RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING
CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama/ CLICK-> HOME
ಇವನ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೊಗೆಲೋ ಜೋಗಿ ।।ಪ।।
ಇವ ನಮ್ಮ ಮಾತ ಕೇಳದೆ ಪುಂಡನಾದ ।।ಅ.ಪ।।
ಆಡುತಾಡುತ ಹೋಗಿ ನೀರೊಳು ಮುಳುಗಿದ
ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತ
ದಾಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಾ ಧಾರಿಣಿ ನೆಗಹಿದ
ಹಿಡಿಯ ಹೋದರೆ ಬಾಯ ತೆರೆದು ಅಂಜಿಸಿದ ।।೧।।
ಹುಲ್ಲಲಿ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣ ತಿವಿದ ಬುದ್ಧಿ
ಇಲ್ಲೆಂದರೆ ಕೈಲಿ ಕೊಡಲಿಯ ಪಿಡಿದ
ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ರಾಕ್ಷಸರನು ಸವರಿದ
ಬಲ್ಲಿದ ಮಾವನ ಶಿರವನ್ನು ತರಿದ ।।೨।।
ಬತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯ ಹತ್ತಬೇಡೆಂದರೆ
ಹತ್ತಿದನೋ ಇವ ಛಲದಿಂದ
ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಸಿರಿ ಪುರಂದರವಿಠಲ
ಎತ್ತಲಾದರೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೊ ಜೋಗಿ ।।೩।।
***
Pallavi
Ivana hiḍidukoṇḍu hogelō jōgi ||
Anupallavi
Iva namma māta kēḷade puṇḍanāda ||
Charana 1
Āḍutāḍuta hōgi nīroḷu muḷugida |
Bēḍavendare beṭṭa bennalli hotta |
Dāḍeya mēle tā dhāriṇi negahida |
Hiḍiya hōdare bāya teredu añjisida ||
Charana 2
Hullali viprana kaṇṇa tivida buddhi |
Illendare kaili koḍaliya piḍida |
Billu hiḍidu rākṣasaranu savarida |
Ballida māvana śiravannu tarida ||
Charana 3
Battale kudureya hattabēḍendare |
Hattidanō iva chaladinda |
Bhaktavatsala Siri Purandaraviṭhala |
Ettalādaru koṇḍu hōgelō jōgi ||
***
Pronunciation Guide
Vowels: "a" (cup), "ā" (father), "i" (pin), "ī" (see), "u" (put), "ū" (boot), "e" (bed), "o" (go).
Consonants: 'ṭ/ḍ' are retroflex (tongue to roof of mouth); 'ṅ' is nasal "ng" as in "song".
Soft Sounds: 'ś' is a soft "sh" sound; 'j' is as in "joy"; 'g' is always hard as in "go".
Rhythm: Recite with a lively, slightly exasperated but affectionate tone, reflecting the Gopi's role.
Aspiration: Ensure clear 'bh', 'dh', 'gh', 'ph' for the correct phonetic weight.
***
ಸಾರಾಂಶ
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ಗೋಪಿಯೊಬ್ಬಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ತನಗೆ ಕಾಟ ನೀಡುವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಜೋಗಿಯಲ್ಲಿ (ಸನ್ಯಾಸಿ/ಯಾತ್ರಿಕ) ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು (ವರಾಹ, ನರಸಿಂಹ, ಪರಶುರಾಮ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ) ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನ ತುಂಟಾಟಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಗೋಪಿಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಇವನ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೊಗೆಲೋ ಜೋಗಿ
ಅರ್ಥ: ಓ ಜೋಗಿಯೇ, ಈ ತುಂಟ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ದೂರ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು.
ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಇವ ನಮ್ಮ ಮಾತ ಕೇಳದೆ ಪುಂಡನಾದ
ಅರ್ಥ: ಇವನು ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ದಿನೇದಿನೇ ದೊಡ್ಡ ಪುಂಡನಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಚರಣ 1:
ಆಡುತಾಡುತ ಹೋಗಿ ನೀರೊಳು ಮುಳುಗಿದ
ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತ
ದಾಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಾ ಧಾರಿಣಿ ನೆಗಹಿದ
ಹಿಡಿಯ ಹೋದರೆ ಬಾಯ ತೆರೆದು ಅಂಜಿಸಿದ
ಅರ್ಥ: ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು. ಎತ್ತಬೇಡ ಅಂದರೆ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನೇ ಎತ್ತಿದನು. ಹಿಂದೆ ವರಾಹ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ದವಡೆ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತವನು. ಹಿಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ಬಾಯಿ ತೆರೆದು (ವಿಶ್ವರೂಪ ತೋರಿಸಿ) ಹೆದರಿಸಿದನು.
ಚರಣ 2:
ಹುಲ್ಲಲಿ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣ ತಿವಿದ ಬುದ್ಧಿ
ಇಲ್ಲೆಂದರೆ ಕೈಲಿ ಕೊಡಲಿಯ ಪಿಡಿದ
ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ರಾಕ್ಷಸರನು ಸವರಿದ
ಬಲ್ಲಿದ ಮಾವನ ಶಿರವನ್ನು ತರಿದ
ಅರ್ಥ: ದರ್ಭೆ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣು ಹೊಡೆದವನು (ಪರಶುರಾಮ). ಇರಬೇಡ ಅಂದರೆ ಕೊಡಲಿ ಹಿಡಿದು ಬಂದವನು. ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಅಹಂಕಾರದ ಮಾವನಾದ ಕಂಸನ ತಲೆಯನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಚರಣ 3:
ಬತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯ ಹತ್ತಬೇಡೆಂದರೆ
ಹತ್ತಿದನೋ ಇವ ಛಲದಿಂದ
ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಸಿರಿ ಪುರಂದರವಿಠಲ
ಎತ್ತಲಾದರೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೊ ಜೋಗಿ
ಅರ್ಥ: ಬತ್ತಲೆ ಕುದುರೆ ಹತ್ತಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ತನ್ನ ಛಲದಿಂದ ಹತ್ತಿಯೇ ಸೇರಿದನು. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಸಿರಿ ಪುರಂದರವಿಠಲನಾದ ಇವನನ್ನು, ಓ ಜೋಗಿಯೇ, ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಸರಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು.
***
Summary
In this composition, Purandara Dasa adopts the persona of a Gopi who is exhausted by the mischief of the child Krishna. She asks a Jogi (a wandering ascetic) to take Krishna away with him, recounting his various divine exploits—from holding up the Govardhana hill and taking the Varaha avatar, to his roles as Parashurama and Rama, and his final act of killing Kamsa. Despite her mock annoyance, her underlying devotion and awe for the Lord are evident.
Meaning Stanza by Stanza (English)
Pallavi:
Ivana hiḍidukoṇḍu hogelō jōgi
Meaning: Oh Jogi, please take hold of this child and carry him away somewhere.
Anupallavi:
Iva namma māta kēḷade puṇḍanāda
Meaning: He does not listen to a word we say; he has become such a rowdy/mischievous boy.
Stanza 1:
Āḍutāḍuta hōgi nīroḷu muḷugida
Bēḍavendare beṭṭa bennalli hotta
Dāḍeya mēle tā dhāriṇi negahida
Hiḍiya hōdare bāya teredu añjisida
Meaning: He went playing and plunged into the water. When I told him not to, he lifted a mountain (Govardhana) on his back. In his Varaha avatar, he lifted the Earth on his tusks. When I tried to catch him, he opened his mouth (revealing the Universe) and frightened me.
Stanza 2:
Hullali viprana kaṇṇa tivida buddhi
Illendare kaili koḍaliya piḍida
Billu hiḍidu rākṣasaranu savarida
Ballida māvana śiravannu tarida
Meaning: With a blade of grass, he poked the Brahmin's eye (Parashurama avatar). When I told him not to be here, he took an axe in his hand. He held a bow to destroy demons (Rama avatar) and severed the head of his powerful uncle Kamsa.
Stanza 3:
Battale kudureya hattabēḍendare
Hattidanō iva chaladinda
Bhaktavatsala Siri Purandaraviṭhala
Ettalādaru koṇḍu hōgelō jōgi
Meaning: When I told him not to ride the bare horse, he rode it out of sheer stubbornness. Oh Jogi, please take this Lord who loves His devotees, Sri Purandara Vittala, and go anywhere you wish!
***
Ivana hididukondu hogelo jogi ||pa||
Iva namma mata kelade pundanada ||a.pa||
Adutaduta hogi nirolu mulugida
Bedavendare betta bennalli hotta
Dadeya mele ta dharini negahida
Hidiya hodare baya teredu anjisida ||1||
Hullali viprana kanna tivida buddhi
Illemdare kaili kodaliya pidida
Billu hididu rakshasaranu savarida
Ballida mavana Siravannu tarida ||2||
Battale kudureya hattabedendare
Hattidano iva caladimda
Baktavatsala siri purandaravithala
Ettaladaru komdu hogelo jogi ||3||
***
ಇವನ ಪಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ
ಇವ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಪುಂಡನಾದ ||ಪ||
ಆಡುತಾಡುತ ಹೋಗಿ ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ |
ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಪೊತ್ತ |
ದಾಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಾ ಧಾರುಣಿ ನೆಗಹಿದ |
ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಬಾಯ್ ತೆರೆದಂಜಿಸಿದ ||೧||
ಹುಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣು ತಿವಿದ ಬುದ್ಧಿ |
ಅಲ್ಲವೆಂದರೆ ಕೈಲಿ ಕೊಡಲಿಯ ಪಿಡಿದಾ |
ಬಿಲ್ಲು ಪಿಡಿದು ಬಲು ರಕ್ಕಸರ ಸವರಿದ |
ಬಲ್ಲಿದ ಮಾವನ ಶಿರವ ಛೇದಿಸಿದ ||೨||
ಬೆತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯ ಹತ್ತಬೇಡೆಂದರೆ |
ಹತ್ತಿದನು ಈತ ಛಂದದಿಂದ |
ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ |
ಎತ್ತಲಾದರೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ ||೩ ||
***
ಇವನ ಪಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ
ಇವ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಪುಂಡನಾದ ||ಪ||
ಆಡುತಾಡುತ ಹೋಗಿ ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ |
ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಪೊತ್ತ |
ದಾಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಾ ಧಾರುಣಿ ನೆಗಹಿದ |
ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಬಾಯ್ ತೆರೆದಂಜಿಸಿದ ||೧||
ಹುಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣು ತಿವಿದ ಬುದ್ಧಿ |
ಅಲ್ಲವೆಂದರೆ ಕೈಲಿ ಕೊಡಲಿಯ ಪಿಡಿದಾ |
ಬಿಲ್ಲು ಪಿಡಿದು ಬಲು ರಕ್ಕಸರ ಸವರಿದ |
ಬಲ್ಲಿದ ಮಾವನ ಶಿರವ ಛೇದಿಸಿದ ||೨||
ಬೆತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯ ಹತ್ತಬೇಡೆಂದರೆ |
ಹತ್ತಿದನು ಈತ ಛಂದದಿಂದ |
ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ |
ಎತ್ತಲಾದರೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ ||೩ ||
*********
ರಾಗ : ನಾದನಾಮಕ್ರಿಯೆ ತಾಳ : ಆದಿ (raga tala may differ in audio)
pallavi
ivana hiDakoNDu hOgelO jOgi
anupallavi
iva namma mAta kELade puNDanAda
caraNam 1
AdutADuta pOgi nIralli muLugida beDavendare beTTa bennali hotta
tADeya mEle tA dhAriNi negahida nODidavarige bAya teredanjisida
caraNam 2
hullali viprana kaNNu tivida buddhi illendare kaili koDaliya piDida
billu piDidu tAnu rakkasara konda ballida mAvana shirava cEdisida
caraNam 3
battale kudureya hattabeDendare hattidanu Itanu candadinda
bhaktavatsala shrI purandara viTTalana ettalAdaru koNDu hOgelo jOgi
***
ಇವ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಪುಂಡನಾದ ||ಪ||
ಆಡುತಾಡುತ ಹೋಗಿ ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ |
ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಪೊತ್ತ |
ದಾಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಾ ಧಾರುಣಿ ನೆಗಹಿದ |
ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಬಾಯ್ ತೆರೆದಂಜಿಸಿದ ||೧||
ಹುಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣು ತಿವಿದ ಬುದ್ಧಿ |
ಅಲ್ಲವೆಂದರೆ ಕೈಲಿ ಕೊಡಲಿಯ ಪಿಡಿದಾ |
ಬಿಲ್ಲು ಪಿಡಿದು ಬಲು ರಕ್ಕಸರ ಸವರಿದ |
ಬಲ್ಲಿದ ಮಾವನ ಶಿರವ ಛೇದಿಸಿದ ||೨||
ಬೆತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯ ಹತ್ತಬೇಡೆಂದರೆ |
ಹತ್ತಿದನು ಈತ ಛಂದದಿಂದ |
ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ |
ಎತ್ತಲಾದರೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ ||೩ ||
***
ಇವನ ಪಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ
ಇವ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಪುಂಡನಾದ ||ಪ||
ಆಡುತಾಡುತ ಹೋಗಿ ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ |
ಬೇಡವೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಪೊತ್ತ |
ದಾಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಾ ಧಾರುಣಿ ನೆಗಹಿದ |
ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಬಾಯ್ ತೆರೆದಂಜಿಸಿದ ||೧||
ಹುಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರನ ಕಣ್ಣು ತಿವಿದ ಬುದ್ಧಿ |
ಅಲ್ಲವೆಂದರೆ ಕೈಲಿ ಕೊಡಲಿಯ ಪಿಡಿದಾ |
ಬಿಲ್ಲು ಪಿಡಿದು ಬಲು ರಕ್ಕಸರ ಸವರಿದ |
ಬಲ್ಲಿದ ಮಾವನ ಶಿರವ ಛೇದಿಸಿದ ||೨||
ಬೆತ್ತಲೆ ಕುದುರೆಯ ಹತ್ತಬೇಡೆಂದರೆ |
ಹತ್ತಿದನು ಈತ ಛಂದದಿಂದ |
ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ |
ಎತ್ತಲಾದರೂ ಕೊಂಡು ಹೋಗೆಲೋ ಜೋಗಿ ||೩ ||
*********
No comments:
Post a Comment