Audio by Sri. Madhava Rao
CLCK -> HOME
just scroll down for other devaranama
ಗಾಳಿಗಾರ ಮಗನ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ನೀವಿಷ್ಟು ||ಪ||
ಸಣ್ಣ ರುಮಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಚುಂಗ ಬಿಟ್ಟು , ಪಣೆಗೆ
ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನಿಟ್ಟು
ಚಿಣ್ಣಿಕೋಲು ಚೆಂಡು ಬುಗುರಿ ಕೈಯಲಿಟ್ಟು, ಪೊಸ
ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲ್ಲು ಹೋಗೆಂದು ಕಳುಹಿಬಿಟ್ಟು ||
ಕರೆದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಬೆಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು, ಚಿಕ್ಕ
ಹರಳುಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೆ ಅರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು
ವಾರಿಗೆಯ ಪುಂಡರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಊರನೆಲ್ಲ ಸುಲಿಯೆಂದು ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು ||
ಹೋಗೆಂದು ರಂಗನ ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಆಗ ಭೋಗಂಗಳೆಲ್ಲ ತುಂಬಿಕೊಟ್ಟು
ನಿಗಮಗೋಚರನೆಂಬ ಪೆಸರನಿಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ ಬೆಳೆಸಿಬಿಟ್ಟು ||
***
Pallavi
Hēḷidare namma mēle yākamma siṭṭu, intha
Gāḷigāra magana paḍeda mēle nīviṣhṭu
Charana 1
Saṇṇa rumālu kaṭṭi chuṅga biṭṭu, paṇege
Baṇṇisi kastūri tilakavaniṭṭu
Chiṇṇikōlu cheṇḍu buguri kaiyaliṭṭu, posa
Beṇṇeya mellu hōgendu kaḷuhibiṭṭu
Charana 2
Karedu kaiyalli chiṭṭebella koṭṭu, chikka
Haraḷukallugaḷanne arisi koṭṭu
Vārigeya puṇḍarannu māḍikoṭṭu, gōpi
Ūranella suliyendu kaḷuhikoṭṭu
Charana 3
Hōgendu raṅgana kaḷuhikoṭṭu, gōpi
Aga bhōgaṅgaḷella tumbikoṭṭu
Nigamagōcharanemba pesaraniṭṭu, gōpi
Purandaraviṭhalanna beḷesibiṭṭu
**
Recitation Tips for this Version:
'zh' Sound (ಳ): In words like 'gaa-li-gaa-ra' and 'oo-ra-nel-la', remember to use the retroflex 'L' (curling the tongue back) for a traditional Kannada sound.
The 'H' Sound: In 'ka-lu-hi-bit-tu', the 'h' should be a soft, airy sound, like a gentle breath.
Rhythm: This song is usually set to Eka Tala (a simple 4-beat cycle), making it very easy to recite in a steady, walking pace.
***
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಯು ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯನ್ನು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ 'ಪರಿಹಾಸ' ರೂಪದ ಹಾಡಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಗೋಪಿಕೆಯರು ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು, "ನಿನ್ನ ಮಗ ಕೃಷ್ಣನು ಮಾಡುವ ತುಂಟಾಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಹೇಳಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೀನೇ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅಂದವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಗೆಳೆಯರ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಊರನ್ನೇ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ನಾವು ದೂರು ಹೇಳುವುದು ಸಹಜವಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಯಶೋದೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗೋಪಿಕೆಯರು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಅಣಕಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಚರಣದ ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)
ಪಲ್ಲವಿ:
ಹೇಳಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಯಾಕಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ಕೃಷ್ಣನ ತುಂಟಾಟಗಳನ್ನು ದೂರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ ಯಶೋದಮ್ಮ? ಇಂತಹ ಗಾಳಿಗಾರ (ಚೇಷ್ಟೆಗಾರ) ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗೋಪಿಕೆಯರ ಭಾವ.
ಚರಣ 1:
ಸಣ್ಣ ರುಮಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಚುಂಗ ಬಿಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ಅವನ ತಲೆಗೆ ಸಣ್ಣದೊಂದು ರುಮಾಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಅದರ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಅಂದವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಹಣೆಗೆ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಅವನ ಕೈಗೆ ಚಿಣ್ಣಿಕೋಲು, ಚೆಂಡು, ಬುಗುರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಹೊಸ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮೆಲ್ಲಲು (ತಿನ್ನಲು) ಕೊಟ್ಟು ಅವನನ್ನು ಅಂದವಾಗಿ ಆಟಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟವಳು ನೀನೇ ಅಲ್ಲವೇ?
ಚರಣ 2:
ಕರೆದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಬೆಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದು ಕೈಗೆ ಬೆಲ್ಲದ ಅಚ್ಚನ್ನು ನೀಡಿ, ಮೊಸರು ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಸಣ್ಣ ಹರಳುಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಸೈನ್ಯವನ್ನೇ ತಯಾರಿಸಿ, ಇಡೀ ಊರನ್ನೇ ಸುಲಿಗೆ (ಲೂಟಿ) ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.
ಚರಣ 3:
ಹೋಗೆಂದು ರಂಗನ ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು...
ಅರ್ಥ: ರಂಗನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು (ಆಗ ಭೋಗಗಳನ್ನು) ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಆಟವಾಡಲು ಅಪ್ಪಣೆ ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ವೇದಗಳಿಗೂ ನಿಲುಕದವನಿಗೆ (ನಿಗಮಗೋಚರ) 'ಕೃಷ್ಣ' ಎಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಸರಿಟ್ಟು, ನಮ್ಮ ಪುರಂದರವಿಠಲನನ್ನು ಇಷ್ಟು ಸೊಗಸಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ ಊರ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟವಳು ನೀನೇ ಎಂದು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಯಶೋದೆಯ ಸಲುಗೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ.
***
This version of the song is a playful dialogue where the Gopikas (cowherd girls) of Brindavan are gently teasing Mother Yashoda about her son Krishna's mischief.
Summary
The Gopikas approach Yashoda and ask, "Why do you get angry with us when we complain about your son?" They argue that it is Yashoda herself who dresses him so handsomely, gives him toys, and sends him out with a band of rowdy friends to "loot" the village. It is a beautiful song of Ninda Stuti (praise through outward blame), highlighting the deep bond between the villagers and the divine child.
Stanza-wise Meaning
Pallavi:
Helidare namma mele yakamma sittu...
Meaning: "Why are you angry with us, Mother Yashoda, when we tell you about his antics? When you have a son who is such a 'Gāligāra' (a mischievous whirlwind), you shouldn't be surprised by our complaints!"
Charana 1:
Sanna rumalu katti chunga bittu...
Meaning: "You are the one who tied that neat little turban on his head with the decorative tuft hanging out. You decorated his forehead with fragrant musk (Kasturi Tilaka). You handed him the 'Chinnikolu' (stick), a ball, and a spinning top, and then sent him off with fresh butter to snack on. You made him look so charming, how can we not notice him?"
Charana 2:
Karedu kaiyalli chittebella kottu...
Meaning: "You called him close and gave him pieces of jaggery (Chittebella). You even picked out small pebbles for him to carry in his hands (to break our pots!). You organized a gang of naughty boys (Pundaru) his own age and sent him out with instructions to practically 'plunder' the whole town!"
Charana 3:
Hogendu rangana kaluhikottu...
Meaning: "You are the one who gave Ranga permission to go, providing him with every luxury and comfort (Bhoga). To the one who is barely reachable even by the Vedas (Nigamagochara), you gave a simple name and raised him as our beloved Purandara Vitthala, letting him loose upon the world!"
***
Helidare namma mele yakamma sittu inthagadigara
Magana padeda mele nivishtu ||pa.||
Sanna rumalu katti cunga bittu panege
Bannisi kasturi tilakavannittu
Cinnikolu chendu bugari kaiyalittu posa
Benneya mellu hogendu kaluhibittu ||1||
Karedu kaiyalli citte bella kottu cikka
Haralu kallugalanne arisikottu
Varigeya pundarannu madikottu gopi
Uranella suliyendu kaluhisikottu ||2||
Hogendu rangana kaluhikottu gopi
Agabogangalella tumbikottu
Nigamagocharanemba pesaranittu gopi
Purandaravithalanna belesibittu ||3||
***
ಹೇಳಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಯಾಕಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟು, ಇಂಥ
ಗಾಳಿಗಾರ ಮಗನ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ನೀವಿಷ್ಟು ||ಪ||
ಸಣ್ಣ ರುಮಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಚುಂಗ ಬಿಟ್ಟು , ಪಣೆಗೆ
ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನಿಟ್ಟು
ಚಿಣ್ಣಿಕೋಲು ಚೆಂಡು ಬುಗುರಿ ಕೈಯಲಿಟ್ಟು, ಪೊಸ
ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲ್ಲು ಹೋಗೆಂದು ಕಳುಹಿಬಿಟ್ಟು ||
ಕರೆದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಬೆಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು, ಚಿಕ್ಕ
ಹರಳುಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೆ ಅರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು
ವಾರಿಗೆಯ ಪುಂಡರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಊರನೆಲ್ಲ ಸುಲಿಯೆಂದು ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು ||
ಹೋಗೆಂದು ರಂಗನ ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಆಗ ಭೋಗಂಗಳೆಲ್ಲ ತುಂಬಿಕೊಟ್ಟು
ನಿಗಮಗೋಚರನೆಂಬ ಪೆಸರನಿಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ ಬೆಳೆಸಿಬಿಟ್ಟು ||
****
pallavi
hELidare namma mEle yAkamma siTTu intha gALigAra magana paDeda mEle nIviSTu
caraNam 1
saNNa rumAlu kaTTi cunga biTTu phaNege banNisi kastUri tilavaniTTu
ciNNikOlu ceNDu buguri kaiyaliTTu posa beNNeya mellu hOgendu kaLuhi biTTu
caraNam 2
karedu kaiyalli ciTTe bella koTTu cikka haraLu kallugaLanne arisi koTTu
vArigeya puNDarannu mADi koTTu gOpi Uranella suliyendu kaLuhi koTTu
caraNam 3
hAgendu rangana kaLuhi koTTu gOpi Aga bhOgangaLella tumbi koTTu
nigama gOcaranemba pesaraniTTu gOpi purandara viTTalanna beLesi biTTu
***
ಗಾಳಿಗಾರ ಮಗನ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ನೀವಿಷ್ಟು ||ಪ||
ಸಣ್ಣ ರುಮಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಚುಂಗ ಬಿಟ್ಟು , ಪಣೆಗೆ
ಬಣ್ಣಿಸಿ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನಿಟ್ಟು
ಚಿಣ್ಣಿಕೋಲು ಚೆಂಡು ಬುಗುರಿ ಕೈಯಲಿಟ್ಟು, ಪೊಸ
ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೆಲ್ಲು ಹೋಗೆಂದು ಕಳುಹಿಬಿಟ್ಟು ||
ಕರೆದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಬೆಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು, ಚಿಕ್ಕ
ಹರಳುಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೆ ಅರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು
ವಾರಿಗೆಯ ಪುಂಡರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಊರನೆಲ್ಲ ಸುಲಿಯೆಂದು ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು ||
ಹೋಗೆಂದು ರಂಗನ ಕಳುಹಿಕೊಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಆಗ ಭೋಗಂಗಳೆಲ್ಲ ತುಂಬಿಕೊಟ್ಟು
ನಿಗಮಗೋಚರನೆಂಬ ಪೆಸರನಿಟ್ಟು, ಗೋಪಿ
ಪುರಂದರವಿಠಲನ್ನ ಬೆಳೆಸಿಬಿಟ್ಟು ||
****
ರಾಗ ಶಂಕರಾಭರಣ ಏಕ ತಾಳ
No comments:
Post a Comment