travel to holy pilgrimage sites (punyakshetras) to wash away your sins, your past negative actions chase you down even there to torment your conscience.
Stanza 5 (Concluding Verses / Phalashruti):
Eeri kulita kumbi eradaagi muridare |
Vaaridhigalu mere meeridare ||
Aarida iddaligalu agniyaadare |
Namma vijayaviththalaniruva tanaka || 5 ||
Meaning: If the tree branch (kumbi) you climbed and sat upon snaps cleanly into two, if the mighty oceans (vaaridhigalu) breach their shores to submerge the world, and if cooled-down charcoals suddenly ignite into a blazing fire to burn you—know that it is the intensity of your past life's destiny catching up. Yet, the saint beautifully concludes with an ultimate declaration of faith: "Let nature or fate do its worst; as long as our Lord Vijaya Vithala—the supreme ruler of the cosmos—is there to protect us, we have absolutely nothing to fear." His grace can smash the shackles of any Karma.
***
pallavi
ArEnu mADuvaru avaniyoLage pUrva janmada karma phaNiyalli baredudake
caraNam 1
nADadaDagiyu keDalu maniyagaNDanu biDalu kUDida sati tanna kuNisyADalu nijadi
gODage bareda huli ghaDa ghaDane tinabaralu ADida mAtugaLa akhilaru nijavenalu
caraNam 2
hola bEli meidare mola iriyabandare talege tannakai peTTtAkidare
heraLu hAvAdare geLeya ripuvAdare kalisida avalakki kalaparaTI nungidare
caraNam 3
heeta tAyi hiDidu makkaLige viSa hAkidare petta tandeyu horage mADidare
tottu arasige pratyuttarava nADidare kattale bennaTTi kariDyAgi bandare
caraNam 4
kaNNa oLagina gombi kAda bandare heNNina haraTe heccAdare
annavanu uNNalu agIrNavAdare puNya kSEtragaLalli pApa aTTisidare
caraNam 5
Eri kuLita kumbi eraDAgi muDidare vAridhigaLu mere mIridare
Arida iddaligaLu agniyAdare namma vijayavithala niruvatanaka
***
ರಾಗ ಕಾಂಭೋಜ ಝಂಪೆತಾಳ (raga tala may differ in audio)
Arenu maduvaru avaniyolage||pa||
Purvajanmada karma haneyalli baredudake||a.pa||
Madidadugeyu kedalu maneya gandanu bidalu
Kudidda sati tanu kunisyadalu
Godege bareda huli gudigudisi tinabaralu
Adada matugala akilaru nijavenalu||1||
Hola beli meddare molaveddu iridare
Talege tan kaipettu takidare
Helalu havadare geleya ripuvadare
Kalasitta avalakki kalaparati nungidare||2||
Hettayi makkalige hididu visha hakidare
Matte tandeyu horage maridare
Tottu arasige prati uttaravanadidare
Kattaleyu bennatti karadyagi kaccidare||3||
Kanninolagina bombe kaccada bandare
Hennina horata heccadare
Anna unnade bahala ajirnavadare
Punya tirthagalalli papa gatisidare||4||
Eri kulita kombe eradagi muridare
Mere tappi udadhi meredare
Aridda iddaliyu agniyaguridare
Dhira purandaravithala ninna daya tappidare||5||
***
pallavi
ArEna mADuvaru avaniyoLage
anupallavi
pUrva janmada karma haNeyali baredudake
caraNam 1
mADidaDugeyu keDalu maneya gaNDanu biDalu kUDidda sati tnu kuNisyADalu
koDoge bareda huli guDuguDisi tinabaralu Adada mAtugaLa akhiLarU nijavenalu
caraNam 2
hol bEli meddare molaveddu iridare tanage tana kai beTTu tAgidare
heLalu hAvAdare geLeya ripuvAdare kalasiTTu avalakki kalapakaTa nungidare
caraNam 3
hetta tAi makkaLige hididu viSa hAkidare matte tandeyu horage mAridare
tottu arasige prati uttaravanADidare kattaleyu bennaTTi karaDyAgi kaccidare
caraNam 4
kaNNInoLagina bombe kaccADa bandare heNNina hOrATa heccAdare
anna uNNade bahaLa ajIrNavAdare puNya tIrttagaLalli pApa ghaTisidare
caraNam 5
Eri kuLita kombe eraDAgi muridare mEre tappi vidhiyu mIridare
Aridda iddaliyu agniyAgudare dhIra purandara viTTala ninna daya tappidare
***
No comments:
Post a Comment