CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಬಹುಜನರು ನೆಲೆ ತಿಳಿದು ಪೇಳಿ ಮತ್ತಿದನು.
ದೇವರಿಲ್ಲದ ಗುಡಿಯು ಪಾಳು ಬಿದ್ದಂಗಡಿಯು
ಭಾವವಿಲ್ಲದ ಭಕುತಿ ಅದು ಕುಹಕ ಯುಕುತಿ
ಹೇವವಿಲ್ಲದ ಹೆಣ್ಣು ಗಜ್ಜುಗ ಬೆಳೆದಾ ಕಣ್ಣು
ಸೇವೆಯರಿಯದ ಧಣಿಯು ಕಲ್ಲಿನಾ ಖಣಿಯು.
ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಅರಸು ಮುರಿದ ಕಾಲಿನ ಗೊರಸು
ನಿರ್ಮಲಿಲ್ಲದ ಮನಸು ಅದು ಕಜ್ಜಿ ತಿನಿಸು(/ಕೊಳಚೆ ಹೊಲಸು)
ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಗಂಡು ಕರಿಯ ಒನಕೆಯ ತುಂಡು
ಮರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಮಾತು ಒಡಕು ಮಡಕೆಯ ತೂತು.
ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಸಿರಿಯು ಕೊಳೆತ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ
ಸೌಖ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೂ(/ಊ)ಟ ಅದು ಕಾಳಕೂಟ
ಒಕ್ಕಲಿಲ್ಲದ ಊರು ಕೊಳೆತು ನಾರುವ ನೀರು
ಸೊಕ್ಕಿ ನಡೆಯುವ ಭೃತ್ಯ ಅವ ಕ್ರೂರಕೃತ್ಯ
ಕಂಡು ಕರೆಯದ ನೆಂಟ ಗಂಡುಗತ್ತೆಯ ಶಂಟ (/ಮೊನೆ ಕೆಟ್ಟಿಹ ಕಂಟ?)
ಉಂಡು ನಗದಿಹ ಮೋರೆ ಅದು ಕಹಿಯ ಸೋರೆ
ದಂಡಿಗಂಜುವ ಬಂಟ ಒಡಕು ಹರವಿಯ ಕಂಠ
ಗಂಡಗಂಜದ ನಾರಿ ಅವಳೆ ಹೆಮ್ಮಾರಿ.
ಬಿಟ್ಟು ನಡೆಯುವ(/ಆದುವ) ಗೆಳೆಯ ಹರಕು ತೊಗಲಿನ ಮಿಣಿಯು
ಕೊಟ್ಟು ಕೇಳುವ ದಾತ ಅವ ಹೀನಜಾತ
ಸೃಷ್ಟಿಯೊಳು ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವನಂಘ್ರಿ
ಮುಟ್ಟಿ ಭಜಿಸದ ನರನು ಅವನು ಕಾಡುಮರನು.
***
Pallavi:
Ahudādarahudenni allavādarallavenni |
Bahujanaru nele tiḷidu pēḷi mattidanu ||
Charana 1:
Dēvarillada guḍiyu pāḷu biddangaḍiyu |
Bhāvavillada bhakuti adu kuhaka yukuti |
Hēvavillada heṇṇu gajjuga beḷedā kaṇṇu |
Sēveyariyada dhaṇiyu kallinā khaṇiyu || 1 ||
Charana 2:
Dharmavillada arasu murida kālina goraṣu |
Nirmalallada manasu adu kajji tinisu |
Karmavillada gaṇḍu kariya onakeya tuṇḍu |
Marmavillada mātu oḍaku maḍakeya tūtu || 2 ||
Charana 3:
Makkaḷillada siriyu koḷeta teṅgina kāyi |
Saukhyavillada kūṭa adu kāḷakūṭa |
Okkalillada ūru koḷetu nāruva nīru |
Sokki naḍeyuva bhṛtya ava krūrakṛtya || 3 ||
Charana 4:
Kaṇḍu kareyada neṇṭa mone keṭṭiha kaṇṭa |
Uṇḍu nagadiha mōre adu kahiya sōre |
Daṇḍigañjuva baṇṭa oḍaku haraviya kaṇṭha |
Gaṇḍagañjada nāri avaḷe hemmāri || 4 ||
Charana 5:
Biṭṭu naḍeyuva geḷeya haraku togulina miṇiyu |
Koṭṭu kēḷuva dāta ava hīnajāta |
Sṛṣṭiyoḷu kāginelayādikēśavanaṅghri |
Muṭṭi bhajisada naranu avanu kāḍumaranu || 5 ||
***
Pronunciation Guide:
ḷ / ṇ / ḍ: Retroflex sounds (curl your tongue back to touch the roof of the mouth).
ṣ / ś: Both represent 'sh' sounds; ṣ is harder/sharper, and ś is softer.
ā / ē / ī / ō / ū: Long vowels (held longer than the short ones).
oḍaku: Pronounced "o-da-ku" (broken).
aṅghri: Pronounced "ang-ghri" (the feet).
kāginelayādikēśava: The signature name of the Lord at Kaginele.
***
ಕನಕದಾಸರ ಈ ಕೃತಿಯು ಜೀವನದ ನೈಜ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಅಥವಾ ಯಾವುದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜೀವನ ನಿರರ್ಥಕ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವರು, ಧರ್ಮ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮನೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ಪೂಜೆ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೇಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂಬುದನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವನಾದ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವನನ್ನು ಭಜಿಸದ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರವಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಅಹುದಾದರಹುದೆನ್ನಿ ಅಲ್ಲವಾದರಲ್ಲವೆನ್ನಿ
ಬಹುಜನರು ನೆಲೆ ತಿಳಿದು ಪೇಳಿ ಮತ್ತಿದನು.
ಅರ್ಥ: ನಾನು ಹೇಳುವ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಹೌದು ಎನ್ನಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಿ. ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು, ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಎಂದು ದಾಸರು ಜನರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊದಲನೇ ಚರಣ:
ದೇವರಿಲ್ಲದ ಗುಡಿಯು ಪಾಳು ಬಿದ್ದಂಗಡಿಯು
ಭಾವವಿಲ್ಲದ ಭಕುತಿ ಅದು ಕುಹಕ ಯುಕುತಿ
ಹೇವವಿಲ್ಲದ ಹೆಣ್ಣು ಗಜ್ಜುಗ ಬೆಳೆದಾ ಕಣ್ಣು
ಸೇವೆಯರಿಯದ ಧಣಿಯು ಕಲ್ಲಿನಾ ಖಣಿಯು.
ಅರ್ಥ: ವಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವ್ಯಾಪಾರವಿಲ್ಲದ ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ಅಂಗಡಿಯಂತೆ ಶೂನ್ಯ. ಅಂತರಾತ್ಮದ ಭಾವವಿಲ್ಲದ ಭಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ಕುತಂತ್ರದ ಕೆಲಸವಷ್ಟೇ. ನಾಚಿಕೆ (ಹೇವ) ಇಲ್ಲದ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸೇವಕರ ಕಷ್ಟವನ್ನರಿಯದ ಯಜಮಾನನು ಕಲ್ಲಿನ ಗಣಿಯಂತೆ ಕಠಿಣ ಹೃದಯದವನು.
ಎರಡನೇ ಚರಣ:
ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಅರಸು ಮುರಿದ ಕಾಲಿನ ಗೊರಸು
ನಿರ್ಮಲಿಲ್ಲದ ಮನಸು ಅದು ಕೊಳಚೆ ಹೊಲಸು
ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಗಂಡು ಕರಿಯ ಒನಕೆಯ ತುಂಡು
ಮರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಮಾತು ಒಡಕು ಮಡಕೆಯ ತೂತು.
ಅರ್ಥ: ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ರಾಜನು ಮುರಿದ ಕಾಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಅಸಹಾಯಕ. ಸ್ವಚ್ಛವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು ಕೊಳಚೆಗೆ ಸಮಾನ. ಕೆಲಸ (ಕರ್ಮ) ಮಾಡದ ಸೋಮಾರಿ ಗಂಡಸು ಒನಕೆಯ ತುಂಡಿನಂತೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದವನು. ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಅಂತರಾರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತು ಒಡಕು ಮಡಕೆಯ ತೂತಿನಂತೆ ವ್ಯರ್ಥ.
ಮೂರನೇ ಚರಣ:
ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಸಿರಿಯು ಕೊಳೆತ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ
ಸೌಖ್ಯವಿಲ್ಲದ ಊಟ ಅದು ಕಾಳಕೂಟ
ಒಕ್ಕಲಿಲ್ಲದ ಊರು ಕೊಳೆತು ನಾರುವ ನೀರು
ಸೊಕ್ಕಿ ನಡೆಯುವ ಭೃತ್ಯ ಅವ ಕ್ರೂರಕೃತ್ಯ
ಅರ್ಥ: ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮನೆಯ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಕೊಳೆತ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಂತೆ ಅಪ್ರಯೋಜಕ. ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲದ ಊಟವು ವಿಷಕ್ಕೆ (ಕಾಳಕೂಟ) ಸಮಾನ. ಜನರಿಲ್ಲದ ಊರು ನಾರುವ ಹಳೆಯ ನೀರಿನಂತೆ. ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ ಸೇವಕನು ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಚರಣ:
ಕಂಡು ಕರೆಯದ ನೆಂಟ ಮೊನೆ ಕೆಟ್ಟಿಹ ಕಂಟ
ಉಂಡು ನಗದಿಹ ಮೋರೆ ಅದು ಕಹಿಯ ಸೋರೆ
ದಂಡಿಗಂಜುವ ಬಂಟ ಒಡಕು ಹರವಿಯ ಕಂಠ
ಗಂಡಗಂಜದ ನಾರಿ ಅವಳೆ ಹೆಮ್ಮಾರಿ.
ಅರ್ಥ: ಎದುರಿಗೆ ಕಂಡರೂ ಮಾತನಾಡಿಸದ ಸಂಬಂಧಿಯು ಮೊಂಡಾದ ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ಚುಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಮುಖ ಕಹಿಯಾದ ಸೋರೆಕಾಯಿಯಂತೆ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೆದರುವ ಸೈನಿಕನು ಒಡಕು ಮಡಕೆಯ ಅಂಚಿನಂತೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ. ಮರ್ಯಾದೆಯಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸದ್ಗುಣವಿಲ್ಲದ ಹೆಣ್ಣು ಹೆಮ್ಮಾರಿಯಂತೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾರಕ.
ಐದನೇ ಚರಣ:
ಬಿಟ್ಟು ನಡೆಯುವ ಗೆಳೆಯ ಹರಕು ತೊಗಲಿನ ಮಿಣಿಯು
ಕೊಟ್ಟು ಕೇಳುವ ದಾತ ಅವ ಹೀನಜಾತ
ಸೃಷ್ಟಿಯೊಳು ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವನಂಘ್ರಿ
ಮುಟ್ಟಿ ಭಜಿಸದ ನರನು ಅವನು ಕಾಡುಮರನು.
ಅರ್ಥ: ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ಗೆಳೆಯ ಹರಿದ ಚರ್ಮದ ಹಗ್ಗದಂತೆ (ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ). ದಾನ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಅತ್ಯಂತ ಕೀಳು ಮಟ್ಟದವನು. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಒಡೆಯನಾದ ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಂಬದ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ನೆರಳಾಗದ ಒಣ ಮರಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
***
This famous composition by Kanakadasaru is a poignant critique of hypocrisy and the lack of essential values in human life. Using sharp, everyday metaphors, he explains that things or people without their core virtues are not just useless, but often burdensome.
Summary
In this song, Kanakadasu lists various social roles and objects that lose their purpose when they lack their defining qualities—such as a temple without a deity, a king without righteousness, or a friendship without loyalty. He challenges the listener to judge the truth of his observations. The poem concludes with a spiritual warning: a human being who does not devote themselves to the Divine (Kaginele Adikeshava) is as lifeless and purposeless as a wild tree in a forest.
Paragraph-wise Meaning
Refrain (Pallavi):
Ahudādarahudenni allavādarallavenni
Bahujanaru nele tilidu pēḷi mattidanu.
Meaning: "If it is true, say yes; if it is false, say no. Let the people understand the depth of these words and then decide." The poet starts by inviting the audience to reflect on the practical truths of life.
Stanza 1:
Dēvarillada guḍiyu pāḷu biddangaḍiyu...
Meaning:
A temple without a deity is like a deserted, ruined shop.
Devotion (Bhakti) without genuine feeling (Bhava) is just a deceitful trick.
A woman without modesty or a master who does not understand the struggles of those who serve him are as cold and unyielding as a stone quarry.
Stanza 2:
Dharmavillada arasu murida kālina goraṣu...
Meaning:
A king without righteousness (Dharma) is as helpless as an animal with a broken hoof.
A mind that isn't pure is like a filthy gutter.
A man who does not work (Karma) is as useless as a broken piece of a wooden pestle.
Speech that lacks depth or a secret meaning is like a hole in a broken pot—useless and empty.
Stanza 3:
Makkaḷillada siriyu koḷeta teṅgina kāyi...
Meaning:
Wealth in a home without children is like a rotten coconut—it looks good outside but is spoiled inside.
A meal eaten without peace or happiness is like poison (Kalakuta).
A village without residents is like stagnant, stinking water.
A servant who is arrogant is a danger to everyone.
Stanza 4:
Kaṇḍu kareyada neṇṭa gaṇḍugatteya śaṇṭa...
Meaning:
A relative who sees you but does not acknowledge you is like a blunt thorn.
A face that does not smile after a meal is as unpleasant as a bitter gourd.
A soldier who fears the army/war is like the neck of a broken pitcher.
A woman who lacks respect or virtue is like a destructive force (Hemmari).
Stanza 5:
Biṭṭu naḍeyuva geḷeya haraku togulina miṇiyu...
Meaning:
A friend who deserts you in times of need is like a frayed leather rope—unreliable and broken.
A donor who brags about his charity after giving is of a low character.
Finally, in this world, a person who does not touch the feet of Kaginele Adikeshava and sing His praises is no better than a wild tree in the woods, providing neither fruit nor purpose.
***
ರಾಗ ಮುಖಾರಿ ಝಂಪೆತಾಳ (raga tala may differ in audio)
Ahudādarahudenni allavādarallavenni
bahujanaru nele tiḷidu pēḷi mattidanu.
Dēvarillada guḍiyu pāḷu biddaṅgaḍiyu
bhāvavillada bhakuti adu kuhaka yukuti
hēvavillada heṇṇu gajjuga beḷedā kaṇṇu
sēveyariyada dhaṇiyu kallinā khaṇiyu.
Dharmavillada arasu murida kālina gorasu
nirmalillada manasu adu kajji tinisu
karmavillada gaṇḍu kariya onakeya tuṇḍu
marmavillada mātu oḍaku maḍakeya tūtu.
Makkaḷillada siriyu koḷeta teṅgina kāyi
saukhyavillada kūṭa adu kāḷakūṭa
okkalillada ūru koḷetu nāruva nīru
sokki naḍeyuva bhr̥tya ava krūrakr̥tya
kaṇḍu kareyada neṇṭa gaṇḍugatteya śaṇṭa
uṇḍu nagadiha mōre adu kahiya sōre
daṇḍigan̄juva baṇṭa oḍaku haraviya kaṇṭha
gaṇḍagan̄jada nāri avaḷe hem’māri.
Biṭṭu naḍeyuva geḷeya haraku togalina miṇiyu
koṭṭu kēḷuva dāta ava hīnajāta
sr̥ṣṭiyoḷu kāgineleyādikēśavanaṅghri
muṭṭi bhajisada naranu avanu kāḍumaranu.
***
..
ಅಹುದಾದರಹುದೆನ್ನಿ ಅಲ್ಲವಾದರಲ್ಲವೆನ್ನಿಸಹಜವಿದು ಸಜ್ಜನರ ಮನಕೆ ಸಮ್ಮತವು ಪ
ಕರಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಬಾಳು ಕರಿವರದನ ದಯೆ ಕೇಳುಅರಿತವರಿರೆ ಮನೆಯೊಳು ಅದು ಸ್ವರ್ಗವು ಕೇಳುಕರಣಿಕರೊಳಗಣ ನಂಟು ಕಟ್ಟಿದ ಹಣವಿನ ಗಂಟುಗುರುವಿನ ವಾಕ್ಯದಿ ಭಕ್ತಿ ಇಹಪರಕದು ಮುಕ್ತಿ1
ಒಕ್ಕಲಿಗಾಗದ ಗವುಡ ಮೇಲೆರಗಿ ಕುಕ್ಕುವ ಲಗಡಮಕ್ಕಳ ಪಡೆವುದು ಪುಣ್ಯ ನಲಿವು ನಗೆಗಳ ಪಣ್ಯಇಕ್ಕುವ ಅನ್ನವು ಧರ್ಮ ಇಹಪರಕದು ಅತಿ ಧರ್ಮಬಿಕ್ಕಳಿಕಿಕ್ಕಿದ ವ್ಯಾಧಿ ಯಮಪುರಕದು ಹಾದಿ2
ಕಂಡರೆ ಸೇರದ ನಾರಿ ಕೆಂಡವನುಗುಳುವ ಮಾರಿದಂಡವ ತೆರಿಸುವ ಪುತ್ರ ಹಗೆಗಳಿಗವ ಮಿತ್ರಉಂಡರೆ ಸೇರದ ತಾಯಿ ಉರಗನ ಮೆಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಹಿಂಡನಗಲಿದ ಗೋವು ಹುಲಿಗಿಕ್ಕಿದ ಮೇವು 3
ಪರನಾರಿಯರೊಡನಾಟ ಗರಲವನಟ್ಟುಂಬಾಟಬರೆದೂ ಅರಿಯದ ಲೆಕ್ಕ ಕಡೆಯಲಿ ಬಹು ದುಕ್ಕಇರಿತಕೆ ಬೆದರುವ ಮದಕರಿ ಬಾಯ್ಕಿರಿವ ಕೋಡಗ ಮರಿಕರೆ ಬರಲರಿಯದ ಗಂಡ ಅವ ನಾಚಿಕೆ ಭಂಡ4
ಸಮಯಕ್ಕೊದಗದ ಅರ್ಥ ಸಾವಿರವಿದ್ದರು ವ್ಯರ್ಥಸವತಿಯರೊಳಗಣ ಕೂಟ ಎಳನಾಗರ ಕಾಟಅಮರರಿಗೊದಗದ ಯಾಗ ಆಡಿನ ಮೇಲಣ ರೋಗನಮ್ಮ ಆದಿಕೇಶವನ ಭಕ್ತ ಅವ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ 5
***
No comments:
Post a Comment