ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಕೇಶವ ದೇವ
. ರಾಗ : ಸಿಂಧುಭೈರವಿ
Audio by Vidwan Sumukh MoudgalyaCLICK-> INDEX ದೇವರನಾಮ ಕೇಳಿ ಕಲಿಯಲು ಲಿಂಕ್ LINKS TO LEARN DEVARANAMA
or just scroll down for other devaranama
ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯ ವಿರಚಿತ ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ
ಧ್ರುವತಾಳ
ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡದಗೋಸುಗ ಶ್ವೇತರಾಯ
ತನ್ನ ಮಾಂಸ ತಾನೆ ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡೂ
ತಿನ್ನು ತಿಪ್ಪನು ನಿತ್ಯ ಕ್ಲೇಶವ ಬಡುತಲಿ
ಬನ್ನದೊಳಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸ
ಮುನ್ನೆಗತಿ ಕಾಣದೆ ಇರುತಿರೆ ನಾನಾಧರ್ಮ
ಅನಂತ ಮಾಡಿದ ಕಾಲಕ್ಕಾಗೇ
ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡದಗೋಸಗ ಈ ಬಗಿಯು
ಇನ್ನೇನು ಪೇಳಲಿ ಇತ್ತ ನಾರಂದ ಮುನಿ
ಪನ್ನಗಶಯನನ ಪಾಡುತಲೀ
ಘನ್ನತೆಯಿಂದ ರಾಯಾನಿದ್ದೆಡಿಗೆ ಬರಲು
ಸನ್ನುತಿಸಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಾ ಪೇಳೆ
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲಾಲಿಸಿ ಅಹಹ ಹರಿಯೆ ಮಹಿಮೆ
ಬಣ್ಣಿಸಲರಿದೆಂದು ಶಿರವ ದೂಗಿ
ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನೆ ವಿಸ್ಮಿತನಾಗಿ ನುಡಿದನಾಗ
ಬನ್ನಣೆಯಿಂದ ಶ್ವೇತ ಭೂಪತಿಗೆ
ಆನಂತದೊಳಗೊಂದು ಕೃಷ್ಣ ಉತ್ತರವಾಹಿನಿ
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಟು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪೋಗಿ ನೀ
ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯ ಪಾ
ನ್ನಮೂರ್ತಿಯ ಭಜಿಸಿ ನಿರ್ದೋಷ ನೀನಾಗೆನಲೂ ॥೧॥
ಮಟ್ಟತಾಳ
ಸುರಮುನಿ ಮಾತಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಸಂತೋಷದಲಿ
ಭರದಿಂದಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೆಸನಮಾಡಿದನಯ್ಯಾ
ಅರುಹಬೇಕು ಎನಗೆ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆ
ವರಕೃಪೆಯಿಂದಲಿ ತಡಮಾಡದೆ ಎಂದು
ಅರಸು ಬಿನ್ನೈಸಲು ನಸುನಗುತ ಮೌನಿ
ವಿರಚಿಸಿದನು ವೇಗಾ ಪರಮ ಭಕುತಿತಯಿಂದ
ಪರಮಪುರುಷ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನ
ಚರಣವ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಆಗಮವ॥೨॥
ತ್ರಿವಿಡಿತಾಳ
ಕಾರ್ಪಾರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕೆ ಅಪರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ
ಇಪ್ಪದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲಿ
ತಪ್ಪದೆ ಭೃಗು ಜಾತ ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹಮುನಿ
ಒಪ್ಪಾದಿಂದಲಿ ತಪವಮಾಡಿ ವೇಗ
ಸರ್ಪತಲ್ಪನ ಮಗನಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ
ಸಪ್ತಋಷಿಗಳ ಕೂಡ ತಿರುಗುತಿಪ್ಪ
ಗುಪ್ತಮಂತ್ರವಿದು ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪೋಗಿ
ಸಿಪ್ಪಿಯಂದದಿ ದೇಹಮಾಡಿಕೊಂಡೂ
ಅಪ್ಪಾರ ತಂತ್ರ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಒಲಿಸಿ ನೀನು
ಇಪ್ಪ ದೋಷದಿಂದಾ ದೂರಾಗೆಂದಾ
ಅಪ್ಪಣೆಕೊಂಡು ಮುನಿ ಅತ್ತಲು ಪೋಗಲು
ಸುಪ್ರೀತಿಯಲಿ ರಾಯಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೂ
ಇಪ್ಪತ್ತುಸಾವಿರ ವರುಷ ದೇಹ ಶೋಷಿಸಿ
ನಿಷ್ಪಾಪನಾದನು ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ
ಸರ್ಪಭೂಷಣವಿನುತ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯಾ
ಸುಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಭೂಪತಿಯ ಪಾಲಿಸಿದ॥೩॥
ಅಟ್ಟತಾಳ
ಶ್ವೇತರಾಯನು ಬಂದು ತಪವು ಮಾಡಿದರಿಂದ
ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು ನೋಡ
ಸೀತಾರಮಣ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾದ
ಆ ತರುವಾಯ ಶೃಂಗಿ ಎಂಬೊ ಮುನಿಪತಿ
ಈ ತಟಾಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಸಿದ್ಧನಾದ
ಭೂತಳದೊಳಗಿದೆ ಉತ್ತಮ ನಿಧಿ ಎನ್ನಿ
ಮಾತಿಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಮರಿಸಿದಕಾಲಕ್ಕೂ
ಪಾತಕ ಕೆಡಿಸೋದು ತಡಮಾಡದೆ ಪ್ರ
ಖ್ಯಾತನ್ನ ಮಾಡೋದು ಜ್ಞಾನ ಭಕುತಿಕೊಟ್ಟು
ಪ್ರಾತಃಕಾಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಾದಿಯ ಮಾಡೆ ಪು
ನೀತನಾಗಿ ತನ್ನ ಕುಲಕೋಟಿ ಸಮೇತ
ಪೂತುರೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶತಗುಣಾಧಿಕ ವಿಶ್ವ
ನಾಥನಿಗಿಂತ ನುತಿಸಿ ಧ್ಯಾನವಮಾಡೆ
ಧಾತಾದಿ ಸುರರೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂದು ಗುಣ
ವ್ರಾತದಿಂದಲಿ ಕೇಶವನ ಪಾಡುವರಯ್ಯಾ
ಭೂತಳದೊಳಗಿದೆ ಶ್ವೇತ ಶೃಂಗಕ್ಷೇತ್ರ
ಯಾತಕೆ ಸಂಶಯ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೂ ಪುರು
ಹೂತ ಅಹಲ್ಯಾ ಸಂಗದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ
ಪಾತಕ ಕಳಕೊಂಡ ಏನೆಂಬೆ ಏನೆಂಬೆ
ಶ್ವೇತಕಾನನ ವಾಸ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯಾ
ಭೀತಿಯ ಬಿಡಿಸುವ ಈ ಪರಿ ತಿಳಿದರೆ॥೪॥
ಆದಿತಾಳ
ಬಿಲ್ಲಕಾರಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಪರಾರಣ್ಯವಿಡಿದು
ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಯಂತ ಎನಿಸೋದು ಸ್ಮೃತಿ ಉಕ್ತಿ
ಬಿಲ್ಲದ್ವಾರವೆ ಉಂಟು ಮುನಿಗಣ ಪೋಗಿ ಬರುವ
ಸಲ್ಲುವ ಸಲ್ಲುವದಿದು ಪಂಚಕೋಶ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನದೇವ ಪರ್ವತದ ಸುತ್ತ
ಸಲ್ಲಲಿತವಾದ ಅಷ್ಟತೀರ್ಥಂಗಳುಂಟು
ಬಲ್ಲೀದ ಸೀತಾರಾಮ ಜಮದಗ್ನಿ ಶೃಂಗಿಶ್ವೇತ
ಕಲ್ಮಷ ಹರರುದ್ರ ನರಸಿಂಹ ಮುಖ್ಯವೆನ್ನಿ
ನಿಲ್ಲದಲೆ ಬಂದು ಮನುಜ ಸಮಸ್ತ ಸತ್ಕರ್ಮ
ದಲ್ಲಿ ಒಂದುದಿನವಾದರು ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲಿ
ಎಳ್ಳನಿತಾದರು ಎಸಗಿದರಾಗೆ ಶಿರಿ
ವಲ್ಲಭ ಕಾರುಣ್ಯದಲಿ ಕರುಣಮಾಡುವ ಕಾಣೊ
ಮಲ್ಲಮರ್ದನ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯಾ
ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲಿ ಬಿಡದೆ ಪೊರೆವ ಬಾಂಧವನಾಗಿ॥೫॥
ಜತೆ
ಕೃಷ್ಣಾಚೋತ್ತಮರ ವಾಹಿನಿ ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯಾತ್ರೆಯ
ಶಿಷ್ಟನಾಗಿ ಮಾಡೆ ವಿಜಯವಿಠಲ ಒಲಿವ॥೬॥
***
1. Dhṛvatāḷa
Annadāna māḍadagōsuga śvētarāya |
Tanna māṃsa tāne kettikoṇḍū |
Tinnu tippanu nitya klēśava baḍutali |
Bannadoḷagāgi svargadalli vāsa |
Munnegati kāṇade irutire nānādharma |
Anaṃta māḍida kālakkāgē |
Annadāna māḍadagōsuga ī bagiyu |
Innēnu pēḷali itta nāraṃda muni |
Pannagaśayananā pāḍutalī |
Ghannateyiṃda rāyāniddedige baralu |
Sannutisi tanna sthitiyā pēḷe |
Chennāgi lālisi ahaha hariye mahime |
Baṇṇisalarideṃdu śirava dūgi |
Tannaḷage tāne vismitanāgi nuḍidanāga |
Bannaṇeyiṃda śvēta bhūpatige |
Ānaṃtadoḷagoṃdu kṛṣṇa uttaravāhini |
Puṇyakṣētra uṃṭu allige pōgi nī |
Puṇyaślōka namma vijayaviṭhalarēya pā |
Nnamūrtiya bhajisi nirdōṣa nīnāgenalū ॥ 1 ॥
2. Maṭṭatāḷa
Suramuni mātige namisi saṃtōṣadali |
Bharadiṃdali matte besanamāḍidanayyā |
Aruhabēku enage ā kṣētrada mahime |
Varakṛpeyiṃdali taḍamāḍade eṃdu |
Arasu binnāisalu nasunaguta māni |
Virachisadanu vēgā parama bhakutitayiṃda |
Paramapuruṣa namma vijayaviṭhalarēyana |
Charaṇava chittadalli dhyānisi āgamava ॥ 2 ॥
3. Triviḍatāḷa
Kārpāraṇya kṣētrake apara bhāgadalli |
Ippadu ī kṣētra allige pūrvadali |
Tappade bhṛgu jāta jamadagni mahamuni |
Oppādiṃdali tapavamāḍi vēg |
Sarpatalpana maganamāḍikoṇḍa mēle |
Saptarṣigaḷa kūḍa tirugutippa |
Guptamaṃtravidu nīnu allige pōgi |
Sippiyaṃdadi dēhamāḍikoṇḍū |
Appāra taṃtra śrīhariya olisi nīnu |
Ippa dōṣadiṃdā dūrāgeṃdā |
Appaṇekoṇḍu muni attalu pōgalu |
Suprītiyali rāyā illige baṃdū |
Ippattusāvira varuṣa dēha śōṣisi |
Niṣpāpanādanu ī nadiyalli |
Sarpabhūṣaṇavinuta vijayaviṭhalarēyā |
Suprasannanāgi bhūpatiya pālisida ॥ 3 ॥
4. Aṭṭatāḷa
Śvētarāyanu baṃdu tapavu māḍidaariṃda |
Śvēta parvataveṃdu karesikoṇḍitu nōḍa |
Sītāramaṇa baṃdu illi vāsavāda |
Ā taruvāya śṛṃgi eṃbo munipati |
Ī taṭākadalli iddu siddhanāda |
Bhūtalaḍoḷagide uttama nidhi enni |
Mātili omme smarisidakālakkū |
Pātaka keḍisōdu taḍamāḍade pra |
Khyātanna māḍōdu jñāna bhakutikoṭṭu |
Prātahkālakke eddu snānādiya māḍe pu |
Nītanāgi tanna kulakōṭi samēta |
Pūture ī kṣētra śataguṇādhika viśva |
Nāthanigiṃta nutisi dhyānavamāḍe |
Dhātādi surarella illi niṃdu guṇa |
Vrātadiṃdali kēśavana pāḍuvarayyā |
Bhūtalaḍoḷagide śvēta śṛṃgakṣētra |
Yātake saṃśaya illi baṃdū puru |
Hūta aholyā saṃgadiṃda baṃdidda |
Pātaka kaḷakoṇḍa ēneṃbe ēneṃbe |
Śvētakānana vāsa vijayaviṭhalarēyā |
Bhītiya biḍisuva ī pari tiḷidare ॥ 4 ॥
5. Āditāḷa
Billakārakṣētra kārparāraṇyaviḍidu |
Illi pariyanta enisōdu smṛti ukti |
Billadvārave uṃṭu munigaṇapoōgi baruva |
Salluva salluvadidu paṃchakōśa kṣētra |
Mallikārjunadēva parvatada sutta |
Sallalitavāda aṣṭatīrthaṃgaḷuṃṭu |
Ballīda sītārāma jamadagni śṛṃgiśvēta |
Kalmaṣa hararudra narasimha mukhyavenni |
Nilladale baṃdu manuja samasta satkarma |
Dalli oṃdudinavādaru sadbhaktiyiṃdali |
Eḷḷanitādaru esagidarāge śiri |
Vallabha kāruṇyadali karuṇamāduva kāṇo |
Mallamardana namma vijayaviṭhalarēyā |
Ella kāladalli biḍade poreva bāṃdhavanāgi ॥ 5 ॥
6. Jate
Kṛṣṇāchōttamara vāhini śvētādriyātreya |
Śiṣṭanāgi māḍe vijayaviṭhala oliva ॥ 6 ॥
***
Phonetic Notes for Chanting:
Uttaravāhini: Pronounced as Ut-tha-ra-vā-hi-ni. Refers to the rare and highly auspicious geographical phenomenon of a river bending to flow due north.
Sippiyaṃdadi: Pronounced as Sip-pi-yan-da-di. Meaning "like a sea-shell," phonetically highlighting the absolute, breathless stillness of intense yogic meditation (Prāṇāyāma).
Puruhūta: Pronounced as Pu-ru-hū-tha. An ancient Vedic title for Indra, the king of gods, used here to anchor his purification narrative.
Pañchakōśa Kṣētra: Pronounced as Pañ-cha-kō-sha Kṣhē-thra. Refers to the sacred regional radius expanding over five koshas (approx. 10 miles).
***
ಶ್ರೀ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸಾರ್ಯರು (ಅಂಕಿತ: ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ) ವಿರಚಿಸಿರುವ ಈ 'ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸುಳಾದಿ'ಯು ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟ ಶ್ವೇತ ಮಹಾರಾಜನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಆತ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರವಾಹಿನಿ ತಟದಲ್ಲಿರುವ 'ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ' (ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ) ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದ ಪಾವನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಸರು ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರಾಂಶ (Summary)
ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟತಾಳ: ಶ್ವೇತ ಮಹಾರಾಜನು ಲೌಕಿಕದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಬದುಕಿದ್ದಾಗ 'ಅನ್ನದಾನ' ಒಂದನ್ನು ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಸಿವು ತಾಳಲಾರದೆ ನಿತ್ಯವೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಾಂಸವನ್ನೇ ತಾನು ಕೆತ್ತಿ ತಿನ್ನುವ ಘೋರ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ದೈನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕರುಣಿಸಿದ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು, ಈ ದೋಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರವಾಹಿನಿ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನನ್ನು ಭಜಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲು ನಾರದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತ್ರಿವಿಡತಾಳ: ನಾರದರು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ, ಇದು ಕಾರ್ಪಾರಣ್ಯ (ಕಾರ್ಪೂರಾರಣ್ಯ) ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಮಗನಾಗಿ (ಪರಶುರಾಮ) ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಾರದರ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಶ್ವೇತರಾಜನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ (ಶ್ವಾಸ ನಿರೋಧಿಸಿ) ೨೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಪಾಪಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಆತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಟ್ಟತಾಳ: ಶ್ವೇತರಾಜನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ 'ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತ' ಎಂದೂ, ನಂತರ 'ಶೃಂಗಿ' ಎಂಬ ಮುನಿವರ್ಯನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ 'ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ' ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಸೀತಾರಾಮನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಕುಲಕೋಟಿಯೇ ಪಾವನವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನು ಅಹಲ್ಯೆಯ ಸಂಗದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಘೋರ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ದೋಷವನ್ನು ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನೆಂಬ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ದಾಸರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಿತಾಳ ಮತ್ತು ಜತೆ: ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬಿಲ್ಲಕಾರ (ಬಿಲ್ಲದ್ವಾರ) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕಾರ್ಪಾರಣ್ಯದವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಐದು ಕ್ರೋಶಗಳ (ಪಂಚಕೋಶ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತದ ಸುತ್ತಲೂ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟತೀರ್ಥಗಳಿವೆ. ಸೀತಾರಾಮ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಶೃಂಗಿ, ನರಸಿಂಹ ಹಾಗೂ ರುದ್ರದೇವರು ಇಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಎಳ್ಳಷ್ಟೇ ಸತ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನು ಬಿಡದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸಲಹುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣೆಯ ಉತ್ತರವಾಹಿನಿ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸತ್ಪುರುಷನಾಗಿ ಮಾಡು, ಹರಿಯು ಒಲಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಥ (Meaning Parawise)
೧. ಧ್ರುವತಾಳ (ಅನ್ನದಾನದ ಮಹತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತರಾಜನ ಕ್ಲೇಶ)
ಅರ್ಥ: ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಮಾಡದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ವೇತ ಮಹಾರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವನ್ನು (ಕ್ಲೇಶ) ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹಸಿವಿನ ತಾಪ ತಾಳಲಾರದೆ ನಿತ್ಯವೂ ತನ್ನ ದೇಹದ ಮಾಂಸವನ್ನೇ ತಾನು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ದುಃಖದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ. ಬೇರೆಲ್ಲಾ ನಾನಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನಂತವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಅನ್ನದಾನವನ್ನು ಮಾಡದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಣದಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗತಿ ಕಾಣದೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ನರಕಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಗಿತ್ತು.
ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ವೈಭವದಿಂದ ಆ ರಾಜನಿದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ರಾಜನು ನಾರದರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ (ಸನ್ನುತಿಸಿ), ತನ್ನ ಈ ಘೋರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟನು. ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಲಿಸಿದ ನಾರದರು, "ಅಹಹ! ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ತಲೆಯಾಡಿಸಿ (ಶಿರವ ದೂಗಿ), ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾವೇ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ತರುವಾಯ ಅವರು ಶ್ವೇತರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ನುಡಿದರು: "ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಹರಿಯುವ (ಉತ್ತರವಾಹಿನಿ) ಒಂದು ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ನೀನು ತಡಮಾಡದೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು. ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನು ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನನ್ನು ಭಜಿಸು, ನೀನು ಸಕಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ."
೨. ಮಟ್ಟತಾಳ (ರಾಜನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ನಾರದರ ಅನುಗ್ರಹ)
ಅರ್ಥ: ದೇವಮುನಿಯಾದ ನಾರದರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ವೇತರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವರಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಅತ್ಯಂತ ಆತುರದಿಂದ (ಭರದಿಂದಲಿ) ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕು, ದಯವಿಟ್ಟು ತಡಮಾಡಬೇಡಿ" ಎಂದು ರಾಜನು ಬಿನ್ನವಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಮಂದಹಾಸ ಬೀರುತ್ತಾ (ನಸುನಗುತ), ಅತ್ಯಂತ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಮಪುರುಷನಾದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನ ಚರಣ ಕಮಲಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ (ಆಗಮವ) ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗಿದರು.
೩. ತ್ರಿವಿಡತಾಳ (ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತರಾಜನ ತಪಸ್ಸು)
ಅರ್ಥ: (ನಾರದರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ): "ಕಾರ್ಪಾರಣ್ಯ (ಕಾರ್ಪೂರಾರಣ್ಯ) ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಅಪರ ಭಾಗ) ಈ ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ನೆಲೆಸಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಭೃಗು ವಂಶಜರಾದ ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಶೇಷಶಾಯಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ತಾನೇ ಅವರಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ (ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ) ಅವತರಿಸಿದನು. ಆ ಜಮದಗ್ನಿ ಮುನಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಪ್ತಋಷಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಗುಪ್ತಮಂತ್ರವಿದು). ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಚಿಪ್ಪಿನಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತು (ಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು) ದೇಹದ ಭಾನವನ್ನು ಮರೆತು, ಅಪಾರವಾದ ತಂತ್ರ-ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನೀನು ಈಗ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಘೋರ ದೋಷದಿಂದ ದೂರಾಗುವೆ." ಹೀಗೆ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ ಹೊರಟುಹೋದರು. ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಬರೋಬ್ಬರಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ (೨೦,೦೦೦) ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಆತನು ಪಾಪಮುಕ್ತನಾದನು. ಸರ್ಪಭೂಷಣನಾದ ಶಿವನಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಸುಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದನು.
೪. ಅಟ್ಟತಾಳ (ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಾಮಕರಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ಪಾಪವಿಮೋಚನೆ)
ಅರ್ಥ: ಶ್ವೇತ ಮಹಾರಾಜನು ಬಂದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ 'ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತ' (ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಸೀತಾರಮಣನು ಬಂದು ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ಆ ತರುವಾಯ 'ಶೃಂಗಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿವರಿಯನು ಈ ತಟಾಕದ (ಕೆರೆಯ/ನದಿಯ) ತೀರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನಿಧಿ (ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ) ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇವಲ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಮರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು (ಪಾತಕ) ತಡಮಾಡದೆ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ-ಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ತಾನು ಪವಿತ್ರನಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕುಲಕೋಟಿಯನ್ನೂ (ವಂಶವನ್ನು) ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಶಿಯ ವಿಶ್ವನಾಥನಿಗಿಂತಲೂ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಮಹಿಮೆ ಉಳ್ಳದ್ದೆಂದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವನೇ ಮೊದಲಾದ ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಕೇಶವನ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಿರಬೇಕಾದರೆ ಯಾತಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಶಯ ಪಡಬೇಕು? ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನು (ಪುರುಹೂತ) ಅಹಲ್ಯೆಯ ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಬಂದಿದ್ದ ಘೋರವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾತಕವನ್ನು ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು ಎಂದರೆ ಇದರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಿ! ಶ್ವೇತಕಾನನದಲ್ಲಿ (ಬಿಳಿಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ/ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ) ವಾಸಿಸುವ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನ ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ ಸಂಸಾರದ ಸಕಲ ಭಯಗಳೂ ದೂರಾಗುತ್ತವೆ.
೫. ಆದಿತಾಳ (ಪಂಚಕೋಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಭಗವತ್ ಕಾರುಣ್ಯ)
ಅರ್ಥ: ಬಿಲ್ಲಕಾರ (ಬಿಲ್ಲದ್ವಾರ) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಪಾರಣ್ಯದವರೆಗಿನ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಣಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ದಿವ್ಯವಾದ 'ಬಿಲ್ಲದ್ವಾರ'ವಿದೆ. ಇದು ಐದು ಕ್ರೋಶಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವುಳ್ಳ (ಪಂಚಕೋಶ) ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತದ ಸುತ್ತಲೂ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಅಷ್ಟತೀರ್ಥಗಳು (ಎಂಟು ಪವಿತ್ರ ಜಲರಾಶಿಗಳು) ಇವೆ.
ಶಕ್ತಿಯುತನಾದ ಸೀತಾರಾಮ, ಜಮದಗ್ನಿ ಮಹರ್ಷಿ, ಶೃಂಗಿಮುನಿ, ಶ್ವೇತರಾಜ, ಪಾಪನಾಶಕನಾದ ರುದ್ರದೇವರು ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹದೇವರು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳಷ್ಟೇ ಸಣ್ಣದಾದ (ಎಳ್ಳನಿತಾದರು) ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ತನ್ನ ಅಪಾರ ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಲ್ಲಾಸುರನನ್ನು ಮರ್ದನ ಮಾಡಿದ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವಿಠಲರೇಯನು, ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸಕಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬಿಡದೆ ರಕ್ಷಿಸುವ ಪರಮ ಬಾಂಧವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
೬. ಜತೆ (ಮುಕ್ತಾಯ)
ಅರ್ಥ: ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಪವಿತ್ರವಾದ ಉತ್ತರವಾಹಿನಿ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ (ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ) ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಯಾರು ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರವುಳ್ಳ ಶಿಷ್ಟರಾಗಿ (ಭಕ್ತರಾಗಿ) ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಲಿದು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
***
This beautifully narrative and highly sacred theological hymn, Śvētaśṛṅgi Mahātme Suḷādi, was composed by the legendary Haridasa saint Sri Vijaya Dasaru (Ankita: Vijaya Viṭhṭhala).
This Suḷādi sings the glories of a hidden, highly powerful holy spot (Kṣētra) situated on the banks of the Krishna River where it flows northward (Uttara-vāhini). Through this piece, Sri Vijaya Dasaru recounts the Puranic history of King Shweta, who performed rigid austerities to free himself from a bizarre celestial curse caused by a single critical omission in his earthly life: the failure to donate food.
Summary
In this historical and geographical composition, Sri Vijaya Dasaru uncovers the deep karmic consequences of one's actions:
Dhruva and Matta Talas narrate the tragic plight of King Shweta. Despite executing infinite religious rituals and securing a place in heaven (Svarga), he never donated food during his earthly reign. Consequently, he faces perpetual starvation in heaven and is forced to hack off and consume his own flesh daily. The celestial sage Narada encounters the weeping king, feels deeply moved by the strange complexities of Karma, and directs him to a highly sacred spot on the northern banks of the Krishna River to seek Lord Vijaya Vithala's grace.
Trivida Tala explains the deep historical background of the site. Sage Narada reveals that this area is adjacent to the ancient Kārpārāṇya forest, where Sage Jamadagni once performed intense penance and received the Lord as his son (Parashurama). Following Narada’s instructions, King Shweta spends 20,000 years practicing deep breath-control and bodily emaciation at this riverbank, completely purging his sins until Lord Vijaya Vithala manifests to save him.
Atta, Adi, and Jate Talas focus on the naming and divine associations of the mountain. Because King Shweta meditated here, it became known as Śvēta Parvata (Shwetadri), and because Sage Shringi later attained perfection here, it was crowned Śvētaśṛṅgi. The poet highlights that Indra, the king of gods, washed away his heavy sin of running after Ahalya by bathing in these very waters. Containing eight holy water pools (Asṣṭa-tīrtha) and guarded by deities like Narasimha, Rama, and Shiva, the poet promises that executing even an atom of selfless virtue here will invoke the eternal, unshakeable protection of Vijaya Vithala.
Section-wise Meaning
1. Dhruva Tala (The Agony of King Shweta and Narada's Arrival)
annadāna māḍadagōsuga śvētarāya | tanna māṃsa tāne kettikoṇḍū |
tinnu tippanu nitya klēśava baḍutali | bannadoḷagāgi svargadalli vāsa |
munnegati kāṇade irutire nānādharma | anaṃta māḍida kālakkāgē |
annadāna māḍadagōsuga ī bagiyu | innēnu pēḷali itta nāraṃda muni |
pannagaśayananā pāḍutalī | ghannateyiṃda rāyāniddedige baralu |
sannutisi tanna sthitiyā pēḷe | chennāgi lālisi ahaha hariye mahime |
baṇṇisalarideṃdu śirava dūgi | tannaḷage tāne vismitanāgi nuḍidanāga |
bannaṇeyiṃda śvēta bhūpatige | ānaṃtadoḷagoṃdu kṛṣṇa uttaravāhini |
puṇyakṣētra uṃṭu allige pōgi nī | puṇyaślōka namma vijayaviṭhalarēya pā |
nnamūrtiya bhajisi nirdōṣa nīnāgenalū ॥ 1 ॥
Meaning: Solely because he completely failed to perform the charity of food (Annadāna) during his earthly reign, King Shweta found himself trapped in a horrific paradox: though his extensive merits had earned him residency in heaven (Svarga), he was starving to death. To quiet his insatiable, burning hunger, he was forced to systematically slice off pieces of his own living flesh (Tanna māṃsa tāne kettikoṇḍū) with a blade every single day, consuming himself in deep agony and sorrow. Despite having executed an infinite variety of other grand religious rituals and charities (Nānādharma) in his past, they could not substitute for food charity; hence, he could find no ultimate liberation (Gati) and wept in heaven. What more can I say about the strict, unyielding laws of destiny?
At that exact juncture, the great celestial master Sage Narada arrived at the King’s location in full glory, beautifully strumming his lute and singing the praises of the Lord who reclines on the serpent couch (Pannagaśayana). Falling at the sage's feet, King Shweta praised him and revealed the details of his agonizing daily torment. Listening intently, Narada shook his head in absolute disbelief (Śirava dūgi), exclaiming, "Ahaha! The mysterious ways of Sri Hari's Karma are entirely beyond human vocabulary to describe!" Amazed within his own heart, the sage looked at King Shweta with deep compassion and comforted him, saying: "O King! Deep within the vast geography of this earth, there is a magnificent holy spot where the sacred Krishna River bends and flows directly toward the north (Kṛṣṇa uttaravāhini). Journey there immediately. In that pristine sanctuary, our celebrated Lord Vijaya Vithala resides intensely in His vibrant deity form. Surrender to Him, and you shall instantly become completely flawless and free of this curse."
2. Matta Tala (The Supplication of the King)
suramuni mātige namisi saṃtōṣadali | bharadiṃdali matte besanamāḍidanayyā |
aruhabēku enage ā kṣētrada mahime | varakṛpeyiṃdali taḍamāḍade eṃdu |
arasu binnāisalu nasunaguta māni | virachisadanu vēgā parama bhakutitayiṃda |
paramapuruṣa namma vijayaviṭhalarēyana | charaṇava chittadalli dhyānisi āgamava ॥ 2 ॥
Meaning: Bowing down deeply before the words of the divine sage Narada, King Shweta was flooded with an immense wave of joy and hope. Moving with frantic urgency (Bharadiṃdali), he placed his palms together and pleaded: "O master! Out of your boundless, choice grace (Varakṛpeyiṃda), please reveal to me the inner spiritual glories and history of that sacred land. Please do not delay!" As the king made his anxious petition, the silent sage smiled gently (Nasunaguta). Instantly anchoring his focus upon the lotus feet of the Supreme Being, our Lord Vijaya Vithala, Narada began to rapidly and precisely chart the scriptural history (Āgamava) of that holy spot.
3. Trivida Tala (The 20,000-Year Penance of Shweta)
kārpāraṇya kṣētrake apara bhāgadalli | ippadu ī kṣētra allige pūrvadali |
tappade bhṛgu jāta jamadagni mahamuni | oppādiṃdali tapavamāḍi vēg |
sarpatalpana maganamāḍikoṇḍa mēle | saptarṣigaḷa kūḍa tirugutippa |
guptamaṃtravidu nīnu allige pōgi | sippiyaṃdadi dēhamāḍikoṇḍū |
appāra taṃtra śrīhariya olisi nīnu | ippa dōṣadiṃdā dūrāgeṃdā |
appaṇekoṇḍu muni attalu pōgalu | suprītiyali rāyā illige baṃdū |
ippattusāvira varuṣa dēha śōṣisi | niṣpāpanādanu ī nadiyalli |
sarpabhūṣaṇavinuta vijayaviṭhalarēyā | suprasannanāgi bhūpatiya pālisida ॥ 3 ॥
Meaning: (Sage Narada continues): "This highly sacred spot is situated directly on the western edge (Apara bhāga) of the dense, aromatic Kārpārāṇya (Camphor) forest. In ancient times, the great Sage Jamadagni, born of the illustrious Bhrigu lineage, performed intense, unwavering penance at this exact location. Pleased by his absolute focus, the Lord who rests on the serpent couch manifested Himself as Jamadagni's own divine son (Lord Parashurama). Even today, that great sage moves invisibly around this mountain alongside the celestial Seven Sages (Sapta-ṛṣis).
This entire geography is an encrypted, highly secretive spiritual mantra (Gupta-maṃtravidu). Go there at once. Restrain your breath, lock your senses, and make your physical body as perfectly still and unmoving as an empty sea-shell (Sippiyaṃdadi). Employing deep, advanced spiritual techniques (Appāra taṃtra), win the heart of Sri Hari, and separate yourself from this horrific curse."
Receiving the formal command of the sage, the king watched Narada depart and then journeyed to the location with absolute devotion. Entering the sacred waters, King Shweta spent a staggering twenty thousand (20,000) years systematically emaciating his physical frame through rigorous penance, becoming entirely purified of his sins (Niṣpāpanādanu) within this river. Our Lord Vijaya Vithala, who is routinely worshiped by the serpent-adorned Lord Shiva (Sarpa-bhūṣaṇa-vinuta), manifested before the monarch with a highly radiant, pleased countenance and granted him final liberation.
4. Atta Tala (The Legend of Shweta-Shringi and Indra's Cleansing)
śvētarāyanu baṃdu tapavu māḍidaariṃda | śvēta parvataveṃdu karesikoṇḍitu nōḍa |
sītāramaṇa baṃdu illi vāsavāda | ā taruvāya śṛṃgi eṃbo munipati |
ī taṭākadalli iddu siddhanāda | bhūtalaḍoḷagide uttama nidhi enni |
mātili omme smarisidakālakkū | pātaka keḍisōdu taḍamāḍade pra |
khyātanna māḍōdu jñāna bhakutikoṭṭu | prātahkālakke eddu snānādiya māḍe pu |
nītanāgi tanna kulakōṭi samēta | pūture ī kṣētra śataguṇādhika viśva |
nāthanigiṃta nutisi dhyānavamāḍe | dhātādi surarella illi niṃdu guṇa |
vrātadiṃdali kēśavana pāḍuvarayyā | bhūtalaḍoḷagide śvēta śṛṃgakṣētra |
yātake saṃśaya illi baṃdū puru | hūta aholyā saṃgadiṃda baṃdidda |
pātaka kaḷakoṇḍa ēneṃbe ēneṃbe | śvētakānana vāsa vijayaviṭhalarēyā |
bhītiya biḍisuva ī pari tiḷidare ॥ 4 ॥
Meaning: Because King Shweta sat here in deep meditation, this magnificent mountain peak became famously celebrated across the worlds as the Śvēta Parvata (The White Mountain). Lord Sitaram Himself traveled here and made this range His personal abode. Shortly thereafter, a highly elevated master named Sage Shringi spent lifetimes on the banks of this sacred lake/river, attaining ultimate spiritual perfection (Siddha). Therefore, declare to the entire earth that this spot is a supreme, matchless spiritual treasure (Uttama nidhi)!
If a human being simply utters the name of this mountain even once with clear speech, it completely vaporizes their dense sins (Pātaka) without a moment's delay, bestowing pure knowledge and unshakeable devotion to make them spiritually famous. Whosoever wakes up at the crack of dawn (Prātahkālakke) and bathes in these waters becomes fundamentally purified along with ten million members of their entire ancestral lineage (Kula-kōṭi). The wise declare that meditating upon this hill yields a hundred times more spiritual benefit than conventional holy places. Lord Brahma (Dhāta) and the entire host of celestial gods stand in long rows upon this mountain, singing the dense qualities of Lord Keshava.
This is the glorious Shweta-Shringi land; why do you still harbor useless doubt in your heart? Come here! In ancient times, Puruhuta (Indra, the king of gods), who was crushed by the terrifying spiritual sin generated by his illicit encounter with Ahalya, bathed right here and completely washed his dark stains away! How can I even begin to describe its power? Our Lord Vijaya Vithala, who resides permanently inside this pristine white forest (Śvēta-kānana), completely deletes the deep existential fears of anyone who understands this truth.
5. Adi Tala (The Sacred Five-Kosha Blueprint)
billakārakṣētra kārparāraṇyaviḍidu | illi pariyanta enisōdu smṛti ukti |
billadvārave uṃṭu munigaṇapoōgi baruva | salluva salluvadidu paṃchakōśa kṣētra |
mallikārjunadēva parvatada sutta | sallalitavāda aṣṭatīrthaṃgaḷuṃṭu |
ballīda sītārāma jamadagni śṛṃgiśvēta | kalmaṣa hararudra narasimha mukhyavenni |
nilladale baṃdu manuja samasta satkarma | dalli oṃdudinavādaru sadbhaktiyiṃdali |
eḷḷanitādaru esagidarāge śiri | vallabha kāruṇyadali karuṇamāduva kāṇo |
mallamardana namma vijayaviṭhalarēyā | ella kāladalli biḍade poreva bāṃdhavanāgi ॥ 5 ॥
Meaning: The ancient histories and Smritis explicitly clarify that the sacred boundaries of this holy land extend all the way from the Billakāra (Billadvāra) pass across the entire stretch of the Kārpārāṇya forest. There is a mystical, divine cave gateway here called Billadvāra, through which legions of invisible sages pass to and fro. This is an authentic Pañchakōśa Kṣētra (a holy zone expanding over a wide, five-crore loop). Circling the base of this mountain is the shrine of Lord Mallikarjuna (Shiva), accompanied by eight exceptionally beautiful, spiritually charged water pools (Aṣṭa-tīrtha).
Declare that the highly powerful forms of Lord Sitaram, Sage Jamadagni, Sage Shringi, King Shweta, the sin-destroying Lord Rudra, and Lord Narasimha are fully present here! If a human being travels to this spot and, during their entire lifetime, spends just a single day performing a righteous deed (Satkarma) with pure, unadulterated devotion—even if that virtue is as microscopic as a tiny sesame seed (Eḷḷanitādaru)—the Lord of Goddess Lakshmi (Śirivallabha) will shower them with boundless, overflowing liberation. Our Lord Vijaya Vithala, the crusher of the demon Malla, stands beside his seekers across all points of time, acting as an inseparable, protective relative (Bāndhava) who never lets them fall.
6. Jate (The Ultimate Pilgrimage)
kṛṣṇāchōttamara vāhini śvētādriyātreya | śiṣṭanāgi māḍe vijayaviṭhala oliva ॥ 6 ॥
Meaning: Therefore, undertake the holy pilgrimage (Yātre) to this Shwetadri mountain where the supreme Krishna River runs northward. Do so as a disciplined, pure-hearted devotee (Śiṣṭanāgi), and our Master Vijaya Vithala will permanently shine His grace upon you!
***
ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ :
(ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೊದಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವರು ಶ್ರೀಯುತ ಗೋಪಲ ಕಟಗೇರಿಯವರು)
ವಿಜಯದಾಸರು ಉತ್ತರವಾಹಿನಿಯಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೆಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ "ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ" ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ.ದಾಸರು ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೆಲಕಾಲ ತಪಸ್ಸುಮಾಡಿ ತಮ್ಮೊಡನೆ ಇದ್ದ ಭಕ್ತವೃಂದಕ್ಕೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದೆ ಶ್ವೇತನೆಂಬ ಮಹಾರಾಜನು ಅನೇಕಾನೇಕ ಯಜ್ಞ ಹಾಗೂ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅನ್ನದಾನಮಾಡದೇ ಇದ್ದರಿಂದ, ಉಳಿದೆಲ್ಲ ದಾನಗಳ ಫಲಪುಷ್ಕಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತನ್ನ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಾನೇ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಕ್ಲೇಶಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ , ಮುಂದೇನು ಗತಿಯೆಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾರದರು ಬಂದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳಿ ಉಪದೇಶಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ , ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಹರಿರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಮಾಡುತ್ತಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಅಣತಿಗೈದರು. ಹಾಗೇ ಮಾಡಿದರೆ ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗುತ್ತದೆಂದೂ ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಹಿಂದೆ ಜಮದಗ್ನಿ ಋಷಿಗಳು ಕಾರ್ಪರಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸುಮಾಡಿ ಸರ್ಪತಲ್ಪನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನೇ ಮಗನನ್ನಾಗಿ ಪಡೆಸು ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳ ಕೂಡ ತಿರುಗುತ್ತಲಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾರದರಿಂದ ತಿಳಿದ ಶ್ವೇತರಾಜ ಇಪ್ಪತ್ತುಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಶೋಷಿಸಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಿಷ್ಪಾಪನಾದ. ಇದರಿಂದ ಮೊದಲು "ಶ್ವೇತಪರ್ವತ"ವೆಂದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ರಾಮದೇವರು ಸೀತಾಮಾತೆಯೊಡನೆ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದ.ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ "ಶೃಂಗಿ " ಎಂಬೊ ಮುನಿಪತಿ ಈ ತಟಾಕದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಿದ್ಧನಾದ. ಅನಂತರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ " ಶ್ವೇತಶೃಂಗಿ " ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಕಾಶಿಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದು ಅಧಿಕ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ.ಶ್ರೀ ಇಂದ್ರದೇವರೂ ಅಹಲ್ಯಾಸಂಗದಿಂದ , ಲೊಕದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಮಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಪಾತಕಕಳೆದುಕೊಂಢದ್ದೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ದಾಸರು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
🙏 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು 🙏
*****
No comments:
Post a Comment