ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ ಬಂದ ಗೋವಿಂದ purandara vittala AMBE GALIKKUTABANDA GOVINDA

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ ಬಂದ ಗೋವಿಂದ                 ॥ಪ॥

ಅಂಬುಜನಾಭ ದಯದಿಂದ ಮನೆಗೆ                    ॥ಅ.ಪ॥

ಜಲಚರ ಜಲವಾಸ ಧರಣಿಧರ ಮೃಗರೂಪ

ನೆಲನೆಳೆದು ಮೂರಡಿ ಮಾಡಿಬಂದ

ಕುಲನಾಶ ವನವಾಸ ನವನೀತ ಚೋರನಿವ

ಲಲನೆಯರ ವ್ರತಭಂಗ ವಾಹನ ತುರಂಗ             ॥೧॥

ಕಣ್ಣಬಿಡುವನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನ ತಗ್ಗಿಸುವನು

ಮಣ್ಣು ಕೆದರಿ ಕೋರೆ ಬಾಯ ತೆರೆದು

ಚಿಣ್ಣ ಭಾರ್ಗವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನ ಬೆಣ್ಣೆಯಕಳ್ಳ

ಮಾನವ ಬಿಟ್ಟು ಕುದುರೆಯನೇರಿದ                      ॥೨॥

ನೀರ ಪೋಕ್ಕನು ಗಿರಿಯನೆಗಹಿ ಧರಣಿಯ ತಂದು

ನರಮೃಗ ಬಲಿಬಂಧ ಕೊರಳುಗೊಯಿಕ

ಶರಮುರಿದೊರಳೆಳೆದು ನಿರವಾಣಿ ಹಾಯ ಹತ್ತಿ

ಪುರಂದರವಿಠಲ ಮನೆಗೆ ತಾ ಬಂದ                    ॥೩॥

***

Pallavi

Ambegālīkkutali banda Gōvinda ||

Anupallavi

Ambujanābha dayadinda manege ||

Charana 1

Jalachara jalavāsa dharanidhara mrigarūpa

Nelaneledu mūradi mādibanda

Kulanāsha vanavāsa navanīta chōraniva

Lalaneyara vratabhanga vāhana turanga ||

Charana 2

Kannabiduvanu tanna benna taggisuvanu

Mannu kedari kōre bāya teredu

Chinna Bhārgava Lakshmanananna benneyakalla

Mānava bittu kudureyanērida ||

Charana 3

Nīra pōkkanu giriyanegahi dharaniya tandu

Naramriga balibandha koralugoika

Sharamuridoraleledu niravāni hāya hatti

Purandaravithala manege tā banda ||

***

Pronunciation Guide Notes:

ā / ī / ū: Hold the vowel sound longer (e.g., Banda is short, Bānda is long).

dh / th: These represent aspirated sounds (breathy), common in Sanskrit-based Kannada words.

Lalaneyara: The 'L' is soft, like in "Lily."

Purandaravithala: The 'th' in Vithala is pronounced like the 't' in "Thai."

***

ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ (ಗೋವಿಂದನ) ಬಾಲ್ಯದ ಅಂಬೆಗಾಲಿನ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುತ್ತಾ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಈ ಬಾಲಕ ಕೇವಲ ಯಶೋದೆಯ ಕಂದನಲ್ಲ; ಇವನು ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮ, ವರಾಹ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿ ಶಿಷ್ಟರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಜಗದ್ರಕ್ಷಕನಾದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲೂ ದಶಾವತಾರಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥ (Para-wise Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ

ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ ಬಂದ ಗೋವಿಂದ

ಅಂಬುಜನಾಭ ದಯದಿಂದ ಮನೆಗೆ

ಅರ್ಥ: ಕಮಲನಾಭನಾದ (ಅಂಬುಜನಾಭ) ಗೋವಿಂದನು ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ನಡೆದು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಡಗರ.

ಚರಣ ೧

ಜಲಚರ ಜಲವಾಸ ಧರಣಿಧರ ಮೃಗರೂಪ

ನೆಲನೆಳೆದು ಮೂರಡಿ ಮಾಡಿಬಂದ

ಕುಲನಾಶ ವನವಾಸ ನವನೀತ ಚೋರನಿವ

ಲಲನೆಯರ ವ್ರತಭಂಗ ವಾಹನ ತುರಂಗ

ಅರ್ಥ: ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಜಲಚರ ಜಲವಾಸ: ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರ (ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು).

ಧರಣಿಧರ: ಕೂರ್ಮ ಅವತಾರ (ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು).

ಮೃಗರೂಪ: ವರಾಹ ಅಥವಾ ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ.

ಮೂರಡಿ ಮಾಡಿಬಂದ: ವಾಮನ ಅವತಾರ (ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅಳೆದವನು).

ಕುಲನಾಶ: ಪರಶುರಾಮ (ದುಷ್ಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲವನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡಿದವನು).

ವನವಾಸ: ಶ್ರೀರಾಮ (ಅರಣ್ಯವಾಸ ಮಾಡಿದವನು).

ನವನೀತ ಚೋರ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ (ಬೆಣ್ಣೆ ಕಳ್ಳ).

ಲಲನೆಯರ ವ್ರತಭಂಗ: ಬುದ್ಧ ಅವತಾರ.

ವಾಹನ ತುರಂಗ: ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರ (ಕುದುರೆಯನ್ನೇರುವವನು).

ಚರಣ ೨

ಕಣ್ಣಬಿಡುವನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನ ತಗ್ಗಿಸುವನು

ಮಣ್ಣು ಕೆದರಿ ಕೋರೆ ಬಾಯ ತೆರೆದು

ಚಿಣ್ಣ ಭಾರ್ಗವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನ ಬೆಣ್ಣೆಯಕಳ್ಳ

ಮಾನವ ಬಿಟ್ಟು ಕುದುರೆಯನೇರಿದ

ಅರ್ಥ: ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವತಾರಗಳ ಸಾದೃಶ್ಯವಿದೆ:

ಕಣ್ಣು ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಕೂರ್ಮನ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣು ಕೆದರುವುದು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವುದು ವರಾಹ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹನ ಉಗ್ರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರ್ಗವ (ಪರಶುರಾಮ), ಲಕ್ಷ್ಮಣನಣ್ಣ (ಶ್ರೀರಾಮ) ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕಳ್ಳ (ಕೃಷ್ಣ) ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪಗಳು.

ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದ ಮಾನವ ಜನ್ಮದ ತತ್ವ ಬಿಟ್ಟು ಕಲ್ಕಿಯಾಗಿ ಕುದುರೆಯೇರಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.

ಚರಣ ೩

ನೀರ ಪೋಕ್ಕನು ಗಿರಿಯನೆಗಹಿ ಧರಣಿಯ ತಂದು

ನರಮೃಗ ಬಲಿಬಂಧ ಕೊರಳುಗೊಯಿಕ

ಶರಮುರಿದೊರಳೆಳೆದು ನಿರವಾಣಿ ಹಾಯ ಹತ್ತಿ

ಪುರಂದರವಿಠಲ ಮನೆಗೆ ತಾ ಬಂದ

ಅರ್ಥ: ದಾಸರು ಅವತಾರಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ:

ನೀರ ಪೋಕ್ಕನು: ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ ನೀರು ಹೊಕ್ಕನು.

ಗಿರಿಯನೆಗಹಿ: ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೆಟ್ಟ ಹೊತ್ತನು.

ಧರಣಿಯ ತಂದು: ವರಾಹನಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿದನು.

ನರಮೃಗ: ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ಬಂದನು.

ಬಲಿಬಂಧ: ವಾಮನನಾಗಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿದನು.

ಕೊರಳುಗೊಯಿಕ: ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ ಕೊಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಶರಮುರಿದ: ರಾಮನಾಗಿ ಶಿವಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದನು.

ಒರಳೆಳೆದು: ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಒರಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು ಮರಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದನು.

ಇಂತಹ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ ಇಂದು ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುತ್ತಾ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

***

This beautiful composition by Purandara Dasa celebrates the childhood of Lord Krishna (Govinda) as he crawls on all fours. While describing his toddler movements, the poet cleverly weaves in the stories of the Dashavatara (the ten incarnations of Lord Vishnu), showing that the little baby in the house is the Supreme Lord of the universe.

Summary

The song captures the joy of seeing Baby Krishna crawling into the house. Purandara Dasa identifies this crawling child as the same deity who took various forms—from a fish to a warrior on a horse—to save the world from evil. It is a blend of Vatsalya Bhava (parental love for a child) and Bhakti (devotion to the Almighty).

Stanza-wise Meaning

Pallavi & Anupallavi

Ambegalikkutali banda Govinda

Ambujanabha dayadinda manege

Meaning: Govinda, the one with the lotus-shaped navel (Ambujanabha), has gracefully crawled into my home on his hands and knees. Out of sheer compassion and kindness, the Lord has arrived in the form of a toddler.

Stanza 1

Jalachara jalavasa dharanidhara mrigarupa

Nelaneledu muradi madibanda

Kulanasha vanavasa navanita choraniva

Lalaneyara vratabhanga vahana turanga

Meaning: This verse lists the avatars through the child's identity:

Jalachara/Jalavasa: The Fish (Matsya) living in water.

Dharanidhara: The Tortoise (Kurma) who bore the weight of the mountain/earth.

Mrigarupa: The Boar (Varaha) or the Lion-Man (Narasimha).

Muradi Madibanda: The Dwarf (Vamana) who measured the earth in three steps.

Kulanasha: Parashurama, who destroyed the clans of corrupt kings.

Vanavasa: Lord Rama, who lived in the forest.

Navanita Chora: Krishna, the butter thief.

Lalaneyara Vratabhanga: Buddha (associated with challenging old rituals).

Vahana Turanga: Kalki, who arrives riding a horse (Turanga).

Stanza 2

Kannabiduvanu tanna benna taggisuvanu

Mannu kedari kore baya teredu

Chinna Bhargava Lakshmanananna benneyakalla

Manava bittu kudureyanerida

Meaning: The poet compares the child's natural movements to divine acts:

When the baby blinks or lowers his back while crawling, he resembles the Kurma (Tortoise) avatar.

When he digs the mud and opens his mouth (with tiny teeth), he reminds the poet of Varaha (the Boar) and Narasimha (the Lion).

He is the same person who was Bhargava (Parashurama), the elder brother of Lakshmana (Rama), and the Butter Thief (Krishna).

Ultimately, he is the one who will leave human form to ride the horse as Kalki.

Stanza 3

Nira pokkanu giriyanegahi dharaniya tandu

Naramriga balibandha koralugoika

Sharamuridoraleledu niravani haya hatti

Purandaravithala manege ta banda

Meaning: A final summary of his heroic feats:

Nira pokkanu: Entered the water (Matsya).

Giriyanegahi: Lifted/supported the mountain (Kurma).

Dharaniya tandu: Brought back the earth (Varaha).

Naramriga: Became the Man-Lion (Narasimha).

Balibandha: Bound King Bali (Vamana).

Koralugoika: Slit the throats of the wicked (Parashurama).

Sharamurida: Broke the bow (Rama).

Oraleledu: Dragged the grinding stone (Krishna).

The poet concludes that this great Purandara Vithala (his signature name for the Lord) has finally arrived at his home as a tiny, crawling child.

***

ರಾಗ : ಧನ್ಯಾಸಿ  ತಾಳ : ಅಟ್ಟ (raga may differ in audio)

Ambe kalikkuthalli bandha

Anbuja nabha dayadinda ennamanege ||

Jalacara jalavasa dharanidhara mrugarupa

Nelanaledu muradi madi banda

Kulanasha vanavasa navanita coraniva

Lalaneyara vrata bhanga vahana turanga ||1||

Kannabiduvanu tanna benna taggisuvanu

Mannu kedari kore baya taredu

Cinna bhargava lakshmanananna benneya kalla

Manava bittu kudureyanerida ||2||

Nira pokkanu giriyanegehi dharaniya tandu

Naramruga balibanda koralugoyika

Sharamuridoraleledu niravani haya hatti

Purandara vitthala manege ta banda ||3||

***

pallavi

ambegaLikkuda banda gOvinda

anupallavi

ambujanAbha dayadinda enna manege

caraNam 1

jalacara jalavAsa dharaNidhara mrgarUpa nelanLidi mUraDi mADi banda

kula nAsha vanavAsa navanIta cOraniva lalaneyara vrata bhanga vAhana turanga

caraNam 2

kaNNa biDuvanu tanna benna taggisuvanu maNNu kedari kOre bAya teredu

ciNNa bArgava lakSmaNaNNa benneya kaLL mAnava biTTu kudureyanErida

caraNam 3

nIra pokkanu giriya negahi dharaNiya tandu nara mrga bali bandha koraLugoyika

shura muridoraLeLidu niravANi haya hatti purandara viTTala manege tA banda

***

ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತಲಿ ಬಂದ ಗೋವಿಂದ. ಪಲ್ಲವಿ

ಅಂಬುಜನಾಭ ದಯದಿಂದ ಎನ್ನ ಮನೆಗೆ. ಅನುಪಲ್ಲವಿ

ಜಲಚರ ಜಲವಾಸ ಧರಣಿಧರ ಮೃಗರೂಪ ನೆಲನಳೆದು ಮೂರಡಿ ಮಾಡಿಬಂದ
ಕುಲನಾಶ ವನವಾಸ ನವನೀತಚೋರನಿವ ಲಲನೆಯರ ವ್ರತಭಂಗ ವಾಹನ ತುರಂಗ || 1||

ಕಣ್ಣ ಬಿಡುವನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನ ತಗ್ಗಿಸುವನು ಮಣ್ಣು ಕೆದರಿ ಕೋರೆ ಬಾಯ ತೆರೆದು
ಚಿಣ್ಣ ಭಾರ್ಗವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಣ್ಣ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕಳ್ಳ ಮನೆಯ ಬಿಟ್ಟು ಕುದುರೆಯನೇರಿದ || 2||

ನೀರ ಪೊಕ್ಕನು ಗಿರಿಯ ನೆಗಹಿ ಧರಣಿಯ ತಂದು ನರಮೃಗ ಬಲಿಬಂಧ ಕೊರಳುಗೊಯಿಕ

ಶೂರ ಮುರಿದೊರಳೆಳೆದು ನಿರವಾಣಿ ಹಯಹತ್ತಿ ಪುರಂದರ ವಿಟ್ಠಲ ಮನೆಗೆ ತಾ ಬಂದ ಚರಣ || 3 ||
********