Friday, 27 December 2019

ಆರೋಗಣೆಯ ಮಾಡು ಅಂಬುಜನಯನೇ ankita bheemesha krishna AAROGANEYA MAADU AMBUJANAYANE


raaga shuddha saaveri (durga in hindustani)   tala trishya nade
Audio by GAYATHRI TUMKUR VENKATESH







RESTART MOBILE IF AUDIO IS NOT PLAYING  CLICK-> HOME

or just scroll down for other devaranama 

ಆರೋಗಣೆಯ ಮಾಡು ಅಂಬುಜನಯನೇ ಸಾಮವೇದಸದನೇ|
ಮಾರಜನನಿಯೇ ಮಧುಸೂದನಪ್ರಿಯೇ ಕಾಮಿತಫಲದಾಯೇ ಗೌರಿಯೇ||

ಶುಭ್ರಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿ ಸುಮತಿಯರು ಮುದದಿಂದ ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರವನುಡಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ
ತಿದ್ದಿ ತಿಲಕವನಿಟ್ಟು ತೀವ್ರದಿ ಗೌರಿಯ ವಜ್ರಮಾಣಿಕ್ಯದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳಿಸ್ವರೋ ||1||

ಹಪ್ಪಳ ಅತ್ತಿರಸ ಒಪ್ಪುಳ್ಳ ಲಡ್ಡಿಗೆ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕರಚಿಯಕಾಯ್ಗಳು
ಸಕ್ಕರೆ ಫೇಣಿ ಕೆನೆಮೊಸರು ಮಧು ಕ್ಷೀರ ಮೀಸಲಾದ ಅಡಿಗೆ ಸುವಾಸಿನಿಯರು ಬಡಿಸುವರು||2||

ಅತಿಹಿತದಿಂದಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಡಿಗೆಯ ದಳಿಯ ತಪ್ಪದೆ ಬಡಿಸುವರು
ಪುಡಿಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ಶೀಕಿಯದ ಉಂಡೆಗಳು ಆದಿಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ದೇವಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ||3||

ಮೀಸಲು ಮಂಡಿಗೆ ಸೂಸಲ ಕಡುಬು ದೋಸೆ ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ನವನೀತ
ಕಾಸಿದ ತುಪ್ಪ ಕೆನೆಮೊಸರು ಮಧು ಕ್ಷೀರ ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನ ರಾಣಿ ಭುಂಜಿಸು ಬೇಗ||4|
***

Pallavi & Anupallavi

Ārōgaṇeya māḍu ambujanayanē sāmavēdasadanē |
Mārajananiyē madhusūdanapriyē kāmitaphaladāyē gauriyē ||

Stanza 1

Shubhrasnānava māḍi sumatiyaru mudadinda shubhravastravanuḍisi gaurige
Tiddi tilakavaniṭṭu tīvradi gauriya vajramāṇikyada pīṭhadalli kuḷisvarō || 1 ||

Stanza 2

Happaḷa attirasa oppuḷḷa laḍḍige chakkuli karachiyakāygaḷu
Sakkare phēṇi kenemosaru madhu kshīra mīsalāda aḍige suvāsiniyaru baḍisuvaru || 2 ||

Stanza 3

Atihitandali māḍida aḍigeya daḷiya tappade baḍisuvaru
Puḍieṇṇōrige shīkiyada uṇḍegaḷu ādikolhāpurada dēvi mahālakshmīge || 3 ||

Stanza 4 (Mangaḷa / Phalashruti)

Mīsalu maṇḍige sūsala kaḍubu dōse eṇṇōrige navanīta
Kāsida tuppa kenemosaru madhu kshīra bhīmēshakrishnanā rāṇi bhuñjisu bēga || 4 ||
***

Quick Pronunciation Notes
-ē / -rō: The "ē" and "ō" sounds are long, like the "ay" in say or "o" in boat (e.g., gauriyē is pronounced gow-ree-yay, kuḷisvarō is pronounced ku-lis-vuh-ro).

ā: This is always drawn out long—like the "a" in father (māḍu, rāṇi).

ī / ū: Long "ee" and "oo" sounds, like "ee" in meet (tīvradi) and "oo" in boot (sūsala).

ñ: The "ñ" in bhuñjisu is a nasal palatal sound, pronounced like the "ny" in canyon (bhun-ji-su).

ṇ / ḍ / ḷ / ṭ: Letters with dots underneath are retroflex sounds. Pronounce them by curling the tip of your tongue slightly backward against the roof of your mouth (e.g., ārōgaṇe, laḍḍige, kaḍubu, kuḷisvarō).
***

ಇದು ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಕೀರ್ಣರಾದ ಶ್ರೀ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವನವರು (ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣ ಅಂಕಿತ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೇವಿಯರಾದ ಗೌರಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಹಾಗೂ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯರನ್ನು ಒಂದೇ ಪರಮಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಭೋಜನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವ ಸತ್ಕಾರದ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುಣಶೀಲರಾದ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಸೇರಿ ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯರಿಗೆ ಮಂಗಲಕರವಾದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಮಡಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಡಿಸಿ, ರತ್ನಖಚಿತ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ದೇವಿಯ ಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಸುವಾಸಿನಿಯರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಹಪ್ಪಳ, ಅತಿರಸ, ಲಡ್ಡು, ಚಕ್ಕುಲಿ, ಕರಜಿಕಾಯಿ, ಫೇಣಿ, ಕೆನೆಮೊಸರು, ಹಾಲು, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಮಂಡಿಗೆ, ಕಡುಬು, ದೋಸೆ ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸಿ ಭೀಮವ್ವನವರು, "ಹೇ ಆದಿಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯೇ, ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೀತಿಯ ರಾಣಿಯೇ, ನೀನು ಬಂದು ಈ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಸ್ವೀಕರಿಸು (ಆರೋಗಣೆ ಮಾಡು)" ಎಂದು ದೇವಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಭಾವಾರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ ಹಾಗೂ ಅನುಪಲ್ಲವಿ:

ಆರೋಗಣೆಯ ಮಾಡು ಅಂಬುಜನಯನೇ ಸಾಮವೇದಸದನೇ |
ಮಾರಜನನಿಯೇ ಮಧುಸೂದನಪ್ರಿಯೇ ಕಾಮಿತಫಲದಾಯೇ ಗೌರಿಯೇ ||

ಭಾವಾರ್ಥ: ತಾವರೆಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳೇ (ಅಂಬುಜನಯನೇ), ಸಾಮವೇದದ ಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವವಳೇ, ಮನ್ಮಥನ ತಾಯಿಯೇ (ಮಾರಜನನಿಯೇ), ಮಧುಸೂದನನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಸತಿಯೇ (ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ), ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಗೌರಿಯೇ (ಪಾರ್ವತಿ), ದಯವಿಟ್ಟು ಬಂದು ಈ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು (ಆರೋಗಣೆ ಮಾಡು/ಊಟ ಮಾಡು).

ಚರಣ ೧:

ಶುಭ್ರಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿ ಸುಮತಿಯರು ಮುದದಿಂದ ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರವನುಡಿಸಿ ಗೌರಿಗೆ
ತಿದ್ದಿ ತಿಲಕವನಿಟ್ಟು ತೀವ್ರದಿ ಗೌರಿಯ ವಜ್ರಮಾಣಿಕ್ಯದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳಿಸ್ವರೋ ||೧||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮುತ್ತೈದೆಯರು (ಸುಮತಿಯರು) ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ದೇವಿಗೆ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಶುಭ್ರ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಡಿಯಾದ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಡಿಸಿ, ಹಣೆಗೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ತಿಲಕವನ್ನಿಟ್ಟು ಸೀಮಂತಿನಿಯರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಗೌರಿದೇವಿಯನ್ನು ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಭವ್ಯ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಆದರದಿಂದ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಚರಣ ೨:

ಹಪ್ಪಳ ಅತ್ತಿರಸ ಒಪ್ಪುಳ್ಳ ಲಡ್ಡಿಗೆ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕರಚಿಯಕಾಯ್ಗಳು
ಸಕ್ಕರೆ ಫೇಣಿ ಕೆನೆಮೊಸರು ಮಧು ಕ್ಷೀರ ಮೀಸಲಾದ ಅಡಿಗೆ ಸುವಾಸಿನಿಯರು ಬಡಿಸುವರು ||೨||

ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇವಿಯ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಮುತ್ತೈದೆಯರು (ಸುವಾಸಿನಿಯರು) ಅತ್ಯಂತ ಮಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರಿದ ಹಪ್ಪಳ, ರುಚಿಯಾದ ಅತಿರಸ, ನೋಡಲು ಅಂದವಾದ ಲಡ್ಡು, ಗರಿಗರಿಯಾದ ಚಕ್ಕುಲಿ, ಕರಜಿಕಾಯಿಗಳು (ಕರಚಿಯಕಾಯ್ಗಳು), ಸಕ್ಕರೆಯ ಫೇಣಿ, ಗಟ್ಟಿ ಕೆನೆಮೊಸರು, ಜೇನುತುಪ್ಪ (ಮಧು) ಹಾಗೂ ಹಾಲು (ಕ್ಷೀರ) ಮುಂತಾದ ದೇವರಿಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ವಿಶೇಷ ಅಡುಗೆಯನ್ನು ದೇವಿಯ ತಟ್ಟೆಗೆ ಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಚರಣ ೩:

ಅತಿಹಿತದಿಂದಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಡಿಗೆಯ ದಳಿಯ ತಪ್ಪದೆ ಬಡಿಸುವರು
ಪುಡಿಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ಶೀಕಿಯದ ಉಂಡೆಗಳು ಆದಿಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ದೇವಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ||೩||

ಭಾವಾರ್ಥ: ಅತ್ಯಂತ ಹಿತಕರವಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಡುಗೆಯ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು (ದಳಿಯ - ಭೋಜನದ ಪಾತ್ರೆ/ತಟ್ಟೆ) ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಲೋಪವಿಲ್ಲದೆ ತಪ್ಪದೇ ತಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಪುಡಿ ಎಣ್ಣೋರೆ (ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ) ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದ ಶೀಕಿಯದ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಆದಿಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ದೇವಿಯಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಚರಣ ೪ (ಫಲಶ್ರುತಿ):

ಮೀಸಲು ಮಂಡಿಗೆ ಸೂಸಲ ಕಡುಬು ದೋಸೆ ಎಣ್ಣೋರಿಗೆ ನವನೀತ
ಕಾಸಿದ ತುಪ್ಪ ಕೆನೆಮೊಸರು ಮಧು ಕ್ಷೀರ ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನ ರಾಣಿ ಭುಂಜಿಸು ಬೇಗ ||೪||

ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇವರಿಗಾಗಿಯೇ ಎತ್ತಿಟ್ಟ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಂಡಿಗೆ (ಒಂದು ವಿಧದ ದೊಡ್ಡ ಹೋಳಿಗೆ), ಸೂಸಲು (ಹುರಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿಂಡಿ) ತುಂಬಿದ ಕಡುಬು, ಮೃದುವಾದ ದೋಸೆ, ಎಣ್ಣೋರೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ನೆರವಿಟ್ಟ ತಾಜಾ ಬೆಣ್ಣೆ (ನವನೀತ), ಘಮಘಮಿಸುವ ಕಾಸಿದ ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪ, ಕೆನೆಮೊಸರು, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಹಾಲು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸಿವರ್ಯರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಹೇ ನಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಭೀಮೇಶಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೀತಿಯ ರಾಣಿಯೇ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ/ಗೌರಿ), ತಡಮಾಡದೆ ಬಂದು ಈ ಮಹಾ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಭುಂಜಿಸು (ಊಟ ಮಾಡು/ಸ್ವೀಕರಿಸು) ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಹರಸು."
***

summary and paragraph-wise meaning of this beautiful devotional song by the prominent female saint of the Haridasa tradition, Sri Harapanahalli Bheemavva (under her pen name Bheemesha Krishna). In this song, Goddess Gowri (Parvati) and Goddess Mahalakshmi are invoked as the embodiment of the supreme divine feminine, receiving a grand, ritualistic feast offered with deep love and devotion.

Summary
The song describes a sacred ritual where wise, devout married women (Sumatiyaru) come together to give Goddess Gowri a holy bath, dress her in pristine garments, and seat her upon a magnificent throne adorned with diamonds and rubies. The noble women (Suvasiniyaru) then lovingly serve an elaborate, traditional feast consisting of traditional delicacies such as Happala (papad), Athirasa, Laddoo, Chakkuli, Karajikai, Pheni, thick curd, honey, milk, Mandige, Kadubu, and Dosa. The song concludes with a heartwarming prayer by Saint Bheemavva, pleading, "Oh Goddess Mahalakshmi of ancient Kolhapur, the beloved queen of Lord Bheemesha Krishna, please accept this pure, sacred offering (Aarogane) without delay."

Paragraph-wise Meaning
Pallavi & Anupallavi (Chorus & Sub-chorus):

Aaroganeya maadu ambujanayane saamavedasadane |
Maarajananiye madhusoodanapriye kaamitaphaladaaye gouriye ||

Meaning: Oh lotus-eyed one (Ambujanayane), you who are the very abode of the sacred Sama Veda chants! Oh mother of Manmatha (Maarajananiye) and the deeply beloved consort of Lord Madhusoodana (Sri Hari Lakshmi)! Oh Goddess Gowri, who grants all the heartfelt desires of your devotees—please come and partake in this sacred feast (Aarogane / eat this food).

Stanza 1:

Shubhrasnaanava maadi sumatiyaru mudadinda shubhravastravanudisi gaurige
Tiddi tilakavanittu teevradi gauriya vajramaaniyada peethadalli kulisvaro || 1 ||

Meaning: Wise and virtuous married women (Sumatiyaru) gather with immense joy to give the Goddess a purifying, auspicious bath. They dress Goddess Gowri in pristine, sacred garments, place a beautiful Tilaka on her forehead, and with deep respect, immediately seat her upon a grand, royal throne embellished with sparkling diamonds and rubies.

Stanza 2:

Happala attirasa oppulla laddige chakkuli karachiyakaaygalu
Sakkare pheni kenemosaru madhu ksheera meesalaada adige suvaasiniyaru badisuvaru || 2 ||

Meaning: To honor the Goddess, virtuous married women (Suvasiniyaru) lovingly serve an array of freshly prepared, ritualistically pure delicacies. They dish out crisp Happala, sweet Athirasa, perfectly shaped Laddoos, crunchy Chakkuli, Karajikai pastry pockets, sugary Pheni, rich thick curd, sweet honey (Madhu), and pure milk (Ksheera)—all cooked exclusively as a sacred offering for the divine.

Stanza 3:

Atihitandali maadida adigeya daliya tappade badisuvaru
Pudiennōrige sheekiyada undegalu aadikolhaapurada devi mahaalakshmeege || 3 ||

Meaning: A platter (Daliya) of food prepared with the utmost care, hygiene, and affection is unhesitatingly and faultlessly placed before the deity. Alongside the main meal, traditional sweet meats like Pudi Ennoore and sugar-syrup-infused Sheekiya laddoos are offered with deep devotion to none other than the primordial Goddess Mahalakshmi of Kolhapur.

Stanza 4 (Concluding Verses / Phalashruti):

Meesalu mandige soosala kadubu dose ennōrige navaneeta
Kaasida tuppa kenemosaru madhu ksheera bheemeshakrishnaana raani bhunjisu bega || 4 ||

Meaning: A rich spread containing pristine Mandige (a delicate traditional crepe-like sweet), sweet-stuffed Kadubu, soft Dosas, traditional Ennoore topped with fresh butter (Navaneeta), aromatic melted ghee, thick curd, honey, and milk has been laid out. The saintly poetess concludes with a soulful plea: "Oh beautiful Queen of our personal deity, Lord Bheemesha Krishna, please hasten and accept this feast (Bhunjisu Bega) and bless us all."
***


pallavi

ArOganeya mADu ambujanayanE samavEdasadanE

anupallavi

mArajananiyE madhusUdanapriyE kAmitapaladAyE gauriyE

caraNam 1

subhra snAnava mADi sumatiyaru mudadinda subhravastravanudisi gaurige
tiddi tilakavanittu tIvradi gauriya vajramANikyada pIThadalli kuLisvarO

caraNam 2

happala attirasa oppulla laDDige cakkuli karaciyakaygaLu
sakkare pENi kenemosaru madhu kSIra misalada aDige suvasiniyaru baDisuvaru

caraNam 3

atihitadindali mADida aDigeya dALiya tappade baDisuvaru
uudi ennorige sikiyada unDegaLu AdikolhApurada dEvi mahalakSmige

caraNam 4

misaLu maNDige susala kaDubu dOse ennorige navanIta
kAsida tuppa kenemosaru madhu kSIra bhImEshakruSNana rANi bhunjisu bEga
***


JUST SCROLL DOWN FOR OTHER DEVARANAMA

No comments:

Post a Comment