ಲೋಕನೀತಿ by Ambabai (1902 - 1943)
Ankita Gopala krishna vittala
ಇತ್ತಿತ್ತ ಬಾರೆಂದು ಕರೆಯುವವರಿಲ್ಲದಿರೆ
ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲವೆ ಜನ್ಮವು ಪ.
ಅತ್ತತ್ತ ಹೋಗೆಂಬ ನುಡಿ ಕೇಳಿ ಜಗದೊಳಗೆ
ಮತ್ತೆ ಇರಬಹುದೆ ಹರಿಯೆ ಅ.ಪ.
ಆರಿಗಾರಾಗುವರೊ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ನೀಗದಲೆ
ಶೌರಿ ದಾರಿಯ ತೋರನು
ಈ ರೀತಿಯರಿತು ಹೇ ದುರ್ಮನವೆ ನರಹರಿಯ
ಆರಾಧನೆಯನೆ ಮಾಡೊ 1
ಏಕಾದಶ್ರೇಂದ್ರಿಯವ ಶ್ರೀ ಕಳತ್ರನೊಳಿಟ್ಟು
ಏಕ ಮನದಲ್ಲಿ ಭಜಿಸು
ಏಕೆ ತಲ್ಲಣಿಸುವೆ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ
ನೂಕು ಭವತಾಪ ಜಗದಿ 2
ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲನೆ ಗತಿ ಎಂತೆಂದು
ಈ ಪರಿಯಿಂದ ಭಜಿಸು
ಶ್ರೀ ಪರಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಗುರುಗಳಂತರ್ಯಾಮಿ
ತಾಪ ಹರಿಸುವನು ಭವದಿ 3
***
Pallavi
Itthittha bārendu kareyuvavarilladire
vyarthavallave janmavu ||
Anupallavi
Atthattha hōgemba nudi kēli jagadolage
matte irabahude hariye ||
Charana 1
Ārigārāguvaro prārabdha nīgadale
shauri dāriya thōranu
Ī rīthiyarithu hē durmanave narahariya
ārādhaneyane mādo || 1 ||
Charana 2
Ēkādashrēndriyava shrī kalathranolittu
ēka manadali bhajisu
Ēke thallanisuve shōkakke olagāgi
nooku bhavathāpa jagadi || 2 ||
Charana 3
Gōpālakrishnavitthalane gathi ehthendu
ī pariyinda bhajisu
Shrī parama kārunya gurugalantharyāmi
thāpa harisuvanu bhavadi || 3 ||
***
Pronunciation Guide
ā, ē, ī, ō: Pronounce these as long, elongated vowels (e.g., bārendu sounds like "baa-ren-dhoo", hōgemba sounds like "hoh-gem-bha").
th / d / dh: Soft dental sounds produced by touching the tip of the tongue to the back of the upper front teeth (like the "th" in "think" or "them").
t / d (in retroflex words): In words like it_thit_tha, at_that_tha, vyartha, and vit_thala, these are crisp, hard sounds made by curling the tongue backward against the roof of the mouth.
sh / n (nasal): Pronounce shauri, shōkakke, and ēkādashrēndriyava with a soft, distinct "sh" sound (like "sh" in "shine").
Double Consonants: Words containing double letters like tth, ll, and tt require a sharp vocal emphasis and a micro-pause on the consonant sound before moving to the next syllable (e.g., it_thit_tha as "it-thit-tha").
***
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ haridasi ಅಂಬಾಬಾಯಿಯವರು ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು "ಲೋಕನೀತಿ"ಯ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ಬಾ" ಎಂದು ಕರೆಯುವವರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ "ದೂರ ಹೋಗು" ಎಂಬ ಅವಮಾನದ ನುಡಿಗಳೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಬದುಕು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಅವರು ವಿಷಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಯಾರೂ ನಮಗೆ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನೂ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಗದ ಒಡೆಯನಾದ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲನೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಪರಮ ಗತಿ ಎಂದು ನಂಬಿ ಶರಣಾಗತಿಯಾದರೆ, ಆ ಗುರು ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾದ ಹರಿಯು ನಮ್ಮ ಭವತಾಪಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಲ್ಲವಿ - ಅನುಪಲ್ಲವಿ
ಇತ್ತಿತ್ತ ಬಾರೆಂದು ಕರೆಯುವವರಿಲ್ಲದಿರೆ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲವೆ ಜನ್ಮವು ||
ಅತ್ತತ್ತ ಹೋಗೆಂಬ ನುಡಿ ಕೇಳಿ ಜಗದೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಇರಬಹುದೆ ಹರಿಯೆ ||
ಅರ್ಥ: ಹರಿಯೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಆದರಗಳಿಂದ "ಇತ್ತ ಕಡೆ ಬಾ" ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಕರೆಯುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಮಾನವ ಜನ್ಮವೇ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲವೇ? ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಗೌರವ ಸಿಗದೆ, "ಅತ್ತ ಕಡೆ ಹೋಗು, ದೂರ ಹೋಗು" ಎನ್ನುವ ತಿರಸ್ಕಾರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಮಾನಗೆಟ್ಟು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? (ಇಂತಹ ಲೌಕಿಕ ಅಪಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯೇ ಲೇಸು).
ಚರಣ 1
ಆರಿಗಾರಾಗುವರೊ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ನೀಗದಲೆ ಶೌರಿ ದಾರಿಯ ತೋರನು
ಈ ರೀತಿಯರಿತು ಹೇ ದುರ್ಮನವೆ ನರಹರಿಯ ಆರಾಧನೆಯನೆ ಮಾಡೊ || 1 ||
ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮವು ಕರಗಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರು ತಾನೇ ಯಾರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಯಾರೂ ಯಾರಿಗೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಕಳೆಯದ ಹೊರತು ಆ ಶೌರಿಯಾದ (ಕೃಷ್ಣನು) ನಮಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ದಾರಿಯನ್ನೂ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೈ ದುಷ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳುಳ್ಳ ಮನಸ್ಸೇ, ಲೋಕದ ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿತುಕೋ. ವ್ಯರ್ಥ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ನರಹರಿಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡು.
ಚರಣ 2
ಏಕಾದಶ್ರೇಂದ್ರಿಯವ ಶ್ರೀ ಕಳತ್ರನೊಳಿಟ್ಟು ಏಕ ಮನದಲ್ಲಿ ಭಜಿಸು
ಏಕೆ ತಲ್ಲಣಿಸುವೆ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ನೂಕು ಭವತಾಪ ಜಗದಿ || 2 ||
ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು (ಏಕಾದಶೇಂದ್ರಿಯ) ಬೇರೆ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹರಿಯ ಬಿಡದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಆ ಶ್ರೀಹರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಭಜನೆ ಮಾಡು. ಸಂಸಾರದ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ, ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಏಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ? ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದ ಬಲದಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಭವಬಂಧನಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ತಾಪತ್ರಯಗಳನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರು.
ಚರಣ 3
ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲನೆ ಗತಿ ಎಂತೆಂದು ಈ ಪರಿಯಿಂದ ಭಜಿಸು
ಶ್ರೀ ಪರಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಗುರುಗಳಂತರ್ಯಾಮಿ ತಾಪ ಹರಿಸುವನು ಭವದಿ || 3 ||
ಅರ್ಥ: ಆ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣವಿಠ್ಠಲನೇ ನನಗೆ ಅಂತಿಮವಾದ ಪರಮ ಗತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿ, ಈ ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಆತನನ್ನು ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಭಜಿಸು. ಪರಮ ದಯಾಳುವಾದ ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ವಿಠ್ಠಲ ಸ್ವಾಮಿಯು, ಈ ಭವಸಾಗರದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾವಿಂದು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳನ್ನು (ತಾಪಗಳನ್ನು) ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹರಿದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಲಹುತ್ತಾನೆ.
***
Summary
In this kirtana titled Lokaniti (Worldly Ethics), the Haridasi Ambabai insightfully describes the hollow nature of the material world and human relationships. She laments that human life becomes utterly meaningless if there is no one to welcomingly say "come here" with love, and if one has to constantly face the humiliation of being told to "go away" wherever they turn. She counsels her own mind that until one's past accumulated karma (prarabdha) is exhausted, no worldly person will truly stand by them, nor will the Almighty show the path to liberation. Therefore, one must control all eleven senses and worship Lord Hari with single-minded devotion. Ultimately, by completely surrendering to Lord Gopalakrishna Vitthala as the final refuge, the supreme indwelling Lord will completely dissolve all worldly miseries and misfortunes.
Pallavi - Anupallavi
Itthittha bārendu kareyuvavarilladire vyarthavallave janmavu ||
Atthattha hōgemba nudi kēli jagadolage matte irabahude hariye ||
Meaning: O Hari! If there is no one in this world to welcomingly call out to us with affection, saying "come this way," is this human birth not utterly wasted? Is it even possible to live honorably in this world while continuously enduring the insulting words of rejection like "go away over there" wherever we turn?
Charana 1
Ārigārāguvaro prārabdha nīgadale shauri dāriya thōranu
Ī rīthiyarithu hē durmanave narahariya ārādhaneyane mādo || 1 ||
Meaning: Who will truly stand by or help another in this world until their destined past karma (prarabdha) is fully exhausted? No one belongs to anyone here. Moreover, until that karma fades, Shauri (Krishna) will not reveal the path to liberation. O wicked and anxious mind, understand this harsh reality of the world! Leave aside these useless material expectations and constantly engage only in the worship of Lord Narahari.
Charana 2
Ēkādashrēndriyava shrī kalathranolittu ēka manadali bhajisu
Ēke thallanisuve shōkakke olagāgi nooku bhavathāpa jagadi || 2 ||
Meaning: Fix your eleven senses—the five senses of perception, five senses of action, and the mind (ekadashendriya)—exclusively upon the Consort of Goddess Lakshmi (Sri Hari), and adore Him with absolute, undivided focus. Why do you needlessly panic and tremble by succumbing to grief over material struggles? Push away the scorching miseries of this worldly cycle (bhavathapa) by relying on the sheer strength of divine meditation.
Charana 3
Gōpālakrishnavitthalane gathi ehthendu ī pariyinda bhajisu
Shrī parama kārunya gurugalantharyāmi thāpa harisuvanu bhavadi || 3 ||
Meaning: Believe firmly in your heart that Lord Gopalakrishna Vitthala alone is your ultimate salvation and savior, and worship Him in this exact manner. That supreme Vitthala, who resides as the indwelling ruler (antaryami) within our most compassionate guru, will surely destroy and clear away all the fiery miseries we suffer in this ocean of worldly life.
***
No comments:
Post a Comment