ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ
ವೈಕುಂಠಪತಿ ತಾನು ವೈಕುಂಠವನೆ ಬಿಟ್ಟು
ವೇಂಕಟಾದ್ರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ ನಿಂತ |
ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಯೂ ನೋಡಿ ವಲ್ಮೀಕವನೆ ಕಂಡು
ಏಕಾಂತಸ್ಥಳವೆಂದು ಬಹುಕಾಲವಲ್ಲಿದ್ದ ||೧||
ಚೋಳಭೃತ್ಯನು ಶಿರವನೊಡೆದ ಗಾಯವ ನೋಡಿ
ತಾಳಲಾರದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಗುರುಗಳನೆ ಕರೆಸಿ |
ಹೇಳಿದೌಷದಮಾಡಿ ಕ್ರೋಢರೂಪಿಯ ಕಂಡು
ಕೇಳಿ ಸ್ಥಳವನೆ ಕೊಂಡು ಲೀಲೆ ತೋರುತಲಿ ||೨||
ಇರುತಿರಲು ಒಂದಿನ ತುರಗವನೆ ಸ್ಮರಿಸುತಲಿ
ತುರಗ ಬರಲು ಕಂಡು ಮುದದಿ ತಾನೇರಿ |
ಪರಿಪರಿ ಮೃಗಗಳ ಅಡವಿಯಲಿ ತಾ ಕೊಂದು
ಕರುಣಾಸಾಗರ ಒಂದು ವನವ ಕಂಡನು ||೩||
ವನದಲ್ಲಿ ವನಜಾಕ್ಷಿ ರಾಜಪುರ್ತಿಯ ಕಂಡು
ಮನಕೆ ಬಂದಂತಾಡಿ ಕಲಹ ಮಾಡಿದರು |
ಮನಸಿಜ ತಾನು ಅಶ್ವವ ಕಳಕೊಂಡು ಘನವಾದ
ಗಿರಿ ಏರಿ ಮಲಗಿದ ಹರಿಯು ||೪||
ನಗಧರ ಮಲಗಲು ಬಕುಳಾವತಿಯು ಆಗ
ಬಗೆ ಬಗೆ ಕೇಳಲು ಶೋಕದಿಂ ನುಡಿದ |
ಗಗರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಕಂಡು
ಹಗಲು ಇರಳು ಆಕೆ ಮುಖವ ಸ್ಮರಿಸುವನು ||೫||
ಅವಳಿಗೋಸುಗವಾಗಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ
ಅವಳಿಂದ ಎನ್ನಶ್ವ ಹತವಾಯಿತಮ್ಮ |
ಅವಳ ಹೊರೆತು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣವೇ ನಿಲ್ಲದು
ಅವಳ ಘಟನೆಯ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಮ್ಮ ||೬||
ಅಂದ ಮಾತನು ಕೇಳಿ ಬಕುಳಾವತಿಯು ಆಗ
ಆನಂದದಿಂ ರಾಜಪುರಕೆ ತೆರಳಿದಳು |
ಸುಂದರಿಯರ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗದೆಂದು
ಚೆಂದುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ಧರಿಸಿದನು ಹರಿಯು ||೭||
ಕೊರವಂಜಿ ತಾನಾಗಿ ನೃಪನ ಪುರಕೆ ಹೋಗಿ
ಧರಣಿದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಶಕುನ ಹೇಳಿದನು |
ತಿರುಗಿ ಬರಲಾತಗೆ ಮಗಳ ಕೊಡುವೆನೆಂದು
ಹರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿ ಶಂಕರ ಕಳುಹಿಸಿದನು ||೮||
ತಾಪಸೋತ್ತಮ ಬಂದು ಪತ್ರವನೆ ಕೊಡಲು
ಶ್ರೀಪತಿಯು ತಾನೋದಿ ಬೆನ್ಹಿಂದೆ ಬರೆದ |
ಆ ಪರಮ ವಂದ್ಯ ತಾ ಸುರಸ್ತೋಮವನೆ ಕರೆಸಿ
ಈ ಪರಿ ವೈಭೋಗ ಮಾಡಿದ ಹರಿಯು ||೯||
ಆ ಕ್ಷಣದಲಿ ತಾನು ತರಣಿಯನ ಕರೆಸಿ
ಇಕ್ಷುಚಾಪನ ಮಾತೆ ಬಳಿಗೆ ಪೋಗೆಂದ |
ತಕ್ಷಣದಲಿ ಸೂರ್ಯ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಹರಿಯ
ಆಕ್ಷೇಮವನೆ ಕೇಳಿ ತೆರಳಿದಳು ಬೇಗ ||೧೦||
ಬಂದ ಸತಿಯಳ ಕೂಡಿ ಮಂದಿರಕೆ ಪೋಗಿ
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯ ನಡೆಸೆಂದ ಹರಿಯು |
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೇ ಸ್ವಾಮಿ ನಡೆಸೆಂದು
ಇಂದಿರಾದೇವಿಯು ನುಡಿದಳು ಹರಿಗೆ ||೧೧||
ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನ ಮಾಡಿ ಕುಲದೇವರನಿಟ್ಟು
ಪ್ರಸ್ಥವ ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜರ ಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ |
ಮರುದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ರಾಜನ ಆ ಪುರಕೆ
ಸುರಸ್ತೋಮವನೆ ಕೂಡಿ ತೆರಳಿ ಬಂದ ||೧೨ ||
ಬರುವ ಕೃಷ್ಣನ ಕಂಡು ಶುಕಮುನಿ ಸಂಸ್ತುತಿಸಿ
ಹರಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ಮುದದಿ ಮಾಡಿಸಿದ |
ಆಕಳಂಕ ಮಹಿಮನು ಬಂದ ವಾರ್ತೆಯ ಕೇಳಿ
ಸಕಲ ಜನರ ಕೂಡಿ ಕರೆಯೆ ರಾಜ ||೧೩||
ಮುದದಿಂದ ಎದುರುಗೊಂಡು ಪರಿಮಳ ಪೂಸಿ
ಸದಮಲ ಹೃದಯನ ಕರೆತಂದರು ಮನೆಗೆ |
ಪದ್ಮನಾಭನ ಪೀಠದಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ
ಮಧುರ ಮಾತಿಲಿ ತನ್ನ ತರುಣಿ ಒಡಗೂಡಿ ||೧೪||
ಹೇನ ಕುಂಭಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರ ಕೈಯೊಳು
ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಣಿ ತೋಯವನ್ನೇ ತರಿಸಿ |
ಹೇಮತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಪಾದವನ್ನಿಟ್ಟು
ಪ್ರೇಮದಿಂದಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು ರಾಜ ||೧೫||
ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟ ಆಭರಣವನ್ನಿಟ್ಟು
ಕನ್ಯಾದಾನವ ಮಾಡಿ ಧನ್ಯನಾದ |
ತನ್ನ ಮಗಳನೆ ಶ್ರೀನಿವಸಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ
ಉನ್ನತ ಪದವಿಯಂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಡೆದ ||೧೬||
ಮಾವನಪ್ಪಣೆನೊಂಡು ಮೈದಗೊಸ್ತ್ರವ ಕೊಟ್ಟು
ಭಾವಶುದ್ದದಿ ತನ್ನ ಮಾವಗೊಂದಿಸಿದ |
ಯಾವಾಗ ಕರೆದರೂ ಬರುವೆನು ನಾನೆಂದು
ಪಾವನ್ನ ಮಾಡೆಂದು ಧರಣೀಗೊಂದಿಸಿದ ||೧೭||
ಅಷ್ಟಗೋಪುರ ಏರಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡುತಲಿ
ಎಷ್ಟು ಹೇಳಲಿ ಈಕೆ ಸುಕೃತಫಲವೆಂತೋ |
ಅಜ ರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಸುರರು ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲ
ಸುಜನರಂದಣವೇರಿ ಪುರಕೆ ಸಾಗಿದರು ||೧೮||
ಆರು ತಿಂಗಳು ಮೀರಿ ಗಿರಿಗೆ ಪೋಗುವೆನೆಂದು
ಧೀರ ತಾ ನಿಂತಾನೆ ಕುಂಭಜರಾಶ್ರಮದಿ |
ಧರೆಯೊಳು ಅಣಕೇರಿ ಸುರಪತಿ ಪ್ರಿಯನಾದ
ಸುಗುಣವೇಂಕಟರನ್ನ ಪುರಂದರವಿಠಲ ||೧೯||
***
ವೇಂಕಟಾದ್ರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ ನಿಂತ |
ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಯೂ ನೋಡಿ ವಲ್ಮೀಕವನೆ ಕಂಡು
ಏಕಾಂತಸ್ಥಳವೆಂದು ಬಹುಕಾಲವಲ್ಲಿದ್ದ ||೧||
ಚೋಳಭೃತ್ಯನು ಶಿರವನೊಡೆದ ಗಾಯವ ನೋಡಿ
ತಾಳಲಾರದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಗುರುಗಳನೆ ಕರೆಸಿ |
ಹೇಳಿದೌಷದಮಾಡಿ ಕ್ರೋಢರೂಪಿಯ ಕಂಡು
ಕೇಳಿ ಸ್ಥಳವನೆ ಕೊಂಡು ಲೀಲೆ ತೋರುತಲಿ ||೨||
ಇರುತಿರಲು ಒಂದಿನ ತುರಗವನೆ ಸ್ಮರಿಸುತಲಿ
ತುರಗ ಬರಲು ಕಂಡು ಮುದದಿ ತಾನೇರಿ |
ಪರಿಪರಿ ಮೃಗಗಳ ಅಡವಿಯಲಿ ತಾ ಕೊಂದು
ಕರುಣಾಸಾಗರ ಒಂದು ವನವ ಕಂಡನು ||೩||
ವನದಲ್ಲಿ ವನಜಾಕ್ಷಿ ರಾಜಪುರ್ತಿಯ ಕಂಡು
ಮನಕೆ ಬಂದಂತಾಡಿ ಕಲಹ ಮಾಡಿದರು |
ಮನಸಿಜ ತಾನು ಅಶ್ವವ ಕಳಕೊಂಡು ಘನವಾದ
ಗಿರಿ ಏರಿ ಮಲಗಿದ ಹರಿಯು ||೪||
ನಗಧರ ಮಲಗಲು ಬಕುಳಾವತಿಯು ಆಗ
ಬಗೆ ಬಗೆ ಕೇಳಲು ಶೋಕದಿಂ ನುಡಿದ |
ಗಗರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಕಂಡು
ಹಗಲು ಇರಳು ಆಕೆ ಮುಖವ ಸ್ಮರಿಸುವನು ||೫||
ಅವಳಿಗೋಸುಗವಾಗಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ
ಅವಳಿಂದ ಎನ್ನಶ್ವ ಹತವಾಯಿತಮ್ಮ |
ಅವಳ ಹೊರೆತು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣವೇ ನಿಲ್ಲದು
ಅವಳ ಘಟನೆಯ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಮ್ಮ ||೬||
ಅಂದ ಮಾತನು ಕೇಳಿ ಬಕುಳಾವತಿಯು ಆಗ
ಆನಂದದಿಂ ರಾಜಪುರಕೆ ತೆರಳಿದಳು |
ಸುಂದರಿಯರ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗದೆಂದು
ಚೆಂದುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ಧರಿಸಿದನು ಹರಿಯು ||೭||
ಕೊರವಂಜಿ ತಾನಾಗಿ ನೃಪನ ಪುರಕೆ ಹೋಗಿ
ಧರಣಿದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಶಕುನ ಹೇಳಿದನು |
ತಿರುಗಿ ಬರಲಾತಗೆ ಮಗಳ ಕೊಡುವೆನೆಂದು
ಹರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿ ಶಂಕರ ಕಳುಹಿಸಿದನು ||೮||
ತಾಪಸೋತ್ತಮ ಬಂದು ಪತ್ರವನೆ ಕೊಡಲು
ಶ್ರೀಪತಿಯು ತಾನೋದಿ ಬೆನ್ಹಿಂದೆ ಬರೆದ |
ಆ ಪರಮ ವಂದ್ಯ ತಾ ಸುರಸ್ತೋಮವನೆ ಕರೆಸಿ
ಈ ಪರಿ ವೈಭೋಗ ಮಾಡಿದ ಹರಿಯು ||೯||
ಆ ಕ್ಷಣದಲಿ ತಾನು ತರಣಿಯನ ಕರೆಸಿ
ಇಕ್ಷುಚಾಪನ ಮಾತೆ ಬಳಿಗೆ ಪೋಗೆಂದ |
ತಕ್ಷಣದಲಿ ಸೂರ್ಯ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಹರಿಯ
ಆಕ್ಷೇಮವನೆ ಕೇಳಿ ತೆರಳಿದಳು ಬೇಗ ||೧೦||
ಬಂದ ಸತಿಯಳ ಕೂಡಿ ಮಂದಿರಕೆ ಪೋಗಿ
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯ ನಡೆಸೆಂದ ಹರಿಯು |
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೇ ಸ್ವಾಮಿ ನಡೆಸೆಂದು
ಇಂದಿರಾದೇವಿಯು ನುಡಿದಳು ಹರಿಗೆ ||೧೧||
ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನ ಮಾಡಿ ಕುಲದೇವರನಿಟ್ಟು
ಪ್ರಸ್ಥವ ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜರ ಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ |
ಮರುದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ರಾಜನ ಆ ಪುರಕೆ
ಸುರಸ್ತೋಮವನೆ ಕೂಡಿ ತೆರಳಿ ಬಂದ ||೧೨ ||
ಬರುವ ಕೃಷ್ಣನ ಕಂಡು ಶುಕಮುನಿ ಸಂಸ್ತುತಿಸಿ
ಹರಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ಮುದದಿ ಮಾಡಿಸಿದ |
ಆಕಳಂಕ ಮಹಿಮನು ಬಂದ ವಾರ್ತೆಯ ಕೇಳಿ
ಸಕಲ ಜನರ ಕೂಡಿ ಕರೆಯೆ ರಾಜ ||೧೩||
ಮುದದಿಂದ ಎದುರುಗೊಂಡು ಪರಿಮಳ ಪೂಸಿ
ಸದಮಲ ಹೃದಯನ ಕರೆತಂದರು ಮನೆಗೆ |
ಪದ್ಮನಾಭನ ಪೀಠದಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ
ಮಧುರ ಮಾತಿಲಿ ತನ್ನ ತರುಣಿ ಒಡಗೂಡಿ ||೧೪||
ಹೇನ ಕುಂಭಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರ ಕೈಯೊಳು
ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಣಿ ತೋಯವನ್ನೇ ತರಿಸಿ |
ಹೇಮತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಪಾದವನ್ನಿಟ್ಟು
ಪ್ರೇಮದಿಂದಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು ರಾಜ ||೧೫||
ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟ ಆಭರಣವನ್ನಿಟ್ಟು
ಕನ್ಯಾದಾನವ ಮಾಡಿ ಧನ್ಯನಾದ |
ತನ್ನ ಮಗಳನೆ ಶ್ರೀನಿವಸಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ
ಉನ್ನತ ಪದವಿಯಂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಡೆದ ||೧೬||
ಮಾವನಪ್ಪಣೆನೊಂಡು ಮೈದಗೊಸ್ತ್ರವ ಕೊಟ್ಟು
ಭಾವಶುದ್ದದಿ ತನ್ನ ಮಾವಗೊಂದಿಸಿದ |
ಯಾವಾಗ ಕರೆದರೂ ಬರುವೆನು ನಾನೆಂದು
ಪಾವನ್ನ ಮಾಡೆಂದು ಧರಣೀಗೊಂದಿಸಿದ ||೧೭||
ಅಷ್ಟಗೋಪುರ ಏರಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡುತಲಿ
ಎಷ್ಟು ಹೇಳಲಿ ಈಕೆ ಸುಕೃತಫಲವೆಂತೋ |
ಅಜ ರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಸುರರು ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲ
ಸುಜನರಂದಣವೇರಿ ಪುರಕೆ ಸಾಗಿದರು ||೧೮||
ಆರು ತಿಂಗಳು ಮೀರಿ ಗಿರಿಗೆ ಪೋಗುವೆನೆಂದು
ಧೀರ ತಾ ನಿಂತಾನೆ ಕುಂಭಜರಾಶ್ರಮದಿ |
ಧರೆಯೊಳು ಅಣಕೇರಿ ಸುರಪತಿ ಪ್ರಿಯನಾದ
ಸುಗುಣವೇಂಕಟರನ್ನ ಪುರಂದರವಿಠಲ ||೧೯||
***
Śrīnivāsa Kalyāṇa
(1) Arrival at Venkatadri
Vaikunthapati tānu vaikunthavane biṭṭu |
Vēṅkaṭādrige hōgi śrīkānta ninta |
Nālku kaḍeyū nōḍi valmīkavane kaṇḍu |
Ēkāntasthala-vendu bahukālavallidda || 1 ||
(2) The Injury and the Land
Chōḷabhṛtyanu śiravana-oḍeda gāyava nōḍi |
Tāḷalārade swāmi gurugaḷane karesi |
Hēḷida-auṣadha māḍi krōḍharūpiya kaṇḍu |
Kēḷi sthalavane koṇḍu līle tōrutali || 2 ||
(3) The Hunt
Irutiralu ondina turagavane smarisutali |
Turaga baralu kaṇḍu mudadi tānēri |
Paripari mṛgagaḷa aḍaviyali tā kondu |
Karuṇāsāgara ondu vanava kaṇḍanu || 3 ||
(4) Meeting Padmavati
Vanadalli vanajākṣi rājaputriya kaṇḍu |
Manake bandantāḍi kalaha māḍidaru |
Manasija tānu aśwavana kaḷakondu ghanavāda |
Giri ēri malagida hariyu || 4 ||
(5) Heartbreak and Bakula Devi
Nagadhara malagalu bakuḷāvatiyu āga |
Bage bage kēḷalu śōkadim nuḍida |
Gagarājana putri padmāvatiya kaṇḍu |
Hagalu iraḷu āke mukhava smarisuvannu || 5 ||
(6) The Vow
Avaḷigōsu-gavāgi id dalli-ge hōde |
Avaḷinda en-naśwa hatavāyit-amma |
Avaḷa horetu enna prāṇavē nilladu |
Avaḷa ghaṭaneya nīnu māḍabēk-amma || 6 ||
(7) Disguise as Koravanji
Anda mātannu kēḷi bakuḷāvatiyu āga |
Ānandadim rājapurake teraḷidaḷu |
Sundariyara kārya sthiravāgaden du |
Chēnduḷḷa strī-rūpa dharisidanu hariyu || 7 ||
(8) Telling the Fortune
Koravanji tānāgi nṛpana purake hōgi |
Dharaṇīdēviya munde śakuna hēḷidanu |
Tirugi baralātage magaḷa koḍuvenendu |
Harige niścayamāḍi śaṅkara kaluhisidanu || 8 ||
(9) The Wedding Invitation
Tāpasōttama bandu patravane koḍalu |
Śrīpatiyu tānōdi ben-hinde bareda |
Ā parama vandya tā surastōmavane karesi |
Ī pari vaibhōga māḍida hariyu || 9 ||
(10) Message to Lakshmi
Ā kṣaṇadali tānu taraṇiyana karesi |
Ikṣuchāpana māte baḷige pōgendu |
Takṣaṇadali sūrya hōgi nillalu hariya |
Ākṣēmavane kēḷi teraḷidaḷu bēga || 10 ||
(11) Lakshmi's Approval
Banda satiyaḷa kūḍi mandirake pōgi |
Hinde hēḷida vākya naḍesenda hariyu |
Sandēhavilladē swāmi naḍesendu |
Indirādēviyu nuḍidaḷu harige || 11 ||
(12) The Procession
Swastivāchana māḍi kuladēvaraniṭṭu |
Prasthava māḍida dwijara stōmakke |
Marudina lakṣmīśa rājana ā purake |
Surastōmavane kūḍi teraḷi banda || 12 ||
(13) The King's Welcome
Baruva kṛṣṇana kaṇḍu śukamuni saṃstutisi |
Harige bhōjanavannu mudadi māḍisida |
Ākaḷaṅka mahimanu banda vārteya kēḷi |
Sakala janara kūḍi kareye rāja || 13 ||
(14) Royal Hospitality
Mudadinda edurugoṇḍu parimaḷa pūsi |
Sadamala hṛdayana karetandaru manege |
Padmanābhana pīṭhadali kuḷḷirisi |
Madhura mātili tanna taruṇi oḍagūḍi || 14 ||
(15) Washing the Holy Feet
Hēma kumbhagaḷinda dwijara kaiyoḷu |
Swāmipuṣkaraṇi tōyavannē tarisi |
Hēmatatṭeyalli swāmi pādavanniṭṭu |
Prēmadindabhiṣēka māḍidanu rāja || 15 ||
(16) Kanyadana
Chinnada kirīṭa ābharaṇavanniṭṭu |
Kanyādānavana māḍi dhanyanāda |
Tanna magaḷane śrīnivasage oppisi |
Unnata padaviyam chennāgi paḍeda || 16 ||
(17) Farewell
Māvanappaṇe-noṇḍu maida-gostrava koṭṭu |
Bhāvaśuddhadhi tanna māvagondisida |
Yāvāga karedarū baruvenu nānendu |
Pāvanna māḍendu dharaṇīgondisida || 17 ||
(18) The Ascent
Aṣṭagōpura ēri kaṇṇiṭṭu nōḍutali |
Eṣṭu hēḷali īke sukṛtaphala-vento |
Aja rudra modalāda suraru dwijarella |
Sujanarandaṇavēri purake sāgidaru || 18 ||
(19) Conclusion and Signature
Āru tiṅgaḷu mīri girige pōguvenendu |
Dhīra tā nintāne kumbhajārāśramadhi |
Dhareyoḷu aṇakēri surapati priyanāda |
Suguṇavēṅkaṭaranna purandaraviṭhala || 19 ||
***
ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಕೃತಿಯು ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವದ (Srinivasa Kalyana) ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಹಾಡು ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೆಂಕಟಾದ್ರಿಗೆ ಬಂದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದು, ಬಕುಳಾದೇವಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಕಳಿಸುವುದು, ತಾನೇ ಕೊರವಂಜಿಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಶಕುನ ಹೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಕಾಶರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ವರಿಸುವ ಮನ್ವಂತರದ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮದುವೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಡುವಿನ ಲೀಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಅರ್ಥ
ಚರಣ ೧-೨ (ವೈಕುಂಠತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ವರಾಹಕ್ಷೇತ್ರ)
ಶ್ರೀಹರಿಯು ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೆಂಕಟಾದ್ರಿಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ (ವಲ್ಮೀಕ) ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ. ಚೋಳರಾಜನ ಸೇವಕನಿಂದ ತಲೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಾಗ, ಆ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಔಷಧೋಪಚಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ (ಕ್ರೋಢರೂಪಿ) ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಡೆದು ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೩-೪ (ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿಯ ದರ್ಶನ)
ಒಂದು ದಿನ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದ ಸ್ವಾಮಿಯು ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾ ಒಂದು ಸುಂದರ ವನವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು (ವನಜಾಕ್ಷಿ) ಕಂಡು ಮನಸೋಲುತ್ತಾನೆ. ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗಿ, ಸ್ವಾಮಿಯು ತನ್ನ ಅಶ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೇಸರದಿಂದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೇರಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೫-೬ (ವಿರಹ ಮತ್ತು ಬಕುಳಾದೇವಿಯ ಸಾಂತ್ವನ)
ಸ್ವಾಮಿಯು ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಬಕುಳಾದೇವಿಯು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ತಾನು ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಯದು, ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಈ ಮದುವೆಯನ್ನು ನೀನೇ ಮಾಡಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ತಾಯಿಯಂತಹ ಬಕುಳಾದೇವಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೭-೮ (ಕೊರವಂಜಿಯ ರೂಪ ಮತ್ತು ಶಕುನ)
ಬಕುಳಾದೇವಿಯು ರಾಜಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕಾರ್ಯವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಸಲೆಂದು ಶ್ರೀಹರಿಯೇ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾದ ಕೊರವಂಜಿ ರೂಪ ತಾಳಿ ಆಕಾಶರಾಜನ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಪದ್ಮಾವತಿಯ ತಾಯಿ ಧರಣೀದೇವಿಗೆ ಶಕುನ ಹೇಳಿ, ಆಕೆಗೆ ದೈವಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ವರನೇ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೯-೧೦ (ಲಗ್ನ ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ)
ಮುನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮದುವೆಯ ಪತ್ರಿಕೆ ಬರಲು, ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಅದನ್ನು ಓದಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮದುವೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ತನ್ನ ತಂಗಿಯಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ (ಇಕ್ಷುಚಾಪನ ಮಾತೆ) ಬಳಿ ಮದುವೆಯ ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಿಸಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೧೧-೧೨ (ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ)
ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿಯು ಬಂದು ಹರಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮದುವೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಂಗಳಕರವಾದ ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನ ಮಾಡಿ, ಮರುದಿನ ದೇವತೆಗಳ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಯು ವೈಭವದಿಂದ ಆಕಾಶರಾಜನ ಪುರಕ್ಕೆ (ನಾರಾಯಣವನ) ತೆರಳುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೧೩-೧೪ (ರಾಜನ ಸ್ವಾಗತ)
ಸ್ವಾಮಿಯು ಬರುವ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿ ಆಕಾಶರಾಜನು ಸಕಲ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಎದುರ್ಗೊಂಡು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶುಕಮುನಿಗಳು ಹರಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಮಧುಪರ್ಕ ನೀಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಅರಮನೆಯ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೧೫-೧೬ (ಕನ್ಯಾದಾನ)
ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಣಿಯ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತರಿಸಿ, ಬಂಗಾರದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಆಕಾಶರಾಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾದಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಗಳಾದ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀನಿವಾಸನಿಗೆ ಧಾರೆಯೆರೆದು ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಿ ಧನ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಚರಣ ೧೭-೧೮ (ವಿನಯ ಮತ್ತು ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ)
ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ತನ್ನ ಮಾವನಾದ ಆಕಾಶರಾಜನಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಯಾವಾಗ ಕರೆದರೂ ನಾನು ಬರುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ-ಪದ್ಮಾವತಿಯರೊಡನೆ ಹರಿಯು ಬೆಟ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಚರಣ ೧೯ (ಅಗಸ್ತ್ಯಾಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಂಕಿತ)
ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವಾಮಿಯು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳ (ಕುಂಭಜ) ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನಾದ ವೆಂಕಟರಮಣನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲಿ.
***
This classic composition by Shri Purandara Dasaru narrates the divine wedding of Lord Srinivasa (an incarnation of Vishnu) and Goddess Padmavati. It is a comprehensive storytelling song, often recited or sung during weddings and festivals to invoke auspiciousness.
Summary
The song describes Lord Vishnu leaving Vaikuntha to settle on the Venkata Hill. It covers his encounter with Princess Padmavati during a hunt, his heartbreak, the intervention of his foster-mother Bakula Devi, and his clever disguise as a fortune-teller (Koravanji). The story concludes with a grand celestial wedding hosted by King Akasharaja, where all the gods descend to Earth to witness the union of the Lord with Padmavati.
Meaning
Stanzas 1-2: Arrival and the Anthill
The Lord of Vaikuntha leaves his celestial abode and settles on Venkatadri. He finds a secluded anthill (Valmika) and resides there for a long time. After being struck by a Chola king's servant, he seeks medicinal help and meets Lord Varaha (the Boar incarnation), from whom he legally acquires land to stay on the hill.
Stanzas 3-4: The Hunt and the Meeting
One day, the Lord mounts his horse and goes hunting. In the middle of the dense forest, he sees the beautiful Princess Padmavati. They exchange words, but a conflict arises (due to his playfulness), and the Lord loses his horse. Dejected and lovestruck, he returns to the hill to rest.
Stanzas 5-6: Heartbreak and Bakula Devi
As the Lord lies in sorrow, his foster-mother Bakula Devi enquires about his grief. He confesses that he cannot stop thinking about Padmavati, the daughter of King Akasharaja. He pleads with Bakula Devi to intervene, saying his very life depends on marrying her.
Stanzas 7-8: The Divine Disguise (Koravanji)
Bakula Devi sets out for the palace. To ensure the mission's success, the Lord himself takes the form of a beautiful fortune-teller (Koravanji). He enters the palace and tells Padmavati's mother, Dharani Devi, that a divine groom is destined for her daughter. He then confirms the match and returns.
Stanzas 9-10: The Invitation and the Sun God
When a formal letter (Lagna Patrika) arrives from the sages, the Lord happily accepts. He summons all the deities for the wedding. He then sends the Sun God (Surya) as a messenger to his sister, Goddess Mahalakshmi, to inform her of the auspicious news.
Stanzas 11-12: Lakshmi’s Arrival and the Procession
Goddess Mahalakshmi arrives and gives her joyful consent to the wedding. After performing the preliminary rituals (Svasti Vachana), the Lord, accompanied by a massive army of gods and sages, travels in a grand procession to the King's city.
Stanzas 13-14: The Royal Welcome
King Akasharaja, hearing of the Lord's arrival, welcomes him with great honor. Sage Shuka praises the Lord. The King leads the "Sinless One" (Srinivasa) into the palace, seats him on a golden throne, and treats him with the highest hospitality.
Stanzas 15-16: The Kanyadana (Giving away the Bride)
Using holy water from the Swami Pushkarani brought in golden vessels, the King washes the Lord's feet on a golden plate. He then performs the Kanyadana, giving his daughter Padmavati in marriage to Srinivasa, feeling eternally blessed and attaining a high spiritual status.
Stanzas 17-18: Farewell and Return
The Lord respectfully greets his father-in-law and promises to return whenever called. He also honors Dharani Devi. As the newlywed couple climbs back toward the hill, the gods like Brahma and Rudra watch in awe of Padmavati's great fortune and follow them back to the divine abode.
Stanza 19: The Stay at Agastya’s Ashram and Signature
The Lord stays at the hermitage of Sage Agastya (Kumbhaja) for six months before finally settling on the hill. The poet concludes by praising the virtuous Lord of Venkata, Purandara Vitthala, who has become the beloved of the world.
***
Vaikuntapathi thaanu vaikuntavane bittu
venkaatadhrige hogi sri kaantha nintha|
Naalku kadeyu nodi valmikavane kandu
ekanda sthalavendu bahu kaalavalli ithu||
shola bruthyanu siravanodadhe kaayava nodi
thaalalaradhe swami gurugalane karesi
heli oushadha maadi kroda roopiya kandu
keli sthlavane kondu leele thoruthali
iruthiralu ondhina thuragavae smarisuthali
thuraga baralu kandu mudhadhi thaaneri
pari pari mrugangala aadavaiyali kondu
karuna saagara ondu vanava kandu
vanadhalli vanajakshi raaja puthriya kandu
manege bandhanthadi kalaga maadidharu
manasija pitha thaanu asvagala kondu
ganavana giri yeri malagidha hariyu
nagathara malagalu baagulavathiyu aaga
bage bage kelalu sogadhim nudidha
gagana raajana puthri padmaavathiya kandu
hagalu iralu aage mugava smarisuvanu
avani gosukavagi iddhalige hodhe
avanindha enna aswa hathavaayuthamma
avala horethu enna praanave nilladhu
avala kadaneya neenu maada bekkamaa
andha keli baakulaavathiyu aaga
aananandhadhim raja purakke theralidharu
sundariyara kaarya sthiravaagavendu
chendulla sthri roopa darisidhanu hariyu
koravanji thanaagi nrupana purakhogi
tharani deviya munde saguna helidhanu
thirugi baralaathake magala kodavenendhu
harige nicchaya maadi sukara galuhisidhanu
thaapasotthama bandhu pathravane kodalu
sripathiya thaanodhi ben hindhe baredha
aaparama vandhya thaa sura sthomavane karesi
ee pari vaibhoga maadidha hariyu
aa kshanadhalli thaanu tharaniyana karesi
ikshu saapava maathe balige pogendhu
dhakshinadhalli surya hogi nillalu
hariya aa kshemavanne keli theralidharu begaa
bandha sathiyaala koodi mandhirakke pogi
hinde helidha vaakya nadesendhu hariyu
sandhehavilladhe swami nadesendhu
indira deviyu nudidhalu harige
swasthi vachana maadi kula devaranitta
prasaadhava maadidha dhvijara sthomaake
marudhina lakshmisarajana aapurakke
soora sthomavane koodi therali bandha
baruva krishnana kandu sukamuni samsthuthiisi
harige bojanavannu mudhadhi maadisidha
akalanga mahimana bandha vaartheyu keli
sakala janara koodi kareya raaja
mudhadhindha edhuru kondu parimala poosi
satha mala hrudayana karethandaru manage
padhuma nabhana peedadhallu kullirisi mathura
mathura maathili thanna dahrani odakoodi
hema kumbagalindha dhvijara kayyolu
swami pushkaraniya thoya valleddharisi
hema thatteyalli swami paadhavanittu
premadhindha abhisheka maadidhanu raaja
chinnadha kreeta aabaranavittu
kanya dhaanava maadi thanyanaadha
thanna magalane srinivasage oppisi
unnadha padhaviyum chennaagi kadedhe
maavanobbane kondu maidha koshthrava kottu
baava suddhadhi thanna maava kondisidha
yaavaga karedharu baruvenu naanendu
pavanna maadendhu dharani kondhisidha
ashta kotira yeri kannittu noduthali
eshtu helali eege sukruthu balavendho
aja rudhra modhaladha suraru dhvijarella
sujanaranthana veri purake saakidharu
aaru thingalu meeri kirige poguvenendhu
dheeratha ninthaane kumba jaarasramathi
hareyolu anakeri surapathi priyanadha
suguna venkataranna purandara vittala
***
ವೈಕುಂಠಪತಿ ತಾನು ವೈಕುಂಠವನೆ ಬಿಟ್ಟು ವೇಂಕಟಾದ್ರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ ನಿಂತ ||
ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಯೂ ನೋಡಿ ವಲ್ಮೀಕವನೆ ಕಂಡು ಏಕಾಂತಸ್ಥಳವೆಂದು ಬಹುಕಾಲವಲ್ಲಿದ್ದ ||೧||
ಚೋಳಭೃತ್ಯನು ಶಿರವನೊಡೆದ ಗಾಯವ ನೋಡಿ ತಾಳಲಾರದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಗುರುಗಳನೆ ಕರೆಸಿ ||
ಹೇಳಿದೌಷದಮಾಡಿ ಕ್ರೋಢರೂಪಿಯ ಕಂಡು ಕೇಳಿ ಸ್ಥಳವನೆ ಕೊಂಡು ಲೀಲೆ ತೋರುತಲಿ ||೨||
ಇರುತಿರಲು ಒಂದಿನ ತುರಗವನೆ ಸ್ಮರಿಸುತಲಿ ತುರಗ ಬರಲು ಕಂಡು ಮುದದಿ ತಾನೇರಿ ||
ಪರಿಪರಿ ಮೃಗಗಳ ಅಡವಿಯಲಿ ಕೊಂದು ಕರುಣಾಸಾಗರ ಒಂದು ವನವ ಕಂಡನು ||೩||
ವನದಲ್ಲಿ ವನಜಾಕ್ಷಿ ರಾಜಪುರ್ತಿಯ ಕಂಡು ಮನಕೆ ಬಂದಂತಾಡಿ ಕಲಹ ಮಾಡಿದರು ||
ಮನಸಿಜಪಿತ ತಾನು ಅಶ್ವವ ಕಳಕೊಂಡು ಘನವಾದ ಗಿರಿ ಏರಿ ಮಲಗಿದ ಹರಿಯು ||೪||
ನಗಧರ ಮಲಗಲು ಬಕುಳಾವತಿಯು ಆಗ ಬಗೆಬಗೆ ಕೇಳಲು ಶೋಕದಿಂ ನುಡಿದ ||
ಗಗರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಕಂಡು ಹಗಲು ಇರಳು ಆಕೆ ಮುಖವ ಸ್ಮರಿಸುವೇನು ||೫||
ಅವಳಿಗೋಸುಗವಾಗಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ ಅವಳಿಂದ ಎನ್ನಶ್ವ ಹತವಾಯಿತಮ್ಮ ||
ಅವಳ ಹೊರೆತು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣವೇ ನಿಲ್ಲದು ಅವಳ ಘಟನೆಯ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಮ್ಮ ||೬||
ಅಂದ ಮಾತನು ಕೇಳಿ ಬಕುಳಾವತಿಯು ಆಗ ಆನಂದದಿಂ ರಾಜಪುರಕೆ ತೆರಳಿದಳು ||
ಸುಂದರಿಯರ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗದೆಂದು ಚೆಂದುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ಧರಿಸಿದನು ಹರಿಯು ||೭||
ಕೊರವಂಜಿ ತಾನಾಗಿ ನೃಪನ ಪುರಕೆಹೋಗಿ ಧರಣಿeದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಶಕುನ ಹೇಳಿದನು
ತಿರುಗಿ ಬರಲಾತಗೆ ಮಗಳ ಕೊಡುವೆನೆಂದು ಹರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಶuಕರ ಕಳುಹಿಸಿದನು ||೮||
ತಾಪಸೋತ್ತಮ ಬಂದು ಪತ್ರವನೆ ಕೊಡಲು ಶ್ರೀಪತಿಯು ತಾನೋದಿ ಬೆನ್ಹಿಂದೆ ಬರೆದ ||
ಆ ಪರಮವಂದ್ಯ ತಾ ಸುರಸ್ತೋಮವನೆ ಕರೆಸಿ ಈ ಪರಿ ವೈಭೋಗ ಮಾಡಿದ ಹರಿಯು ||೯||
ಆ ಕ್ಷಣದಲಿ ತಾನು ತರಣಿಯನ ಕರೆಸಿ ಇಕ್ಷುಚಾಪನ ಮಾತೆ ಬಳಿಗೆ ಪೋಗೆಂದ ||
ತಕ್ಷಣದಲಿ ಸೂರ್ಯ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಹರಿಯ ಆಕ್ಷೇಮವನೆ ಕೇಳಿ ತೆರಳಿದಳು ಬೇಗ ||೧೦||
ಬಂದ ಸತಿಯಳ ಕೂಡಿ ಮಂದಿರಕೆ ಪೋಗಿ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯ ನಡೆಸೆಂದ ಹರಿಯು ||
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೇ ಸ್ವಾಮಿ ನಡೆಸೆಂದು ಇಂದಿರಾದೇವಿಯು ನುಡಿದಳು ಹರಿಗೆ ||೧೧||
ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನ ಮಾಡಿ ಕುಲದೇವರನಿಟ್ಟು ಪ್ರಸ್ಥವ ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜರ ಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ ||
ಮರುದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ರಾಜನ ಆ ಪುರಕೆ ಸುರಸ್ತೋಮವನೆ ಕೂಡಿ ತೆರಳಿ ಬಂದ ||೧೨ ||
ಬರುವ ಕೃಷ್ಣನ ಕಂಡು ಶುಕಮುನಿ ಸಂಸ್ತುತಿಸಿ ಹರಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ಮುದದಿ ಮಾಡಿಸಿದ ||
ಆಕಳಂಕಮಹಿಮನು ಬಂದ ವಾರ್ತೆಯ ಕೇಳಿ ಸಕಲ ಜನರ ಕೂಡಿ ಕರೆಯೆ ರಾಜ ||೧೩||
ಮುದದಿಂದ ಎದುರುಗೊಂಡು ಪರಿಮಳ ಪೂಸಿ ಸದಮಲಹೃದಯನ ಕರೆತಂದರು ಮನೆಗೆ ||
ಪದ್ಮನಾಭನ ಪೀಠದಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಮಧುರ ಮಾತಿಲಿ ತನ್ನ ತರುಣಿ ಒಡಗೂಡಿ ||೧೪||
ಹೇಮ ಕುಂಭಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರ ಕೈಯೊಳು ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಣಿಯ ತೋಯವನ್ನೇ ತರಿಸಿ ||
ಹೇಮತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಪಾದವನ್ನಿಟ್ಟು ಪ್ರೇಮದಿಂದಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು ರಾಜ ||೧೫||
ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟ ಆಭರಣವನ್ನಿಟ್ಟು ಕನ್ಯಾದಾನವ ಮಾಡಿ ಧನ್ಯನಾದ ||
ತನ್ನ ಮಗಳನೆ ಶ್ರೀನಿವಸಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿಯಂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಡೆದ ||೧೬||
ಮಾವನಪ್ಪಣೆನೊಂಡು ಮೈದಗೊಸ್ತ್ರವ ಕೊಟ್ಟು ಭಾವಶುದ್ದದಿ ತನ್ನ ಮಾವಗೊಂದಿಸಿದ ||
ಯಾವಾಗ ಕರೆದರೂ ಬರುವೆನು ನಾನೆಂದು ಪಾವನ್ನ ಮಾಡೆಂದು ಧರಣೀಗೊಂದಿಸಿದ ||೧೭||
ಅಷ್ಟಗೋಪುರ ಏರಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡುತಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೇಳಲಿ ಈಕೆ ಸುಕೃತಫಲವೆಂತೋ ||
ಅಜರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಸುರರು ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲ ಸುಜನರಂದಣವೇರಿ ಪುರಕೆ ಸಾಗಿದರು ||೧೮||
ಆರು (ಮೂರು) ತಿಂಗಳು ಮೀರಿ ಗಿರಿಗೆ ಪೋಗುವೆನೆಂದು ಧೀರ ತಾ ನಿಂತಾನೆ ಕುಂಭಜರಾಶ್ರಮದಿ ||
ಧರೆಯೊಳು ಅಣಕೇರಿ ಸುರಪತಿ ಪ್ರಿಯನಾದ ಸುಗುಣವೇಂಕಟರನ್ನ ಪುರಂದರವಿಠಲ ||೧೯||
***
Vaikuṇṭhapati tānu vaikuṇṭhavane biṭṭu vēṅkaṭādrige hōgi śrīkānta ninta ||
nālku kaḍeyū nōḍi valmīkavane kaṇḍu ēkāntasthaḷavendu bahukālavallidda ||1||
cōḷabhr̥tyanu śiravanoḍeda gāyava nōḍi tāḷalārade svāmi gurugaḷane karesi ||
hēḷidauṣadamāḍi krōḍharūpiya kaṇḍu kēḷi sthaḷavane koṇḍu līle tōrutali ||2||
irutiralu ondina turagavane smarisutali turaga baralu kaṇḍu mudadi tānēri ||
paripari mr̥gagaḷa aḍaviyali kondu karuṇāsāgara ondu vanava kaṇḍanu ||3||
vanadalli vanajākṣi rājapurtiya kaṇḍu manake bandantāḍi kalaha māḍidaru ||
manasijapita tānu aśvava kaḷakoṇḍu ghanavāda giri ēri malagida hariyu ||4||
nagadhara malagalu bakuḷāvatiyu āga bagebage kēḷalu śōkadiṁ nuḍida ||
gagarājana putri padmāvatiya kaṇḍu hagalu iraḷu āke mukhava smarisuvēnu ||5||
avaḷigōsugavāgi iddallige hōde avaḷinda ennaśva hatavāyitam’ma ||
avaḷa horetu enna prāṇavē nilladu avaḷa ghaṭaneya nīnu māḍabēkam’ma ||6||
anda mātanu kēḷi bakuḷāvatiyu āga ānandadiṁ rājapurake teraḷidaḷu ||
sundariyara kārya sthiravāgadendu cenduḷḷa strīrūpa dharisidanu hariyu ||7||
koravan̄ji tānāgi nr̥pana purakehōgi dharaṇiedēviya munde śakuna hēḷidanu tirugi baralātage magaḷa koḍuvenendu harige niścaya māḍi śaukara kaḷuhisidanu ||8||
tāpasōttama bandu patravane koḍalu śrīpatiyu tānōdi benhinde bareda ||
ā paramavandya tā surastōmavane karesi ī pari vaibhōga māḍida hariyu ||9||
ā kṣaṇadali tānu taraṇiyana karesi ikṣucāpana māte baḷige pōgenda ||
takṣaṇadali sūrya hōgi nillalu hariya ākṣēmavane kēḷi teraḷidaḷu bēga ||10||
banda satiyaḷa kūḍi mandirake pōgi hinde hēḷida vākya naḍesenda hariyu ||
sandēhavilladē svāmi naḍesendu indirādēviyu nuḍidaḷu harige ||11||
svastivācana māḍi kuladēvaraniṭṭu prasthava māḍida dvijara stōmakke ||
marudina lakṣmīśa rājana ā purake surastōmavane kūḍi teraḷi banda ||12 ||
baruva kr̥ṣṇana kaṇḍu śukamuni sanstutisi harige bhōjanavannu mudadi māḍisida ||
ākaḷaṅkamahimanu banda vārteya kēḷi sakala janara kūḍi kareye rāja ||13||
mudadinda edurugoṇḍu parimaḷa pūsi sadamalahr̥dayana karetandaru manege ||
padmanābhana pīṭhadali kuḷḷirisi madhura mātili tanna taruṇi oḍagūḍi ||14||
hēma kumbhagaḷinda dvijara kaiyoḷu svāmipuṣkaraṇiya tōyavannē tarisi ||
hēmataṭṭeyalli svāmi pādavanniṭṭu prēmadindabhiṣēka māḍidanu rāja ||15||
cinnada kirīṭa ābharaṇavanniṭṭu kan’yādānava māḍi dhan’yanāda ||
tanna magaḷane śrīnivasage oppisi unnata padaviyaṁ cennāgi paḍeda ||16||
māvanappaṇenoṇḍu maidagostrava koṭṭu bhāvaśuddadi tanna māvagondisida ||
yāvāga karedarū baruvenu nānendu pāvanna māḍendu dharaṇīgondisida ||17||
aṣṭagōpura ēri kaṇṇiṭṭu nōḍutali eṣṭu hēḷali īke sukr̥taphalaventō ||
ajarudra modalāda suraru dvijarella sujanarandaṇavēri purake sāgidaru ||18||
āru (mūru) tiṅgaḷu mīri girige pōguvenendu dhīra tā nintāne kumbhajarāśramadi ||
dhareyoḷu aṇakēri surapati priyanāda suguṇavēṅkaṭaranna purandaraviṭhala ||19||
***
just scroll down for other devaranama
No comments:
Post a Comment