by ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆ ಗಿರಿಯಮ್ಮ
ತಾರಮ್ಮ ಶ್ರೀ ರಂಗಧಾಮನ ತಂದು
ತೋರಮ್ಮ ಎನ್ನಯ ಪ್ರೇಮನ
ವಾರಿಜಸಖಶತಕೋಟಿತೇಜನ ಹೊಂತ-
ಕಾರಿಯ ನೀ ಕರತಾರೆ ಸೈರಿಸಲಾರೆ IIಪII
ವೃಂದಾವನದೊಳಗಾಡುವ ಶ್ರೀ-
ಗಂಧವ ಮೈಯೊಳು ತೀಡುವ
ಚಂದದಿ ಕೊಳಲೂದಿ ಪಾಡುವ ನಮ್ಮ
ಕಂದರ್ಪ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುವ
ನಂದ ನಂದನ ಗೋವಿಂದನ ಕಾಣದೆ
ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಯುಗವಾಗಿ ತೋರುತಲಿದೆ II1II
ಉಡುವ ಸೀರೆಯ ಸೆಳೆದೋಡುವ ದೊಡ್ಡ
ಕಡಹದ ಮರವೇರಿ ನೋಡುವ
ಕೊಡಲೊಲ್ಲದೆ ಬಹುಕಾಡುವ ಲಜ್ಜೆ-
ಗೆಡಿಸಿ ಮಾನಿನಿಯರ ಕೂಡುವ
ತಡವ್ಯಾತಕ್ಕೆ ಸಖಿ ತವಕದಿಂದಲಿ ಪೋಗಿ ಎ-
ನ್ನೊಡೆಯನ ಕರತಾರೆ ಅಡಿಗೆರಗುವೆ ನಾ II2II
ನೀಲವರ್ಣನ ನಿಜರೂಪನ ಶ್ರೀ-
ಲೋಲ ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆವಾಸನ
ಜಾಲಿ ಹಾಳ ವೆಂಕಟೇಶನ ಭಕ್ತ-
ಪಾಲಕ ಪರಮವಿಪೋಷನ
ಆಲಸ್ಯವ್ಯಾಕೆನ್ನ ಇನಿಯನ ಕರೆತಾರೆ
ಬಾಲೆ ನಿನಗೆ ಕಂಠಮಾಲೆಯ ಕೊಡುವೆ II3II
***
tāramma śrī raṅgadhāmana taṁdu tōramma ennaya prēmana
vārijasakhaśatakōtitējana hoṁtakāriya nī karatāre sairisalāre IIpaII
vṛṁdāvanadoloḷagāḍuva śrīgaṁdhava maiyoḷu tīḍuva
caṁdadi koḷalūdi pāḍuva namma kaṁdarpa jalakrīḍeyāḍuva
naṁda naṁdana gōviṁdana kāṇade oṁdu nimiṣa yugavāgi tōrutalide II1II
uḍuva sīreya seḷedōḍuva doḍḍa kaḍahada maravēri nōḍuva
koḍalollade bahukāḍuva lajjegeḍisi māniniyara kūḍuva
taḍavyātakke sakhi tavakadandali pōgi ennoḍeyana karatāre aḍigeraguve nā II2II
nīlavarṇana nizarūpana śrīlōla heḷavanakaṭṭevāsana
jāli hāḷa veṁkaṭēśana bhaktapālaka paramavipoṣana
ālasyavyākenna iniyana karatāre bāle ninage kaṁṭhamāleya koḍuvenu II3II
***
Pronunciation Guide
Pronounce 'ś' like the 'sh' in "shoe" and 'ṇ' and 'ḷ' with the tongue retroflexed against the roof of the mouth.
Long vowels (marked with a macron like ā, ī, ū) should be held for twice the duration of short vowels.
The retroflex 'ṭ' and 'ḍ' require curling the tongue tip back to touch the hard palate.
Read 'c' as 'ch' (as in "church") and double consonants (like 'tt' or 'll') with a slight emphasis.
Sanskrit/Kannada aspirates like 'bh' and 'dh' are pronounced with an audible puff of breath following the consonant.
***
Summary (Kannada)
ಹರಿದಾಸಿ ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆ ಗಿರಿಯಮ್ಮನವರ ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತೆಯು ಶ್ರೀರಂಗಧಾಮನನ್ನು (ಕೃಷ್ಣನನ್ನು) ಒಲಿಸಿ ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಂದು ತೋರಿಸುವಂತೆ ತನ್ನ ಸಖಿಯನ್ನು ಮನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಕೊಳಲೂದುವ, ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಆಡುವ ನಂದನಂದನನಿಲ್ಲದೆ ತನಗೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ಯುಗದಂತೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕೆಯ ವಿರಹ ವೇದನೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣದ ಲೀಲೆ, ನೀಲವರ್ಣನ ದಿವ್ಯ ರೂಪ ಹಾಗೂ ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆಯ ವೆಂಕಟೇಶನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತರಿಸುತ್ತಾ, ಆತನನ್ನು ಕರೆತಂದರೆ ಕಂಠಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭಕ್ತೆಯು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ
ತಾರಮ್ಮ ಶ್ರೀ ರಂಗಧಾಮನ ತಂದು ತೋರಮ್ಮ ಎನ್ನಯ ಪ್ರೇಮನ
ವಾರಿಜಸಖಶತಕೋಟಿತೇಜನ ಹೊಂತಕಾರಿಯ ನೀ ಕರತಾರೆ ಸೈರಿಸಲಾರೆ IIಪII
ಅರ್ಥ: ಹೇ ಸಖಿಯೇ, ಶ್ರೀ ರಂಗಧಾಮನನ್ನು ಕರೆತಂದು ನನ್ನ ಪ್ರೇಮಿಯಾದ ಆತನನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸಮ್ಮ. ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕೋಟಿ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕರೆತಾರೆ, ಇನ್ನು ಈ ವಿರಹವನ್ನು ನಾನು ಸೈರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರೆ.
ಚರಣ ೧
ವೃಂದಾವನದೊಳಗಾಡುವ ಶ್ರೀಗಂಧವ ಮೈಯೊಳು ತೀಡುವ
ಚಂದದಿ ಕೊಳಲೂದಿ ಪಾಡುವ ನಮ್ಮ ಕಂದರ್ಪ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುವ
ನಂದ ನಂದನ ಗೋವಿಂದನ ಕಾಣದೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಯುಗವಾಗಿ ತೋರುತಲಿದೆ II1II
ಅರ್ಥ: ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ, ಮೈಗೆ ಶ್ರೀಗಂಧವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೊಳಲೂದಿ ಹಾಡುವ, ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುವ ನಂದನಂದನ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಕಾಣದೆ ನನಗೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ಒಂದು ಯುಗದಂತೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಚರಣ ೨
ಉಡುವ ಸೀರೆಯ ಸೆಳೆದೋಡುವ ದೊಡ್ಡ ಕಡಹದ ಮರವೇರಿ ನೋಡುವ
ಕೊಡಲೊಲ್ಲದೆ ಬಹುಕಾಡುವ ಲಜ್ಜೆಗೆಡಿಸಿ ಮಾನಿನಿಯರ ಕೂಡುವ
ತಡವ್ಯಾತಕ್ಕೆ ಸಖಿ ತವಕದಿಂದಲಿ ಪೋಗಿ ಎನ್ನೊಡೆಯನ ಕರತಾರೆ ಅಡಿಗೆರಗುವೆ ನಾ II2II
ಅರ್ಥ: ಗೋಪಿಕೆಯರ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ಮರವೇರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ, ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನೀಡದೆ ಕಾಡುವ, ಮಾನಿನಿಯರ ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ಕಳೆದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಲಿದಾಡುವ ಆ ಚತುರನನ್ನು ಕರೆತರಲು ತಡವೇಕೆ? ಸಖಿಯೇ, ನೀನು ತವಕದಿಂದ ಹೋಗಿ ನನ್ನೊಡೆಯನನ್ನು ಕರೆತಾರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಎರಗುವೆನು.
ಚರಣ ೩
ನೀಲವರ್ಣನ ನಿಜರೂಪನ ಶ್ರೀಲೋಲ ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆವಾಸನ
ಜಾಲಿ ಹಾಳ ವೆಂಕಟೇಶನ ಭಕ್ತಪಾಲಕ ಪರಮವಿಪೋಷನ
ಆಲಸ್ಯವ್ಯಾಕೆನ್ನ ಇನಿಯನ ಕರೆತಾರೆ ಬಾಲೆ ನಿನಗೆ ಕಂಠಮಾಲೆಯ ಕೊಡುವೆ II3II
ಅರ್ಥ: ನೀಲವರ್ಣನಾದ, ದಿವ್ಯ ರೂಪವುಳ್ಳ, ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಭಕ್ತರನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವೆಂಕಟೇಶನಾದ ಆ ನನ್ನ ಇನಿಯನನ್ನು ಕರೆತರಲು ಆಲಸ್ಯವೇಕೆ? ಹೇ ಸಖಿಯೇ, ನೀನು ಆತನನ್ನು ಕರೆತಂದರೆ ನಿನಗೆ ಕಂಠಮಾಲೆಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವೆನು.
***
Summary (English)
In this soulful composition, Haridasi Helavanakatte Giriyamma earnestly pleads with her companion to bring Lord Ranganatha (Krishna) to her. Expressing the deep agony of separation, she describes the Lord who plays the flute in Vrindavana, sports with the gopis, and enchants all with His divine pastimes. Desperate to behold the dark-hued Lord of Helavanakatte, she urges her friend to fetch Him immediately, promising a precious necklace in return.
Meaning (English Transliterated Stanza and Meaning)
Pallavi
Tāramma śrī raṅgadhāmana taṁdu tōramma ennaya prēmana
vārijasakhaśatakōtitējana hoṁtakāriya nī karatāre sairisalāre IIpaII
Meaning: O friend, bring Sri Rangadhama and show Him to me, my beloved! Bring Him here—He who shines with the brilliance of millions of suns and dispels all sorrow; I can bear this separation no longer!
Stanza 1
Vṛṁdāvanadoloḷagāḍuva śrīgaṁdhava maiyoḷu tīḍuva
caṁdadi koḷalūdi pāḍuva namma kaṁdarpa jalakrīḍeyāḍuva
naṁda naṁdana gōviṁdana kāṇade oṁdu nimiṣa yugavāgi tōrutalide II1II
Meaning: Without beholding Nanda's son Govinda—who sports in Vrindavana, applies sandalwood paste to His body, plays sweetly on the flute, and engages in water sports—every single minute feels like an entire yuga to me!
Stanza 2
Uḍuva sīreya seḷedōḍuva doḍḍa kaḍahada maravēri nōḍuva
koḍalollade bahukāḍuva lajjegeḍisi māniniyara kūḍuva
taḍavyātakke sakhi tavakadandali pōgi ennoḍeyana karatāre aḍigeraguve nā II2II
Meaning: Why this delay, my friend? He who pulls the garments of the maidens and climbs the tall tree, teasing them playfully and ignoring their modesty—go quickly with eagerness, bring my Lord to me, and I will fall at your feet!
Stanza 3
Nīlavarṇana nizarūpana śrīlōla heḷavanakaṭṭevāsana
jāli hāḷa veṁkaṭēśana bhaktapālaka paramavipoṣana
ālasyavyākenna iniyana karatāre bāle ninage kaṁṭhamāleya koḍuvenu II3II
Meaning: Why delay in bringing my dark-hued, divine-formed beloved, the resident of Helavanakatte, the protector of devotees, Venkatesha? O maiden, bring my Lord to me, and I will gift you a necklace!
***
ತಾರಮ್ಮ ಶ್ರೀ ರಂಗಧಾಮನ ತಂದು
ತೋರಮ್ಮ ಎನ್ನಯ ಪ್ರೇಮನ
ವಾರಿಜಸಖಶತಕೋಟಿತೇಜನ ಹೊಂತ-
ಕಾರಿಯ ನೀ ಕರತಾರೆ ಸೈರಿಸಲಾರೆ ಪ.
ವೃಂದಾವನದೊಳಗಾಡುವ ಶ್ರೀ-
ಗಂಧವ ಮೈಯೊಳು ತೀಡುವ
ಚಂದದಿ ಕೊಳಲೂದಿ ಪಾಡುವ ನಮ್ಮ
ಕಂದರ್ಪ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಾಡುವ
ನಂದ ನಂದನ ಗೋವಿಂದನ ಕಾಣದೆ
ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಯುಗವಾಗಿ ತೋರುತಲಿದೆ 1
ಉಡುವ ಸೀರೆಯ ಸೆಳೆದೋಡುವ ದೊಡ್ಡ
ಕಡಹದ ಮರವೇರಿ ನೋಡುವ
ಕೊಡಲೊಲ್ಲದೆ ಬಹುಕಾಡುವ ಲಜ್ಜೆ-
ಗೆಡಿಸಿ ಮಾನಿನಿಯರ ಕೂಡುವ
ತಡವ್ಯಾತಕ್ಕೆ ಸಖಿ ತವಕದಿಂದಲಿ ಪೋಗಿ ಎ-
ನ್ನೊಡೆಯನ ಕರತಾರೆ ಅಡಿಗೆರಗುವೆ ನಾ 2
ನೀಲವರ್ಣನ ನಿಜರೂಪನ ಶ್ರೀ-
ಲೋಲ ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆವಾಸನ
ಜಾಲಿ ಹಾಳ ವೆಂಕಟೇಶನ ಭಕ್ತ-
ಪಾಲಕ ಪರಮವಿಪೋಷನ
ಆಲಸ್ಯವ್ಯಾಕೆನ್ನ ಇನಿಯನ ಕರೆತಾರೆ
ಬಾಲೆ ನಿನಗೆ ಕಂಠಮಾಲೆಯ ಕೊಡುವೆ. 3
***
No comments:
Post a Comment