ಗರುವವ್ಯಾತಕೊ ನಿನಗೆ ಪಾಮರ ಮನುಜನೆ
ಧರೆಯೊಳಗೆ ಕುರುಪತಿಗೆ ಸರಿಯೆನ್ನಬಹುದೆ ||ಪ ||
ಬಲದಲ್ಲಿ ಹಲಧರನೆ ಛಲದಲ್ಲಿ ರಾವಣನೆ
ಕುಲದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಟ ಗೌತಮನೆ
ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಮುನಿಯೆ ನೇಮದಲಿ ಗಾಂಗೇಯನೆ
ಒಲುಮೆಯಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಯೇನೊ ನೀನು ||
ಹಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೆ ದಿಟದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವರಾಯನೆ
ಶಠರೊಳಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೆ ನೀನು
ವಿಟರೊಳು ಮನ್ಮಥನೆ ವೀರರೊಳು ಪಾರ್ಥನೆ
ಕುಟಿಲತನದಲಿ ಶಕುನಿಯೆ ನೀನು ||
ದಾನದೊಳು ಕರ್ಣನೆ ಗಾನದೊಳು ನಾರದನೆ
ಜ್ಞಾನದಲಿ ವ್ಯಾಸ ಶುಕಮುನಿಯೆ ನೀನು
ದೀನರಕ್ಷಕ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ
ಧ್ಯಾನದೊಳು ಇದ್ದು ಭವ ನೀಗು ಮನುಜ ||
***
ಧರೆಯೊಳಗೆ ಕುರುಪತಿಗೆ ಸರಿಯೆನ್ನಬಹುದೆ ||ಪ ||
ಬಲದಲ್ಲಿ ಹಲಧರನೆ ಛಲದಲ್ಲಿ ರಾವಣನೆ
ಕುಲದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಟ ಗೌತಮನೆ
ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಮುನಿಯೆ ನೇಮದಲಿ ಗಾಂಗೇಯನೆ
ಒಲುಮೆಯಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಯೇನೊ ನೀನು ||
ಹಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೆ ದಿಟದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವರಾಯನೆ
ಶಠರೊಳಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೆ ನೀನು
ವಿಟರೊಳು ಮನ್ಮಥನೆ ವೀರರೊಳು ಪಾರ್ಥನೆ
ಕುಟಿಲತನದಲಿ ಶಕುನಿಯೆ ನೀನು ||
ದಾನದೊಳು ಕರ್ಣನೆ ಗಾನದೊಳು ನಾರದನೆ
ಜ್ಞಾನದಲಿ ವ್ಯಾಸ ಶುಕಮುನಿಯೆ ನೀನು
ದೀನರಕ್ಷಕ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ
ಧ್ಯಾನದೊಳು ಇದ್ದು ಭವ ನೀಗು ಮನುಜ ||
***
Pallavi
Garuvavyātako ninage pāmara manujane
Dhareyoḷage kurupatige sariyennabahude ||P||
Charaṇa 1
Baladalli haladharane chaladalli rāvaṇane
Kuladalli vasiṣṭa gautamane
Neleyalli bhṛgu muniye nēmadali gāṅgēyane
Olumeyali vālmīki muniyēno nīnu ||1||
Charaṇa 2
Haṭhadalli prahlādane diṭadalli dhruvarāyane
Śaṭharoḷage viśvāmitrane nīnu
Vitaṛoḷu manmathane vīraroḷu pārthane
Kuṭilatanadali śakuniye nīnu ||2||
Charaṇa 3
Dānadoḷu karṇane gānadoḷu nāradane
Jñānadali vyāsa śukamuniye nīnu
Dīnarakṣaka namma purandaraviṭhalanna
Dhyānadoḷu iddu bhava nīgu manuja ||3||
**
Pronunciation Key for This Song
ḷ (Dhareyoḷage / Olumeyali): The most important sound in this song. Curl your tongue back to the roof of your mouth and flick it forward.
ṇ (Ninage / Rāvaṇane / Karṇane): A hard "N." Press the flat of your tongue against the roof of your mouth.
ṣ / ś (Vasiṣṭa / Viśvāmitrane / Śukamuniye): Both are "Sh" sounds. ṣ is a bit deeper/harder than ś.
ṭ (Kuṭilatanadali / Vasiṣṭa): A hard "T," like in the word "Top."
d / dh (Dhare / Dhyāna / Dhruva): Use a soft "th" sound (like in "there") for d, and a breathy "dh" (like in "adhere") for dh.
***
ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾನವನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತಿದ್ದುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಲೋಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಹಸ, ದಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ ಎಷ್ಟು ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಪುರಂದರದಾಸರು ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅವನ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಮಹಾಪುರುಷರಾದ ಕರ್ಣ, ರಾವಣ, ಭೀಷ್ಮ, ಪ್ರಹ್ಲಾದರಂತಹವರ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಧಾರಣ ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಧನೆ ಶೂನ್ಯ. ಅಲ್ಪವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಗರ್ವಪಡಬಾರದು; ಬದಲಾಗಿ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದೇ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿ ಎಂದು ದಾಸರು ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ: ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಗರುವವ್ಯಾತಕೊ ನಿನಗೆ ಪಾಮರ ಮನುಜನೆ
ಧರೆಯೊಳಗೆ ಕುರುಪತಿಗೆ ಸರಿಯೆನ್ನಬಹುದೆ ||ಪ ||
ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನೇ, ನಿನಗೆ ಈ ಅಹಂಕಾರ (ಗರ್ವ) ಏಕೆ? ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮೆರೆದ ಕೌರವರ ರಾಜನಾದ ಸುಯೋಧನನಿಗೇ (ಕುರುಪತಿ) ಸಾವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಹಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ನಿನ್ನ ಅಲ್ಪ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸೊಕ್ಕೇಕೆ?
ಚರಣ ೧: ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಲದ ಹೋಲಿಕೆ
ಬಲದಲ್ಲಿ ಹಲಧರನೆ ಛಲದಲ್ಲಿ ರಾವಣನೆ, ಕುಲದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಟ ಗೌತಮನೆ
ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಮುನಿಯೆ ನೇಮದಲಿ ಗಾಂಗೇಯನೆ, ಒಲುಮೆಯಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಯೇನೊ ನೀನು ||
ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬಲವಿದ್ದರೆ ಅದು ಬಲರಾಮನ (ಹಲಧರ) ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇ? ನಿನ್ನ ಛಲವು ರಾವಣನ ಛಲಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದೇ? ಕುಲದ ಹಿರಿಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ವಸಿಷ್ಠ ಅಥವಾ ಗೌತಮ ಮುನಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ? ತತ್ವನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಮುನಿಯಂತೆ ಅಥವಾ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ (ಭೀಷ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ) ಗಾಂಗೇಯನಿಗಿಂತ (ಭೀಷ್ಮ) ಮಿಗಿಲಾದವನೇ? ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕವಿತಾ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೀನೇನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಯೇ? ಇಲ್ಲವಷ್ಟೆ, ಹಾಗಿರುವಾಗ ಗರ್ವವೇಕೆ?
ಚರಣ ೨: ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಣದ ಹೋಲಿಕೆ
ಹಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೆ ದಿಟದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವರಾಯನೆ, ಶಠರೊಳಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೆ ನೀನು
ವಿಟರೊಳು ಮನ್ಮಥನೆ ವೀರರೊಳು ಪಾರ್ಥನೆ, ಕುಟಿಲತನದಲಿ ಶಕುನಿಯೆ ನೀನು ||
ಅರ್ಥ: ದೈವ ಭಕ್ತಿಯ ಹಠದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪ್ರಹ್ಲಾದನಂತೆಯೇ? ಸತ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ರುವರಾಯನಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿರುವೆಯಾ? ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಸಮನೇ? ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನ್ಮಥನಂತಿರುವೆಯಾ ಅಥವಾ ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ (ಪಾರ್ಥ) ಸಾಟಿಯೇ? ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಕುತಂತ್ರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಾದರೂ ನೀನು ಶಕುನಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲನೇ? ಇವಾವುದೂ ಅಲ್ಲದ ನೀನು ಗರ್ವಪಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ.
ಚರಣ ೩: ದಾನ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ
ದಾನದೊಳು ಕರ್ಣನೆ ಗಾನದೊಳು ನಾರದನೆ, ಜ್ಞಾನದಲಿ ವ್ಯಾಸ ಶುಕಮುನಿಯೆ ನೀನು
ದೀನರಕ್ಷಕ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ, ಧ್ಯಾನದೊಳು ಇದ್ದು ಭವ ನೀಗು ಮನುಜ ||
ಅರ್ಥ: ದಾನ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ನೀನು ಕರ್ಣನೇ? ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮುನಿಯೇ? ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶುಕಮುನಿಗಳಂತೆ ಜ್ಞಾನಿಯೇ? ನೀನು ಇವರಾರೂ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವ್ಯರ್ಥ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಡು. ದೀನರ ರಕ್ಷಕನಾದ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗು. ಆ ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ನೀನು ಈ ಜನನ-ಮರಣದ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು (ಭವ) ದಾಟಲು ಸಾಧ್ಯ.
***
Pallavi: The Question of Pride
Garuvavyātako ninage pāmara manujane...
Meaning: "O ignorant man, why do you harbor such immense pride? Can you even claim to be equal to Duryodhana (Kurupati), the King of the Kurus, in terms of earthly wealth and power? Even his great empire did not last forever, so what makes you think your small possessions justify such ego?"
Charana 1: Physical and Lineage Superiority
Baladalli haladharane chaladalli rāvaṇane...
Meaning: "If you are proud of your strength, is it greater than Balarama’s (Haladhara)? If you are stubborn, is your resolve greater than Ravana's? In terms of noble lineage, are you superior to sages like Vashistha or Gautama? Are you as principled as Bhishma (Gangeya) in your vows, or as poetic and loving as Valmiki? If not, why the vanity?"
Charana 2: Devotion and Valor
Haṭhadalli prahlādane diṭadalli dhruvarāyane...
Meaning: "Are you as persistent in your faith as the child Prahlada? Are you as unwavering in truth as Dhruva? Do you possess the ascetic power of Vishwamitra? Are you as handsome as Manmatha (Cupid), as brave as Arjuna (Partha), or even as masterfully cunning as Shakuni? Since you are none of these, your pride is misplaced."
Charana 3: The Path to Liberation
Dānadoḷu karṇane gānadoḷu nāradane...
Meaning: "Are you as charitable as Karna, as musical as Narada, or as wise as Veda Vyasa and Shuka Muni? You are far from their greatness. Therefore, stop this useless ego. Instead, immerse yourself in the meditation of Purandara Vittala, the protector of the humble. Only through such devotion can you cross this ocean of worldly existence."
**
Glossary of Icons Mentioned
Haladhara-Supreme Physical Strength(Balarama)
Gangeya-Unwavering Vows and Principles (Bhishma)
Partha-Peerless Bravery in War (Arjuna)KarnaInfinite Charity and SacrificeVyasa / ShukaUltimate Spiritual Knowledge and Wisdom
***
ರಾಗ ಕಾಂಭೋಜ. ಝಂಪೆ ತಾಳ (raga, taala may differ in audio)
pallavi
garuva vyAtako ninege pAmara manujane dhareyoLage guru patige sariyenna bahude
caraNam 1
baladalli haladharane chaladalli rAvaNane kuladalli vasiSTa gautamane
neleyalli bhrugu muniye nEmadali gangeyane olumeyali vAlmIki muniyEno nInu
caraNam 2
haDadalli prahlAdane diTdalli dhruvarAyane shaDaroLage vishvAmitrane nInu
viTaroLu manmathane vIraroLu pArthane kuTilatanadali shakuniye nInu
caraNam 3
dAnadoLu karNane gAnadoLu nAradane jnAnadali vyAsa shukamuniye nInu
dIna rakSaka namma purandara viTTalanna dhyAnadoLu iddu bhava nIgu manuja
***
No comments:
Post a Comment