ದಾಸನಾಗೋ ಭವಪಾಶನೀಗೋ - ವಿಶೇಷನಾಗೋ ಪ
ಏಸೊ ಕಾಯಂಗಳ ಕಳೆದು ಎಂಬತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದೆ ಈ ಶರೀರ ತಾನಲ್ಲ ತನ್ನದಲ್ಲಆಶೆಯು ತರವಲ್ಲ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ ಮುಂದೆ ಬಾಹೋದಲ್ಲಆಶಾಕ್ಲೇಶ ದೋಷವೆಂಬ ಅಬ್ಧಿಯೊಳು ಮುಳುಗಿ ಯಮನಪಾಶಕ್ಕೊಳಗಾಗದೆ ನಿರ್ದೋಷಿಯಾಗೊ - ಸಂತೋಷಿಯಾಗೊಅ
ಕಾಶಿ ವಾರಣಾಸಿ ಕಂಚಿ ಕಾಳಹಸ್ತಿ ರಾಮೇಶ್ವರಏಸು ದೇಶ ತಿರುಗಿದರೆ ಬಾಹೋದೇನೊ - ಅಲ್ಲಿ ಆಹೋದೇನೊದೋಷನಾಶೆ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಗಂಗೆ ಗೋದಾವರಿ ಭವನಾಶಿ ತುಂಗಭದ್ರೆ ಯಮುನೆ ವಾಸದಲ್ಲಿ - ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿಮೀಸಲಾಗಿ ಮಿಂದು ಜಪತಪ ಹೋಮನೇಮಗಳಏಸು ಬಾರಿ ಮಾಡಿದರೂ ಫಲವೇನೊ - ಇದು ಚೆಲುವೇನೊವಾಸುದೇವನೆಂಬ ಒಳಗಿಹ ಹಂಸನ ಸೇರಿಲೇಸನುಂಡು ಮೋಸಗೊಳದೆ ಮುಕ್ತನಾಗೊ - ನೀ ಶಕ್ತನಾಗೊ1
ಅತ್ತಲೋ ಇತ್ತಲೋ - ಎತ್ತಲೋ ಈ ಸಂಸಾರಬತ್ತಲೆಗೆ ಬತ್ತಲೆ ನಿತ್ಯವಲ್ಲ - ಪರಿಮಿತಿ ಇಲ್ಲಕತ್ತಲೆ ಕಾವಳದೊಳು ಕಾಣಲಾರದೆ ನೀನುಸತ್ಯವೆಂಬ ದಾರಿಯನು ಸೇರಲಿಲ್ಲ - ಲೇಸು ತೋರಲಿಲ್ಲಉತ್ತಮ ಅ ಉ ಮ ಎಂಬ ಓಂಕಾರ ಬೀಜಾಕ್ಷರಚಿತ್ತದಲಿ ಗ್ರಹಿಸು ನೀ ಬಿಡಬೇಡ - ಬಿಟ್ಟು ಕೆಡಬೇಡಹೊತ್ತಾರೆಯಲೊ ಬೈಗಿನಲೊ ಆಗಲೊ ಈಗಲೊ ಕಾಯನಿತ್ಯವೆಂದು ಸ್ಥಿರವೆಂದು ನಂಬಬೇಡ - ನಿನಗೆ ಡಂಬ ಬೇಡ 2
ಆಯಿತೊ ಹೋಯಿತೊ ಏನಾಯಿತೊ ಈ ದೇಹಕ್ಕೆತಾಯಿ ಯಾರೊ ತಂದೆ ಯಾರೊ ಮಡದಿ ಯಾರೊ ಮಕ್ಕಳ್ಯಾರೊಮಾಯದೊಳು ಸಿಲುಕಿ ಬಲು ಕಾಲದಿಂದ ಶ್ರೀರಘುರಾಯನೆಂಬ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ಮರಣೆ ಬಿಟ್ಟು - ಭವದಿ ಮಮತೆ ಇಟ್ಟುನಾಯ ಬಾಯ ಅರಿವೆಯಂತೆ ನಾನಾ ಕೋಟಲೆಯಲಿ ಬಿದ್ದುಬಾಯಿ ಬಾಯಿ ಬಿಡುತಲಿ ಸಾವುದೇನೊ - ನೀ ನೋವುದೇನೊತ್ರಾಯಿ ತ್ರಾಯಿ ತ್ರಾಯಿಯೆಂದು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದೊಡೆಯ ಪುಣ್ಯದಾಯಕನ ಹೊಂದಿ ನೀ ಧನ್ಯನಾಗೊ - ಮುಕ್ತ ಮಾನ್ಯನಾಗೊ 3
ಅಂದಿಗೊ ಇಂದಿಗೊ ಒಮ್ಮೆ ಸಿರಿ ಕಮಲೇಶನನ್ನುಒಂದು ಬಾರಿ ಅರುಹಿಂದ ನೆನೆಯಲಿಲ್ಲ - ಮನ ತಣಿಯಲಿಲ್ಲಬಂದು ಬಂದು ಭ್ರಮೆಗೊಂಡು ಮಾಯಾಮೋಹಕೆ ಸಿಕ್ಕಿನೊಂದು ಬೆಂದು ಒಂದರಿಂದ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ - ಬಂಧ ಕಳೆಯಲಿಲ್ಲಸಂದೇಹವ ಮಾಡದಿರು ಅರಿವು ಎಂಬ ದೀಪ ಹಿಡಿದುಇಂದು ಕಾಣು ದೇಹದಲಿ ಪಿಂಡಾಂಡ - ಹಾಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಇಂದಿರಾ ರಮಣನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ ವಿವೇಕದಿ ಮುಕುಂದನಿಂದ ಮುಕುತಿಯ ಬೇಡು ಕಂಡ್ಯ - ನೀ ನೋಡು ಕಂಡ್ಯ 4
ನೂರು ಬಾರಿ ಶರಣು ಮಾಡಿ ನೀರ ಮುಳುಗಲ್ಯಾಕೆ ಪರನಾರಿಯರ ನೋಟಕೆ ಗುರಿಯ ಮಾಡಿದೆ - ಮನ ಸೆರೆಯ ಮಾಡಿದೆಸೋರೆಯೊಳು ಸುರೆ ತುಂಬಿ ಮೇಲೆ ಹುವ್ವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿಗೀರುಗಂಧ ಅಕ್ಷತೆಯ ಧರಿಸಿದಂತೆ - ನೀ ಮೆರೆಸಿದಂತೆಗಾರುಡಿಯ ಮತ ಬಿಟ್ಟು ನಾದಬ್ರಹ್ಮನ ಪಿಡಿದುಸಾರಿ ಸೇರಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಮನದಿಂದ - ಮತ್ತೆ ಸುಮನದಿಂದನಾರಾಯಣ ಅಚ್ಯುತಾನಂತಾದಿಕೇಶವನಸಾರಾಮೃತವನುಂಡು ಸುಖಿಸೊ ಲಂಡ ಜೀವವೆ - ಎಲೊ ಭಂಡ ಜೀವವೆ
***
*ನಿಜವಾದ ಗಾರುಡಿಗಾರ ಯಾರು?*
*"ಗಾರುಡಿಯ ಮತ ಬಿಟ್ಟು ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪಿಡಿದು"* ಎಂಬ ಸಾಲು ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ *"ದಾಸನಾಗೋ ಭವ ಪಾಶ ನೀಗೋ"* ಎಂಬ ಕೀರ್ತನೆಯ 5ನೇ ಚರಣದಲ್ಲಿದೆ.
*ಗಾರುಡಿಯ ಮತ ಬಿಟ್ಟು ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಿಡಿದು*
*ಸಾರಿ ಸಾರಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಮನದಿಂದ*
*ಮತ್ತೆ ಸುಮನದಿಂದ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ*
*ಸ್ಮರಿಸಿ ಸುಖಿಯಾಗೋ ಮಾನವ* || 5 ||
*2. "ಗಾರುಡಿಯ ಮತ ಬಿಟ್ಟು ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪಿಡಿದು" - ಪದಾರ್ಥ*
* *ಗಾರುಡಿಯ ಮತ*: ಗಾರುಡಿಗ = ಮಾಟಗಾರ, ಮಂತ್ರವಾದಿ, ಇಂದ್ರಜಾಲ ಮಾಡುವವ. ಗಾರುಡಿಯ ಮತ = ಮಾಟ-ಮಂತ್ರ, ಜಾದೂ, ಬಾಹ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳು, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಮಾಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುವುದು. ಅಂದರೆ ಸತ್ಯವಲ್ಲದ, ಕ್ಷಣಿಕವಾದ, ಭ್ರಮೆಯ ದಾರಿ.
* *ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪಿಡಿದು*: ನಾದ = ಶಬ್ದ, ಓಂಕಾರ, ಸಂಗೀತ. ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ = ಶಬ್ದವೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಬ್ದವೇ ಪರಮಾತ್ಮ. "ಪಿಡಿದು" = ಹಿಡಿದು, ಆಶ್ರಯಿಸಿ.
* *ಅರ್ಥ*: ಮಾಯೆಯ, ಜಾದೂವಿನ, ಬಾಹ್ಯ ಆಡಂಬರದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶಬ್ದರೂಪಿಯಾದ, ನಾದರೂಪಿಯಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು.
*3. ವೇದ-ಉಪನಿಷತ್ ಆಧಾರದ ವಿವರಣೆ*
ಪುರಂದರದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ "ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ" ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ವೇದ-ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
*ಅ. ನಾದವೇ ಬ್ರಹ್ಮ - ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಮಾಣ*
1. *ನಾದೋಪಾಸನೆ*: ನಾದಬಿಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೇಳುತ್ತದೆ -
*ನಾದೋ ಹಿ ಬಿಂದುರಿತ್ಯುಕ್ತೋ ಬಿಂದುರ್ನಾದ ಇತೀರಿತಃ*
*ನಾದ ಬಿಂದು ಕಲಾ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತಸ್ಮಾದೋಂಕಾರ ಈರಿತಃ*
ಅರ್ಥ: ನಾದವೇ ಬಿಂದು, ಬಿಂದುವೇ ನಾದ. ನಾದ-ಬಿಂದು-ಕಲೆ-ಜ್ಯೋತಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಓಂಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಓಂಕಾರವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ.
2. *ಓಂಕಾರವೇ ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ*:
ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ - *"ಓಮಿತ್ಯೇತದಕ್ಷರಮಿದಂ ಸರ್ವಂ"* - ಓಂ ಎಂಬ ಈ ಅಕ್ಷರವೇ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ. ಓಂಕಾರದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೇ "ನಾದ". ಹೀಗಾಗಿ ಓಂಕಾರ = ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ.
3. *ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ 5.9.1*
* *"ವಾಚೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ"* - ವಾಕ್ ಅಂದರೆ ಶಬ್ದವೇ ಬ್ರಹ್ಮ. ನಾದದ ಮೂಲ ಶಬ್ದ.
*ಆ. "ಗಾರುಡಿಯ ಮತ" ಯಾಕೆ ಬಿಡಬೇಕು?*
ವೇದಾಂತ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಟ-ಮಂತ್ರ, ಜಾದೂ ಇವೆಲ್ಲ "ಅವಿದ್ಯಾ" ಅಥವಾ "ಮಾಯಾ". ಇವು ಕ್ಷಣಿಕ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಂಸಾರ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
*ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ 7.1.3*
* ನಾರದರು ಸನತ್ಕುಮಾರರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನಾನು ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ, ಗಾರುಡ ವಿದ್ಯೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ". ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರ-ಗಾರುಡ ವಿದ್ಯೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಸಾಲದು.
ಕಠೋಪನಿಷತ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ -
*"ನಾಯಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರವಚನೇನ ಲಭ್ಯೋ ನ ಮೇಧಯಾ ನ ಬಹುನಾ ಶ್ರುತೇನ"* - ಈ ಆತ್ಮವು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಿಂದ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಬಹಳ ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಾದದ ಮೂಲಕ, ಓಂಕಾರದ ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
*ಇ. ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಿಡಿದು ಮುಕ್ತಿ ಹೇಗೆ?*
ದಾಸರು "ಶಮನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸುಮನದಿಂದ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
* *ಶಮನ* = ಶಮ, ದಮ - ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಮನೋನಿಗ್ರಹ. ಇದು ಯೋಗದ ದಾರಿ.
* *ಸುಮನ* = ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸು. ಭಕ್ತಿಯ ದಾರಿ.
ನಾದಬಿಂದು: ಉಪನಿಷತ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ - ನಾದದ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಮನಸ್ಸು ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋಲಯವೇ ಮುಕ್ತಿ. *"ನಾದಾನುಸಂಧಾನಾನ್ಮನೋ ಲೀಯತೇ"*.
ಹೀಗೆ, ಪುರಂದರದಾಸರು ವೇದಾಂತದ ಸಾರವನ್ನು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಬಾಹ್ಯ ಜಾದೂ, ಮೂಢಾಚರಣೆ ಬಿಟ್ಟು, ಓಂಕಾರವೆಂಬ ನಾದದ ಮೂಲಕ, ಶಮ-ದಮ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಭವಪಾಶ ಕಳಚಿ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
"ಗಾರುಡಿಗಾರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ" ಅಂತ ನೇರವಾಗಿ ಯಾವ ದಾಸರ ಪದದಲ್ಲೂ ಸಿಗಲ್ಲ. ಅದು ದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ/ಜನಪದ ಹಾಡು ಅನಿಸುತ್ತೆ.
ಎಲ್ಲ ದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆ, ಉಗಾಭೋಗ, ಸುಳಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ "ಗಾರುಡಿಗಾರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ" ಅನ್ನೋ ಪದ ಪುರಂದರ ದಾಸರು, ಕನಕದಾಸರು, ವಿಜಯದಾಸರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಸಿಗವುದಿಲ್ಲ. "ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಗಾರುಡಿ" ಅಂತ ಒಂದು ನಾಟಕ ಇದೆ, ಅದು ಗದಗದ ಪಂ. ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳದ್ದು. ದಾಸರ ಪದ ಅಲ್ಲ.
ಇದರ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿರುತ್ತೆ:
* *ಪಲ್ಲವಿ: ಗಾರುಡಿಗಾರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ*
ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು "ಗಾರುಡಿಗಾರ" ಅಂತ ಕರೀತಾರೆ. ಗಾರುಡಿಗ = ಮಾಯೆ ಮಾಡುವವನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡುವವನು. ಅವನು ಕೇವಲ ಜಾದೂಗಾರ ಅಲ್ಲ, "ಮಾಯಾಧೀಶ". ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಅವನ ಮಾಯೆಯ ಆಟ. ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಾಯೋ "ಗೋಪಾಲ"ನಾದರೂ, ಅವನ ಪ್ರತಿ ಲೀಲೆಯೂ ಮಾಯೆಯೇ. ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುವ ಗಾರುಡಿ ಅವನು.
* *ಅನುಪಲ್ಲವಿ: ಕಾಳಿಂಗ ಮರ್ದನ ಮಾಡಿದ ನಂದಗೋಪಾಲ*
ಪಲ್ಲವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ "ಗಾರುಡಿ"ಗೆ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡ್ತಾರೆ ಇಲ್ಲಿ. ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ ಕಾರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪದ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಣಿದು ಅದನ್ನು ಮರ್ದನ ಮಾಡಿದ್ದು ಒಂದು ದೈವೀ ಲೀಲೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಲಕ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ ಅದು. "ನಂದಗೋಪಾಲ" - ನಂದನ ಮಗನಾಗಿ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೂ, ಅವನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಮಾತ್ಮ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಕಾಳಿಂಗ ಮರ್ದನವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇದು ಅವನ ಗಾರುಡಿ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನ ಮಾತ್ರ.
"ಗಾರುಡಿಗಾರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ" ಅನ್ನೋ ಕಲ್ಪನೆಯ ಪೂರ್ತಿ ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ ಪುರಂದರದಾಸರ *'ನೀ ಮಾಯೆಯೊಳಗೋ ನಿನ್ನೊಳು ಮಾಯೆಯೋ'* ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.
*ಸಂಪರ್ಕ ಹೇಗಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ:*
* *ಗಾರುಡಿಗಾರ* = ಮಾಯೆ ಮಾಡುವವನು, ಮಾಯೆಯ ಒಡೆಯ.
* *'ನೀ ಮಾಯೆಯೊಳಗೋ ನಿನ್ನೊಳು ಮಾಯೆಯೋ'* = ಅದೇ ಗಾರುಡಿ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.
*ಕೀರ್ತನೆಯ ಅಂತರಾರ್ಥ:*
ಸಾಲು ಅರ್ಥ ಗಾರುಡಿಗಾರನ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ
**ನೀ ಮಾಯೆಯೊಳಗೋ ನಿನ್ನೊಳು ಮಾಯೆಯೋ**
ಕೃಷ್ಣಾ, ನೀನು ಮಾಯೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯಾ? ಅಥವಾ ಮಾಯೆಯೇ ನಿನ್ನ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿದೆಯಾ? ಗಾರುಡಿಗಾರನೇ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಆಡಿಸ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮಾಯೆಯೊಳಗಿಲ್ಲ, ಮಾಯೆ ಅವನೊಳಗಿದೆ.
**ಕಡಲು ಮಥಿಸಿದವನೇ ಕಡಲೊಳಗೆ ಮಲಗಿದಿಯೋ**
ಸಮುದ್ರ ಕಡೆಯೋಕೆ ಕಾರಣನಾದ ನೀನು, ಈಗ ಅದೇ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದೀಯಾ? ಇದೇ ಗಾರುಡಿ. ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡೋವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಆಟ ಆಡೋದು.
**ಅಖಿಲಾಂಡ ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು**
ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವನೇ ಯಶೋದೆಗೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಜಗವ ತೋರಿಸಿದ್ದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗಾರುಡಿ ಲೀಲೆ.
ಇಲ್ಲಿ 'ಗಾರುಡಿಗಾರ' ಅನ್ನೋದು ಭಕ್ತಿಯ ಭಾಷೆ. 'ನೀ ಮಾಯೆಯೊಳಗೋ' ಅನ್ನೋದು ವೇದಾಂತದ ಭಾಷೆ. ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಹೇಳ್ತಿವೆ - ಕೃಷ್ಣ ಮಾಯೆಗೆ ಅಧೀನನಲ್ಲ, ಮಾಯೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಅಧೀನ.
ಅವನು ಗಾರುಡಿಗ ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅವನ ಮಾಯೆಯ ಆಟ ಅರ್ಥ ಆಗೋದೇ ಇಲ್ಲ. ಪುರಂದರದಾಸರು ಕೊನೆಗೆ "ನಿನ್ನ ನಾಮವೇ ಗತಿ" ಅಂತ ಶರಣಾಗ್ತಾರೆ. ಗಾರುಡಿಗಾರನ ಜಾದೂವಿನ ಮುಂದೆ ಬುದ್ಧಿ ಸೋಲುತ್ತೆ, ಭಕ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತೆ.
*ದಾಸರ ಶೈಲಿ*: ಪುರಂದರದಾಸರು "ಜಗದೋದ್ಧಾರನ ಆಡಿಸಿದಳೆಶೋದೆ" ಅಂತ, ವಿಜಯದಾಸರು "ಕೃಷ್ಣಾ ಕೃಷ್ಣಾ ಭಕ್ತಜನಪಾಲಕ" ಅಂತ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಗಾರುಡಿಗಾರ" ಅನ್ನೋ ವಿಶೇಷಣ ದಾಸರು ಕಡಿಮೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ನಂತರದ ಕಾಲದ ರಚನೆ.
*ಸಾರಾಂಶ*:
ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಗೀತದ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲ. "ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ" ಎಂಬ ಉಪನಿಷತ್ ತತ್ವವನ್ನು ದಾಸರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಬ್ದವೇ ದೇವರು, ಓಂಕಾರವೇ ದೇವರು. ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದರೆ, ಭಜಿಸಿದರೆ, ಮಾಯೆಯ ಗಾರುಡಿ ಆಟದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
(whatsapp)
***
ಈ ಕೀರ್ತನೆ ಮಠ್ವಾಲಿ ರಾಗ, ಆಟ ತಾಳದಲ್ಲಿದೆ.
ದಾಸನಾಗೋ ಭವ ಪಾಶ ನೀಗೋ
ವಾಸುದೇವನ ನಂಬಿ ಬದುಕೋ ಮಾನವ || ಪ ||
ಆಸೆಯೇ ಬಲೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಳಲುವ ಬದಲು
ಕೇಶವನ ಕರುಣೆಯ ಬೇಡೋ ಮಾನವ || ಅ.ಪ ||
ದುರ್ಗುಣದ ದಾರಿಯ ಬಿಟ್ಟು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲಿ ನಡೆ
ದುರ್ಜನರ ಸಹವಾಸವನು ಬಿಡು ಮಾನವ
ದುರ್ಮತಿಯ ದೂರ ಮಾಡಿ ದುರಿತಗಳ ಕಳೆದು
ಸದ್ಗುರುಪದವ ಹಿಡಿ ಮಾನವ || 1 ||
ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ಮಣ್ಣು ಇವು ಮಣ್ಣಿನ ಪುತ್ಥಳಿ
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲ ಮಾಯೆ ಮಾನವ
ಕಣ್ಣರಳಿಸಿ ನೋಡೋ ಕರುಣಾಸಾಗರನ
ಕಂಜನಾಭನ ಪಾದವ ನಂಬೋ ಮಾನವ || 2 ||
ಮಾತು ಮಾತಿಗೆ ಸುಳ್ಳ ನುಡಿಯುವ ಜನರನು
ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲರನೆಂದೆಣಿಸದಿರು ಮಾನವ
ಮಾತು ತಪ್ಪಿದವರ ಸಂಗವ ಮಾಡದಿರು
ಮಾತು ಸತ್ಯವನುಳ್ಳವರ ಸೇರೋ ಮಾನವ || 3 ||
ಅಲ್ಪ ಸುಖಕೆ ಆಸೆಪಟ್ಟು ಹುಲು ಮಾನವರ
ಕಾಲ್ಗೆ ಬೀಳುವ ಕಾರ್ಯವ ಬಿಡು ಮಾನವ
ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ
ಕಾಲ ಕಮಲಗಳ ಭಜಿಸೋ ಮಾನವ || 4 ||
*ಗಾರುಡಿಯ ಮತ ಬಿಟ್ಟು ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಿಡಿದು*
*ಸಾರಿ ಸಾರಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಮನದಿಂದ*
*ಮತ್ತೆ ಸುಮನದಿಂದ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲನ*
*ಸ್ಮರಿಸಿ ಸುಖಿಯಾಗೋ ಮಾನವ* || 5 ||
***
ಆಶ ಕ್ಲೇಶ ದೋಷವೆಂಬ ಅಬ್ಧಿಯೊಳು
ಅನಂತಾದಿ, ಕೇಶವನಾ......
ಆಆ...ಆಆಆ...ಆಆಆ..ಆಆಆಆ..
No comments:
Post a Comment