CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಮಂಗಳಮಹಿಮ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||ಪ||
ಹಾರ ಕೇಯೂರ ಹೊನ್ನುಂಗುರ ಬೆರಳ
ಹಾರದ ನಡುವೆ ಹಾಕಿದ ಏಳು ಪದಕ
ತೋರಮುತ್ತಿನ ಕಂಠಮಾಲೆ ಮಾಲಿಕೆಯ
ಮೇಲುಗಿರಿಯ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಎಸಳು ಸುತ್ತಿದ ಪಟ್ಟೆ ಎಸೆವ ಕಸ್ತೂರಿಯು
ಹಸನ ಸಣ್ಣ ನಾಮ ಸಾದೂತಿಲಕವು
ಕುಸುಮ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಜಾಜಿ ಎಸೆವ ಸಂಪಿಗೆಯು
ವಸುಧೇಶ ಸೊಬಗ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಬಿಗಿದು ಸುತ್ತಿದ ಓಲೆ ಬಿಡು ಮುತ್ತಿನೊಂಟಿ
ಬಗೆಬಗೆಯುಂಗುರ ಧಗಧಗಿಸುತಲಿ
ಅಗಣಿತ ಹಸ್ತ ಕಂಕಣ ಹೊಳೆವುತಲಿ
ಜಗದೊಳಧಿಕನು ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಪಿಡಿದ ಸುದರ್ಶನ ಎಡಗೈಯ ಶಂಖ
ಪಿಡಿದಿದ್ದ ಖಡ್ಗದಿ ಜಡರ ಮರ್ದಿಸುತ
ಉಡಿದಾರ ನಡುವೆ ಹೃದಯದೊಳು ಲಕ್ಷ್ಮೀ
ಬದವರ ಧ್ಯೇಯ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಬಾಲಚಂದ್ರನ ಪೋಲ್ವ ಓಲೆಕುಂಡಲವು
ಮೇಲು ಮಾಣಿಕ್ಯ ನವರತ್ನದುಂಗುರವು
ಕಾಲಲಂದುಗೆಯು ನವರತ್ನದ್ಹಾವುಗೆಯು
ಮೇಲುಗಿರಿವಾಸ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಇಂದಿರೆರಮಣ ನೀ ಎನ್ನ ಕುಲ ತಿಲಕ
ನಂದನ ಕಂದ ಮುಕುಂದ ಗೋವಿಂದ
ಬಂದೆನ್ನ ಪಾಪದ ಬಂಧನ ಪರಿಹರಿಸೊ
ಕಂದರ್ಪಜನಕ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಪಾಷಾಣರೂಪದ ಅಹಲ್ಯಾ ಶಾಪವನು
ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ ಸೊಬಗು ರೂಪಿನಲಿ
ಶೇಷಾಚಲಧೀಶ ಮಹಶೇಷಶಯನ
ದಾಸಪಾಲಕನು ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಹೊಳೆವ ಪೀತಾಂಬರ ಉಡುಗೆ ಕಠಾರಿ
ಹೊಳೆವ ಕಂಗಳ ನೋಟ ಹೊಸ ಪಂಚಬಾಣ
ವೀಳ್ಯದ ಬಾಯ ಕರ್ಪೂರ ಕರಡಿಗೆಯು
ಚೆಲುವ ಶರೀರ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
ಗರುಡನನೇರಿ ಮೂಜಗವ ಮೋಹಿಸುತ
ಪರಮವೈಷ್ಣವರ ಪಾವನವ ಪಾಲಿಸುತ
ಪರಿಪರಿಯ ತನ್ನ ಬಿರುದ ಪೊಗಳಿಸುತ
ಪುರಂದರವಿಠಲ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ ||
***
Pallavi
Indu nānēnu sukṛtava māḍideno
Maṅg̣alamahima veṅkaṭa banda manege || pa ||
Caraṇa 1
Hāra kēyūra honnuṅgura beraḷa
Hārada naḍuve hākida ēlu padaka
Tōramuttina kaṇṭhamāle mālikeya
Mēlugiriya veṅkaṭa banda manege || 1 ||
Caraṇa 2
Esaḷu suttida paṭṭe eseva kastūriyu
Hasana saṇṇa nāma sādūtilakavu
Kusuma mallige jāji eseva sampigeyu
Vasudhēśa sobaga veṅkaṭa banda manege || 2 ||
Caraṇa 3
Bigidu suttida ōle biḍu muttinaoṇṭi
Bagebageyuṅgura dhagadhagisutali
Ag̣aṇita hasta kaṅkaṇa hoḷevutali
Jagaḍoḷadhikanu veṅkaṭa banda manege || 3 ||
Caraṇa 4
Piḍida sudarśana eḍagaiya śaṅkha
Piḍididda khaḍgadi jaḍara mardisuta
Uḍidāra naḍuve hṛdayaḍoḷu lakṣmī
Badavara dhēya veṅkaṭa banda manege || 4 ||
Caraṇa 5
Bālacandrana pōlva ōlekunḍaḷavu
Mēlu māniḳya navaratnaduṅguravu
Kālalandugeyu navaratnaḍhāwugeyu
Mēlugirivāsa veṅkaṭa banda manege || 5 ||
Caraṇa 6
Indireramaṇa nī enna kula tilaka
Nandana kanda mukunda gōvinda
Bandenna pāpada bandhana parihariso
Kandarpajanaka veṅkaṭa banda manege || 6 ||
Caraṇa 7
Pāṣāṇarūpada ahaḷyā śāpavanu
Ṣōṣaṇe māḍida sobagu rūpinali
Śēṣācaladhīśa mahaśēṣaśayana
Dāsapālakano veṅkaṭa banda manege || 7 ||
Caraṇa 8
Hoḷeva pītāmbara uḍuge kaṭhāri
Hoḷeva kaṅgaḷa nōṭa hosa pañcabāṇa
Vīlỵada bāya karpūra karaḍigeyu
Celuva śarīra veṅkaṭa banda manege || 8 ||
Caraṇa 9
Garuḍananēri mūjagava mōhisuta
Paramavaiṣṇavara pāvanava pālisuta
Paripariya tanna biruda pog̣alisuta
Purandaraviṭhala veṅkaṭa banda manege || 9 ||
***
Pronunciation Guide for Fluid Chanting
The Refrain (Venkata banda manege): When singing, seamlessly blend this phrase. It sounds like ven-kat-uh bun-dha muh-nay-gay.
The Heavy Retroflex 'ḷ' (ಳ): Marked with a dot underneath (beraḷa, mālikeya, muttinaoṇṭi, hoḷevutali, kunḍaḷavu, ahaḷyā, kaṅgaḷa, vīlỵada). Be sure to curl your tongue far backward to capture the true accent.
The Hard 'ṭ' and 'ḍ' (ಟ, ಡ): Words like veṅkaṭa, padaka, naḍuve, uḍidāra, and karaḍigeyu require the tongue to tap sharply against the center of the roof of your mouth.
The Nasal 'ṅ': In maṅg̣alamahima, honnuṅgura, kaṅkaṇa, and śaṅkha, it forms a soft, resonant "ng" sound produced from the back of the throat.
Soft Dentals (t, d): Words without dots below like sukṛtava, mālikeya, muttina, pāpada, and pītāmbara are dental. Rest your tongue directly against your top front teeth (e.g., muttina is "muth-thi-nuh", not "mut-tina").
***
ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ (ಅಂಕಿತನಾಮ: ಪುರಂದರವಿಠಲ) ವಿರಚಿತ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ಹಾಗೂ ಆನಂದಭರಿತವಾದ ಕೀರ್ತನೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಕಲಿಯುಗದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವವಾದ ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಡೆದು ಬಂದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಮಾಂಚನ, ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯಾಲಂಕಾರದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶನ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಪುಳಕಿತರಾಗಿ, "ನಾನು ಕಳೆದ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯವನ್ನು (ಸುಕೃತವನ್ನು) ಮಾಡಿದ್ದೆನೋ, ಆ ಮಂಗಳಕರನಾದ ವೆಂಕಟರಮಣನು ಇಂದು ನನ್ನ ಮನೆಗೇ ನಡೆದು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ!" ಎಂದು ಆನಂದಬಾಷ್ಪ ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದಾಸರು ಭಗವಂತನ ಪಾದದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮುಕುಟದವರೆಗಿನ (ಆಪಾದಮೌಳಿ) ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಸವಿಯುತ್ತಾ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೊರಳಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳು, ಏಳು ಪದಕಗಳು, ಕೈಬೆರಳುಗಳ ರತ್ನದುಂಗುರಗಳು, ಹಸ್ತದ ಕಂಕಣಗಳು, ಕಿವಿಯ ಬಾಲಚಂದ್ರನಂತಹ ಕುಂಡಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ನವರತ್ನದ ಹಾವುಗೆಗಳು (ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು) ಧಗಧಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹಣೆ ಮೇಲಿನ ಕಸ್ತೂರಿ ನಾಮ, ಮುಡಿದಿರುವ ಮಲ್ಲಿಗೆ-ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವುಗಳು, ಬಾಯಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ಪೂರದ ತಾಂಬೂಲ ಹಾಗೂ ಆತ ಧರಿಸಿರುವ ಪೀತಾಂಬರ ಮತ್ತು ಕಠಾರಿ (ಖಡ್ಗ) ಆತನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಗರುಡನನ್ನೇರಿ ಬಂದಿರುವ ಆ ಪುರಂದರವಿಠಲನು ತನ್ನ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಡಿದು ಕಾಯಲೆಂದು ದಾಸರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ಇಂದು ನಾನೇನು ಸುಕೃತವ ಮಾಡಿದೆನೊ
ಮಂಗಳಮಹಿಮ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || ಪ ||
ಅರ್ಥ: ಆಹಾ! ಇಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಪೂರ್ವ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು (ಸುಕೃತವನ್ನು) ಮಾಡಿದ್ದೆನೋ ತಿಳಿಯದು! ಸಕಲ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಆ ತಿರುಮಲೆಯ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನನ್ನ ಬಡ ಗುಡಿಸಿಲಿಗೆ (ಮನೆಗೆ) ನಡೆದು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ!
೧ನೇ ಚರಣ (ಕೊರಳ ಹಾರಗಳ ವೈಭವ)
ಹಾರ ಕೇಯೂರ ಹೊನ್ನುಂಗುರ ಬೆರಳ
ಹಾರದ ನಡುವೆ ಹಾಕಿದ ಏಳು ಪದಕ
ತೋರಮುತ್ತಿನ ಕಂಠಮಾಲೆ ಮಾಲಿಕೆಯ
ಮೇಲುಗಿರಿಯ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 1 ||
ಅರ್ಥ: ತೋಳುಗಳಿಗೆ ಕೇಯೂರ (ಬಾಜುಬಂದ್), ಕೈಬೆರಳುಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರತ್ನಹಾರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗಮಗಿಸುವ ಏಳು ದೊಡ್ಡ ಪದಕಗಳನ್ನು (ತಿರುಪತಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಏಳು ವಾರದ ಪದಕಗಳು) ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಂಠಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆ ಉನ್ನತ ಗಿರಿಯ (ತಿರುಮಲೆಯ) ಒಡೆಯ ವೆಂಕಟನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೨ನೇ ಚರಣ (ಮುಖದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ)
ಎಸಳು ಸುತ್ತಿದ ಪಟ್ಟೆ ಎಸೆವ ಕಸ್ತೂರಿಯು
ಹಸನ ಸಣ್ಣ ನಾಮ ಸಾದೂತಿಲಕವು
ಕುಸುಮ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಜಾಜಿ ಎಸೆವ ಸಂಪಿಗೆಯು
ವಸುಧೇಶ ಸೊಬಗ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 2 ||
ಅರ್ಥ: ತಲೆಗೆ ರೇಷ್ಮೆಯ ಸುಂದರ ಮುಂಡಾಸನ್ನು (ಪಟ್ಟೆ) ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಮಳ ಭರಿತವಾದ ಕಸ್ತೂರಿಯಿಂದ ಅಂದವಾಗಿ ತಿದ್ದಿದ ಸಣ್ಣ ಶ್ರೀಚೂರ್ಣದ ನಾಮ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ತಿಲಕವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಜಾಜಿ ಮತ್ತು ಘಮಘಮಿಸುವ ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮುಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಆ ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನಾದ (ವಸುಧೇಶ) ಸುಂದರ ವೆಂಕಟನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೩ನೇ ಚರಣ (ಕೈ-ಬೆರಳುಗಳ ಒಡವೆಗಳು)
ಬಿಗಿದು ಸುತ್ತಿದ ಓಲೆ ಬಿಡು ಮುತ್ತಿನೊಂಟಿ
ಬಗೆಬಗೆಯುಂಗುರ ಧಗಧಗಿಸುತಲಿ
ಅಗಣಿತ ಹಸ್ತ ಕಂಕಣ ಹೊಳೆವುತಲಿ
ಜಗದೊಳಧಿಕನು ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 3 ||
ಅರ್ಥ: ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದು ಸುತ್ತಿದ ಚಿನ್ನದ ಓಲೆ ಮತ್ತು ಬಿಡಿ ಮುತ್ತುಗಳ ಕಿವಿಯೊಂಟಿಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹಸ್ತದ ಹತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ರತ್ನದ ಉಂಗುರಗಳು ಧಗಧಗನೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಂಕಣಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ (ಜಗದೊಳಧಿಕನು) ಆ ವೆಂಕಟನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೪ನೇ ಚರಣ (ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಒಡನಾಡಿಗಳು)
ಪಿಡಿದ ಸುದರ್ಶನ ಎಡಗೈಯ ಶಂಖ
ಪಿಡಿದಿದ್ದ ಖಡ್ಗದಿ ಜಡರ ಮರ್ದಿಸುತ
ಉಡಿದಾರ ನಡುವೆ ಹೃದಯದೊಳು ಲಕ್ಷ್ಮೀ
ಬದವರ ಧ್ಯೇಯ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 4 ||
ಅರ್ಥ: ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು (ಜಡರನ್ನು) ಸದೆಬಡಿಯಲು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಉಡಿದಾರವಿದ್ದು, ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬಡವರ ಪಾಲಿನ ಏಕೈಕ ಆಶಾಕಿರಣವೂ, ಧ್ಯೇಯವೂ ಆದ ಆ ವೆಂಕಟನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೫ನೇ ಚರಣ (ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು)
ಬಾಲಚಂದ್ರನ ಪೋಲ್ವ ಓಲೆಕುಂಡಲವು
ಮೇಲು ಮಾಣಿಕ್ಯ ನವರತ್ನದುಂಗುರವು
ಕಾಲಲಂದುಗೆಯು ನವರತ್ನದ್ಹಾವುಗೆಯು
ಮೇಲುಗಿರಿವಾಸ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 5 ||
ಅರ್ಥ: ಬಾಲಚಂದ್ರನ ಆಕಾರ ಹೋಲುವ ಕಿವಿಯ ಕುಂಡಲಗಳು ತೂಗಾಡುತ್ತಿವೆ. ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಹಾಗೂ ನವರತ್ನಗಳ ಉಂಗುರಗಳಿವೆ. ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಝಣಝಣಿಸುವ ಅಂದುಗೆಗಳು (ಗೆಜ್ಜೆಗಳು) ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನವರತ್ನಗಳು ಕೆತ್ತಿದ ದಿವ್ಯ ಹಾವುಗೆಗಳನ್ನು (ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು) ಧರಿಸಿರುವ ಆ ಮೇಲುಗಿರಿಯ ವಾಸಿ ವೆಂಕಟನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೬ನೇ ಚರಣ (ಪಾಪ ಪರಿಹಾರದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)
ಇಂದಿರೆರಮಣ ನೀ ಎನ್ನ ಕುಲ ತಿಲಕ
ನಂದನ ಕಂದ ಮುಕುಂದ ಗೋವಿಂದ
ಬಂದೆನ್ನ ಪಾಪದ ಬಂಧನ ಪರಿಹರಿಸೊ
ಕಂದರ್ಪಜನಕ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 6 ||
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ (ಇಂದಿರೆರಮಣ), ನೀನೇ ನನ್ನ ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈವ (ಕುಲ ತಿಲಕ). ನಂದಗೋಪನ ಕಂದನಾದ ಮುಕುಂದನೇ, ಗೋವಿಂದನೇ! ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ (ಕಂದರ್ಪಜನಕ) ಓ ವೆಂಕಟನೇ, ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ನೀನು ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಭವಸಂಸಾರದ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳ ಬಂಧನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸು (ನಾಶಮಾಡು).
೭ನೇ ಚರಣ (ಅಹಲ್ಯಾ ಶಾಪವಿಮೋಚನೆ)
ಪಾಷಾಣರೂಪದ ಅಹಲ್ಯಾ ಶಾಪವನು
ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ ಸೊಬಗು ರೂಪಿನಲಿ
ಶೇಷಾಚಲಧೀಶ ಮಹಶೇಷಶಯನ
ದಾಸಪಾಲಕನು ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 7 ||
ಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾದದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕಲ್ಲಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ (ಪಾಷಾಣರೂಪದ) ಅಹಲ್ಯೆಯ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ನೀನು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಒಡೆಯನಾದ, ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವ (ಮಹಶೇಷಶಯನ) ಮತ್ತು ತನ್ನ ದಾಸರನ್ನು ಸದಾ ಸಲಹುವ (ದಾಸಪಾಲಕನು) ಆ ವೆಂಕಟನು ಇಂದು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೮ನೇ ಚರಣ (ತಾಂಬೂಲದ ಸೌಂದರ್ಯ)
ಹೊಳೆವ ಪೀತಾಂಬರ ಉಡುಗೆ ಕಠಾರಿ
ಹೊಳೆವ ಕಂಗಳ ನೋಟ ಹೊಸ ಪಂಚಬಾಣ
ವೀಳ್ಯದ ಬಾಯ ಕರ್ಪೂರ ಕರಡಿಗೆಯು
ಚೆಲುವ ಶರೀರ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 8 ||
ಅರ್ಥ: ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ರೇಷ್ಮೆಯ ಪೀತಾಂಬರವನ್ನು ಉಟ್ಟು, ಅದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಕಠಾರಿಯನ್ನು (ಸುರಗಿ) ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳ ನೋಟವು ಮನ್ಮಥನ ಹೊಸ ಬಾಣಗಳಂತೆ (ಪಂಚಬಾಣ) ಭಕ್ತರ ಹೃದಯವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಾಯಲ್ಲಿ ತಾಂಬೂಲ (ವೀಳ್ಯ) ಮೆಲ್ಲುತ್ತಾ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಚ್ಚಕರ್ಪೂರದ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು (ಕರಡಿಗೆ) ಹಿಡಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಶರೀರವುಳ್ಳ ವೆಂಕಟನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
೯ನೇ ಚರಣ (ಗರುಡವಾಹನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿತ)
ಗರುಡನನೇರಿ ಮೂಜಗವ ಮೋಹಿಸುತ
ಪರಮವೈಷ್ಣವರ ಪಾವನವ ಪಾಲಿಸುತ
ಪರಿಪರಿಯ ತನ್ನ ಬಿರುದ ಪೊಗಳಿಸುತ
ಪುರಂದರವಿಠಲ ವೆಂಕಟ ಬಂದ ಮನೆಗೆ || 9 ||
ಅರ್ಥ: ತನ್ನ ವಾಹನವಾದ ಗರುಡನನ್ನೇರಿ ಬಂದು ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಪರಮ ಭಕ್ತರಾದ ವೈಷ್ಣವರನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ ಸಲಹುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತರು ತನ್ನ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಬಿರುದು-ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ಹೊಗಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಂದರವಿಠಲನಾದ ವೆಂಕಟೇಶನು ಇಂದು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ಧನ್ಯನನ್ನಾಗಿಸಿದ್ದಾನೆ.
***
comprehensive summary and stanza-wise breakdown for this incredibly visual, joyful, and celebrated Kirtana composed by Sri Purandara Dasaru.
In this song, the poet captures the absolute ecstasy of a devotee who visualizes Lord Venkateshwara of Tirupati stepping directly into his humble home, describing the Lord's divine attire, weapons, and ornaments from head to toe (Aapada-mauli).
Summary
This composition is a poetic outpouring of pure spiritual euphoria. Purandara Dasaru exclaims with tears of joy, "What immense merit (Sukruta) have I accumulated across my past lives that the embodiment of auspiciousness, Lord Venkata Himself, has walked right into my house?"
Rather than viewing the Lord as a distant cosmic entity, the poet describes Him as an honored guest entering his home, dripping with royal luxury. Dasaru details every ornament: the iconic seven-tiered pendants (Elu Padaka) hanging over thick pearl necklaces, diamond rings sparkling on all ten fingers, crescent-moon-shaped earrings, and gem-encrusted sandals. He describes the sweet aroma of camphor-infused betel leaf (Taamboola) in the Lord's mouth, the fragrance of fresh jasmine and champaca flowers in His crown, and the beautiful contrast of His brilliant silken yellow robes (Peetambara) worn with a small dagger. Riding upon Garuda, carrying His cosmic conch and discus, and bearing Goddess Lakshmi close to His heart, the Lord arrives to tear away the poet's worldly attachments and sins.
Stanza-wise Meaning
Pallavi
Indu nānēnu sukṛtava māḍideno
Maṅg̣alamahima veṅkaṭa banda manege || pa ||
Meaning: What an extraordinary treasury of past good deeds and spiritual merit (sukṛtava) have I generated today! The Lord whose very glory spreads absolute auspiciousness throughout the universe—Venkata of Tirumala—has walked directly into my house!
Stanza 1 (The Royal Necklaces)
Hāra kēyūra honnuṅgura beraḷa
Hārada naḍuve hākida ēlu padaka
Tōramuttina kaṇṭhamāle mālikeya
Mēlugiriya veṅkaṭa banda manege || 1 ||
Meaning: Adorned with upper-arm bands (kēyūra) and gold rings gleaming on his fingers, He wears the legendary seven distinct sacred pendants (ēlu padaka) right down the center of His chest jewelry. Wearing heavy, thick pearl necklaces (tōramuttina kaṇṭhamāle), the Lord of the highest peak, Tirumala, has entered my home.
Stanza 2 (The Fragrance and Tilaka)
Esaḷu suttida paṭṭe eseva kastūriyu
Hasana saṇṇa nāma sādūtilakavu
Kusuma mallige jāji eseva sampigeyu
Vasudhēśa sobaga veṅkaṭa banda manege || 2 ||
Meaning: He wears a beautifully wrapped silken turban (paṭṭe) around His head, and His forehead is adorned with an elegant, slender streak of musk (kastūri) forming the sacred Nama and a perfect Tilaka. Crowned with fresh petals of jasmine (mallige), wild jasmine (jāji), and radiant champaca (sampige) flowers, the stunningly beautiful Ruler of the Earth (Vasudhēśa), Venkata, has entered my home.
Stanza 3 (The Blinding Jewelry)
Bigidu suttida ōle biḍu muttinaoṇṭi
Bagebageyuṅgura dhagadhagisutali
Ag̣aṇita hasta kaṅkaṇa hoḷevutali
Jagaḍoḷadhikanu veṅkaṭa banda manege || 3 ||
Meaning: His ears are graced with tight gold-bound scrolls (ōle) and dangling single-pearl earrings (muttinaoṇṭi). A vast variety of gemstone rings flash with absolute brilliance (dhagadhagisutali) on His fingers, while countless bracelets (kaṅkaṇa) gleam upon His wrists. The supreme Being, who stands higher than anything else in the cosmos (jagaḍoḷadhikanu), has stepped into my home.
Stanza 4 (The Weapons and Lakshmi)
Piḍida sudarśana eḍagaiya śaṅkha
Piḍididda khaḍgadi jaḍara mardisuta
Uḍidāra naḍuve hṛdayaḍoḷu lakṣmī
Badavara dhēya veṅkaṭa banda manege || 4 ||
Meaning: He holds the sharp Sudarshana discus in one hand and the white Panchajanya conch shell in His left. With His unsheathed sword (khaḍgadi), He crushes the forces of ignorance, inertia, and evil (jaḍara mardisuta). Draped with a gold waistband (uḍidāra) around His waist and carrying Goddess Lakshmi safe inside His chest, the ultimate refuge and meditation of the poor (badavara dhēya) has entered my home.
Stanza 5 (The Celestial Sandals)
Bālacandrana pōlva ōlekunḍaḷavu
Mēlu māniḳya navaratnaduṅguravu
Kālalandugeyu navaratnaḍhāwugeyu
Mēlugirivāsa veṅkaṭa banda manege || 5 ||
Meaning: His swaying earrings mimic the flawless crescent of a newborn moon (bālacandrana). He wears rings set with elite rubies (māniḳya) and all the nine sacred gems (navaratna). With tinkling anklets (kālalandugeyu) around His ankles and divine wooden sandals encrusted with precious stones (navaratnaḍhāwugeyu) on His feet, the resident of the highest holy mountains has stepped into my home.
Stanza 6 (Prayer for Liberation)
Indireramaṇa nī enna kula tilaka
Nandana kanda mukunda gōvinda
Bandenna pāpada bandhana parihariso
Kandarpajanaka veṅkaṭa banda manege || 6 ||
Meaning: O Consort of Lakshmi (Indireramaṇa)! You are the crown jewel of my entire lineage (kula tilaka). You are Mukunda (the giver of liberation), Govinda, the sweet child of Nanda! O Father of Cupid (Kandarpajanaka) who has arrived at my doorstep, please sever and completely dissolve the heavy chains of my karmic sins (pāpada bandhana).
Stanza 7 (The Redeemer of Ahalya)
Pāṣāṇarūpada ahaḷyā śāpavanu
Ṣōṣaṇe māḍida sobagu rūpinali
Śēṣācaladhīśa mahaśēṣaśayana
Dāsapālakano veṅkaṭa banda manege || 7 ||
Meaning: Long ago (in His avatara as Rama), with the mere touch of His beautiful feet, He dissolved (śōṣaṇe māḍida) the agonizing curse of Ahalya, who had been turned into stone (pāṣāṇarūpada). The Sovereign Lord of the Sheshachala hills, who rests upon the cosmic serpent Adishesha (mahaśēṣaśayana) and ever-safeguards His devotees (dāsapālakano), has entered my home.
Stanza 8 (The Sharp Glances and Camphor)
Hoḷeva pītāmbara uḍuge kaṭhāri
Hoḷeva kaṅgaḷa nōṭa hosa pañcabāṇa
Vīlỵada bāya karpūra karaḍigeyu
Celuva śarīra veṅkaṭa banda manege || 8 ||
Meaning: He wears a shimmering, golden-yellow silk cloth (pītāmbara) tucked with a small, sharp ornamental dagger (kaṭhāri). The piercing look in His sparkling eyes feels like the fresh, love-inducing arrows of Cupid (pañcabāṇa). Chewing on aromatic betel leaves (vīlỵa) with a silver box of refined camphor (karpūra karaḍigeyu) in hand, the Lord of this exquisite, flawless body (celuva śarīra) has entered my home.
Stanza 9 (Riding on Garuda & The Mudra)
Garuḍananēri mūjagava mōhisuta
Paramavaiṣṇavara pāvanava pālisuta
Paripariya tanna biruda pog̣alisuta
Purandaraviṭhala veṅkaṭa banda manege || 9 ||
Meaning: Arriving mounted majestically upon Garuda, He captivates and enchants all the three cosmic worlds (mūjagava mōhisuta). He cleanses, purifies, and nurtures the finest saintly devotees (paramavaiṣṇavara), while the universe sings the praises of His diverse, legendary titles (biruda). That very Purandara Vithala, manifest as Lord Venkateshwara, has walked directly into my house!
***
ರಾಗ ಮಧ್ಯಮಾವತಿ ಏಕತಾಳ (raga may differ in audio
pallavi
indu nAnEnu sukrtava mADidenO mangaLa mahima venkaTa banda manege
caraNam 1
hAra kEyura honnungura beraLa hArada naDuve hAkida Elu padaka
tOra muttina kaNDamAle mAlikeya mElugiriya vEnkaTa banda manege
caraNam 2
esaLu suttida paTTe eseva kastUriyu hasana saNNa nAma sAdU tilakavu
kusuma mallige jAji eseva sampigeyu vasudEsha sobaga vEnkaTa banda manege
caraNam 3
bigidu suttida Ole biDu muttinoNTi bage bageyungura dhagadhagi sutali
agaNita hasta kankaNa hoLevutali jagadoLadhikanu venkaTa banda manege
caraNam 4
piDida sudarshana eDa kaiya shankha piDididda khaDgadi jaDara mardisuta
uDidAra naDuve hrdayadoLu lakSmI baDavara dhyEya vEnkaTa banda manege
caraNam 5
bAla candrana pOlva Ole kuNDalavu mElu mANikya nava ratnadunguravu
kAlalandugeyu nava ratnad-hAvigeyu mElugiri vAsa vEnkaTa banda manege
caraNam 6
indire ramaNa nI enna kula tilaka nandana kanda mukunda gOvinda
bandenna pApa bandhana parihariso kandarpa janaka vEnkaTa banda manege
caraNam 7
pASANa rUpada ahalyA shApavanu shOSaNa mADida sobagu rUpinali
shESAcalAdhIsha mahEshaSa shayana dAsa pAlakanu vEnkaTa banda manege
caraNam 8
hoLeva pItAmbara uDuge kaThAri hoLeva kangaLa nODa hosa panca bANa
vILyada bAya karpurada karaDigeyu celuva sharIra vEnkaTa banda manege
caraNam 9
garuDananEri mU-jagava mOhisuta parama vaiSNavara pAvanava pAlisuta
pari pariya tanna biruda pogaLisuta purandara viTTala vEnkaTa banda manege
***
No comments:
Post a Comment