ಆವ ಕರ್ಮಗಳಿನ್ನು gopala vittala ankita suladi ಪ್ರಮೇಯ ಸುಳಾದಿ AVA KARMAGALINNU PRAMEYA SULADI

 

ರಾಗ ದರ್ಬಾರಿಕಾನಡ 

Audio by Mrs. Nandini Sripad

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ   ಪ್ರಮೇಯ ಸುಳಾದಿ 

 ಧ್ರುವತಾಳ 

ಆವ ಕರ್ಮಗಳಿನ್ನು ಆವ ಧರ್ಮಗಳಿನ್ನು

ಆವ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ಆವಾವ ವ್ರತಂಗಳು

ಆವಾವ ಸಜ್ಜನರ ಸಹವಾಸಂಗಳು ಎಲ್ಲ

ಆವಾವ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ದೇವಾರ್ಚನೆಗಳೆಲ್ಲ

ದೇವ ನಿನ್ನ ಒಲಿಸುವ ಉಪಾಯಂಗಳು

ಆವಾವ ಪರಿ ಸಾಧನಂಗಳು ಎನ್ನು

ಈ ವಿಧ ಸಾಧನಗಳಿನ್ನು ತಾ ವೊಪ್ಪಿಸೀಗಾ ಸಾಧನವ ಪೋಗಲಾಡಿಸಿತೊ

ನಾ ಒಂದರಿಯಾದಾದೆ , ದೇವ ದೇವಾ

ಗೋವು ಕರದು ಪಾಲು ಹಾವಿಗೆರದಂತೆ

ಸಾವಿರ ಬಗೆ ಸಾಧನಂಗಳು ಎಲ್ಲ

ಈ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕುಪಾಯವ ದಾವದಯ್ಯಾ

ನೀ ಒಲಿವ ಬಗೆ ಇನ್ನಾವದು ನಾನರಿಯೆ

ಭೂವಲ್ಲಭ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲರೇಯಾ 

ಭಾವ ಶುದ್ಧದಿ ನಿನ್ನ ಸೇವಿಸದೆ ॥ 1 ॥ 

 ಮಟ್ಟತಾಳ 

ಮನವು ಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಎಣಿಸಲು ಜೀವಂಗಳು

ಹಣವೆಣಿಕೆಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ಎಣಿಸಲಿಲ್ಲ

ನೊಣನು ಅನ್ನದಲಿಟ್ಟು ಉಣಕಲಿತರೆ ಇನ್ನು

ಗುಣ ಕೊಡಬಲ್ಲದೆ ದಣಿಸದೆ ಬಿಡತನಕ

ಮನುಜ ಜಡ ನಾನು ಕುಣಿಯ ಕಾಣದೆ ಬಿದ್ದು

ಎಣಿಸುತಲಿದ್ದಂತೆ ಧನದ ವ್ಯಾಕುಲವಯ್ಯಾ

ಮಣಿ ಕಾಂಚನ ಮೃಣ್ಮಯ ಸಮವೆಂದು

ಮನದೊಳು ಮಾಡದೆ ಮನಸಿಜನಯ್ಯನೆ

ಎನಗೆ ನೀನೊಲಿಯೆ ಬೋಧೆನಿತ್ತು ಇನಿತು ಕಾಣೆ

ನಿನಗೆ ನೀನೆ ಬಲ್ಲಿ ಎನಗಾವ ಸಾಧನೆಯ

ಕೊನೆ ಮೊದಲು ಕಾಣೆ ಗುಣಪೂರ್ಣ ಕಾಮನೆ

ಫಣಿಶಾಯಿ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ತನುಮನದೊಡಿಯ ಅನುವರಿತು ಪೊರಿಯೊ ॥ 2 ॥ 

 ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ 

ವಿಷಯಂಗಳೆಲ್ಲ ಇನ್ನು ವಿಷವೆಂದರಿದು ದು -

ರ್ವಿಷಯಕ್ಕೆರಗುವೆನೊ ದೆಶೆಗೆಟ್ಟು ಬರಿದೆ

ಹಸಿದು ಹೋಗಿ ಇನ್ನು ಅಸುರತನದಲೀಗ

ನಸುಗುಂದಿ ಕಾಯಿಯ ಮಸಳಿ ಮೆದ್ದರೆ

ತೃಷಿ ಹೋಗಬಲ್ಲದೆ ರಸ ಉಣ್ಣದನಕ

ಹಸಿಯ ವಸ್ತ್ರವ ವೈದು ಕೆಸರೊಳು ತುಳಿದರೆ

ಹಸನಾಗ ಬಲ್ಲದೆ ವಸನ ವೇಗ

ಬಿಸಜಾಕ್ಷ ನಿನ್ನ ಕರುಣರಸವೆಂಬ ಮಡುವಿನೊಳು ಶಾರೀರ ತೋಯಿದು 

ಬಿಸಜ ಚರಣವ ತೋರೊ

ಕಸವ ಕಿತ್ತಿಯು ಕಾಮಕ್ರೋಧಂಗಳೆಲ್ಲ

ಉಸರಿದೆ ನಿನಗೆ ನಾ ಅಸುರಮರ್ದನ ರಂಗ

ವಸುದೇವಸುತ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ವಿಷಯದಾಸಿಗೆ ಮನ ವಶ ಮಾಡದಿರೊ ॥ 3 ॥ 

 ಅಟ್ಟತಾಳ 

ಮಾಡದೆ ಭಕುತಿಯ ಬೇಡದೆ ಮುಕುತಿಯ

ನೀಡ ಬಲ್ಲೆಯೊ ದೇವ ನೋಡವರ ಪುಣ್ಯ

ಕಾಡಿಗಿ ಮಸಿ ಕನ್ನಡಿಗೆ ಪೂಸಿ ಇನ್ನು

ನೋಡಲು ಮೊಗವನ್ನು ಪಾಡಾಗಿ ತೋರೋದೆ

ಗಾಡಿಕಾರನು ತನ್ನೊಡಲಾಶಗೆ

ನಾಡೊಳಗಿಲ್ಲದಾಟಾಡಿ ಜನ ಮರುಳು -

ಮಾಡಿ ಧನವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದಂದದಿ

ಆಡಿ ಪಾಡಿ ಹರಿದಾಸನೆಂದು ಜನರ

ಬೇಡುವದಕೆ ದ್ರವ್ಯ ಮಾಡುವೆ ಭಕುತಿಯ

ನೋಡುವಂತೆ ಜನರು ರೂಢಿಯೊಳೆನ್ನಂಥ

ಮೂಢನಿಲ್ಲೆಲೋ ದೇವ ಈಡಾರೊ ಎನಗಿನ್ನು

ಮಾಡೆ ಮನದವಗೆ ಮಾಡಲೆಂತೊ ಕೃಪೆ

ಬಾಡಿಗಿ ಮನೆ ದೇಹ ಬಿಡಾರ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ

ನಾಡ ದೈವರಗಂಡ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ಗೋಡಿ ಮರಿಯ ಭಕ್ತಿ ಮಾಡಿದರೊಲಿಮೆಯಿಲ್ಲ ॥ 4 ॥ 

 ಆದಿತಾಳ 

ಇಷ್ಟು ನಾನಾಪರಿ ಚಿನ್ನ ಅಲಂಕಾರ

ಉಟ್ಟ ಪೀತಾಂಬರ ತೊಟ್ಟ ಪಟ್ಟಾವಳಿ

ಅಷ್ಟ ಸಂಪತ್ತಿನ ದಿಟ್ಟ ಕನ್ನಿಕೆಯನು

ದೃಷ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಸಮವಿಲ್ಲದ ಬಾಲಿಗೆ

ನೆಟ್ಟನೆ ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಟವು ಇದ್ದರೆ

ನಷ್ಟ ಚಲುವಿಕೆ ಇನ್ಯಾತಕ್ಕಯ್ಯಾ

ಕೃಷ್ಣ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕುತಿ ಪುಟ್ಟಿದಲೇವೆ ಇನ್ನು

ವೈಷ್ಣವನಾಗಿ ಉಳ್ಳಷ್ಟು ಕರ್ಮ ಮಾಡಲು

ಭ್ರಷ್ಟ ಜನ್ಮಂಗಳು ಹೋಗ ಬಲ್ಲವೇನಯ್ಯಾ

ಹುಟ್ಟಿದರು ಗೌಡ ಹೆಸರು ಇಕ್ಕದಲೆ

ಕೆಟ್ಟ ಕಬ್ಬಲಿಗಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ತಾಳೋನೆ

ಸೃಷ್ಟಿಗೊಡಿಯ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ 

ನಿಷ್ಟಿಲಿ ಕೊಡು ನಿನ್ನ ಮುಟ್ಟಿ ಪೂಜಿಸಲಿ ॥ 5 ॥ 

 ಜತೆ 

ಜ್ಞಾನವೆ ಭಕುತರಿಗೆ ನೀನೊಲಿಯೊ ಎನಗಿನ್ನು

ದಾನವಾಂತಕ ರಂಗ ಗೋಪಾಲವಿಟ್ಠಲ ॥

***

1. Dhruva Tāḷa

Āva karmagaḷinnu āva dharmagaḷinnu |

Āva tīrthayātreyu āvāva vratangaḷu |

Āvāva sajjanara sahavāsangaḷu ella |

Āvāva vēdashāstra dēvārchanegaḷella |

Dēva ninna olisuva upāyangaḷu |

Āvāva pari sādhanangaḷu ennu |

Ī vidha sādhanagaḷinnu tā voppisīgā sādhanava pōgālāḍisito |

Nā ondariyadāde , dēva dēvā |

Gōvu karadu pālu hāvigeradante |

Sāvira bage sādhanangaḷu ella |

Ī uddhārakkupāyava dāvadayyā |

Nī oliva bage innāvadu nānariye |

Bhūvallabha namma gōpālaviṭṭhalarēyā |

Bhāva shuddhadhi ninna sēvisade ॥ 1 ॥

2. Maṭṭa Tāḷa

Manavu dhanadalliṭṭu eṇisalu jīvangaḷu |

Haṇaveṇikellade ninna eṇisalilla |

Noṇanu annadalliṭṭu uṇakalitare innu |

Guṇa koḍaballade daṇisade biḍatanaka |

Manuja jaḍa nānu kuṇiya kāṇade biddu |

Eṇisutaliddante dhanada vyākulavayyā |

Maṇi kāñchana mṛṇmaya samavendu |

Manadoḷu māḍade manasijanayyane |

Enage nīnolije bōdhenittu initu kāṇe |

Ninage nīne balli enagāva sādhaneya |

Kone modalu kāne guṇapūrṇa kāmane |

Phaṇishāyi namma gōpālaviṭṭhala |

Tanumanadoḍiya anuvaritu poriyo ॥ 2 ॥

3. Triviḍa Tāḷa

Vishayangaḷella innu vishavendaridu du - |

Rvishayakkeregaveno deshegeṭṭu baride |

Hasidu hōgi innu asuratanadalīgā |

Nasugundi kāyiya masaḷi meddare |

Tṛshi hōgaballade rasa uṇṇadanaka |

Hasiya vastrava vaidu kesaroḷu tuḷidare |

Hasanāga ballade vasana vēga |

Bisajāksha ninna karuṇarasavemba maḍuvinoḷu shārīra tōyidu |

Bisaja charaṇava tōro |

Kasava kittiyu kāmakrōdhangaḷella |

Usaride ninage nā asuramardana ranga |

Vasudēvasuta namma gōpālaviṭṭhalā |

Vishayadāsige mana vasha māḍadirō ॥ 3 ॥

4. Aṭṭa Tāḷa

Māḍade bhakutiya bēḍade mukutiya |

Nīḍa balleyo dēva nōḍavara puṇya |

Kāḍigi masi kannaḍige pūsi innu |

Nōḍalu mogavannu pāḍāgi tōrōde |

Gāḍikāranu tannoḍalāshage |

Nāḍoḷagilladāṭāḍi jana maruḷu - |

Māḍi dhanavannu kūḍisidandadi |

Āḍi pāḍi haridāsanendu janara |

Bēḍuvadake dravya māḍuve bhakutiya |

Nōḍuvante janaru rūḍhiyoḷennantha |

Mūḍhanillelō dēva īḍāro enaginnu |

Māḍe manadavage māḍalentō kṛpe |

Bāḍigi mane dēha biḍāra sthiravalla |

Nāḍa daivaragaṇḍa gōpālaviṭṭhala |

Gōḍi mariya bhakti māḍidarolimēyilla ॥ 4 ॥

5. Ādi Tāḷa

Ishṭu nānāpari chinna alaṅkāra |

Uṭṭa pītāmbara toṭṭa paṭṭāvaḷi |

Ashṭa sampattina diṭṭa kannikeyanu |

Dṛṣṭiyoḷage samavillada bālige |

Neṭṭane mogadalli kuṣṭavu iddare |

Naṣṭa chaluvike inyātakkayyā |

Kṛṣṇa ninnalli bhakuti puṭṭidalēve innu |

Vaiṣṇavanāgi uḷḷaṣṭu karma māḍalu |

Bhraṣṭa janmangaḷu hōga ballavēnayyā |

Huṭṭidaru gauḍa hesaru ikkadale |

Keṭṭa kabbaligage koṭṭare tāḷōne |

Sṛṣṭigoḍiya namma gōpālaviṭṭhala |

Niṣṭhili koḍu ninna muṭṭi pūjisali ॥ 5 ॥

Jate (Concluding Couplet)

Jñānave bhakutarige nīnoliyo enaginnu |

Dānavāntaka raṅga gōpālaviṭṭhala ॥

***

Quick Pronunciation Guide

-ē / -ō: Vowels with macrons like "ē" and "ō" are held long, like "ay" in say or "o" in boat (e.g., upāyangaḷū, bēḍuvadakē, nānarjē).

ā: This is always drawn out long—like the "a" in father (tīrthayātreyu, gāḍikāranu).

ī / ū: Long "ee" and "oo" sounds, like "ee" in meet (jīvangaḷu) and "oo" in boot (kūḍisidandadi).

ñch / jñ: The "ñch" sounds like the "nch" in inch (kāñchana). The "jñ" combination is pronounced as a soft nasalized "gya" or "nya" sound (jñānave).

ṇ / ḍ / ḷ / ṭ / ṣ: Letters with dots underneath are retroflex sounds. Pronounce them by curling the tip of your tongue slightly backward against the roof of your mouth (e.g., haṇaveṇikellade, pōgālāḍisito, māḍade, kuṣṭavu, vaiṣṇavanāgi).

***

ಇದು ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಪರಮ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲದಾಸರು (ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮೇಯಬದ್ಧವಾದ (ತತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ) 'ಪ್ರಮೇಯ ಸುಳಾದಿ' ಆಗಿದೆ. ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಪಟ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಾಟುವಂತಹ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗಳ) ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲದಾಸರು ಭಗವಂತನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶುದ್ಧವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾವಶುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞ, ವ್ರತ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳೆಲ್ಲವೂ 'ಹಾವಿಗೆ ಹಾಲು ಎರೆದಂತೆ' ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಣದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಜಪಿಸುವುದರಿಂದಲೋ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ವಿಷಯ ಸುಖಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನುಹತ್ತುವುದರಿಂದಲೋ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠವಿದ್ದವನಿಗೆ ಒಡವೆ-ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ತಾನು 'ವೈಷ್ಣವ'ನೆಂಬ ಆಚರಣೆಗಳು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನು ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹರಿದಾಸರ ಸೋಗು ಹಾಕುವ ಕಪಟ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಜ್ಞಾನ-ಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು ಎಂದು ದಾಸರು ಜಗದೊಡೆಯನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿ ಭಾಗದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)

೧. ಧ್ರುವತಾಳ:

ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವದೇವನೇ, ನಾನು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳು, ಯಾವ ಧರ್ಮಗಳು, ಯಾವ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳು, ಯಾವ ವ್ರತಗಳು, ಸಜ್ಜನರ ಸಹವಾಸಗಳು, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ದೇವತಾರ್ಚನೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಉಪಾಯಗಳು? ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನ ಮಾರ್ಗ ಯಾವುದು? ಈ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ "ನಾನು ಮಾಡಿದೆ" ಎಂದು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಸಾಧನವ ಪೋಗಲಾಡಿಸಿತೊ). ನಾನು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಮೂಢನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಭಾವಶುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಇಂತಹ ಸಾವಿರ ಬಗೆಯ ಸಾಧನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ "ಹಸುವನ್ನು ಕರೆದು ಆ ಹಾಲನ್ನು ಹಾವಿಗೆ ಕುಡಿಸಿದಂತೆ" ವ್ಯರ್ಥ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ! ಈ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ನಾನು ಉದ್ಧಾರವಾಗಲು ದಾರಿ ಯಾವುದು ಸ್ವಾಮಿ? ನೀನು ಒಲಿಯುವ ಬಗೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ನಾನರಿಯೆ. ಭೂಮಿಗೆ ಒಡೆಯನಾದ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಷ್ಕಪಟವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ಭಾವ ಶುದ್ಧದಿ) ಸೇವಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.

೨. ಮಟ್ಟತಾಳ:

ಭಾವಾರ್ಥ: ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಣದ (ಧನದ) ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಜೀವಿಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು, ಕೇವಲ ದುಡ್ಡಿನ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ವಿನಃ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೊಣವು ಅನ್ನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಲು ಕಲಿತರೆ, ಅದರಿಂದ ಏನಾದರೂ ಸದ್ಗುಣ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅದು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುವ ತನಕ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪೀಡಿಸದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ (ಹಾಗೆಯೇ ಹಣದ ಆಸೆಯೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ). ನಾನು ಜಡನಾದ ಮನುಷ್ಯ, ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಯ ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ; ಸದಾ ಹಣದ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮಣಿ, ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಮಾನವಾದುದು (ಎಲ್ಲವೂ ನಶ್ವರ) ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ ವಿವೇಕ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮನಸಿಜನಯ್ಯನೇ (ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ ಕೃಷ್ಣನೇ), ನೀನೇ ಎನಗೆ ಸದ್ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು (ಬೋಧೆಯನ್ನು) ಕರುಣಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಕೊನೆ-ಮೊದಲು ನನಗೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೇ ಸಕಲ ಗುಣಪೂರ್ಣನೇ, ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ, ನನ್ನ ತನು-ಮನಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ನೀನು ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು (ಅನುವನ್ನು) ಅರಿತು ನನ್ನನ್ನು ಸಲಹು.

೩. ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ:

ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಿಷಯ ಭೋಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿಷಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ದಿಕ್ಕುಗೆಟ್ಟವನಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ದುರ್ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಸಿದಿರುವ ಮನುಷ್ಯನು ಅಸುರತನದಿಂದ (ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ) ಹಸಿವನ್ನು ತಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಸಭರಿತವಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಉಣ್ಣದೆ, ಒಣಗಿದ ಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಕಹಿಯಾದ ಮಸಳಿಯನ್ನು ತಿಂದರೆ ಅವನ ತೃಷೆ (ಹಸಿವು-ಬಾರಿಕೆ) ಹಿಂಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಒಗೆದ ಒದ್ದೆಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಂದು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತುಳಿದರೆ ಆ ವಸ್ತ್ರವು ಎಂದಾದರೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಹೇ ಕಮಲಾಕ್ಷನೇ (ಬಿಸಜಾಕ್ಷ), ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯೆಂಬ ರಸದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ (ಕೊಳದಲ್ಲಿ) ನನ್ನ ಶರೀರ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೊಯಿಸಿ (ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ), ನಿನ್ನ ಕಮಲ ಪಾದಗಳ (ಬಿಸಜ ಚರಣವ) ದರ್ಶನವನ್ನು ನನಗೆ ಕರುಣಿಸು. ನನ್ನೊಳಗಿರುವ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧಗಳೆಂಬ ಕಸವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಅಸುರಮರ್ದನನೇ, ವಸುದೇವ ಸುತನಾದ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ, ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಆಸೆಗೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಶವಾಗದಂತೆ ನೀನೇ ಕಾಪಾಡು.

೪. ಅಟ್ಟತಾಳ:

ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಮಾಡದೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಬೇಡದೆ ಇರುವವರಿಗೆ ನೀನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕನ್ನಡಿಯ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಮಸಿಯನ್ನು ಪೂಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದರೆ ಮುಖವು ವಿಕಾರವಾಗಿಯೇ (ಪಾಡಾಗಿ) ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ಹಾಗೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಲಿನತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲಾಗದು). ಒಬ್ಬ ಜಾದೂಗಾರನು (ಗಾಡಿಕಾರನು) ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಆಸೆಗಾಗಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಡಿ ಜನರನ್ನು ಮರುಳು ಮಾಡಿ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸುವಂತೆ, ನಾನು ಕೂಡ ಜನರ ಮುಂದೆ ಆಡಿ-ಪಾಡಿ ದೊಡ್ಡ 'ಹರಿದಾಸ'ನೆಂದು ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಕೇವಲ ಹಣ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಾ ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನಂತಹ ಮೂಢನು ಮತ್ತು ಕಪಟಿಯು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ. ಇಂತಹ ನನಗೆ ನೀನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಕೃಪೆ ತೋರುತ್ತೀಯೋ ನಾನರಿಯೆ. ಈ ದೇಹವು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಬಿಡಾರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ, ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಯ ಕಪಟ ಭಕ್ತಿಗೆ (ಗೋಡಿ ಮರಿಯ ಭಕ್ತಿಗೆ) ನಿನ್ನ ಒಲುಮೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಿಗಲಾರದು.

೫. ಆದಿತಾಳ:

ಭಾವಾರ್ಥ: ಒಬ್ಬ ರೂಪಹೀನ ಬಾಲಕಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಬಗೆಬಗೆಯ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಹೊಳೆಯುವ ಪೀತಾಂಬರ, ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಡಿಸಿ, ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದರೂ, ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ 'ಕುಷ್ಠ' ರೋಗವಿದ್ದರೆ ಆ ಸೌಂದರ್ಯವೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವೇ (ನಷ್ಟ ಚಲುವಿಕೆ) ಅಲ್ಲವೇ? ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ಅದೇ ರೀತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮೂಡದಿದ್ದರೆ, ತಾನು 'ವೈಷ್ಣವ'ನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಲು ಎಷ್ಟೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಈ ಭ್ರಷ್ಟ ಜನ್ಮಗಳು ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? (ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ). ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿಗೆ 'ಗೌಡ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಆತ ಊರಿಗೆ ಗೌಡನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದ ಬೇಡನಿಗೆ (ಕಬ್ಬಲಿಗಗೆ) ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಆತ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ತನೇ? ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಒಡೆಯನಾದ ನಮ್ಮ ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಅಂತಃಕರಣದ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ನನಗೆ ದಿವ್ಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು.

ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ):

ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದಾನವಾಂತಕನೇ, ರಂಗನೇ, ಗೋಪಾಲವಿಠ್ಠಲನೇ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿನ್ನ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವೇ ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ. ನನಗೂ ಅಂತಹ ಜ್ಞಾನ ಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ನೀನು ಒಲಿಯಬೇಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.

***

summary and paragraph-wise meaning of the philosophically rich "Prameya Suladi" composed by the great seer and scholar Sri Gopala Dasaru (under his pen name Gopala Vitthala).

In this Suladi, the saint uses powerful, blunt, and relatable metaphors to explain that ritualistic practices, external displays of piety, and hypocritical devotion are completely useless without true inner purity (Bhava Shuddhi).

Summary

In this soul-baring composition, Sri Gopala Dasaru confesses his human frailties and the material distractions of the mind before the Almighty. He explicitly states that performing grand sacrifices, observing vows, visiting holy rivers, or studying the scriptures without inner cleaning is as futile and dangerous as "milking a cow and feeding that milk to a venomous snake."

He compares a hypocrite who pretends to be a holy Haridasa just to earn money to a street magician tricking a gullible audience for a few coins. Using another brilliant analogy, he notes that if a person decorates a woman with gold ornaments and expensive silks, but her face is ravaged by leprosy, all that external beauty is instantly ruined. Similarly, if a man calls himself a devout 'Vaishnava' and performs rituals but lacks true love for Krishna, his life remains spiritually bankrupt. The hymn concludes with a passionate plea to Lord Gopala Vitthala to uproot the weeds of lust and anger from his heart and grant him the gift of unadulterated devotion.

Paragraph-wise Meaning

1. Dhruva Tala (Time Cycle 1)

Meaning: Oh Lord of Lords! Which actions, which charities, which pilgrimages, which vows, which associations with the virtuous, which scriptural studies, or which ritualistic worship are the actual means to please you? If I proudly offer these external rituals to you with the ego of "I did this," it completely destroys the true purpose of spiritual practice (Sadhanava pogaladisito). I am an ignorant fool who knows nothing. Performing thousands of such superficial practices without emotional purity is as counterproductive as "milking a cow only to feed that milk to a snake." What is the true way for my salvation from this material ocean? I do not know how you yield to a soul. Oh Ruler of the Earth, our Lord Gopala Vitthala, bless me with the wisdom to serve you with absolute purity of heart (Bhava Shuddhi).

2. Matta Tala (Time Cycle 2)

Meaning: People keep their minds firmly anchored on wealth, evaluating lives only through the lens of money; they count their coins but completely fail to count your divine names. If a housefly sits on a plate of rice and learns to eat, can it ever bestow any noble virtues? It will simply continue to pester and exhaust a person until its hunger is satisfied (similarly, greed only torments the soul). I am a dull, material being, blindly stumbling around and constantly plagued by anxieties over money. I have not yet realized in my heart that precious gems, gold, and mere mud are spiritually identical (all being temporary matter). Oh father of Cupid (Manasijanayya), you alone must awaken true knowledge within me. I see neither the beginning nor the end of my spiritual journey. Oh fulfiller of desires, perfect in all noble attributes, Lord Gopala Vitthala who reclines on the serpent bed, understand my true capacity and protect my body and mind.

3. Trivida Tala (Time Cycle 3)

Meaning: Even though I fully realize that worldly sensory pleasures are as toxic as poison, I stubbornly lose my bearings and bow down to those very vices. If a starving man, acting out of a demonic and wild nature, devours dry twigs or bitter weeds instead of eating a sweet, juicy fruit, can his intense hunger ever be appeased? If a person washes a piece of clothing and immediately stamps it down into the thick mud, can that garment ever become clean? Oh lotus-eyed Lord (Bisajaksha), submerge my entire body and mind into the refreshing pool of your divine mercy, and grant me the vision of your lotus feet (Bisaja Charana). I pray to you to weed out the dirt of lust and anger from my soul. Oh slayer of demons, son of Vasudeva, our Gopala Vitthala, do not allow my mind to succumb to the temptation of material desires.

4. Atta Tala (Time Cycle 4)

Meaning: Oh Lord, can you ever grant liberation (Mukti) to someone who refuses to cultivate true devotion (Bhakti) and never begs for salvation? If a person smears black soot all over a mirror and then looks into it to see his reflection, his face will only appear distorted and hideous (similarly, an impure mind cannot reflect God). Just like a street magician (Gadikara) plays bizarre, deceptive tricks to fool gullible crowds and amass money for his stomach, I too am singing and dancing before society, masquerading as a great 'Haridasa' simply to hoard wealth. There is no greater fool or hypocrite on this earth than me, Oh Lord! How can you ever shower your grace on such a fraudulent mind? This body is merely a temporary rented house (Badige mane). Oh Gopala Vitthala, the master of all local deities, you never accept superficial, dramatic devotion (Godi mariya bhakti).

5. Aadi Tala (Time Cycle 5)

Meaning: Imagine a girl adorned with various gold ornaments, draped in fine yellow silks, wearing beautiful brocades, and possessing immense wealth. If her face is completely disfigured by leprosy (Kushta), of what use is all that wasted beauty? Oh Krishna, if true devotion is not born within a person, then even if he calls himself a proud 'Vaishnava' and performs endless rituals for the world to see, can his corrupted births ever achieve salvation? If a child is named 'Governor' or 'Chief' at birth without possessing any true authority, does he actually become a ruler? If you hand over a kingdom to an incompetent, uncultured hunter, can he ever maintain it? Oh architect of the universe, our Gopala Vitthala, grant me unwavering commitment so that I may touch and worship you with absolute sincerity.

Jate (Concluding Couplet)

Meaning: True spiritual knowledge (Jnana) is the ultimate wealth of your devotees, Oh Lord! Oh destroyer of demons, Ranga, Gopala Vitthala, I beg you to bless me with that authentic wisdom and devotion.

***