ಸುಂದರಿ ರಂಗನ ತಂದು ತೋರ ಒಂದರ ಘಳಿಗ್ಯಾಗೆ ankita neleyadikeshava SUNDARI RANGANA TANDU TORA ONDARA GHALIGYAGE

CLCK ->  HOME

just scroll down for other devaranama 

ಸುಂದರಿ ರಂಗನ ತಂದು ತೋರ | 
ಒಂದರಘಳಿಗ್ಯಾಗೆ || ಪ ||

ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ | ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ಕೊರೆನು ಕಾಯ್ದ |
ದೈತ್ಯರ ಕೊಂದ ಬಹು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದುರುಳ ಹಿರಣ್ಯಕನ ಕರುಳು ಬಗೆದು ತೋಡಿ
ಕೊರಳೊಳಗೆ ಧರಿಸಿದನು ಸರಗಳನ್ನೇ ಮಾಡಿ |
ಕೊರಳು ಕೊಯ್ದ ಎಲ್ಲಮ್ಮನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿ ಸರಳ ಬಾಣವನ್ನೇ ಹೂಡಿ
ಲಂಕಾದ್ರಿ ಮಥನ ಮಾಡಿ ಎರಳ ಗಂಗೆಯರ ಪತಿವೃತೆಯರ ಕೆಡಿಸಿದನು ಕೂಡಿ |
ಮರಳು ತನದಿಂದ ಸೆಗೆದ ಹಯವನೇರಿ ಓಡಿ ||೧||

ನೀರೊಳು ಮೀನನಾಗಿ ಅಲೆವ | ಧರೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ |
ವರಹನಾಗಿ ನರಕಾಸುರನನು ತರೆವ ಕೋರೇಲಿ ಮಣ್ಣು ಬಗೆವ |
ಒಡೆ ಮುಡಿ ಕಂಬದಿಂದ ಘುಡಘುಡಿಸುತ ಬಂದ ಧೃಢವುಳ್ಳ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿ
ಪಾಲಿಸಿದ ವರವಾ | ಕೊಡಲಿ ಪಿಡಿದು ಹಡೆದ ತಾಯಿ ಶಿರವಾ ಕಡಿದಾ |
ಮಡದಿ ಒಯ್ದ ರಾವಣನ ಕಡೆದು ಶಿರವಾ ದಾಡಿ ಬಿಟ್ಟು ತಿರುಗುವಂಥ
ತ್ರಿಪುರರರಂಥಪುರವಾ ಏರಿಸಿದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಅರ್ಥಿಯಿಂದ ಮೆರೆವಾ ||೨||

ಬ್ರಹ್ಮಗೆ ಒಲಿದು ವೇದವ ತರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ಹೊರುವ |
ಗಮ್ಮೀಲಿ ಕಾಯ್ದವ- ನಾಗಿರುವ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೋಗಿ ಬರುವಾ |
ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನಾರಸಿಂಹ ರೂಪನಾಗಿ ಬಂದ |
ಸೃಷ್ಟಿಯೊಳು ಪರಶುರಾಮ ರೇಣುಕೆಯ ಕಂದ |
ಕಷ್ಟವನ್ನಾಚರಿಸಿದನು ರಾಮ ವನವಾಸದಿಂದ |
ಕೃಷ್ಣಾವತಾರ ಬೌದ್ಧ ಕಲ್ಕಿ ರೂಪ ಒಂದೊಂದಾ |
ಇಷ್ಟುಪರಿ ವರ್ಣಿಸುತ ಹತ್ತಾವತಾರ ಚೆಂದ |
ಸೃಷ್ಠಿಯೋಳು ಕಾಗಿನೆಲೆ ಆದಿಕೇಶವನಿಂದಾ ||೩||
***

Pallavi

Sundari Rangana tandu tora |

Ondaraghaligyage ||

Stanza 1

Matsyanaagi modalinalli | Koormanaagi korenu kaayda |

Daityara konda bahu krodhadinda durula Hiranyakana karulu bagedu todi |

Koralolage dharisidanu saragalanne maadi |

Koralu koyda Ellammana putranaagi kaaydi sarala baanavanne hoodi |

Lankaadri mathana maadi erala Gangeyara pativruteyara kedisidanu koodi |

Maralu tanadinda segeda hayavaneeri odi || 1 ||

Stanza 2

Nirolu meenanaagi aleva | Dhare bhaaravannu horuva |

Varahanaagi Narakasurananu tareva koreli mannu bageva |

Ode mudi kambadinda ghudaghudisuta banda dhrudhavulla Balichakravarti |

Palisida varavaa | Kodali pididu hadeda taayi shiravaa kadidaa |

Madadi oyda Ravanana kadedu shiravaa daadi bittu tiruguvantha |

Tripurararanthapurava eerisida Ashvamedha arthiyinda mereva || 2 ||

Stanza 3

Brahmage olidu vedava taruva brahmandavanhoruva |

Gammeeli kaaydava- naagiruva summane hogi baruvaa |

Sittininda Narasimha roopanaagi banda |

Srushtiyolu Parashurama Renukeya kanda |

Kashtavannaacharisidanu Rama vanavaasadinda |

Krishnaavatara Bauddha Kalki roopa ondonda |

Ishtupari varnisuta hattaavatara chenda |

Srushtiyolu Kaginele Aadikeshavaninda || 3 ||

***

Pronunciation Guide

The "L" and "L" (Retroflex): In words like Ghaligyage, Karulu, Kodali, and Kalki, curl your tongue back to touch the roof of your mouth. This is the distinct, heavy Kannada "La".

The "Gh" (Aspirated): In Ghaligyage and Ghudaghudisuta, emphasize the breathy "h" sound after the "g".

Soft "T" and "D": In Tandu, Tora, and Dhare, the "t" and "d" should be soft, with the tip of your tongue touching the back of your upper teeth (like "th" in think).

The "Zh/Ry" Sound: In Araghaligyage, the "gh" is followed by a quick transition. Treat it as a rhythmic "ga" sound with a slight breath.

Nasal "N": In Rangana or Kandana, ensure the 'n' is resonant.

Vowel Length:

Short 'a': as in up (Kanda).

Long 'aa': as in father (Kaayda).

Long 'ee': as in bee (Meenanaagi).

This is a fast-paced song often sung in a joyful, rhythmic style. Since you are currently in Mysuru, perhaps you or Abhirama would enjoy visiting the Kaginele Kanaka Guru Peetha or exploring more about Kanakadasa's local history in the region during your stay!

***

ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸರು ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಶಾವತಾರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸುವ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಭಗವಂತನನ್ನು "ರಂಗ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಅವನ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸರು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಖಿಗೆ "ಆ ಸುಂದರ ರಂಗನನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತಂದು ತೋರಿಸು" ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಆ ರಂಗನು ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ ವೇದ ತಂದದ್ದು, ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ಭೂಮಿ ಹೊತ್ತದ್ದು, ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪನ ಸಂಹರಿಸಿದ್ದು, ರಾಮನಾಗಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದದ್ದು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ, ಬೌದ್ಧ, ಕಲ್ಕಿ ರೂಪದ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನೇ ಈ ಎಲ್ಲ ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ದಾಸರು ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ:

ಸುಂದರಿ ರಂಗನ ತಂದು ತೋರ | ಒಂದರಘಳಿಗ್ಯಾಗೆ ||

ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ, ಆ ಸುಂದರನಾದ ರಂಗನಾಥನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಘಳಿಗೆಯಷ್ಟಾದರೂ ನನ್ನ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ತಂದು ತೋರಿಸು (ಅವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸು).

ಚರಣ 1:

ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ | ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ಕೊರೆನು ಕಾಯ್ದ...

ಅರ್ಥ: ಮೊದಲ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ ಬಂದು ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ, ಕೂರ್ಮನಾಗಿ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದ. ಉಗ್ರವಾದ ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ಬಂದು ದುಷ್ಟ ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಗೆದು, ಅವನ ಕರುಳನ್ನೇ ಮಾಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ. ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ ತಾಯಿಯ (ಎಲ್ಲಮ್ಮ/ರೇಣುಕೆ) ಶಿರವನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿದ. ರಾಮನಾಗಿ ಬಾಣ ಹೂಡಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ದಹಿಸಿದ. ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಗೋಪಿಕೆಯರೊಡನೆ ಲೀಲೆಗಳನ್ನಾಡಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಿಯಾಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಓಡಿ ಬಂದವನು ಅವನೇ.

ಚರಣ 2:

ನೀರೊಳು ಮೀನನಾಗಿ ಅಲೆವ | ಧರೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ...

ಅರ್ಥ: ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನಾಗಿ ಈಜುವವನು, ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ವರಾಹನಾಗಿ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಂದವನು ಅವನೇ. ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಒಡೆದು ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ ನರಸಿಂಹನು ಅವನೇ. ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ ವಾಮನನು ಅವನೇ. ಕೊಡಲಿ ಹಿಡಿದು ತಾಯಿಯ ಶಿರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ರೇಣುಕಾಪುತ್ರ ಪರಶುರಾಮನು ಅವನೇ. ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ರಾವಣನ ತಲೆಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದ ರಾಮನು ಅವನೇ. ತ್ರಿಪುರಾಸುರರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಮೆರೆಯುವ ಮಹಾಪುರುಷನು ಅವನೇ.

ಚರಣ 3:

ಬ್ರಹ್ಮಗೆ ಒಲಿದು ವೇದವ ತರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ಹೊರುವ...

ಅರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದವನು, ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಸಲಹುವವನು ಅವನೇ. ಕೋಪದಿಂದ ನರಸಿಂಹನಾದವನು, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ರಾಮನಾಗಿ ಕಠಿಣವಾದ ವನವಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವನು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ. ಕೃಷ್ಣ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚೆಂದವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿದವನು ನಮ್ಮ ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನೇ ಹೊರತು ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ.

***

This lively composition by Sri Kanakadasa (using the ankita Kaginele Adikeshava) is a rhythmic and descriptive tribute to the ten incarnations (Dashavatara) of Lord Vishnu, whom he affectionately calls "Ranga."

Summary

The poet addresses a "Sundari" (beautiful lady or perhaps his own soul), pleading for a glimpse of the enchanting Lord Ranga, even if only for a fleeting moment (ghalige). To justify his greatness, Kanakadasa recounts the Lord's heroic deeds across various ages: from rescuing the Vedas as a fish and bearing the world's weight as a tortoise, to the fierce destruction of the demon Hiranyakashipu and the noble exile of Lord Rama. The song concludes by affirming that all these divine forms belong to the supreme deity of Kaginele, Adikeshava.

Verse-by-Verse Meaning

Pallavi (Refrain):

Sundari Rangana tandu tora | Ondaraghaligyage ||

Meaning: O beautiful one, bring that enchanting Lord Ranga and show him to me, even if only for a single moment.

Stanza 1:

Matsyanagi modalinalli | Kurmanagi korenu kayda...

Meaning: First, appearing as the Fish (Matsya), he rescued the Vedas. As the Tortoise (Kurma), he supported the earth on his back. With great fury as Narasimha, he tore open the chest of the wicked Hiranyakashipu and wore his intestines as a garland. As the son of Ellamma (Renuka), he followed his father's command. As Rama, he aimed his arrows to shatter Lanka. As Krishna, he played with the gopis, and finally, he appeared as Kalki, riding a horse to end the age of darkness.

Stanza 2:

Nirolu meenanagi aleva | Dhare bharavannu horuva...

Meaning: He is the one who roams as a fish in the waters and bears the immense weight of the earth. As the Boar (Varaha), he dug up the earth to save it from the demon Hiranyaksha. He emerged from a pillar with a thunderous roar as Narasimha. He humbled and then blessed the mighty King Bali as Vamana. He is the one who took up the axe as Parashurama and the one who decapitated the ten-headed Ravana for taking his wife. He is the horse-rider who gallops with immense splendor.

Stanza 3:

Brahmage olidu vedava taruva brahmandavanhoruva...

Meaning: Out of love for Brahma, he brought back the lost Vedas and sustained the entire universe. He manifested as the fierce Narasimha and the valiant Parashurama, the son of Renuka. He endured the hardships of exile in the forest as Rama. He took the forms of Krishna, Buddha, and Kalki, one after another. In this way, the ten incarnations are beautifully described, all being the divine play of the Lord of Kaginele, Adikeshava.

***