ನೀನುಪೇಕ್ಷೆಯ ಮಾಡೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಯಾರೆನಗೆ ankita neleyadikeshava NEENUPEKSHEYA MAADE BERE GATI YAARENAGE

Chaitra Suresh Rao

RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA

or just scroll down for other devaranama 

ನೀನುಪೇಕ್ಷೆಯ ಮಾಡೆ ಬೇರೆ ಗತಿ 
ಯಾರೆನಗೆ ನಿಗಮಗೋಚರ ಮುಕುಂದ
ಗಾನರಸಲೋಲ ಆಗಮಶೀಲ 
ಭಕ್ತಪರಿಪಾಲ ಗೋಪಾಲ ಬಾಲಲೀಲ ||ಪ||

ಜಪತಪಾನುಷ್ಠಾನ ಜಪಿತನೆಂದೆನಿಸುವರೆ 
ಜಾಣತನವದರೊಳಗಿಲ್ಲ
ಅಪರಿಮಿತಕರ್ಮವನು ಅನುಸರಿಸಿ 
ನಡೆವುದಕೆ ನಿಪುಣತ್ವ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ
ಗುಪಿತದಲಿ ದಾನಧರ್ಮವ ಮಾಳ್ಪೆನೆಂದರೆ 
ಘನವಾದ ಧನವು ಇಲ್ಲ
ಚಪಲ ನಿಪುಣತ್ವ ಜಾಣತ್ವವಿಲ್ಲದಿಹ 
ಸುಪವಿತ್ರ ನೀನೆ ಅಲ್ಲದಿಲ್ಲ ||೧||

ಆನೆ ಮೊಸಳೆಗೆ ಸಿಲ್ಕಿ ಅರೆಬಾಯಿ ಬಿಡುತಿರಲು 
ಮೌನದಲಿ ಬಂದು ಕಾಯ್ದೆ
ಏ ನಾರಣ ಎಂದಡೆ ಅಜಮಿಳಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನು 
ನೀನೊಲಿದು ಕರುಣಿಸಿತ್ತೆ
ದಾನವೇಂದ್ರನ ಕೈಯ ಕಡುನೊಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದಗೆ 
ನೀನೊಲಿದು ಪದವನಿತ್ತೆ
ದಾನವಾಂತಕ ದಿವಿಜಮುನಿವಂದಿತನೆ ನೀನು 
ಎನ್ನನು ಸಲಹದೇ ಬರಿದೆ ||೨||

ಈಷಣತ್ರಯದ ಬಯಲಾಸೆಯಲಿ ಮನಸೋತು 
ಬೇಸರಿದೆ ಮನದಿ ನೊಂದು
ಹೇಸಿಕೆಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು 
ಘಾಸಿಯಾದೆ ನಾನಿಂದು
ಆಸೆಯನು ಬಿಡದೆ ಕಡುಮೋಸದಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ 
ವಾಸಿಲ್ಲದವನ ಇಂದು
ದಾಸನೆನಿಸಿಯೆ ಡಂಗುರವ ಹೊಯ್ಯಲು 
ಆದಿಕೇಶವನು ನೀನೆ ಹರಿಯೆ ದೊರೆಯೆ ||೩||
***

Pallavi

Nīnupēkṣeya māḍe bēre gati

yārenage nigamagōcara mukunda

Gānarasalōla āgamaśīla

bhaktaparipāla gōpāla bālālīla ||

Stanza 1

Japatapānuṣṭhāna japitaneṇisivare

jāṇatanavadaroḷagilla

Aparimitakarmavanu anusarisi

naḍevudake nipuṇatva modalē illa

Gupitadali dānadharmava māḷpenendare

ghanavāda dhanavu illa

Capala nipuṇatva jāṇatvavilladiha

supavitra nīne alladillla || 1 ||

Stanza 2

Āne mosaḷege silki arebāyi biḍutiralu

maunadali bandu kāyde

Ē nāraṇa endaḍe ajamiḷage muktiyanu

nīnolidu karuṇisitte

Dānavēndrana kaiya kaḍunonda prahlādage

nīnolidu padavanitte

Dānavāntaka divijamunivanditane nīnu

ennanu salahadē baride || 2 ||

Stanza 3

Īṣaṇatrayada bayalāseyali manasōtu

bēsaride manadi nōndu

Hēsigeya saṁsārasāgaradoḷage biddu

ghāsiyāde nāniundu

Āseyanu biḍade kaḍumōsadali silukiruva

vāsilladavanu indu

Dāsanenisiye ḍaṅgurava hoyyalu

ādikēśavanu nīne hariye doreye || 3 ||

***

Pronunciation Guide

Vowel Duration: Letters with a bar (ā, ē, ī, ō, ū) are long vowels. Ensure you hold these sounds for two beats (e.g., bēre sounds like "bay-ray").

Retroflex Consonants: Letters with a dot below (ṭ, ḍ, ṇ, ḷ, ṣ) require you to curl the tongue back to the roof of your mouth. For example, the ḷ in mosaḷe (crocodile) is distinct from the soft l in līla.

The 'r' Vowel: In the word pr̥thvi (though not in this text, often in similar ones), r̥ is a vocalic 'r' like "ri" in "river."

Nasal Sounds: The ṁ or ṅ (as in ḍaṅgurava) creates a nasal resonance similar to the "ng" in "sing."

Aspiration: Consonants followed by 'h' (like bh in bhakti or gh in ghāsi) should be pronounced with a slight puff of air from the throat.

***

ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸರು ವಿರಚಿಸಿದ ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ದೇವರ ಕೃಪೆಯೊಂದೇ ತನಗೆ ದಾರಿ ಎಂದು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಈ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸರು ಭಗವಂತನಾದ ಆದಿಕೇಶವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, "ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದರೆ ನನಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಆರ್ದ್ರವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತನಗೆ ಜಪ-ತಪಗಳ ಜಾಣತನವಿಲ್ಲ, ದಾನ ಮಾಡಲು ಧನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಮ್ಮ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಗಜೇಂದ್ರ, ಅಜಾಮಿಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಕಾಯ್ದಂತೆ ನನ್ನನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನೊಂದು ಬೆಂದಿರುವ ತನಗೆ ಹರಿಯೇ ಪರಮಗತಿ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಆಶಯ.

 ಭಾವಾರ್ಥ (Kannada Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ:

ನೀನುಪೇಕ್ಷೆಯ ಮಾಡೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಯಾರೆನಗೆ ನಿಗಮಗೋಚರ ಮುಕುಂದ

ಗಾನರಸಲೋಲ ಆಗಮಶೀಲ ಭಕ್ತಪರಿಪಾಲ ಗೋಪಾಲ ಬಾಲಲೀಲ

ಭಾವಾರ್ಥ: ವೇದಗಳಿಗೂ ನಿಲುಕದ ಮುಕುಂದನೇ, ಭಕ್ತರ ಪಾಲಕನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಸಂಗೀತ ಪ್ರಿಯನಾದ, ಶಾಸ್ತ್ರಬದ್ಧನಾದ ಗೋಪಾಲನೇ, ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು.

ಪದ್ಯ ೧:

ಜಪತಪಾನುಷ್ಠಾನ ಜಪಿತನೆಂದೆನಿಸುವರೆ ಜಾಣತನವದರೊಳಗಿಲ್ಲ

ಅಪರಿಮಿತಕರ್ಮವನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆವುದಕೆ ನಿಪುಣತ್ವ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ

ಗುಪಿತದಲಿ ದಾನಧರ್ಮವ ಮಾಳ್ಪೆನೆಂದರೆ ಘನವಾದ ಧನವು ಇಲ್ಲ

ಚಪಲ ನಿಪುಣತ್ವ ಜಾಣತ್ವವಿಲ್ಲದಿಹ ಸುಪವಿತ್ರ ನೀನೆ ಅಲ್ಲದಿಲ್ಲ

ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾನು ಜಪ-ತಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧಕ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಜಾಣತನವಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ನನಗಿಲ್ಲ. ಗುಟ್ಟಾಗಿ ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡೋಣವೆಂದರೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಚಪಲತೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ನನಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರನಾದ ನೀನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರು ಗತಿ?

ಪದ್ಯ ೨:

ಆನೆ ಮೊಸಳೆಗೆ ಸಿಲ್ಕಿ ಅರೆಬಾಯಿ ಬಿಡುತಿರಲು ಮೌನದಲಿ ಬಂದು ಕಾಯ್ದೆ

ಏ ನಾರಣ ಎಂದಡೆ ಅಜಮಿಳಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನು ನೀನೊಲಿದು ಕರುಣಿಸಿತ್ತೆ

ದಾನವೇಂದ್ರನ ಕೈಯ ಕಡುನೊಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದಗೆ ನೀನೊಲಿದು ಪದವನಿತ್ತೆ

ದಾನವಾಂತಕ ದಿವಿಜಮುನಿವಂದಿತನೆ ನೀನು ಎನ್ನನು ಸಲಹದೇ ಬರಿದೆ

ಭಾವಾರ್ಥ: ಗಜೇಂದ್ರನು ಮೊಸಳೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅಸಹಾಯಕನಾದಾಗ ನೀನು ಮೌನವಾಗಿ ಬಂದು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಸಾಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗನ ಹೆಸರನ್ನು ಕರೆದ ಅಜಾಮಿಳನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದೆ. ದೇವಮುನಿಗಳಿಂದ ವಂದಿತನಾದ ನೀನು, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರನ್ನು ಕಾಯ್ದ ಮೇಲೆ ನನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಏಕೆ ಸಲಹದೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದೀಯೆ?

ಪದ್ಯ ೩:

ಈಷಣತ್ರಯದ ಬಯಲಾಸೆಯಲಿ ಮನಸೋತು ಬೇಸರಿದೆ ಮನದಿ ನೊಂದು

ಹೇಸಿಕೆಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಘಾಸಿಯಾದೆ ನಾನಿಂದು

ಆಸೆಯನು ಬಿಡದೆ ಕಡುಮೋಸದಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ವಾಸಿಲ್ಲದವನ ಇಂದು

ದಾಸನೆನಿಸಿಯೆ ಡಂಗುರವ ಹೊಯ್ಯಲು ಆದಿಕೇಶವನು ನೀನೆ ಹರಿಯೆ ದೊರೆಯೆ

ಭಾವಾರ್ಥ: ಪುತ್ರೈಷಣೆ, ವಿತ್ತೈಷಣೆ ಮತ್ತು ಲೋಕೈಷಣೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಆಸೆಗಳ (ಈಷಣತ್ರಯ) ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ನಾನು ತುಂಬಾ ನೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದ ಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಬಹಳ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೂ ಈ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಾರದೆ ಮೋಸದ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ. "ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸ" ಎಂದು ಡಂಗುರ ಸಾರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನೇ, ನೀನೇ ನನ್ನ ಒಡೆಯ, ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕು.

***

This soulful composition by Sri Kanaka Dasa is a heartfelt expression of Atmanivedana (offering of the self). The poet acknowledges his lack of traditional merits—like wealth, ritualistic knowledge, or intense penance—and places his entire burden of salvation upon the Lord.

Summary

In this kirtana, Kanaka Dasa addresses Lord Mukunda (Adikeshava), pleading, "If you ignore me, who else do I have?" He humbles himself by admitting he has no skill in meditation, no money for charity, and no expertise in complex rituals. By citing historical examples of the Lord’s grace—Gajendra the elephant, Ajamila the sinner, and Prahlada the child—he begs for similar compassion. He describes himself as being trapped in the "ocean of worldly life" (Samsara) and declares loudly that the Lord is his only king and savior.

Stanza-wise Meaning

Chorus (Pallavi):

Nīnupēkṣeya māḍe bēre gati yārenage nigamagōcara mukunda

Gānarasalōla āgamaśīla bhaktaparipāla gōpāla bālālīla

Meaning: O Mukunda, who is realized through the Vedas (Nigama)! If you neglect or ignore me, who else is there to provide me refuge? O lover of divine music, follower of sacred traditions, protector of devotees, and the playful young Gopala, please guide me.

Stanza 1:

Japatapānuṣṭhāna japitaneṇisivare jāṇatanavadaroḷagilla

Aparimitakarmavanu anusarisi naḍevudake nipuṇatva modalē illa

Gupitadali dānadharmava māḷpenendare ghanavāda dhanavu illa

Capala nipuṇatva jāṇatvavilladiha supavitra nīne alladillla

Meaning: I do not possess the wisdom or cleverness to be called a great practitioner of chants (Japa) or penance (Tapa). I have no expertise in performing the vast array of ritualistic duties (Karma) prescribed by the scriptures. If I wish to perform charity (Dana) in secret, I have no great wealth to give. Since I am filled with a restless mind and lack both skill and worldly intelligence, O Most Holy One, I have no one but You.

Stanza 2:

Āne mosaḷege silki arebāyi biḍutiralu maunadali bandu kāyde

Ē nāraṇa endaḍe ajamiḷage muktiyanu nīnolidu karuṇisitte

Dānavēndrana kaiya kaḍunonda prahlādage nīnolidu padavanitte

Dānavāntaka divijamunivanditane nīnu ennanu salahadē baride

Meaning: When the elephant (Gajendra) was trapped by the crocodile and gasped for help, You came silently and rescued him. When Ajamila merely called out "Narayana" (his son's name), You gracefully granted him salvation. You showed mercy and granted a high spiritual status to Prahlada, who was tormented by the king of demons (Hiranyakasipu). O Slayer of Demons, worshipped by sages and gods, why do You remain silent without protecting me?

Stanza 3:

Īṣaṇatrayada bayalāseyali manasōtu bēsaride manadi nōndu

Hēsigeya saṁsārasāgaradoḷage biddu ghāsiyāde nāniundu

Āseyanu biḍade kaḍumōsadali silukiruva vāsilladavanu indu

Dāsanenisiye ḍaṅgurava hoyyalu ādikēśavanu nīne hariye doreye

Meaning: I have lost my way and become weary, suffering in the empty desires of the "Three Cravings" (Ishana-traya: desire for wealth, offspring, and fame). I am battered today, having fallen into this repulsive ocean of worldly existence. I am trapped in a great deception, unable to let go of my attachments, and I have no fixed dwelling or support. I am now beating the drum loudly, declaring myself Your servant. O Adikeshava of Kaginele, You alone are my Lord, my Hari, and my King.

This kirtana is a beautiful reminder that devotion (Bhakti) requires only a sincere heart, not external status or riches.

***

Ninupeksheya made bere gati yarenage nigamagocara

Mukunaganarasalola agamasila baktaparipala gopala balalila ||pa||

Japatapanushthana japitanendenisuvare janatanavadarolagilla

Aparimitakarmavanu anusarisi nadevudake nipunatva modale illa

Gupitadali danadharmava malpenendare ganavada dhanavu illa

Chapala nipunatva janatvavilladiha supavitra nine alladilla ||1||

Ane mosalege silki arebayi bidutiralu maunadali bandu kayde

E narayana endade ajamilage muktiyanu ninolidu karunisitte

Danavendrana kaiya kadunonda prahladage ninolidu padavanitte

Danavantaka divijamunivanditane ninu ennanu salahade baride ||2||

Ishanatrayada bayalaseyali manasotu besaride manadi nondu

Hesikeya samsarasagaradolage biddu gasiyade nanindu

Aseyanu bidade kadumosadali silukiruva vasilladavana indu

Dasanenisiye Dangurava hoyyalu adikesavanu nine hariye doreye ||3||

***

ರಾಗ - ಕಲ್ಯಾಣಿ ಝಂಪೆತಾಳ (raga, taala may differ in audio)

ನೀನುಪೇಕ್ಷೆಯ ಮಾಡೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಯಾರೆನಗೆ 
ನಿಗಮಗೋಚರ ಮುಕುಂದ
ಗಾನರಸಲೋಲ ಆಗಮಶೀಲ ಭಕ್ತಪರಿಪಾಲ 
ಗೋಪಾಲ ಬಾಲಲೀಲ ||ಪ||

ಜಪತಪಾನುಷ್ಠಾನ ಜಪಿತನೆಂದೆನಿಸುವರೆ 
ಜಾಣತನವದರೊಳಗಿಲ್ಲ
ಅಪರಿಮಿತಕರ್ಮವನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆವುದಕೆ 
ನಿಪುಣತ್ವ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ
ಗುಪಿತದಲಿ ದಾನಧರ್ಮವ ಮಾಳ್ಪೆನೆಂದರೆ 
ಘನವಾದ ಧನವು ಇಲ್ಲ
ಚಪಲ ನಿಪುಣತ್ವ ಜಾಣತ್ವವಿಲ್ಲದಿಹ 
ಸುಪವಿತ್ರ ನೀನೆ ಅಲ್ಲದಿಲ್ಲ ||೧||

ಆನೆ ಮೊಸಳೆಗೆ ಸಿಲ್ಕಿ ಅರೆಬಾಯಿ ಬಿಡುತಿರಲು 
ಮೌನದಲಿ ಬಂದು ಕಾಯ್ದೆ
ಏ ನಾರಣ ಎಂದಡೆ ಅಜಮಿಳಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನು 
ನೀನೊಲಿದು ಕರುಣಿಸಿತ್ತೆ
ದಾನವೇಂದ್ರನ ಕೈಯ ಕಡುನೊಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದಗೆ 
ನೀನೊಲಿದು ಪದವನಿತ್ತೆ
ದಾನವಾಂತಕ ದಿವಿಜಮುನಿವಂದಿತನೆ ನೀನು 
ಎನ್ನನು ಸಲಹದೇ ಬರಿದೆ ||೨||

ಈಷಣತ್ರಯದ ಬಯಲಾಸೆಯಲಿ ಮನಸೋತು 
ಬೇಸರಿದೆ ಮನದಿ ನೊಂದು
ಹೇಸಿಕೆಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು 
ಘಾಸಿಯಾದೆ ನಾನಿಂದು
ಆಸೆಯನು ಬಿಡದೆ ಕಡುಮೋಸದಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ 
ವಾಸಿಲ್ಲದವನ ಇಂದು
ದಾಸನೆನಿಸಿಯೆ ಡಂಗುರವ ಹೊಯ್ಯಲು 
ಆದಿಕೇಶವನು ನೀನೆ ಹರಿಯೆ ದೊರೆಯೆ ||೩||
******