ಇಂದಿರಾಪತಿ ಬಂದಾ vijaya vittala ankita suladi ಕೃಷ್ಣಾವತಾರ ಸುಳಾದಿ INDIRAPATI BANDAA KRISHNAVATARA SULADI

 

ರಾಗ ಹಂಸಾನಂದಿ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಶ್ರೀವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ  ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾವತಾರ ಸುಳಾದಿ 

 ಧ್ರುವತಾಳ 

ಇಂದಿರಾಪತಿ ಬಂದಾ ಎನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂದಾ

ಇಂದು ಕುಣಿದಾ ಧಿಂ ಧಿಂ ಧಿಮಿಯೆಂದು

ಧಂ ಧಂ ಧಳಾಯೆಂದು ಅಂದಂದಂದವಾಗಿ

ಅಂದಿಗೆ ಕಿರಿಗೆಜ್ಜೆ ಒಂದಾಗಿ ನುಡಿಯೇ

ಇಂದಿರಾಪತಿ ವೃಂದಾರಕ ವೃಂದ

ಒಂದಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ದುಂದುಭಿವಾದ್ಯ

ಸಂದಣಿ ಎಸಿಯೆ ಒಂದು ಪಾದವನೆತ್ತಿ

ಒಂದು ಪಾದದೀ ವಸುಂಧರ ಮೆಟ್ಟಿ 

ಸುಂದರ ವಿಗ್ರಹ ಇಂದಿರಾಪತಿ 

ಎಂದೆಂದಿಗಿಲ್ಲದಾನಂದವೆ ಪೊಸತೆನೆ

ಪೊಂದಿಪ್ಪನಯ್ಯಾ ತನ್ನಂದವರಲ್ಲಿ ಗುಣ -

ಸಿಂಧು ಚಂದಿರಮೊಗ ಇಂದಿರಾಪತಿ ಬಂದಾ

ನಂದನಂದನ ಗೋಪಿಕಂದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠ - 

 ಲಂದು ಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿಗನೆಂದೆನೆ ॥ 1 ॥ 

 ಮಟ್ಟತಾಳ 

ಮುರುಬೆರಳವನಿಗೇ ಮುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದಿರೆ

ಕಂಬುಗೊರಳ ಕೃಷ್ಣ ಕೈಯಲಿ ಪೊಂಗೊಳಲು

ತುಂಬಿದ ರಾಗದಲಿ ತುತ್ತು ತುತ್ತುರಿಯನೇ

ಭೋಂ ಭೋಂ ಭೋಂ ಭೋಂಬೆಂಬ ಊದುವ ಸ್ವರಕೆ

ಅಂಬುಬಂಬೆಗಳ ಎಳೆಕರು ಮೊಲೆ

ಉಂಬುವ ಹಂಬಲ ಉತ್ಸಾಹದಿ ಮರೆದೂ

ಬೆಂಬಿಡದಲೆ ಸಾಲುವಿಡಿದು ಓಡುತ ಬರಲು

ರಂಬಿಸಿ ಕರೆಯುತಿರೆ ಬೆರಳೊಳಗೆ ತಿದ್ದಿ

ಕೊಂಬು ಬಾಗಿಸಿ ಕೆಲವು ತಮ್ಮ ಮೊಗವನ್ನು

ಅಂಬರಕೆ ಎತ್ತಿ ಅತಿ ತ್ವರಿತದಲ್ಲೀ

ಮುಂಬಲಿ ನಿಲ್ಲೆ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ನೀ -

ಲಾಂಬರನ ಕೂಡ ಬಾಲಾಟದಲ್ಲಿಪ್ಪಾ ॥ 2 ॥ 

 ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ 

ಚುಂಚುಗೂದುಲು ಮೃಗಲಾಂಛನದಂತೆ ತಿಲಕಾ

ಮಿಂಚುವ ಗಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಮಾಗಾಯಿಯ ಬೆಳಕು

ಚಂಚಲಗಣ್ಣು ಮಂಡಿಯ ಮುಕುಟ ಪೂವು

ಗೊಂಚಲು ತುರುಬಿನ ತುಂಗ ವಿಕ್ರಮ ರಂಗ

ಚಿಂಚ ಬಿಳಪು ಮಾಸಾ ಹಂಡಾ ಬೂದಗಪ್ಪು

ಕೆಂಚಾವುಗಳ ಒಂದೆಶೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆವುತಾ

ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದಾ ಗೋಮಕ್ಕಳ ಕೂಡ

ತ್ವಂಚ ಹಂಚಾವೆಂದು ಹರಿದಾಡಿ ಜಿಗಿವುತಾ

ಕೊಂಚಾ ಬಲಿಷ್ಠನಂತೆ ಗೋಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸೋತು

ವಂಚಕನಾಗಿ ಅಡಗಿ ಓಡ್ಯಾಡಿದಾ

ಕುಂಚಿಕೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಪೊದ್ದು

ಲಂಚಾ ಕೊಡುವ ತನ್ನ ಕಂಡ ಗೋವಳರಿಗೇ

ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವ ಗೆಳೆಯರೊಳಗೆ ಸುಳಿದ

ಮುಂಚಡಿಯೊಳಗೆ ಸಿಕ್ಕದಲೆ ಸುತ್ತಿಸುವ

ಸಂಚಿತಾಗಾಮಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಾ ವಿ -

ರಿಂಚಿ ಜನಕನೀತಾ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ 

ಕಾಂಚನಮಯದಂತೆ ಥಳಥಳಿಸುತ ಸುಳಿದಾ ॥ 3 ॥ 

 ಅಟ್ಟತಾಳ 

ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹಾಕುತಾ ಗೋಪಾಲಾ

ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ನೋಡಿ ಹಾರಾ

ಗುಪ್ಪಿಯ ಹಾರುವಾ ತಿರುಗಿ

ಸರ್ಪಾಕಾರದ ಗೆರಿಯಾ 

ರೆಪ್ಪಿಯಾ ಇಡದೆ ದಾಟುವಾ

ತಪ್ಪದೇ ಗರಗ ಹೊಡಿವಾ 

ಬಪ್ಪಾ ಕಂದುಕವ ತಟ್ಟುವಾ

ಅಪ್ಪಪ್ಪಾ ಈತನೇ ಬಲುದೈವ 

ತಪ್ಪು ಹೊರಿಸಿ ವಾರಿಗೆವರ

ತಿಪ್ಪಾರ ದಂಡಾ ವಾಡಿಸುವ 

ಅಪ್ಪಾರ ಮಹಿಮ ಇಷ್ಟರೊಳು

ಗೋಪಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ದಟ್ಟಡಿ 

ಸಪ್ಪಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಮನಿಮನಿಯ

ತುಪ್ಪಾ ಬೆಣ್ಣಿ ಪಾಲು ಮೊಸರು 

ಚಪ್ಪರಿಸಿ ಮೆದ್ದು ಚಟ್ಟಗೆ

ದೊಪ್ಪನೆ ನೆಲಕೆ ಬಿಸುಟಾ 

ಗಪ್ಪಚುಪ್ಪಾಗಿ ಪೊರಡುವಾ

ಆ ಪಥದೊಳು ನಾರೇರ 

ಕುಪ್ಪಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕುವ

ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುದ್ದಾಡುವ

ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಗೋಪಿಯ ಬಳಿಯಾ

ಇಪ್ಪಾನು ಬಲುಬಗೆ ತೋರುತ

ಇಪ್ಪಗೆ ಲೀಲೆಯ ವಾರಿಜ ಸಂಭವ

ಸರ್ಪಭೂಷಣ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು

ಅಪ್ರತಿ ಎನುತ ತಲೆವಾಗಿ ತುತಿಸಿ

ಅಪ್ರಮೇಯನ್ನ ಪೊಗಳಿದರು

ವಪ್ಪಿಡಿ ಅವಲಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಸುಲಭಾ

ಅಪ್ಪಾ ನೌವಾರಪ್ಪಾ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹಾಕುತ ಗೋಪಾಲಾ ॥ 4 ॥ 

 ಆದಿತಾಳ 

ಮುನಿ ಮನುಗಳು ತಮ್ಮ ಮನಸಿಲಿ

ಎಣಿಸಿ ಗುಣಿಸಿ ಕಾಣಾರು

ಎಣೆಗಾಣೆನು ನಿನ್ನ ಬಾಲತ್ವಾ -

ತನದ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ನಾನೆಲ್ಲಿ

ಮಣಿಗಣ ಮಿಕ್ಕಾದ ವೇದಿಕಾ 

ಅನುದಿನಾ ಯಾಗದ ಶಾಲೇಲಿ

ಅನುವಾಗಿ ಇರಲು ಅದರಲ್ಲಿ 

ಕೊನೆ ಬೆರಳಾದರು ಇಡದೇ

ಗಣಣೆ ಮಾಡದಲಿಪ್ಪೆ ಇತ್ತಲು

ಮನುಜ ವಿಗ್ರಹನಾಗಿ ಗೋವಾಳಾ

ವನಿತೇರ ಮನಿಯ ಅಂಗಣಾ

ಅನುಚಿತವಾಗಿರೇ ನೀನೊಲಿದು

ಇನಿತಾದರೆ ಪೋಗದಿರಹುದೆ

ದಿನದಿನ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವೆ

ಅನಿಮಿತ್ತ ಬಂಧು ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ 

ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮೋ ನಿನ್ನ ಚರಿತಕೆ ನಮೋ ॥ 5 ॥ 

 ಜತೆ 

ಅಂದು ನಾರಂದ ಪುರಂದರದಾಸರಾ

ಮಂದಿರದೊಳು ಕುಣಿದಾ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ವೊಲಿದಾ ॥

***

Dhruva Tāla

Indirāpati bandā enna munde nindā

indu kuṇidā dhiṁ dhiṁ dhimiyendu |

Dhaṁ dhaṁ dhaḷāyendu andandandavāgi

andige kirigejje ondāgi nuḍiyē |

Indirāpati vṛndāraka vṛnda

ondāgi stutisalu dundubhivādya |

Sandaṇi esiye ondu pādavanetti

ondu pādadī vasundhara meṭṭi |

Sundara vigraha indirāpati

endendigillādānandave posatene |

Pondippanayyā tannandavaralli guṇa -

sindhu candiramoga indirāpati bandā |

Nandanandana gōpikanda vijayaviṭṭhal-

andu manadi sambandhiganendene ॥ 1 ॥

Matta Tāla

Muruberaḷavanigē muṭṭi muṭṭādire

kambugoraḷa kṛṣṇa kaiyali poṅgoḷalu |

Tumbida rāgadali tuttu tuthuriyanē

bhōṁ bhōṁ bhōṁ bhōmbemba ūduva svareke |

Ambubambegaḷa eḷekaru mole

umbuva hambala utsāhadi maredū |

Bembiḍadale sāluviḍidu ōḍuta baralu

rambisi kareyutire beraḷoḷage tiddi |

Kombu bāgisi kelavu tamma mogavanu

ambarake etti ati tvaritadallī |

Mumbali nille vijayaviṭṭhala nī-

lāmbarana kūḍa bālāṭadallippā ॥ 2 ॥

Triviḍi Tāla

Cuñcugūdulu mṛgalāñchanadante tilakā

miñcuva galladalli māgāyinya beḷaku |

Cañcalagaṇṇu maṇḍiya mukuṭa pūvu

goñcalu turubina tuṅga vikrama raṅga |

Ciñca biḷapu māsā haṇḍā būdagappu

keñcāvugaḷa ondeśeyalli karevutā |

Hañchike mādidā gōmakkaḷa kūḍa

tvañca hañchāvendu haridāḍi jigivutā |

Koñcā baliṣṭhanante gōmakkaḷinda sōtu

vañcakanāgi aḍagi ōḍyādidā |

Kuñchikeyante māḍi ratnagambaḷi poddu

lañchā koḍuva tanna kaṇḍa gōvaḷarigē |

Sañchāra māduva geḷayaroḷage suḷida

muñcaḍiyoḷage sikkaḍale suttisuva |

Sañchitāgāmi kaḍime māḍuvā vi-

riñchi janakanītā vijayaviṭṭhalarēyā

Kāñcanamayadante thaḷathaḷisuta suḷidā ॥ 3 ॥

Atṭa Tāla

Cappāḷe hākutā gōpālā

kuppaḷisi nōḍi hārā

guppiya hāruvā tirugi |

Sarpākārada geriyā

reppiyā iḍade dāṭuvā

thappadē garaga hoḍivā |

Bappā kandukava taṭṭuvā

appappā ītanē baludaiva

thappu horisi vārigēvara

tippāra daṇḍā vāḍisuva |

Appāra mahima iṣṭaroḷu

gōpaḷḷiyoḷge daṭṭaḍi |

Sappaḷilladante manimaniya

tuppā beṇṇi pālu mosaru |

Chapparisi meddu caṭṭage

doppane nelake bisuṭā |

Gappacuppāgi poraduvā

ā pathadoḷu nārēra |

Kuppasakke kai hākuva

appikoṇḍu muddāḍuva

thappisikoṇḍu gōpiya baḷiyā |

Ippānu balubage tōruta

ippage līleya vārija sambhava

sarpabhūṣaṇa indrādigaḷu |

Aprati enuta talevāgi tutisi

apramēyanna pogaḷidaru

vappiḍi avalige meccida vijayaviṭṭhala sulabha

appā nauvārappā cappāḷe hākuta gōpālā ॥ 4 ॥

Ādi Tāla

Muni manugaḷu tamma manasili

eṇisi guṇisi kāṇāru |

Eṇegāṇenu ninna bālatvā -

tanada krīḍege nānelli |

Maṇigaṇa mikkāda vēdikā

anudinā yāgada śālēli |

Anuvāgi iralu adaralli

kone beraḷādaru iḍadē |

Gaṇane māḍadalīppe ittalu

manuja vigrahanāgi gōvāḷā |

Vanitēra maniya aṅgaṇā

anuchitavāgirē nīnolidu |

Initādare pōgadirahude

dinadina sañcāra māḍuve |

Animitta bendhu vijayaviṭṭhala

ninage namō namō ninna caritake namō ॥ 5 ॥

Jate

Andu nārada purandaradāsarā

mandiradoḷu kuṇidā vijayaviṭṭhala volidā ॥

***

Quick Pronunciation Key

ā, ē, ī, ō, ū: Long, sustained vowel extensions (e.g., nindā is "bun-dhaa", krīḍege is "kree-deh-geh").

ṭ, ḍ: Retroflex tongue-flicks made against the roof of the mouth (viṭṭhala, daṭṭaḍi).

t, d, th, dh: Soft dental sounds produced right behind the upper front teeth (tande, dhiṁ).

ḷ: The signature deep, retroflex 'L' of Kannada (ಳ), as in gōpaḷḷi.

ṁ / ṅ: Nasal markers indicating a soft hum (dhiṁ) or back-of-the-throat nasal sound (raṅga).

***

ಶ್ರೀವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯರು ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾವತಾರ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಭಗವಂತನ ಮಧುರವಾದ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಮೋಚ್ಚ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ, ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಳದ ವಿವರವಾದ ಅರ್ಥ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಾಸರು ತಮಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ನರ್ತನ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಧುರ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಿಗೆ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಧಿಂ-ಧಿಂ ಎಂದು ನರ್ತಿಸುವ ಕೃಷ್ಣ, ವೇಣುಗಾನದಿಂದ ಕರುಗಳನ್ನು-ಹಸುಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕೃಷ್ಣ, ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಬೇಕೆಂದೇ ಸೋತು ಅಡಗುವ ಕೃಷ್ಣ, ಮತ್ತು ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ-ಹಾಲುಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ತಿನ್ನುವ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕದ, ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗಳ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಒಲಿಯದ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಗೋಪಿಕುಲದ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಮಣಿದು, ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ದಟ್ಟಡಿ ಇಡುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಜತೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಪುರಂದರದಾಸರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಲಿದು ನರ್ತಿಸಿದ ಅದೇ ವಿಜಯವಿಠಲನೇ ಇಂದು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದಾಸರು ಆನಂದತುಂದಿಲರಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.

1. ಧ್ರುವತಾಳ

ಇಂದಿರಾಪತಿ ಬಂದಾ ಎನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂದಾ ಇಂದು ಕುಣಿದಾ ಧಿಂ ಧಿಂ ಧಿಮಿಯೆಂದು |

ಧಂ ಧಂ ಧಳಾಯೆಂದು ಅಂದಂದಂದವಾಗಿ ಅಂದಿಗೆ ಕಿರಿಗೆಜ್ಜೆ ಒಂದಾಗಿ ನುಡಿಯೇ |

ಇಂದಿರಾಪತಿ ವೃಂದಾರಕ ವೃಂದ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ದುಂದುಭಿವಾದ್ಯ |

ಸಂದಣಿ ಎಸಿಯೆ ಒಂದು ಪಾದವನೆತ್ತಿ ಒಂದು ಪಾದದೀ ವಸುಂಧರ ಮೆಟ್ಟಿ |

ಸುಂದರ ವಿಗ್ರಹ ಇಂದಿರಾಪತಿ ಎಂದೆಂದಿಗಿಲ್ಲದಾನಂದವೆ ಪೊಸತೆನೆ |

ಪೊಂದಿಪ್ಪನಯ್ಯಾ ತನ್ನಂದವರಲ್ಲಿ ಗುಣ - ಸಿಂಧು ಚಂದಿರಮೊಗ ಇಂದಿರಾಪತಿ ಬಂದಾ |

ನಂದನಂದನ ಗೋಪಿಕಂದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲಂದು ಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿಗನೆಂದೆನೆ ॥ 1 ॥

ಅರ್ಥ: ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ (ಇಂದಿರಾಪತಿ) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇಗೋ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ! ಆತನು ಇಂದು ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂದಿಗೆಗಳು ಒಂದಾಗಿ 'ಧಿಂ ಧಿಂ ಧಿಮಿ' ಎಂದು ನಾದ ಮಾಡುತ್ತಿರಲು, 'ಧಂ ಧಂ' ಎಂದು ಆಭರಣಗಳು ಥಳಥಳಿಸುತ್ತಿರಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಂದವಾಗಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹವು (ವೃಂದಾರಕ ವೃಂದ) ಒಂದಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದೆ, ದೇವದುಂದುಭಿ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಹ ವೈಭವದ ನಡುವೆ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಒಂದು ಪಾದವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಪಾದದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು (ವಸುಂಧರ) ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮೆಟ್ಟಿ ಸುಂದರ ರೂಪದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಎಂದಿಗೂ ಅನುಭವಿಸದ ಹೊಸದೊಂದು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಉಣಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಆತನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳ, ಗುಣಸಮುದ್ರನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ, ನಂದನಂದನ, ಗೋಪಿಕಾ ಬಾಲಕನಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯವಿಠಲನನ್ನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಈತನೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಬಂಧು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಒಡನೆಯೇ ಆತನು ಬಂದು ಒಲಿದಿದ್ದಾನೆ.

2. ಮಟ್ಟತಾಳ

ಮುರುಬೆರಳವನಿಗೇ ಮುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದಿರೆ ಕಂಬುಗೊರಳ ಕೃಷ್ಣ ಕೈಯಲಿ ಪೊಂಗೊಳಲು |

ತುಂಬಿದ ರಾಗದಲಿ ತುತ್ತು ತುತ್ತುರಿಯನೇ ಭೋಂ ಭೋಂ ಭೋಂ ಭೋಂಬೆಂಬ ಊದುವ ಸ್ವರಕೆ |

ಅಂಬುಬಂಬೆಗಳ ಎಳೆಕರು ಮೊಲೆ ಉಂಬುವ ಹಂಬಲ ಉತ್ಸಾಹದಿ ಮರೆದೂ |

ಬೆಂಬಿಡದಲೆ ಸಾಲುವಿಡಿದು ಓಡುತ ಬರಲು ರಂಬಿಸಿ ಕರೆಯುತಿರೆ ಬೆರಳೊಳಗೆ ತಿದ್ದಿ |

ಕೊಂಬು ಬಾಗಿಸಿ ಕೆಲವು ತಮ್ಮ ಮೊಗವನ್ನು ಅಂಬರಕೆ ಎತ್ತಿ ಅತಿ ತ್ವರಿತದಲ್ಲೀ |

ಮುಂಬಲಿ ನಿಲ್ಲೆ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ನೀಲಾಂಬರನ ಕೂಡ ಬಾಲಾಟದಲ್ಲಿಪ್ಪಾ ॥ 2 ॥

ಅರ್ಥ: ಶಂಖದಂತಹ ಸುಂದರ ಕಂಠವುಳ್ಳ (ಕಂಬುಗೊರಳು) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಕೋಮಲವಾದ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟದಂತೆ ಸವರುತ್ತಾ, ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಕೊಳಲನ್ನು (ಪೊಂಗೊಳಲು) ಮಧುರವಾದ ರಾಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಊದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕೊಳಲಿನಿಂದ ಹೊರಡುವ 'ಭೋಂ ಭೋಂ' ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ನಾದಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಎಳೆಕರುಗಳು ತಾಯಿಯ ಹಾಲುಣ್ಣುವ (ಮೊಲೆ ಉಂಬುವ) ಹಂಬಲ, ಹಸಿವನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೃಷ್ಣನ ಬೆಂಬಿಡದಂತೆ ಸಾಲಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಕೊಳಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ತಿದ್ದುತ್ತಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಧ್ವನಿ ಮಾಡಿ ಕರೆಯುವಾಗ, ಆ ಹಸುಗಳು ಕಿವಿಯ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ, ಮುಖವನ್ನು ಆಕಾಶದತ್ತ (ಅಂಬರಕೆ) ಎತ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು ಆತನ ಮುನ್ನಡೆದು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಗೋಸಮೂಹದ ನಡುವೆ ವಿಜಯವಿಠಲನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಾದ ಬಲರಾಮನ (ನೀಲಾಂಬರ) ಜೊಗೂಡಿ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ.

3. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ

ಚುಂಚುಗೂದುಲು ಮೃಗಲಾಂಛನದಂತೆ ತಿಲಕಾ ಮಿಂಚುವ ಗಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಮಾಗಾಯಿಯ ಬೆಳಕು |

ಚಂಚಲಗಣ್ಣು ಮಂಡಿಯ ಮುಕುಟ ಪೂವು ಗೊಂಚಲು ತುರುಬಿನ ತುಂಗ ವಿಕ್ರಮ ರಂಗ |

ಚಿಂಚ ಬಿಳಪು ಮಾಸಾ ಹಂಡಾ ಬೂದಗಪ್ಪು ಕೆಂಚಾವುಗಳ ಒಂದೆಶೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆವುತಾ |

ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದಾ ಗೋಮಕ್ಕಳ ಕೂಡ ತ್ವಂಚ ಹಂಚಾವೆಂದು ಹರಿದಾಡಿ ಜಿಗಿವುತಾ |

ಕೊಂಚಾ ಬಲಿಷ್ಠನಂತೆ ಗೋಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸೋತು ವಂಚಕನಾಗಿ ಅಡಗಿ ಓಡ್ಯಾಡಿದಾ |

ಕುಂಚಿಕೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಪೊದ್ದು ಲಂಚಾ ಕೊಡುವ ತನ್ನ ಕಂಡ ಗೋವಳರಿಗೇ |

ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವ ಗೆಳೆಯರೊಳಗೆ ಸುಳಿದ ಮುಂಚಡಿಯೊಳಗೆ ಸಿಕ್ಕದಲೆ ಸುತ್ತಿಸುವ |

ಸಂಚಿತಾಗಾಮಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಾ ವಿರಿಂಚಿ ಜನಕನೀತಾ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ |

ಕಾಂಚನಮಯದಂತೆ ಥಳಥಳಿಸುತ ಸುಳಿದಾ ॥ 3 ॥

ಅರ್ಥ: ಮುಂಗುರುಳುಗಳು (ಚುಂಚುಗೂದಲು) ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಆಡುತ್ತಿರಲು, ಚಂದ್ರನಂತೆ (ಮೃಗಲಾಂಛನ) ಹೊಳೆಯುವ ತಿಲಕವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮಿಂಚುವ ಕೆನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ಕರಂಡಕದಂತೆ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಾ, ಚಂಚಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕುಟ, ಮುಡಿದ ಹೂವಿನ ಗೊಂಚಲುಗಳ ತುರುಬಿನೊಂದಿಗೆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ರಂಗನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪು, ಬೂದು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಸುಗಳನ್ನು (ಕೆಂಚಾವುಗಳನ್ನು) ಒಂದೆಡೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಾ, ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಗೋಪಾಲಕ ಬಾಲಕರನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ. 'ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿ' (ತ್ವಂಚ ಹಂಚು) ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾ ಹರಿದಾಡಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಅಪ್ರತಿಮ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಣ್ಣ ಗೋಪಾಲಕರ ಆಟದಲ್ಲಿ ಬೇಕೆಂದೇ ಸೋತಂತೆ ನಟಿಸಿ, ಜಾಣತನದಿಂದ (ವಂಚಕನಾಗಿ) ಕಣ್ಣುತಪ್ಪಿಸಿ ಅಡಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಗೆ ಕುಂಚಿಗೆಯನ್ನು (ತೊಟ್ಟಿಲು ಬಟ್ಟೆ/ಟೋಪಿ) ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹೊದ್ದು, ತನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಬಂದ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಾಗ ತನಗೇನೂ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ಲಂಚ ಕೊಟ್ಟು ಮರಳು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿರುವ ಗೆಳೆಯರ ನಡುವೆ ಸುಳಿಯುತ್ತಾ, ಯಾರ ಕೈಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ತಂದೆಯಾದ (ವಿರಿಂಚಿ ಜನಕ) ಈ ವಿಜಯವಿಠಲರಾಯನು ಭಕ್ತರ ಸಂಚಿತ ಮತ್ತು ಆಗಾಮಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಬಂಗಾರದಂತೆ (ಕಾಂಚನಮಯ) ಥಳಥಳಿಸುತ್ತಾ ಗೋಕುಲದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

4. ಅಟ್ಟತಾಳ

ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹಾಕುತಾ ಗೋಪಾಲಾ ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ನೋಡಿ ಹಾರಾ ಗುಪ್ಪಿಯ ಹಾರುವಾ ತಿರುಗಿ |

ಸರ್ಪಾಕಾರದ ಗೆರಿಯಾ ರೆಪ್ಪಿಯಾ ಇಡದೆ ದಾಟುವಾ ತಪ್ಪದೇ ಗರಗ ಹೊಡಿವಾ |

ಬಪ್ಪಾ ಕಂದುಕವ ತಟ್ಟುವಾ ಅಪ್ಪಪ್ಪಾ ಈತನೇ ಬಲುದೈವ ತಪ್ಪು ಹೊರಿಸಿ ವಾರಿಗೆವರ |

ತಿಪ್ಪಾರ ದಂಡಾ ವಾಡಿಸುವ ಅಪ್ಪಾರ ಮಹಿಮ ಇಷ್ಟರೊಳು ಗೋಪಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ದಟ್ಟಡಿ |

ಸಪ್ಪಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಮನಿಮನಿಯ ತುಪ್ಪಾ ಬೆಣ್ಣಿ ಪಾಲು ಮೊಸರು ಚಪ್ಪರಿಸಿ ಮೆದ್ದು ಚಟ್ಟಗೆ |

ದೊಪ್ಪನೆ ನೆಲಕೆ ಬಿಸುಟಾ ಗಪ್ಪಚುಪ್ಪಾಗಿ ಪೊರಡುವಾ ಆ ಪಥದೊಳು ನಾರೇರ |

ಕುಪ್ಪಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕುವ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುದ್ದಾಡುವ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಗೋಪಿಯ ಬಳಿಯಾ |

ಇಪ್ಪಾನು ಬಲುಬಗೆ ತೋರುತ ಇಪ್ಪಗೆ ಲೀಲೆಯ ವಾರಿಜ ಸಂಭವ ಸರ್ಪಭೂಷಣ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು |

ಅಪ್ರತಿ ಎನುತ ತಲೆವಾಗಿ ತುತಿಸಿ ಅಪ್ರಮೇಯನ್ನ ಪೊಗಳಿದರು |

ವಪ್ಪಿಡಿ ಅವಲಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ಸುಲಭಾ ಅಪ್ಪಾ ನೌವಾರಪ್ಪಾ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹಾಕುತ ಗೋಪಾಲಾ ॥ 4 ॥

ಅರ್ಥ: ಗೋಪಾಲನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಕೈಗಳಿಂದ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಳೆದ ಸರ್ಪಾಕಾರದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸದಂತೆ (ರೆಪ್ಪೆ ಇಡದೆ) ದಾಟುತ್ತಾನೆ, ಚಂಡನ್ನು (ಕಂದುಕ) ತಟ್ಟುತ್ತಾ ತಪ್ಪದೇ ಕುಣಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಪಪ್ಪಾ! ಈ ಬಾಲಕನೇ ನಿಜವಾದ ಪರಮದೈವ. ಆಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮ ವಯಸ್ಕರ (ವಾರಿಗೆಯವರ) ಮೇಲೆ ತಪ್ಪು ಹೊರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತಾ ಆಟದ ಮಜವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಅಪಾರ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಸ್ವಾಮಿಯು, ಗೋಪಾಲರ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ (ಗೋಪಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ) ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಪಾದಗಳಿಂದ ದಟ್ಟಡಿ ಇಡುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದೇ ಸದ್ದಿಲ್ಲದಂತೆ (ಸಪ್ಪಳಿಲ್ಲದಂತೆ) ಮನೆಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಕ್ಕು, ಅಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕಡೆದುಟ್ಟಿದ್ದ ತುಪ್ಪ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಹಾಲು, ಮೊಸರನ್ನು ಚಪ್ಪರಿಸಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ. ತಿಂದ ನಂತರ ಆ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ದೊಪ್ಪನೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ಒಡೆದು ಹಾಕಿ, ಏನೂ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ಗಪ್‌ಚುಪ್ ಆಗಿ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುಪ್ಪಸಕ್ಕೆ (ರವಕೆಗೆ) ಕೈ ಹಾಕಿ ಕಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅವರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೆ ಅವರ ಕೈಗೆ ಸಿಗದೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಈ ವಿಧವಿಧವಾದ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾರಿಜ ಸಂಭವ), ಶಿವ (ಸರ್ಪಭೂಷಣ) ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು 'ಈತನಿಗೆ ಸಮನಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ' (ಅಪ್ರತಿ) ಎಂದು ತಲೆಬಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಆ ಅಪ್ರಮೇಯನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಹಿಡಿ ಒಣ ಅವಲಿಗೆ (ವಪ್ಪಿಡಿ ಅವಲಿಗೆ - ಸುಧಾಮನ ಕಥೆ) ಮೆಚ್ಚಿ ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ಈ ವಿಜಯವಿಠಲನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿಯುವ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾ ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

5. ಆದಿತಾಳ

ಮುನಿ ಮನುಗಳು ತಮ್ಮ ಮನಸಿಲಿ ಎಣಿಸಿ ಗುಣಿಸಿ ಕಾಣಾರು |

ಎಣೆಗಾಣೆನು ನಿನ್ನ ಬಾಲತ್ವಾ ತನದ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ನಾನೆಲ್ಲಿ |

ಮಣಿಗಣ ಮಿಕ್ಕಾದ ವೇದಿಕಾ ಅನುದಿನಾ ಯಾಗದ ಶಾಲೇಲಿ |

ಅನುವಾಗಿ ಇರಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಬೆರಳಾದರು ಇಡದೇ |

ಗಣಣೆ ಮಾಡದಲಿಪ್ಪೆ ಇತ್ತಲು ಮನುಜ ವಿಗ್ರಹನಾಗಿ ಗೋವಾಳಾ |

ವನಿತೇರ ಮನಿಯ ಅಂಗಣಾ ಅನುಚಿತವಾಗಿರೇ ನೀನೊಲಿದು |

ಇನಿತಾದರೆ ಪೋಗದಿರಹುದೆ ದಿನದಿನ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವೆ |

ಅನಿಮಿತ್ತ ಬಂಧು ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮೋ ನಿನ್ನ ಚರಿತಕೆ ನಮೋ ॥ 5 ॥

ಅರ್ಥ: ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳು (ಮನುಗಳು) ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿದರೂ ನಿನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣಲಾರರು. ಅಂದಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳ ಆಟವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ನನ್ನಿಂದ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅದಕ್ಕೆ ನಾನೆಲ್ಲಿ ಸಮನಾದೇನು? ರತ್ನಖಚಿತವಾದ ದಿವ್ಯ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಪ್ರತಿದಿನ ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳು ನಡೆಯುವ ಭವ್ಯ ಯಾಗಶಾಲೆಗಳ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನೀನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕಿರುಬೆರಳನ್ನೂ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇತ್ತ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ (ಮನುಜ ವಿಗ್ರಹನಾಗಿ), ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ (ವನಿತೇರ) ಸಗಣಿ ಸಾರಿಸಿದ ಸಾಧಾರಣ ಮನೆಗಳ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಲಿದು ನಿಲ್ಲುತ್ತೀಯೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕದಲದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಲ್ಲೇ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೀಯೆ. ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುವ ಅನಿಮಿತ್ತ ಬಂಧು ಹೇ ವಿಜಯವಿಠಲನೇ, ನಿನಗೆ ಅನಂತ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ನಿನ್ನ ಈ ಪಾವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ನನ್ನ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ಜತೆ (ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು)

ಅಂದು ನಾರಂದ ಪುರಂದರದಾಸರಾ |

ಮಂದಿರದೊಳು ಕುಣಿದಾ ವಿಜಯವಿಟ್ಠಲ ವೊಲಿದಾ ॥

ಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆ ನಾರದರ ಅವತಾರವಾದ ಆ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಭಕ್ತಿಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಣಿದಾಡಿದ ಅದೇ ವಿಜಯವಿಠಲನೇ, ಇಂದು ನನಗೂ ಒಲಿದು ಬಂದು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

***

Summary

Composed by Sri Vijaya Dasarya, one of the foremost musical mystics of the Haridasa tradition, this Krishnavatara Suladi captures the enchanting, sweet childhood pastimes (bala-leela) of Lord Sri Krishna, contrasting His supreme cosmic majesty with His intense love for His devotees.

Across five rhythmic cycles (talas), the poet paints a vivid picture of Krishna dancing with ringing anklets, calling out to the cows with His golden flute, playing games with the cowherd boys, and stealthily breaking pots to eat butter in the homes of the Gopis. The core philosophical theme centers on divine accessibility: the same Supreme Absolute who ignores elaborate Vedic fire-sacrifices and remains ungraspable to the minds of great ascetics, easily surrenders to the pure, unadulterated love of rural cowherds. In the concluding couplet, Vijaya Dasa ecstatically recognizes that the very same deity who once danced in the home of Sri Purandara Dasa (the incarnation of Sage Narada) has now manifested right before his eyes as Lord Vijaya Vithala.

1. Dhruva Tāla

Indirāpati bandā enna munde nindā indu kuṇidā dhiṁ dhiṁ dhimiyendu |

Dhaṁ dhaṁ dhaḷāyendu andandandavāgi andige kirigejje ondāgi nuḍiyē |

Indirāpati vṛndāraka vṛnda ondāgi stutisalu dundubhivādya |

Sandaṇi esiye ondu pādavanetti ondu pādadī vasundhara meṭṭi |

Sundara vigraha indirāpati endendigillādānandave posatene |

Pondippanayyā tannandavaralli guṇa - sindhu candiramoga indirāpati bandā |

Nandanandana gōpikanda vijayaviṭṭhalandu manadi sambandhiganendene ॥ 1 ॥

Meaning: Look! The Lord of Goddess Lakshmi (Indirapati), Sri Krishna, has arrived and stands right before my eyes! Today, He is dancing beautifully, His tiny ankle-bells (kirigejje) and leg ornaments ringing in unison to the rhythmic beat of "Dhim dhim dhimi", while His jewelry flashes brilliantly with a "Dham dham" gleam. As the host of celestial gods (Vrundaraka Vrunda) assembles to praise Him, the cosmic kettle-drums (dundubhi) resound through the heavens. In the midst of this grandeur, Krishna lifts one lotus foot high in the air while firmly planting the other upon the Earth (Vasundhara). Manifesting His stunningly beautiful form, the Lord of Indira pours out an entirely fresh, never-before-experienced wave of supreme bliss, embedding Himself in the hearts of those who trust Him. The moment I declared in my mind, "This Lord of Lakshmi, this moon-faced ocean of virtues, this son of Nanda and joy of the Gopis, is my ultimate kinsman," my Lord Vijaya Vithala appeared before me.

2. Matta Tāla

Muruberaḷavanigē muṭṭi muṭṭādire kambugoraḷa kṛṣṇa kaiyali poṅgoḷalu |

Tumbida rāgadali tuttu tuthuriyanē bhōṁ bhōṁ bhōṁ bhōmbemba ūduva svarake |

Ambubambegaḷa eḷekaru mole umbuva hambala utsāhadi maredū |

Bembiḍadale sāluviḍidu ōḍuta baralu rambisi kareyutire beraḷoḷage tiddi |

Kombu bāgisi kelavu tamma mogavanu ambarake etti ati tvaritadallī |

Mumbali nille vijayaviṭṭhala nīlāmbarana kūḍa bālāṭadallippā ॥ 2 ॥

Meaning: Sri Krishna, whose beautiful neck is shaped like a smooth conch (kambugoralu), gently caresses His golden flute (pongolalu) with His tender fingers, touching the notes almost imperceptibly. He fills the flute with rich, overflowing melodies, and at the resounding sound of His piping ("Bhom bhom bhom"), the cows and their tender calves completely forget their hunger and their eager desire to nurse. Leaving everything, they run toward Him in long, unbroken lines. As Krishna calls out to them by modulating His fingers over the holes of the flute, the cows lower their horns, raise their faces toward the sky (ambara), and gallop swiftly to stand directly in front of Him. Surrounded by His beloved cattle, Vijaya Vithala loses Himself in childhood games alongside His elder brother, Balarama (Neelambara).

3. Triviḍi Tāla

Cuñcugūdulu mṛgalāñchanadante tilakā miñcuva galladalli māgāyinya beḷaku |

Cañcalagaṇṇu maṇḍiya mukuṭa pūvu goñcalu turubina tuṅga vikrama raṅga |

Ciñca biḷapu māsā haṇḍā būdagappu keñcāvugaḷa ondeśeyalli karevutā |

Hañchike mādidā gōmakkaḷa kūḍa tvañca hañchāvendu haridāḍi jigivutā |

Koñcā baliṣṭhanante gōmakkaḷinda sōtu vañcakanāgi aḍagi ōḍyādidā |

Kuñchikeyante māḍi ratnagambaḷi poddu lañchā koḍuva tanna kaṇḍa gōvaḷarigē |

Sañchāra māduva geḷayaroḷage suḷida muñcaḍiyoḷage sikkaḍale suttisuva |

Sañchitāgāmi kaḍime māḍuvā viriñchi janakanītā vijayaviṭṭhalarēyā |

Kāñcanamayadante thaḷathaḷisuta suḷidā ॥ 3 ॥

Meaning: With curly locks of hair (chunchugoodulu) dancing on His forehead, a sacred mark (tilaka) shining like the spotless moon, and His brilliant cheeks reflecting light like fine jewels, Krishna charms everyone with His restless, playful eyes. Adorned with a crown and clusters of fresh flowers tucked into His braided hair, the heroic Ranga looks magnificent. Calling out to the white, dark, grey, and reddish-brown cows (kenchavu) to gather them in one direction, He divides His cowherd playmates into teams. Challenging them to a game of tag ("Touch me if you can!"), He dashes and leaps about. Although He possesses infinite strength, He intentionally acts weak, letting Himself be beaten by the little cowherd boys, and playfully runs away to hide like a sweet trickster (vanchaka). Wrapping Himself in a jeweled blanket and pulling it over His head like a cowl (kunchike), He playfully "bribes" the friends who discover His hiding spot to keep His secret. Moving among His friends, He darts ahead so quickly that he eludes their grasp, making them run in circles around Him. This Lord Vijaya Vithala, the creator of Brahma (Virinchi janaka), burns away the Sanchita (accumulated) and Agami (future) karmas of His devotees. He glides through the lanes of Gokula, gleaming like pure gold (kanchanamaya).

4. Atṭa Tāla

Cappāḷe hākutā gōpālā kuppaḷisi nōḍi hārā guppiya hāruvā tirugi |

Sarpākārada geriyā reppiyā iḍade dāṭuvā thappadē garaga hoḍivā |

Bappā kandukava taṭṭuvā appappā ītanē baludaiva thappu horisi vārigēvara |

Tippāra daṇḍā vāḍisuva appāra mahima iṣṭaroḷu gōpaḷḷiyoḷge daṭṭaḍi |

Sappaḷilladante manimaniya tuppā beṇṇi pālu mosaru chapparisi meddu caṭṭage |

Doppane nelake bisuṭā gappacuppāgi poraduvā ā pathadoḷu nārēra |

Kuppasakke kai hākuva appikoṇḍu muddāḍuva thappisikoṇḍu gōpiya baḷiyā |

Ippānu balubage tōruta ippage līleya vārija sambhava sarpabhūṣaṇa indrādigaḷu |

Aprati enuta talevāgi tutisi apramēyanna pogaḷidaru |

Vappiḍi avalige meccida vijayaviṭṭhala sulabha appā nauvārappā cappāḷe hākuta gōpālā ॥ 4 ॥

Meaning: Clapping His hands, Gopala leaps high into the air and skips about like a sparrow. He blinks not even for a moment (reppiya idade) as He jumps over serpent-like lines drawn on the ground, masterfully bouncing His playing ball (kanduka). Oh, my goodness (Appappa)! This little child is the Supreme Lord of lords! He playfully blames His playmates (vaarigevara) for fouls in the game, making them pay penalties just to increase the fun. Yet, despite His endless cosmic majesty, this great Lord walks with tiny, heavy baby steps (dattadi) through the cowherd village. Slipping into houses without making a single sound (sappalilladante), He savors and gobbles up the painstakingly churned ghee, butter, milk, and curd. Once finished, He smashes the clay pots onto the floor with a loud thud (doppane) and slips away silently (gappachuppagi). Along the pathways, He playfully pulls at the blouses (kuppasa) of the young Gopis, embraces them affectionately, and then slips away from their grasp. Witnessing His diverse, enchanting pastimes, Lord Brahma (Varija sambhava), Lord Shiva (Sarpa-bhooshana), and Indra bow their heads in awe, praising this immeasurable Absolute (Aprameya) as peerless. This Vijaya Vithala—who was once so easily pleased by a mere handful of flattened rice (vappidi avali—the story of Sudama)—is an easily accessible father to His devotees. Look at Him go, clapping His hands alongside the cowherds!

5. Ādi Tāla

Muni manugaḷu tamma manasili eṇisi guṇisi kāṇāru |

Eṇegāṇenu ninna bālatvā - tanada krīḍege nānelli |

Maṇigaṇa mikkāda vēdikā anudinā yāgada śālēli |

Anuvāgi iralu adaralli kone beraḷādaru iḍadē |

Gaṇane māḍadalīppe ittalu manuja vigrahanāgi gōvāḷā |

Vanitēra maniya aṅgaṇā anuchitavāgirē nīnolidu |

Initādare pōgadirahude dinadina sañcāra māḍuve |

Animitta bandhu vijayaviṭṭhala ninage namō namō ninna caritake namō ॥ 5 ॥

Meaning: Great ascetics and sages (Muni manugalu), no matter how much they contemplate, calculate, and meditate within their minds, fail to witness Your true form. Where do I stand compared to them? How can a simple soul like me ever hope to adequately describe the sport of Your childhood pastimes? You completely ignore the grand, daily sacrificial halls (yaga-shala) adorned with gem-studded altars, refusing to place even Your little finger there. Yet, on the other side, assuming a human form (manuja vigraha) as a simple cowherd boy, You gladly grace the ordinary, dung-swept courtyards of the Gopis' homes. You love it there so much that You refuse to leave, choosing to wander those streets day after day. O Lord Vijaya Vithala, You are our Animitta Bandhu—the true friend who loves and protects us without any selfish motive. Salutations to You over and over; salutations to Your holy, purifying life story.

Jate (Concluding Couplet)

Andu nārada purandaradāsarā |

Mandiradoḷu kuṇidā vijayaviṭṭhala volidā ॥

Meaning: The very same Lord Vijaya Vithala who, in a bygone era, lovingly danced within the shrine-home of Sri Purandara Dasa (the earthly descent of Sage Narada), has today cast His compassionate glance upon me and manifested right before my eyes.

***