CLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಅಮ್ಮ ಅಂಜಿಪ ಅದಭುತ ರೂಪನೆ
ದಮ್ಮಯ್ಯ ಎನ್ನುವೆ ಆತನ ಕಳುಹೆ ||ಅ ಪ||
ಗೂಳಿಯನೇರಿ ಬಂದಿಹನಮ್ಮ
ಗಜಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ಶೂಲವ ಕೈಯಲಿ ಪಿಡಿದಿಹನಮ್ಮ
ಕಾಳಸರ್ಪವು ಕೊರಳೊಳಗಮ್ಮ
ಫಾಲದಿ ಕೆಂಡವ ಸುರಿಸುವನಮ್ಮ||೧||
ಉರಿಮುಖ ಗಡ್ಡ ಕೆಂಜಟೆಗಳು
ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೋಡೆ, ಹಿಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರದ ಹೋಳು
ಕಡಿದ ತಲೆಗಳು ಕೊರಳೊಳಗಮ್ಮ
ಬಳಿದ ವಿಭೂತಿಯ ರೂಪ ನೋಡಮ್ಮ||೨||
ಮೂರು ರೂಪದಲಿರುವನಮ್ಮ
ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೋಡೆ, ಮೂರು ಲೋಕವ ಸುಡುವನಮ್ಮ
ಮಾರಜನಕ ನಮ್ಮ ವಿಜಯ ವಿಠಲನ
ಊರೂರಲಿ ತಾ ಹುಡುಕುವನಮ್ಮ||೩||
***
Amma gumma bandiha bāgila muccē || Pa ||
Amma añjipa adabhuta rūpane
Dammayya ennuve ātana kaḷuhe || A Pa ||
Gūḷiyanēri bandihanamma
Gajacharma dharisi, śūlava kaiyali piḍidihanamma
Kāḷasarpavu koraḷoḷagamma
Phāladi keṇḍava surisuvanamma || 1 ||
Urimukha gaḍḍa keñjaṭegaḷu
Kaiyalli nōḍe, hiḍida brahmana śirada hōḷu
Kaḍida talegaḷu koraḷoḷagamma
Baḷida vibhūtiya rūpa nōḍamma || 2 ||
Mūru rūpadaliruvanamma
Kaṇṇalli nōḍe, mūru lōkava suḍuvanamma
Mārajanaka namma vijaya viṭhalana
Ūrūrali tā huḍukuvanamma || 3 ||
***
Pronunciation Guide:
ḷ / L: Retroflex 'l' (tongue curled back, as in Kala).
ḍ / D: Hard 'd' sound (as in Damaru).
ś / sh: Soft 'sh' sound (as in Shiva).
ā / ē / ū: Long vowels (held longer than the short versions).
***
ಈ ಕೀರ್ತನೆಯು ವಿಜಯದಾಸರ (ವಿಜಯ ವಿಠಲ ಅಂಕಿತ) ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಶಿವನನ್ನು (ರುದ್ರದೇವನನ್ನು) ನೋಡಿ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು, ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿ ದೂರು ನೀಡುವ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಿವನನ್ನು ಕಂಡು 'ಗುಮ್ಮ' (ಭಯಾನಕ ಆಕೃತಿ) ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೆದರುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನ ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪ—ಅಂದರೆ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾವು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ಮೈತುಂಬಾ ಬೂದಿ, ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಂಕಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಂಡು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ಮಗುವಿನಂತೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಲು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಹರಿ ಮತ್ತು ಹರರ (ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ) ನಡುವಿನ ದಿವ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮುಗ್ಧವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಅಮ್ಮ ಗುಮ್ಮ ಬಂದಿಹ ಬಾಗಿಲ ಮುಚ್ಚೇ
ಅಮ್ಮ ಅಂಜಿಪ ಅದಭುತ ರೂಪನೆ
ದಮ್ಮಯ್ಯ ಎನ್ನುವೆ ಆತನ ಕಳುಹೆ
ಅರ್ಥ: "ಅಮ್ಮಾ! ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಯಾರೋ ಗುಮ್ಮ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚು. ಅವನು ತುಂಬಾ ಭಯಾನಕವಾದ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅಮ್ಮಾ, ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿಯುವೆ (ದಮ್ಮಯ್ಯ), ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿಬಿಡು" ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಯಶೋದೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಮೊದಲನೆಯ ಪದ್ಯ:
ಗೂಳಿಯನೇರಿ ಬಂದಿಹನಮ್ಮ
ಗಜಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ಶೂಲವ ಕೈಯಲಿ ಪಿಡಿದಿಹನಮ್ಮ
ಕಾಳಸರ್ಪವು ಕೊರಳೊಳಗಮ್ಮ
ಫಾಲದಿ ಕೆಂಡವ ಸುರಿಸುವನಮ್ಮ
ಅರ್ಥ: "ಅಮ್ಮಾ, ನೋಡು ಅವನು ಎತ್ತಿನ (ಗೂಳಿ) ಮೇಲೆ ಏರಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆನೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು (ಗಜಚರ್ಮ) ಹೊದ್ದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕವಾದ ಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪನೆಯ ಹಾವುಗಳು ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅಮ್ಮಾ, ಅವನ ಹಣೆಗಣ್ಣಿನಿಂದ (ಫಾಲ) ಬೆಂಕಿಯ ಕೆಂಡವೇ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ!"
ಎರಡನೆಯ ಪದ್ಯ:
ಉರಿಮುಖ ಗಡ್ಡ ಕೆಂಜಟೆಗಳು
ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೋಡೆ, ಹಿಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರದ ಹೋಳು
ಕಡಿದ ತಲೆಗಳು ಕೊರಳೊಳಗಮ್ಮ
ಬಳಿದ ವಿಭೂತಿಯ ರೂಪ ನೋಡಮ್ಮ
ಅರ್ಥ: "ಅವನ ಮುಖ ನೋಡು, ಭಯಾನಕವಾದ ಗಡ್ಡ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಜಟೆಗಳಿವೆ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ತಲೆಬುರುಡೆಯ (ಶಿರದ ಹೋಳು) ಪಾತ್ರೆಯಿದೆ. ಅವನ ಕೊರಳಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆಗಳ ಮಾಲೆಯಿದೆ. ಮೈತುಂಬಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಲು ನನಗೆ ಭಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಮ್ಮಾ."
ಮೂರನೆಯ ಪದ್ಯ:
ಮೂರು ರೂಪದಲಿರುವನಮ್ಮ
ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೋಡೆ, ಮೂರು ಲೋಕವ ಸುಡುವನಮ್ಮ
ಮಾರಜನಕ ನಮ್ಮ ವಿಜಯ ವಿಠಲನ
ಊರೂರಲಿ ತಾ ಹುಡುಕುವನಮ್ಮ
ಅರ್ಥ: "ಅವನು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಅವನಿಗೆ. ಇಂತಹ ಭಯಾನಕ ಗುಮ್ಮನು, ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಯಾದ (ಮಾರಜನಕ) ನಮ್ಮ ವಿಜಯ ವಿಠಲನನ್ನು (ಅಂದರೆ ನನ್ನನ್ನು) ಊರೂರು ಅಲೆದು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಅಮ್ಮಾ!"
ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೈವವಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮುಗ್ಧತೆಯ ಮೂಲಕ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
***
This kirtana is a unique composition by Vijayadasa (under the pen name Vijaya Vitthala). It beautifully depicts a scene where the child Krishna, upon seeing Lord Shiva (Rudradeva) at his doorstep, becomes frightened and complains to his mother, Yashoda.
Summary
Krishna sees Shiva standing at the door and, mistaking him for a "Gumma" (a boogeyman or a scary figure), becomes terrified. Seeing Shiva's unusual appearance—snakes around his neck, a trident in his hand, ash smeared all over his body, and fire on his forehead—the child Krishna pleads with his mother to close the door. This work innocently illustrates the divine relationship between Hari (Vishnu) and Hara (Shiva).
Verse-by-Verse Meaning
Pallavi & Anupallavi
Amma gumma bandiha bagila mucche
Amma anjipa adabhuta rupane
Dammayya ennuve atana kaluhe
Meaning: "Mother! A 'Gumma' has come to our door; please close it. Mother, he has such a terrifying and strange form. I beg of you (Dammayya), please send him away somehow!" Krishna pleads with Yashoda.
First Verse
Gūliyanēri bandihanamma
Gajacharma dharisi, shūlava kaiyali pididihanamma
Kālasarpavu koralolagamma
Phāladi kendava surisuvanamma
Meaning: "Mother, look! He has arrived riding a bull (Nandi). He is wearing elephant skin (Gajacharma) and holding a fearsome trident (Shula) in his hand. Black cobras are coiled around his neck. Not just that, Mother—fiery embers are glowing from the eye on his forehead (Phala)!"
Second Verse
Urimukha gadda kenjategalu
Kaiyalli nōde, hidida brahmana shirada hōlu
Kadida talegalu koralolagamma
Balida vibhūtiya rūpa nōdamma
Meaning: "Look at his face, Mother; he has a terrifying beard and reddish-matted hair. In his hand, he carries a bowl made of Brahma's skull. He wears a garland of severed heads around his neck, and his entire body is smeared with white ash (Vibhuti). I am scared to even look at him!"
Third Verse
Mūru rūpadaliruvanamma
Kannalli nōde, mūru lōkava suduvanamma
Mārajanaka namma vijaya vithalana
Urūrali tā hudukuvanamma
Meaning: "He has three eyes (or forms), Mother. With just a look from those eyes, he has the power to burn down all three worlds. This scary 'Gumma' has been wandering from village to village searching for our Vijaya Vitthala (Krishna himself, the father of Manmatha/Mara), and now he has found me here!"
Note: Through this poem, the Haridasa poet describes a divine moment where Shiva comes to visit his beloved Lord Krishna, framed through the charming lens of Krishna’s childhood innocence.
***
No comments:
Post a Comment